Adhyaya 17
Aṣṭakā-Śrāddha Vidhi and Dāna-Praśaṃsā (Observances in the Dark Fortnight and Praise of Giving)
ဤအধ্যာယတွင် ဗြဟස්ပတိ (Bṛhaspati) က လအချိန်အလိုက် śrāddha ပြုလုပ်နည်းကို သတ်မှတ်ညွှန်ကြားပြီး အထူးသဖြင့် kṛṣṇa-pakṣa (အမှောင်လဝက်) အတွင်း Aṣṭakā အကျင့်များကို ဖော်ပြသည်။ śrāddha သည် kāmya၊ naimittika နှင့် nitya အမျိုးအစားသုံးမျိုးလုံးတွင် အမြဲတန်ဖိုးရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် Aṣṭakā နေ့များကို ပထမ/ဒုတိယ/တတိယ နှင့် ထပ်တိုး “စတုတ္ထ” ဟူ၍ ခွဲကာ apūpa မုန့်၊ အသား၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းအလိုက် dravyagata vidhi ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ parvan/tithi အချိန်တွင် pitṛ များကို ပူဇော်ရ며 မလေးစားလျှင် လကုန်တွင် Aṣṭakā များ “ထွက်ခွာ” သဖြင့် မျှော်လင့်ချက်များ အကျိုးမရှိဟု သတိပေးသည်။ ထို့ပြင် dāna နှင့် pūjā ကို ချီးမွမ်းကာ ပေးကမ်းသူသည် အမြင့်မားသော လောကသို့ရောက်ပြီး အားကောင်းခြင်း၊ သားသမီး၊ မှတ်ဉာဏ်၊ ဉာဏ်ပညာ၊ သားယောက်ျား၊ စည်းစိမ်တို့ကို ရရှိကြောင်း၊ မပေးကမ်းသူသည် ကျဆင်းကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် tithi ၂ မှ ၁၀ အထိ အကျိုးများကို ရွှင်လန်းစွာ ရေးဖော်ပြီး အာဏာ/ဂုဏ်ထူး၊ ရန်သူဖျက်ဆီးခြင်း၊ ရန်သူအားနည်းချက် သိမြင်ခြင်း၊ ကံကောင်းကြီးခြင်း၊ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ မင်းအာဏာ/ခေါင်းဆောင်မှု၊ စည်းစိမ်ပြည့်စုံခြင်း နှင့် brāhmī śrī (ဗြဟ္မတန်ခိုးရောင်ခြည်) ဟူ၍ ဖော်ပြသည်။
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे दानप्रशंसा नाम षोडशो ऽध्यायः // १६// बृहस्पतिरुवाच अत ऊर्द्ध्वं प्रवक्ष्यामि श्राद्धकर्मणि पूजितम् / काम्यं नैमित्तिकाजस्रं श्राद्धकर्मणि नित्यशः
ဤသို့ သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုက ပြောကြားသော အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ ဥပေါဒ္ဓာတပာဒ၊ ရှ్రာဒ္ဓကల్ప၌ ‘ဒါနပရရှံသာ’ ဟူသော ဆယ့်ခြောက်မြောက် အခန်း ဖြစ်၏။ ဘృဟစပတိ မိန့်တော်မူသည်—ယခုမှစ၍ ရှ్రာဒ္ဓကర్మ၌ ပူဇော်ထိုက်သော ကာမ్య၊ နိုင်မိတ္တိက နှင့် အစဉ်မပြတ် ဆောင်ရွက်ရမည့် ရှ్రာဒ္ဓကర్మ၏ နိတျ বিধာန်ကို ငါဟောပြမည်။
Verse 2
पुत्रदारनिमित्ताः स्युरष्टकास्तिस्न एव तु / कृष्णपक्षे वरिष्ठा हि पूर्वाखण्डलदेवता
သားနှင့် ဇနီးကြောင့် ပြောထားသော အဋ္ဌကာ သုံးပါးသည် ဤအတိုင်းပင် ဖြစ်၏။ ကృష్ణပက္ခ၌ အထူးမြတ်ကာ၊ ၎င်းတို့၏ ဒေဝတာမှာ ပူရ္ဝာခဏ္ဍလ ဖြစ်သည်။
Verse 3
प्राजापत्या द्वितीया स्यात्तृतीया वैश्वदेविका / आद्यापूपैः सदाकार्या मांसैरन्या सदा भवेत्
ဒုတိယ အဋ္ဌကာကို ပရာဇာပတျယ ဟုခေါ်ပြီး တတိယကို ဝိုင်ရှဝဒေဝိက ဟုခေါ်သည်။ ပထမကို အပူပ (ပူဇာမုန့်) ဖြင့် အမြဲပြုရ며၊ အခြားတစ်ခုကို မာန့်စ် (အသား) ဖြင့် အမြဲပြုရသည်။
Verse 4
शाकैः कार्या तृतीया स्यादेवं द्रव्यगतो विधिः / अत्रापीष्टं पितॄणां वै नित्यमेव विधीयते
တတိယ အဋ္ဌကာကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်များဖြင့် ပြုရမည်—ဤသည်မှာ ပူဇာပစ္စည်းအလိုက် သတ်မှတ်သော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ဤနေရာ၌လည်း ပိတೃတို့အတွက် နှစ်သက်ဖွယ် ကర్మကို နိစ္စတမ်း ပြုရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 5
या चाप्यन्या चतुर्थी स्यात्तां च कुर्याद्विशेषतः / आसु श्राद्धं बुधः कुर्वन्सर्वस्वेनापि नित्यशः
ထို့ပြင် အခြားသော စတုတ္ထ အဋ္ဌကာ ရှိပါက ထိုကိုလည်း အထူးသဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ ဤတိထိများတွင် ပညာရှိသည် နိစ္စတမ်း ရှရဒ္ဓ ပြုရမည်၊ လိုအပ်လျှင် မိမိ၏ အားလုံးကိုပင် သုံးစွဲ၍ ဖြစ်စေ။
Verse 6
क्षिप्रमाप्नोति हि श्रेयः परत्रेह च मोदते / पितरः पर्वकालेषु तिथिकालेषु देवताः
သူသည် မြန်မြန်ကောင်းကျိုးကို ရရှိပြီး ဤလောကနှင့် နောက်လောကတွင်လည်း ပျော်ရွှင်မည်။ ပရ္ဝကာလနှင့် တိထိကာလတို့တွင် ပိတೃတို့သည်ပင် ဒေဝတာဖြစ်ကြသည်။
Verse 7
सर्वेषु पुरुषा यान्ति निपातमिव धेनवः / मासांते प्रतिगच्छेयुरष्टकासु ह्यपूजिताः
လူအားလုံးသည် နွားကျသကဲ့သို့ ကျဆုံးခြင်းသို့ သွားကြသည်။ လအဆုံး အဋ္ဌကာနေ့များတွင် မပူဇော်သူတို့သည် ဒုက္ခသို့ ပြန်လည်ရောက်ကြသည်။
Verse 8
मोघास्तस्य भवन्त्याशाः परत्रेह च सर्वशः / पूजकानां समुत्कर्षो नास्तिकानामधोगतिः
သူ၏မျှော်လင့်ချက်များသည် ဤလောကနှင့် နောက်လောကတွင်လည်း အကုန်လုံး အလဟဿ ဖြစ်သည်။ ပူဇော်သူတို့ မြင့်တက်၍ နာစတိကတို့ ကျဆင်းသည်။
Verse 9
देवास्तु दायिनो यान्ति तिर्यग्गच्छन्त्यदायिनः / पुष्टिं प्रजां स्मृतिं मेधां पुत्रानैश्वर्यमेव च
ဒါနပေးသူတို့သည် ဒေဝဂတိသို့ ရောက်ကြသည်။ မပေးသူတို့သည် တိရစ္ဆာန်ယိုးနီသို့ ကျရောက်သည်။ (အကျိုးအဖြစ်) အာဟာရပြည့်ဝမှု၊ သားသမီး၊ မှတ်ဉာဏ်၊ ဉာဏ်ရည်၊ သားယောက်ျားနှင့် အိုင်ශ්ဝရယ လာဘ်ရသည်။
Verse 10
कुर्वाणः पूजनं चासु सर्वं पूर्णं समश्नुते / प्रतिपद्धनलाभाय लब्धं चास्य न नश्यति
ဤ (အဋ္ဌကာ) များတွင် ပူဇော်သူသည် အကျိုးဖလအားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ ခံစားရသည်။ နေ့စဉ် ငွေကြေးလာဘ်အတွက် ရရှိသမျှသည် သူ့ထံမှ မပျောက်ကွယ်။
Verse 11
द्वितीयायां तु यः कुर्याद्द्विपदाधिंपतिर् भवेत् / वरार्थिनां तृतीया तु शत्रुघ्नी पापनाशिनी
ဒွိတီယာနေ့တွင် (ပူဇော်) ပြုသူသည် နှစ်ခြေသတ္တဝါတို့၏ အုပ်စိုးသူ ဖြစ်လာသည်။ ဆုတောင်းသူတို့အတွက် တြိတီယာသည် ရန်သူဖျက်ဆီး၍ အပြစ်ပယ်ရှားစေသည်။
Verse 12
चतुर्थ्यां तु प्रकुर्वाणः शत्रुच्छिद्राणि पश्यति / पञ्चम्यां चापिकुर्वाणः प्राप्नोति महतीं श्रियम्
စတုတ္ထီတိထီတွင် ရှရဒ္ဓ ပြုသူသည် ရန်သူတို့၏ အားနည်းချက်များကို မြင်နိုင်သည်။ ပဉ္စမီတွင် ပြုသူသည် မဟာသီရိနှင့် စည်းစိမ်ကြီးကို ရရှိသည်။
Verse 13
षष्ठ्यां श्राद्धानि कुर्वाणः संपूज्यः स्यात्प्रयत्नतः / कुरुते यस्तु सप्तम्यां श्राद्धानि सततं नरः
ဆဋ္ဌီတိထီတွင် ရှရဒ္ဓ ပြုသူသည် ကြိုးစားအားထုတ်မှုကြောင့် အားလုံးက ပူဇော်ထိုက်သူ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သပ္တမီတွင် အမြဲ ရှရဒ္ဓ ပြုသော လူသည်။
Verse 14
महीशत्वमवाप्नोति गणानां चाधिपो भवेत् / संपूर्णामृद्धिमाप्नोति यो ऽष्टम्यां कुरुते नरः
အဋ္ဌမီတွင် ပြုသူသည် မင်းအာဏာကို ရရှိပြီး ဂဏများ၏ အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုသူသည် ပြည့်စုံသော စည်းစိမ်တိုးတက်မှုကို ရရှိသည်။
Verse 15
श्राद्धं नवम्यां कर्त्तव्यमैश्वर्यं स्त्रीश्च काङ्क्षता / कुर्वन्दशम्यां तु नरो ब्राह्मीं श्रियमवाप्नुयात्
အိုင်ရှွရယနှင့် အိမ်ထောင်ရေးကံကောင်းမှုကို လိုလားသူသည် နဝမီတွင် ရှရဒ္ဓ ပြုသင့်သည်။ ဒသမီတွင် ပြုသူသည် ဘြာဟ္မီ သီရိ—မြင့်မြတ်သော ကောင်းချီးကို ရရှိသည်။
Verse 16
वेदांश्चैवाप्नुयात्सर्वान्विप्राणां समतां व्रजेत् / एकादश्यां परं दानमैश्वर्य सततं तथा
သူသည် ဝေဒအားလုံးကို ရရှိပြီး ဝိပရ (ဗြာဟ္မဏ) များနှင့် တန်းတူအဆင့်သို့ ရောက်သည်။ ဧကာဒသီတွင် အမြင့်ဆုံး ဒါန၏ အကျိုးနှင့် အမြဲတမ်း စည်းစိမ်ကို ရရှိသည်။
Verse 17
द्वादश्यां जयलाभं च राज्यमायुर्वसूनि च / प्रजावृद्धिं पशून्मेधां स्वातन्त्र्यं पुष्टिमुत्तमाम्
ဒွါဒသီနေ့တွင် ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်လျှင် အောင်မြင်ခြင်းနှင့် အကျိုးလက်ခံရရှိ၍ နိုင်ငံအာဏာ၊ အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် ဥစ္စာဓနကို ရရှိသည်။ မျိုးဆက်တိုးပွားခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်ပစ္စည်း၊ ဉာဏ်ပညာ၊ လွတ်လပ်မှုနှင့် အထူးကောင်းမွန်သော စားဝတ်နေရေးပြည့်စုံမှုကိုလည်း ရရှိသည်။
Verse 18
दीर्घमायुरथैश्वर्यं कुर्वाणस्तु त्रयोदशीम् / युवानश्च गृहे यस्य मृतास्तेभ्यः प्रदापयेत्
ထရယောဒသီနေ့တွင် ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်သူသည် အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် အိုင်ශ්ဝရယကို ရရှိသည်။ မိမိအိမ်တွင် လူငယ်အရွယ်၌ ကွယ်လွန်သူများရှိပါက သူတို့အတွက် ဒါနကို အနုသိသ်ပြု၍ ပေးလှူစေသင့်သည်။
Verse 19
शस्त्रेण वा हता ये च तेषां दद्याच्चतुर्दशीम् / अमावास्यां प्रयत्नेन श्राद्धं कुर्यात्सदा शुचिः
လက်နက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ခံရသူများအတွက် စတုရ္ဒသီနေ့တွင် ရှရဒ္ဓကို்ဓာနကို ပြုလုပ်ပေးသင့်သည်။ အမావာသျာနေ့တွင်လည်း အမြဲသန့်ရှင်းစွာ နေ၍ ကြိုးစားကာ ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 20
सर्वकामानवाप्नोति स्वर्गं चानन्तमश्नुते / तथाविषमजातानां यमलानां च सर्वशः
သူသည် ဆန္ဒအားလုံးကို ရရှိပြီး အဆုံးမရှိသော ကောင်းကင်ဘုံကို ခံစားရသည်။ ထို့အပြင် မွေးဖွားမှုမညီမညာသူများနှင့် ယမလ (အမွှာ) များအတွက်လည်း အလုံးစုံအားဖြင့် ဤကောင်းကျိုးသည် ဖြစ်ပေါ်သည်။
Verse 21
श्राद्धं दद्यादमावास्यां सर्वकामानवाप्नुयात् / मघासु कुर्वञ्छ्राद्धानि सर्वकामानवाप्नुयात्
အမாவာသျာနေ့တွင် ရှရဒ္ဓကို ပူဇော်လျှင် ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံသည်။ မဃာ နက္ခတ်အချိန်တွင် ရှရဒ္ဓများ ပြုလုပ်လျှင်လည်း ဆန္ဒအားလုံး ရရှိသည်။
Verse 22
प्रत्यक्षमर्चितास्तेन भवन्ति पितरस्तदा / पितृदवा मघा यस्मात्तस्मात्तास्वक्षयं स्मृतम्
ထိုအခါ ပိတရ် (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ) သည် တိုက်ရိုက်ပူဇော်ခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ မဃာကို ‘ပိတရ်အား ပေးကမ်းသူ’ ဟု ကျော်ကြားသဖြင့် ထိုအချိန်၌ ပြုသော ရှရာဒ္ဓသည် အကုန်မခန်း (အက္ရှယ) အကျိုးပေးသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Frequently Asked Questions
Rite (Kalpa): it is a śrāddha-focused chapter (Śrāddha-kalpa) that systematizes Aṣṭakā observances and dāna as the merit mechanism that indirectly supports lineage continuity rather than listing dynastic genealogies.
The chapter stresses kṛṣṇa-pakṣa, tithi, and parvan as the correct temporal windows for pitṛ-pūjā; neglect is portrayed as causing the Aṣṭakā observances to pass unfulfilled at month’s end, nullifying expected results.
A differentiated offering scheme is taught: one observance is to be done with apūpa cakes, another with meat, and another with vegetables—indicating that the rite’s efficacy is mapped to prescribed substances according to the specific Aṣṭakā day/sequence.