Anushanga Pada Adhyaya 46 - Brahmanda Purana | Burmese | Vedapath

Vyasa

Anushanga PadaAdhyaya 4636 Verses

Adhyaya 46

Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying (Parashurama’s Vow against the Kshatriyas)

ဤအခန်းသည် Sagaropākhyāna အတွင်းရှိ Bhārgava-carita ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဝသိဋ္ဌက Bhārgava (ရာမ/ပရရှုရာမ) သည် ခရီးသွားစဉ် ရှင်ရသီများထံမှ ဖခင်ကို သတ်ဖြတ်၍ ခေါင်းဖြတ်ခဲ့ခြင်းနှင့် မိခင်သည် ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ သေဆုံးသွားခြင်းကို အပြည့်အစုံကြားသိကြောင်း ပြောသည်။ သူသည် အလွန်ကြေကွဲငိုယိုပြီး Akṛtavraṇa ဟုခေါ်သော မိတ်ဖက်က သာသနာကျမ်းအခြေပြု အကြောင်းပြချက်များနှင့် လောကဥပမာများဖြင့် စိတ်တည်ငြိမ်စေသည်။ ထို့နောက် Bhārgava သည် ညီအစ်ကိုများကို တွေ့ရန်သွား၍ ဝမ်းနည်းပူဆွေးကာ နေထိုင်ပြီး ဖခင်သေဆုံးမှုကို သတိရသဖြင့် ဒေါသသည် ကမ္ဘာဖျက်ဆီးနိုင်သည့်အထိ တက်လာသည်။ မိခင်အတွက် ယခင်က ပြုခဲ့သော ကတိကို ခိုင်မာသော သစ္စာအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ က္ṣatriya မျိုးနွယ်များကို ဖျက်ဆီးမည်၊ သတ်ဖြတ်သူတို့၏ သွေးဖြင့် မိဘတို့အတွက် tarpaṇa ပြုမည်ဟု သစ္စာပြုသည်။ ညီအစ်ကိုများ၏ သဘောတူညီချက်ရပြီး ဖခင်၏ အလောင်းအစားပွဲများကို ပြီးစီးကာ Māhiṣmatī သို့ သွား၍ မြို့ပြင်တောအုပ်တွင် တည်နေကာ Mahodara ကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး ရထား၊ လေး၊ မြင်းနှင့် လက်နက်များကို ရယူသည်။ ရထားပေါ်တက်၍ ရုဒ္ဒရ၏ သင်္ခါကို မှုတ်ကာ လေးကြိုးကို တုန်လှုပ်သံထွက်အောင် ဆွဲသဖြင့် မြို့နှင့် သတ္တဝါများ တုန်ခါကာ အပြစ်ပေးစစ်ဆင်ရေး နီးကပ်လာကြောင်း အချက်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे सगरोपाख्याने भार्गवचरिते पञ्चचत्वारिंशत्तमोध्यायः // ४५// वसिष्ठ उवाच सगच्छन्पथि शुश्राव मुनिभ्यस्त त्त्वमादितः / राजपुत्रव्यवसितं पित्रौः स्वर्गतिमेव च

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုမဟာဒေဝက ပြောကြားသော အလယ်ပိုင်း၊ စဂရောပాఖ్యာန၊ ဘာရ္ဂဝချရိတ်၌ အခန်း ၄၅ ပြီးဆုံး၏။ ဝသಿಷ್ಠက မိန့်ကြားသည်— သူသည် လမ်းခရီးသွားစဉ် မုနိများထံမှ အစမှအဆုံး အကြောင်းအရာကို ကြားနာခဲ့သည်; ရာဇပုတ্ৰ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် မိဘတို့၏ ကောင်းကင်သို့ ရောက်ခြင်းကိုလည်း။

Verse 2

पितुस्तु जीवहरणं शिरोहरणमेव च / तन्मृतेरेव मरणं श्रुत्वा मातुश्च केवलम्

အဖေ၏အသက်သတ်ခြင်းနှင့် ခေါင်းဖြတ်ခြင်း၊ ထို့ပြင် သူ၏သေဆုံးသတင်းကို—မိခင်သည် ကြားရုံဖြင့်ပင် ဝမ်းနည်းကြေကွဲ하였다။

Verse 3

विललाप महाबाहुर्दुःखशोकसमन्वितः / तमथाश्वासयामास तुल्यदुःखो ऽकृतव्रणः

လက်မောင်းကြီးသူသည် ဒုက္ခနှင့်ဝမ်းနည်းမှုဖြင့် ငိုကြွေးလေ၏; ထို့နောက် ဒုက္ခတူသော်လည်း ဒဏ်ရာမရှိသူက သူ့ကို နှစ်သိမ့်하였다။

Verse 4

हेतुभिः शास्त्रनिर्दिष्टैर् वीर्यसामर्थ्यसूचकैः / युक्तिलौकिकदृष्टान्तैस्तच्छोकं संव्यशामयत्

သတ်မှတ်ထားသော သာස්တရအကြောင်းရင်းများ၊ အင်အားစွမ်းရည်ကို ပြသသော ယുക്തိများနှင့် လောကဥပမာများဖြင့် သူသည် ထိုဝမ်းနည်းမှုကို သက်သာစေ하였다။

Verse 5

सांत्वितस्तेन मैधावी धृतिमालंब्य भार्गवः / प्रययौ सहितः सख्या भ्रातॄणां तु दिदृक्षया

သူ၏နှစ်သိမ့်မှုကို ရပြီး မေဓာဝီ ဘာရ္ဂဝသည် သတ္တိကို ထိန်းကာ မိတ်ဆွေနှင့်အတူ ညီအစ်ကိုများကို တွေ့ရန် ထွက်ခွာ하였다။

Verse 6

स तान्दृष्ट्वाभिवाद्यैतान्दुःखितान्दुःखकर्शितः / शोकामषयुतस्तैश्च सह त्स्थौ दिनत्रयम्

သူတို့ကို တွေ့၍ ဂါရဝပြုကာ၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဒုက္ခကြောင့် နွမ်းနယ်၍ ဝမ်းနည်းမှုနှင့် မကျေနပ်မှုတို့နှင့်အတူ သူတို့နှင့် သုံးရက်နေ하였다။

Verse 7

ततो ऽस्य सुमाहान्क्रोधः स्मरतो निधनं पितुः / बभूव सहसा सर्वलोकसंहरणक्षमः

ထို့နောက် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ သေဆုံးမှုကို သတိရမိသဖြင့် ဤလောကအပေါင်းကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော ဒေါသအမျက်ကြီးသည် ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။

Verse 8

मातुरर्थे कृतां पूर्वं प्रतिज्ञां सत्यसंगरः / दृढीचकार हृदये सर्वक्षत्रवधोद्यतः

ကတိသစ္စာ တည်သောသူသည် မိခင်အတွက် ပြုခဲ့ဖူးသော ကတိကို နှလုံးသွင်း၍ ခတ္တိယမျိုးနွယ် အားလုံးကို သတ်ဖြတ်ရန် ပြင်ဆင်လေသည်။

Verse 9

क्षत्रवंश्यानशेषेण हत्वा तद्देहलोहितैः / करिष्ये तर्पणं पित्रोरिति निश्चित्य भार्गवः

ဘဂ္ဂဝသည် ဆုံးဖြတ်လေသည် - 'ခတ္တိယမျိုးနွယ်ကို အကြွင်းအကျန်မရှိ သတ်ဖြတ်ပြီး၊ သူတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ သွေးဖြင့် မိဘတို့အား ရေစက်ချ အမျှဝေမည်' ဟူ၍တည်း။

Verse 10

भ्रातॄणां चैव सर्वेषामाख्यायात्मसमीहितम् / प्रययौ तदनुज्ञातः कृत्वा संस्थांपितुः क्रियाम्

မိမိ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ညီအစ်ကိုများအား ပြောပြ၍ ခွင့်ပြုချက် ရယူပြီးနောက်၊ ဖခင်အတွက် အသုဘအခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ပြီး ထွက်ခွာသွားလေသည်။

Verse 11

अकृतव्रणसंयुक्तः प्राप्य माहिष्मतीं ततः / तद्बाह्योपवने स्थित्वा सस्मार स महोदरम्

အက္ကတဝဏ နှင့်အတူ မဟိသ်မတီ မြို့သို့ ရောက်ရှိပြီး၊ မြို့ပြင် ဥယျာဉ်၌ နေလျက် မဟောဒရ ကို အောက်မေ့ သတိရလေသည်။

Verse 12

स तस्मै रथचापाद्यं सहसाश्वसमन्वितम् / प्रेषयामास रामाय सर्वसंहननानि च

သူသည် ရာမထံသို့ စစ်ရထား၊ လေးနှင့် အခြားကိရိယာများကို မြင်းတစ်ထောင်နှင့်အတူ စစ်ရေးပစ္စည်းအားလုံးကို ချက်ချင်း ပို့ဆောင်하였다။

Verse 13

रामो ऽपि रथमारुह्य सन्नद्धः सशरं धनुः / गृहीत्वापूरयच्छङ्खं रुद्रदत्तममित्रजित्

ရန်သူကိုအနိုင်ယူသူ ရာမသည် စစ်ရထားပေါ်တက်၍ လက်နက်အပြည့်အစုံတပ်ဆင်ကာ မြားပါသော လေးကိုကိုင်ပြီး ရုဒ္ဒရပေးအပ်သော သင်္ခကိုယူ၍ မြည်ဟည်းအောင် ဖ吹하였다။

Verse 14

ज्याघोषं च चकारोच्चै रोदसी कंपयन्निव / सहसाहोथ सारथ्यं चक्रे सारथिनां वरः

သူသည် လေးကြိုး၏ မြည်သံကို အလွန်ကျယ်လောင်စွာ ထုတ်၍ မြေကောင်းကင်တုန်လှုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다။ ထို့နောက် ချက်ချင်း စစ်ရထားမောင်းသူတို့ထဲမှ အကောင်းဆုံးက မောင်းနှင်မှုကို တာဝန်ယူ하였다။

Verse 15

रथज्याशङ्खनादैस्तु वधात्पित्रोरमर्षिणः / तस्याभून्नगरी सर्वा संक्षुब्धाश्च नरद्विपाः

စစ်ရထားသံ၊ လေးကြိုးသံနှင့် သင်္ခသံတို့ကြောင့်—အဖေသတ်ခံရမှုအပေါ် ဒေါသထွက်နေသော သူ၏အကျိုးဆက်ဖြင့်—မြို့တစ်မြို့လုံး လှုပ်ရှားကာ စစ်သူရဲကောင်းများပါ စိတ်လှုပ်ရှားသွား하였다။

Verse 16

रामं त्वागतमाज्ञाय सर्वक्षत्रकुलान्तकम् / संक्षुब्धाश्चक्रुरुद्योगं संग्रामाय नृपात्मजाः

စစ်သူရဲကောင်း က္ෂတ္တရိယ မျိုးနွယ်အားလုံးကို အဆုံးသတ်စေသူ ရာမ ရောက်လာသည်ကို သိသဖြင့် မင်းသားများသည် စိတ်လှုပ်ရှားကာ စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ကြ하였다။

Verse 17

अथ पञ्चरथाः शुराः शूरसेनादयो नृप / रामेण योद्धुं सहिता राजभिश्च क्रुरुद्यमम्

ထို့နောက် ရှူရစေနာတို့ကဲ့သို့ သတ္တိရှင် မင်းများသည် ရထားငါးစီးနှင့်တကွ အခြားမင်းများနှင့်ပေါင်း၍ ရာမနှင့် စစ်တိုက်ရန် ကြမ်းတမ်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် စုဝေးလာကြသည်။

Verse 18

चतुरङ्गवलोपेतास्ततस्ते क्षत्रियर्षभाः / राममासादयामासुः पतङ्गा इव पावकम्

ထို့နောက် ခ္ဓတ္တရိယအထက်တန်းသူရဲကောင်းများသည် စစ်တပ်လေးမျိုးပါဝင်သည့် အင်အားနှင့်တကွ မီးသို့ ပျံဝင်သည့် ပိုးကောင်များကဲ့သို့ ရာမထံ ချဉ်းကပ်လာကြသည်။

Verse 19

निवार्य तानापततो रथेनैकेन भार्गवः / युयुधे पार्थिवैः सर्वैः समरे ऽमितविक्रमः

သူတို့၏ တိုက်ခိုက်လာမှုကို ရထားတစ်စီးတည်းဖြင့် တားဆီးကာ အဆုံးမရှိသော သတ္တိရှိသည့် ဘာရ္ဂဝ ရာမသည် စစ်မြေပြင်တွင် မင်းအားလုံးနှင့် တိုက်ပွဲဝင်하였다။

Verse 20

ततः पुनरभूद्युद्धं रामस्य सह राजभिः / जघान यत्र संक्रुद्धो राज्ञां शतमुदारधीः

ထို့နောက် ရာမနှင့် မင်းများအကြား စစ်ပွဲသည် ထပ်မံဖြစ်ပွားလာပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ဒေါသထွက်သော ဉာဏ်မြင့် ရာမသည် မင်းတစ်ရာကို ချေမှုန်း하였다။

Verse 21

ततः स शूरसेनादीन्हत्वा सबलवाहनान् / त्रणेन पातयामास क्षितौ क्षत्रियमण्डलम्

ထို့နောက် သူသည် ရှူရစေနာတို့ကို သူတို့၏ စစ်တပ်နှင့် ယာဉ်များসহ သတ်ဖြတ်ပြီး၊ ခ္ဓတ္တရိယအစုအဝေးတစ်ခုလုံးကို မြက်တစ်စည်းကဲ့သို့ မြေပေါ်သို့ လဲကျစေ하였다။

Verse 22

ततस्ते भग्नसंकल्पा हतस्वबलवाहनाः / हतशिष्टा नृपतयो दुद्रुवुः सर्वतोदिशम्

ထို့နောက် ဆုံးဖြတ်ချက်ပျက်စီး၍ စစ်အင်အားနှင့် ယာဉ်ပို့ဆောင်ရေးတို့လည်း ပျက်စီးသွားသော ကျန်ရစ်သည့် မင်းများသည် အရပ်အနှံ့သို့ ပြေးလွှားထွက်ပြေးကြ၏။

Verse 23

एवं विद्राव्य सैन्यानि हत्वा जित्वाथ संयुगे / जघान शतशो राज्ञः शूराञ्छरवराग्निना

ဤသို့ စစ်တပ်များကို ခွဲကွာအောင် မောင်းထုတ်၍ စစ်ပွဲတွင် သတ်ဖြတ်ကာ အနိုင်ရပြီးနောက်၊ မြားမိုးကဲ့သို့သော မီးတောက်ဖြင့် သတ္တိရှင် မင်းများကို ရာချီ၍ ချေမှုန်းခဲ့သည်။

Verse 24

ततः क्रोधपरीतात्मा दग्धुकामो ऽखिलां पुरीम् / उदैरयद्भार्गवो ऽस्त्रं कालाग्निसदृशप्रभम्

ထို့နောက် ဒေါသဖြင့် လွှမ်းမိုးသော စိတ်ဖြင့် မြို့တစ်မြို့လုံးကို မီးရှို့လိုသဖြင့် ဘာရ္ဂဝသည် ကာလမီးကဲ့သို့ တောက်ပသော အಸ್ತ్రကို ထုတ်လွှတ်ခဲ့သည်။

Verse 25

ज्वालाकवलिताशेषपुरप्राकारमालिनीम् / पुरीं सहस्त्यश्वनरां स ददाहास्त्रपावकः

မီးလျှံများက လုံးဝလွှမ်းမိုး၍ မြို့ရိုးတံတိုင်းတန်းများဖြင့် တင့်တယ်သော၊ ဆင်မြင်းနှင့် လူအစုအဝေးပါဝင်သည့် ထိုမြို့ကို အಸ್ತ్రမီးက လုံးဝ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။

Verse 26

दह्यमानां पुरीं दृष्ट्वा प्राणत्राणपरायणः / जीवनाय जगामाशु वीतिहोत्रो भयातुरः

မီးလောင်နေသော မြို့ကို မြင်သော်၊ အသက်ကယ်တင်ရေးကိုသာ အာရုံစိုက်ပြီး ကြောက်ရွံ့ကာ စိတ်လှုပ်ရှားနေသော ဝီတိဟောထရသည် အသက်ရှင်ရန် အလျင်အမြန် ထွက်ခွာသွားသည်။

Verse 27

अस्त्राग्निना पुरीं सर्वां दग्ध्वा हत्वा च शात्रवान् / प्राशयानो ऽखिलान् लोकान् साक्षात्काल इवान्तकः

လက်နက်မီးဖြင့် မြို့တစ်မြို့လုံးကို မီးရှို့၍ ရန်သူတို့ကို သတ်ဖြတ်ကာ၊ ကာလ၏ရုပ်သဏ္ဌာန် အန္တကကဲ့သို့ လောကအားလုံးကို မျိုသိမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 28

अकृतव्रणसंयुक्तः सहसाहेन चान्वितः / जगामरथघोषेण कंपयन्निव मेदिनीम्

အနာတရမရှိဘဲ မဟာသတ္တိနှင့်ပြည့်စုံ၍ ရထား၏ဟုန်းဟုန်းသံဖြင့် မြေပြင်ကို တုန်ခါစေသကဲ့သို့ ချီတက်သွား၏။

Verse 29

विनिघ्नन् क्षत्रियान्सर्वान् संशाम्य पृथिवीतले / महेन्द्राद्रिं ययौ रामस्तपसे धतमानसः

မြေပြင်ပေါ်ရှိ ခ္ෂတ္တရိယအားလုံးကို သုတ်သင်၍ ငြိမ်းချမ်းစေပြီးနောက်၊ တပဿာအတွက် စိတ်ကိုတည်မြဲစေသော ရာမသည် မဟေန္ဒရတောင်သို့ သွား၏။

Verse 30

तस्मिन्नष्टचतुष्कं च यावत्क्षत्रसमुद्गमम् / प्रत्येत्य भूयस्तद्धत्यै बद्धदीक्षो धृतव्रतः

ခ္ෂတ္တရတို့ ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာသည့်အထိ အဋ္ဌ-စတုရှ္က (၃၂) နှစ် ကုန်လွန်ပြီးနောက်၊ သူသည် ပြန်လာကာ ထပ်မံသတ်ဖြတ်ရန် ဒိက္ခာခံ၍ ဝရတကို दृঢ়စွာ ထိန်းသိမ်း하였다။

Verse 31

क्षत्रक्षेत्रेषु भूयश्च क्षत्रमुत्पादितं द्विजैः / निजघान पुनर्भूमौ राज्ञ शतसहस्रशः

ခ္ෂတ္တရနယ်မြေများတွင် ဒွိဇတို့က ခ္ෂတ္တရကို ထပ်မံပေါ်ပေါက်စေသဖြင့်၊ သူသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် မင်းများကို ထပ်မံ ရာသိန်းချီ သတ်ဖြတ်하였다။

Verse 32

वर्षद्वयेन भूयो ऽपि कृत्वा निःक्षत्रियां महीम् / षट्चतुष्टयवर्षान्तं तपस्तेपे पुनश्च सः

နှစ်နှစ်အတွင်း သူသည် မြေပြင်ကို က္ෂတ္တရိယ မရှိအောင် ထပ်မံ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ခြောက်-စတုဋ္ဌယ နှစ်ကာလတိုင်အောင် ထပ်မံ တပဿာ ကျင့်ခဲ့သည်။

Verse 33

भूयो ऽपि राजन् संबुद्धं क्षत्रमुत्पादितं द्विजैः / जघान भूमौ निःशेषं साक्षात्काल इवान्तकः

အို မင်းကြီး၊ ဒွိဇများက ထပ်မံ နိုးကြားစေ၍ ပေါ်ပေါက်လာသော က္ෂတ္တရိယတို့ကို သူသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် အကုန်အစင် သတ်ဖြတ်ဖျက်ဆီးခဲ့သည်—ကာလရုပ် အန္တက မိမိတိုင်ပင်ကဲ့သို့။

Verse 34

कालेन तावता भूयः समुत्पन्नं नृपात्त्वयम् / निघ्नंश्चचार पृथिवीं वर्षद्वयमनारतम्

ထိုကာလအတွင်း၊ အို မင်းကြီး၊ သင်ကြောင့် ထပ်မံ ပေါ်ပေါက်လာသော (က္ෂတ္တရိယ) များကို သတ်ဖြတ်ရင်း သူသည် နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် မရပ်မနား မြေပြင်တစ်လျှောက် လှည့်လည်ခဲ့သည်။

Verse 35

अलं रामेण राजेन्द्र स्मरता निधनं पितुः / त्रिः सप्तकृत्वः पृथिवी तेन निःक्षत्रिया कृता

အို မင်းကြီး၊ ဖခင်၏ ကွယ်လွန်မှုကို သတိရနေသော ရာမသည် လုံလောက်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်; သူသည် မြေပြင်ကို က္ෂတ္တရိယ မရှိအောင် နှစ်ဆယ့်တစ်ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Verse 36

त्रिःसप्तकृत्वस्तन्माता यदुरः स्वमताडयत् / तावद्रामेण तस्मात्तु क्षत्रमुत्सादितं भुवि

သူ၏ မိခင်သည် ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ မိမိရင်ဘတ်ကို နှစ်ဆယ့်တစ်ကြိမ် ထိုးနှက်သကဲ့သို့၊ ထိုအတိုင်းပင် ရာမသည် ထိုအကြောင်းကြောင့် မြေပြင်ပေါ်ရှိ က္ෂတ္တရိယတို့ကို အမြစ်မှ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။

Frequently Asked Questions

What specific genealogical or dynastic theme (Vamsha/Vamshanucharita) is foregrounded in this Adhyaya?

The chapter foregrounds the kṣatriya lineages as a collective dynastic target and frames Paraśurāma’s vow as a lineage-shaping event—an episode that explains later disruptions and reconfigurations in royal genealogies.

Which locations and mobilization details matter for mapping the narrative (geography/itinerary)?

Māhiṣmatī is the key geographic node; Bhārgava waits in its outer grove, invokes Mahodara for equipment, then mounts a chariot with bow, arrows, and horses, sounding Rudra’s conch—an explicit ‘campaign launch’ marker in the itinerary.

Is this chapter part of the Lalitopākhyāna, and does it teach a specific Vidyā/Yantra?

No. The sampled verses place it in the Sagaropākhyāna/Bhārgava-carita context, not the Lalitopākhyāna; its focus is on vow, rites, and dynastic conflict rather than Śākta vidyā/yantra exposition.