
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga (Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः)
ဤအধ্যာယသည် ဗြဟஸပတိ (Bṛhaspati) ၏ သင်ကြားရေးဟောပြောချက်အဖြစ် တင်ပြထားပြီး၊ ဒါန၏ အကျိုး (sarva-dāna-phala) ကို အထွေထွေဖော်ပြကာ śrāddha ပြုလုပ်ရာတွင် လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းအသေးစိတ်များသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားသည်။ အဓိကအုပ်စုသုံးခုကို ဖော်ပြသည်—(၁) အချိန်ကန့်သတ်ချက်: ညအချိန် śrāddha ကို ယေဘုယျအားဖြင့် ရှောင်ကြဉ်သော်လည်း ဂြိုဟ်ကြတ်/နေကြတ် (Rāhu-darśana, uparāga) ဖြစ်သည့်အခါ အရေးပေါ်အထူးကိစ္စအဖြစ် ပြုလုပ်လျှင် အလွန်အကျိုးရှိသည်။ (၂) သန့်စင်ခြင်းနှင့် အသက်ရှည်စေသော ရိတု: agnihotra ကို သန့်စင်ပေးပြီး အသက်ရှည်စေသည်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ (၃) ပူဇော်ပစ္စည်းခွဲခြားမှု: သီးနှံ၊ ပဲမျိုးနှင့် အပင်ထွက်ပစ္စည်းများကို ဘိုးဘွားပူဇော်ရာတွင် သင့်တော်/တူညီ/ကန့်ကွက်ရမည့်အဖြစ် ခွဲထားပြီး (ဥပမာ śyāmāka နှင့် သကြားကန်ကို ချီးမွမ်းကာ၊ ပဲနှင့် သီးနှံအချို့ကို garhya/varya ဟု သတ်မှတ်)။ ထို့ကြောင့် ဤအধ্যာယသည် śrāddha “ဆုံးဖြတ်လမ်းညွှန်” တစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ ဂြိုဟ်ကြတ်ကဲ့သို့ ကောသမိုလောဂျီဖြစ်ရပ်များကို ဓမ္မနည်းပညာစာရင်းများနှင့် ပေါင်းစည်းကာ၊ အင်ဒြ/Śacīpati ၏ soma သောက်သုံးမှုကဲ့သို့ ဒဏ္ဍာရီကိုးကားချက်များနှင့် သီးနှံအချို့၏ မူလနှင့် ကုသိုလ်ကိုလည်း ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे पुण्यदेशानुकीर्त्तनं नाम त्रयोदशो ऽध्यायः // १३// बृहस्पतिरुवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि सर्वदानफलानि च / श्राद्धकर्मणि मेध्यानि वर्जनीयानि यानि च
ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌၊ ဝါယုက ပြောကြားသော အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ ဥပေါဓ္ဓာတပဒ၊ ရှရားဒ္ဓကల్పတွင် “ပုဏ္ဏျဒေသ အနုကီရ္တန” ဟူသော ၁၃ ရာ အခန်း။ ဗြဟස්ပတိ မိန့်တော်မူသည်—ယခုမှစ၍ ဒါနအားလုံး၏ အကျိုးဖလနှင့် ရှရားဒ္ဓကర్మ၌ သန့်ရှင်းသောအရာများ၊ ရှောင်ကြဉ်ရမည့်အရာများကို ငါရှင်းလင်းမည်။
Verse 2
हिमप्रपतने कुर्यादा हरेद्वा हिमं ततः / अग्निहोत्रमुपायुष्यं पवित्रं परमं हितम्
နှင်းကျချိန်တွင် (တတ်နိုင်သမျှ) ပြုလုပ်ပါ၊ သို့မဟုတ် နောက်မှ ထိုနှင်းကို ဖယ်ရှားပါ။ အဂ္နိဟောတရသည် အသက်တိုးစေ၍ အလွန်သန့်ရှင်းကာ အမြင့်မားဆုံး အကျိုးပြုသည်။
Verse 3
नक्तं तु वर्जयेच्छ्राद्धं राहोरन्यत्र दर्शनात् / सर्वस्वेनापि कर्त्तव्यङ्क्षिप्रं वै राहुदर्शने
ရာဟုကို မြင်တွေ့ခြင်းမရှိလျှင် ညအချိန်တွင် ရှရားဒ္ဓကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ သို့သော် ရာဟု မြင်တွေ့ရလျှင် ပိုင်ဆိုင်သမျှဖြင့်ပင် အလျင်အမြန် ရှရားဒ္ဓကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 4
उपरागे न कुर्याद्यः पङ्के गौरिव सीदति / कुर्वाणस्तत्तरेत्पापं सती नौरिव सागरे
ဂြိုဟ်ကွယ်ချိန်တွင် (ရှရားဒ္ဓ) မပြုလုပ်သူသည် ရွံ့ထဲတွင် ပိတ်မိသော နွားကဲ့သို့ နစ်မြုပ်သည်။ ပြုလုပ်သူမူကား ပင်လယ်ထဲရှိ ခိုင်မာသော လှေကဲ့သို့ ထိုအပြစ်ကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သည်။
Verse 5
वैश्वदेवं च सौम्यं च खड्गमांसं परं हविः / विषाणवर्जं खड्गस्य मात्सर्यान्नाशयामहे
ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝနှင့် ဆောမ်ယ ကర్మ၌ ခဍ္ဂ၏ အသားသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဟဝိ ဖြစ်၏။ ခဍ္ဂ၏ ချိုမပါသော အစိတ်အပိုင်းဖြင့် မာတ္စရိယ (မနာလိုမှု) ကို ဖျက်ဆီးကြ၏။
Verse 6
त्वाष्ट्रा वै यजमानेन देवेशेन महात्मना / पिबञ्छचीपतिः सोमं पृथिव्यां मध्यगः पुरा
မဟာအတ္တမန် ဒေဝေရှ ယဇမာန တ္ဝာෂ္ဋြ ယဇ္ဉ၌၊ ရှချီပတိ အိန္ဒြာသည် ရှေးကာလ၌ မြေကြီးအလယ်၌ တည်၍ ဆိုမရသကို သောက်သုံးခဲ့သည်။
Verse 7
श्यामाकास्तत्र उत्पन्नाः पित्रर्थमपरजिताः / विप्रुषस्तस्य नासाभ्यामासक्ताभ्यां तथेक्षवः
အဲဒီနေရာမှာ ပိတೃတို့အတွက် မအနိုင်ယူနိုင်သော ရှျာမာက စပါးမျိုး ပေါက်ဖွားလာသည်။ ထို့အပြင် သူ၏ နှာခေါင်းပေါက်နှစ်ဖက်တွင် ကပ်နေသော ရေစက်များမှလည်း အိက္ရှု (ကြံ) ပေါက်ဖွားလာသည်။
Verse 8
श्रेष्मलाः शीतलाः स्निग्धा मधुराश्च तथेक्षवः / श्यामाकैरिक्षुभिश्चैव पितॄणां सर्वकामिकम्
အိက္ရှု (ကြံ) သည် ချွဲတိုးစေ၍ အေးမြ၊ နူးညံ့ချောမွေ့ကာ ချိုမြိန်သည်။ ရှျာမာကနှင့် ကြံတို့ဖြင့် ပိတೃတို့အတွက် ဆန္ဒအားလုံးပြည့်စုံစေသော ရှရဒ္ဓကర్మ ပြုနိုင်သည်။
Verse 9
कुर्यादाग्रयणं यस्तु स शीघ्रं सिद्धिमाप्नुयात् / श्यामाकास्तु द्विनामानो विहिता यजनेस्मृते
အာဂြယဏ ကర్మကို ပြုလုပ်သူသည် လျင်မြန်စွာ စိဒ္ဓိကို ရရှိမည်။ ယဇ္ဉသ္မృతိ၌ ရှျာမာကကို ‘အမည်နှစ်မျိုးရှိသော’ အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 10
यस्मात्तेदेवसृष्टास्तु तस्मात्ते चाक्षयाः स्मृताः / प्रसातिकाः प्रियङ्गुश्च मुद्गाश्च हरितास्तथा
ဤအာဟာရသီးနှံတို့သည် ဒေဝတို့၏ ဖန်ဆင်းမှုဟု ဆိုကြသဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် “အက္ခယ” (မလျော့မနည်း) ဟု မှတ်ယူကြသည်—ပရသာတိကာ၊ ပရိယင်ဂု၊ မုဒ္ဂ (ပဲစိမ်း) နှင့် ဟရိတ သီးနှံတို့လည်း ဖြစ်သည်။
Verse 11
एतान्यपि समानानि श्यामाकानां गुणैस्तु तैः / कृष्णमाषास्तिलाश्चैव श्रेष्ठास्तु यवशालयः
ဤအရာတို့လည်း ရှျာမာက၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် တူညီသည်။ ကృష్ణမಾಷ (ပဲနက်) နှင့် နှမ်းလည်း ထိုနည်းတူ—သို့သော် ယဝ (ဘားလီ) ကို အထူးမြတ်ဆုံးဟု ဆိုသည်။
Verse 12
महायवाश्च निष्पावास्तथैव च मधूलिकाः / कृष्णाश्चैवान्नलोहाश्च गर्ह्याः स्युः श्राद्धकर्मणि
မဟာယဝ၊ နိṣပာဝ၊ မဓူလိကာ; ထို့ပြင် ကృష్ణာ နှင့် အန္နလိုဟ—ဤတို့သည် ရှရာဒ္ဓကర్మတွင် မသင့်တော်၍ အပြစ်တင်ရမည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 13
राजमाषास्तथान्ये वै वर्जनीयाः प्रयत्नतः / मसूराश्चैव पुण्याश्च कुसुंभं श्रीनिकेतनम्
ရာဇမာṣ (ပဲတစ်မျိုး) နှင့် အခြားအချို့သော သီးနှံများကို ကြိုးစား၍ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ သို့သော် မဆူး (lentil) သည် ပုဏ္ဏကောင်းမှုကို ပေးပြီး၊ ကုಸುಂಭကို “သရီ၏ နေရာ” ဟု ခေါ်သည်။
Verse 14
वर्षास्वतियवा नित्यं तथा वृषकवासकौ / बिल्वामलकमृद्वीकापनसाम्रातदाडिमाः
မိုးရာသီတွင် အတိယဝကို အမြဲ (သင့်တော်) သုံးနိုင်ပြီး၊ ထို့အပြင် ဝೃṣက နှင့် ဝာစက လည်းကောင်း; ဘီလွ၊ အာမလက (အံမလ), မృဒ္ဝီကာ (စပျစ်ခြောက်), ပနသ (ဂျက်ဖရု), အာမရ (သရက်), အာတ (စီတာဖလ) နှင့် ဒာဍိမ (သလဲ) တို့လည်း ပါဝင်သည်။
Verse 15
तवशोलंयताक्षौद्रखर्जूराम्रलानि च / खशेरुकोविदार्यश्च तालकन्दं तथा विसम्
တဝရှိုးလံယတာ၊ အက္ရှော်ဒြာ ပျားရည်၊ ချာဂျူးရ်နှင့် သရက်; ထို့ပြင် ခရှေးရု၊ ကိုဝိဒါရီ၊ တာလကန်ဒ်နှင့် အဆိပ်—အားလုံးကို သန့်ရှင်းသော ပစ္စည်းများဟု ဆိုထားသည်။
Verse 16
तमालं शतकन्दं च मद्वसूचान्तकान्दिकी / कालेयं कालशाकं च भूरिपूर्णा सुवर्चला
တမာလ၊ သတကန်ဒ; မဒ္ဝဆူချာ-အန္တကန်ဒိကီ; ကာလေးယ၊ ကာလရှာက; ထို့ပြင် ဘူရီပူර්ဏာ နှင့် သုဝර්ချလာ—အားလုံးကို ကုသိုလ်ပစ္စည်းများဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 17
मांसाक्षं दुविशाकं च बुबुचेता कुरस्तथा / कफालकं कणा द्राक्षा लकुचं चोचमेव च
မಾಂသာက္ရှ၊ ဒုဝိရှာက၊ ဘုဘုချေတာ နှင့် ကုရ; ထို့ပြင် ကဖာလက၊ ကဏာ၊ စပျစ်သီး၊ လကူချ နှင့် ချိုချ—ဤပစ္စည်းများကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 18
अलाबुं ग्रीवकं वीरं कर्कन्धूमधुसाह्वयम् / वैकङ्कतं नालिकेरशृङ्गज पकरूषकम्
အလာဘု၊ ဂရီဝက၊ ဝီရ၊ ကရ္ကန္ဓူ (မဓုဟု ခေါ်သော); ထို့ပြင် ဝိုင်ကင်ကတ၊ နာလိကေရ (အုန်းသီး)၊ ရှရင်ဂဇ နှင့် ပကရူးရှက—ဤတို့လည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 19
पिप्पली मरिचं चैव पठोलं बृहतीफलम् / सुगन्धमांसपीवन्ति कषायाः सर्व एव च
ပိပ္ပလီ၊ မရိချ၊ ပဋ္ဌိုလ နှင့် ဗြဟတီအသီး; သုဂန္ဓမಾಂသပီဝန္တိ—နှင့် ကရှာယ အားလုံး—ဤအားလုံးကို ခါးဆိမ့် (kaṣāya) ရသာရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 20
एवमादीनि चान्यानि वराणि मधुराणि च / नागरं चात्र वै देयं दीर्घमूलकमव च
ဤသို့ပင် အခြားသော ကောင်းမြတ်၍ ချိုမြိန်သော အဟာရများကိုလည်း ပူဇော်သင့်၏။ ဤနေရာတွင် ခြောက်သွေ့သော ဂျင်း (နာဂရ) နှင့် အမြစ်ရှည် မုန်လာ (ဒီဃမူလက) ကိုလည်း မဖြစ်မနေ ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 21
वंशः करीरः सुरसः सर्जकं भूस्तृणानि च / वर्जनीयानि वक्ष्यामि श्राद्धकर्मणि नित्यशः
ဝံသ (ဝါး), ကရီးရ, စုရသ, စရ္ဇက နှင့် မြေပြင်မြက်များ—ဤတို့သည် ရှရဒ္ဓကမ္မ၌ အမြဲတမ်း ရှောင်ကြဉ်ရမည့်အရာများ ဖြစ်သည်; နిత్య ရှောင်ရမည့်အရာများကို ငါဆိုမည်။
Verse 22
लशुनं गृञ्जनं चैव तथा वै पल्वलोदकम् / करंभाद्यानि चान्यानि हीनानि रसगन्धतः
ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဂೃဉ္ଜန (ကြက်သွန်နီ စသည်) နှင့် ကန်ရေ; ထို့ပြင် ကရံဘ စသည့် အခြားအရာများ—အရသာနှင့် အနံ့တွင် နိမ့်ကျသဖြင့် (ရှရဒ္ဓတွင်) မသင့်တော်။
Verse 23
श्राद्धकर्मणि वर्ज्यानि कारणं चात्र वक्ष्यते / पुरा देवासुरे युद्धे निर्जितस्य बलेः सुरैः
ရှရဒ္ဓကမ္မ၌ ဤအရာများကို ရှောင်ကြဉ်ရသည်—အကြောင်းရင်းကို ဤနေရာတွင် ဆိုမည်: ရှေးကာလ ဒေဝ-အသူရ စစ်ပွဲတွင် ဒေဝတို့က ဘလိကို အနိုင်ယူသောအခါ။
Verse 24
शरैस्तु विक्षतादङ्गात्पतिता रक्तबिन्दवः / तत एतानि जातानि लशुनादीनि सर्वशः
မြားတို့ဖြင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသော သူ၏ကိုယ်မှ သွေးစက်များ ကျဆင်းခဲ့သည်; ထိုသွေးစက်များမှပင် နေရာအနှံ့ လက်ဆွန် စသည့်အရာများ ပေါက်ဖွားလာသည်။
Verse 25
तथैव रक्तनिर्यासा लवणान्यौषरणि च / श्रद्धकर्मणि वर्ज्यानि याश्च नार्यो रजस्वलाः
ထို့အတူ သွေးရည်၊ ဆားနှင့် အယ်လ်ကာလီသဘောရှိသော အရာများ၊ ထို့ပြင် လစဉ်သွေးဆင်းနေသော မိန်းမများကို—ရှရဒ္ဓ ကర్మတွင် ရှောင်ရမည်။
Verse 26
दुर्गन्धं फेनिलं चैव तथा वै पल्वलोदकम् / लभेद्यत्र न गौस्तृप्तिं नक्तं यच्चैव गुह्यते
နံ့ဆိုးသော၊ ဖ泡ထသော၊ သို့မဟုတ် ရေကန်/ရွံ့ကန်ရေကဲ့သို့သော အရာ; နွားမတိမ်းတိမ်းမောမော မဖြစ်နိုင်သော နေရာ; နှင့် ညအချိန် လျှို့ဝှက်ထားသော အရာ—မခံယူရ။
Verse 27
आविकं मार्गमौष्ट्रं च सर्वमेकशफं च यत् / माहिषं चामरं चैव पयो वर्ज्यं विजानता
သိုး၊ သမင်၊ ကုလားအုတ်နှင့် တစ်ခွာတည်းရှိသော တိရစ္ဆာန်အားလုံး၏ နို့; ထို့ပြင် ကျွဲနှင့် ချမရ (ယက်) နို့—သိမြင်သူက ရှောင်ရမည်။
Verse 28
अतः परं प्रवक्ष्यामि वर्ज्यान्देशान्प्रयत्नतः / न द्रष्टव्यं च यैः श्राद्धं शौचाशौचं च कृत्स्नशः
ယခုနောက်တစ်ဆင့်တွင် ရှောင်ကြဉ်သင့်သော ဒေသများကို ကြိုးစား၍ ပြောမည်။ ထိုနေရာများတွင် ရှရဒ္ဓနှင့် သန့်ရှင်း/မသန့်ရှင်း စည်းကမ်းတို့ကို အပြည့်အဝ မတွေ့ရ။
Verse 29
वन्यमूलफलैर्भक्ष्यैः श्राद्धं कुर्यात्तु श्रद्धया / राजनिष्ठामवाप्नोति स्वर्गमक्षयमेव च
တောထဲမှ အမြစ်၊ အသီး စသည့် စားသောက်ဖွယ်များဖြင့် ယုံကြည် श्रद्धာ ဖြင့် ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်ပါက၊ ရာဇဂုဏ် (ရాజနिष्ठာ) ကို ရရှိပြီး မပျက်စီးသော ကောင်းကင်ဘုံကိုလည်း ရရှိသည်။
Verse 30
अनिष्टशब्दां संकीर्णां जन्तुप्याप्तामथाविलाम् / पूतिगन्धां तथा भूमिं वर्जयेच्छ्राद्धकर्मणि
ရှ్రာဒ္ဓကမ္မ ပြုလုပ်ရာတွင် မကောင်းသောအသံများရောနှော၍ သတ္တဝါများပြည့်နှက်ကာ အညစ်အကြေးနှင့် နံစော်သော မြေကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 31
नद्यः सागरपर्यन्ता द्वारं दक्षिणपूर्वतः / त्रिशङ्कोर्वर्जयेद्देशं सर्वं द्वादश योजनम्
မြစ်များသည် သမုဒ္ဒရာအထိ စီးဆင်းပြီး တံခါးသည် တောင်အရှေ့ဘက်ကို မျက်နှာမူသောနေရာတွင် တြိရှင်ကူ၏ ဒေသကို ယောဇနာ တစ်ဆယ့်နှစ်အထိ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 32
उत्तरेण महानद्या दक्षिणेन च वैकटम् / देशास्त्रिशङ्कवो नाम वर्ज्या वै श्राद्धकर्मणि
မဟာနဒီ၏ မြောက်ဘက်နှင့် ဝိုင်ကဋ၏ တောင်ဘက်ရှိ ‘တြိရှင်ကဝ’ ဟုခေါ်သော ဒေသများကို ရှ్రာဒ္ဓကမ္မတွင် မဖြစ်မနေ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 33
कारस्कराः कलिङ्गश्च सिधोरुत्तरमेव च / प्रनष्टाश्रमधर्माश्च वर्ज्या देशाः प्रयत्नतः
ကာရஸ္ကရ၊ ကလိင်္ဂနှင့် စင်ဓု၏ မြောက်ဘက်ဒေသများ၊ ထို့ပြင် အာရှ్రమဓမ္မ ပျောက်ကွယ်သွားသော နိုင်ငံများကို ကြိုးစား၍ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။
Verse 34
नग्नादयो न पश्येयुः श्राद्धकर्म व्यवस्थितम् / गच्छन्त्येतैस्तु दृष्टानि न पितॄंश्च पितामहांन
အဝတ်မဝတ်သူတို့ကဲ့သို့ မသင့်လျော်သူများသည် စနစ်တကျ ပြုလုပ်နေသော ရှ్రာဒ္ဓကမ္မကို မကြည့်သင့်; အကြောင်းမူကား သူတို့မြင်သွားလျှင် ပူဇော်မှုသည် ပိတೃများနှင့် ပိတာမဟာများထံ မရောက်နိုင်။
Verse 35
शंयुरुवाच नग्नादीन्भगवन्सम्यगाचक्ष्व परिपृच्छतः / बृहस्पतिरुवाच सर्वेषामेव भूतानां त्रयीसंवरणं स्मृतम्
သံယုက ပြောသည်—အရှင်ဘဂဝန်၊ အဝတ်မဝတ်သူတို့နှင့် ထိုကဲ့သို့သောသူတို့အကြောင်းကို မှန်ကန်စွာ ရှင်းပြပါ၊ ကျွန်ုပ် မေးမြန်းပါသည်။ ဗြဟစပတိက ပြောသည်—သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ဝေဒသုံးပါးသည် အကာအကွယ် (အဝရဏ) ဟု သမ္မတထားသည်။
Verse 36
तां ये त्यजन्ति संमोहात्ते वै नग्नादयो जनाः / प्रलीयते वृषो यस्मिन्निरालंबश्च यो बृषे
မောဟကြောင့် ထို (ဝေဒသုံးပါး) ကို စွန့်လွှတ်သူတို့သည် အဝတ်မဝတ်သူတို့နှင့် ထိုသို့သောသူတို့ပင် ဖြစ်သည်။ ဓမ္မ (ဝೃષ) ပျောက်ကွယ်လျက် လယံဝင်ရာ၌၊ ဓမ္မအတွက် အားထားရာမဲ့သူ ဖြစ်သွားသည်။
Verse 37
वृषं यस्तु परित्यज्य मोक्षमन्यत्र मार्गति / वृषो वेदाश्रमस्तस्मिन्यो वै सम्यङ्न पश्यति
ဓမ္မ (ဝೃષ) ကို စွန့်ပြီး အခြားနေရာတွင် မောက္ခကို ရှာသူ—ဓမ္မပင် ဝေဒမဂ္ဂနှင့် အာရှ్రమဓမ္မ ဖြစ်သည်။ ထိုအရာကို မှန်ကန်စွာ မမြင်သူသည် လမ်းလွဲသည်။
Verse 38
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यो वृषलः स न संशयः / पुरा देवासुरे युद्धे निर्जितैरसुरैस्तथा
သူသည် ဗြာဟ္မဏဖြစ်စေ၊ က్షတ္တရိယဖြစ်စေ၊ ဝိုင်ရှျဖြစ်စေ—ဝೃષလ ဖြစ်သည်မှာ သံသယမရှိ။ ရှေးက ဒေဝ-အသူရ စစ်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်သော အသူရတို့ကြောင့်လည်း ထိုသို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
Verse 39
पाशण्डा वै कृतास्तात तेषां सृष्टिः प्रजायते / वृद्धश्रावकिनिर्ग्रन्थाः शाक्या जीवककार्पटाः
အို သားရေ၊ ပာရှဏ္ဍ (ဝေဒဆန့်ကျင် သဘောတရားများ) ကို ဖန်တီးခဲ့ကြပြီး၊ ထိုသူတို့ထံမှပင် သူတို့၏ အစဉ်အလာ စဉ်ဆက် ပေါ်ပေါက်လာသည်—ဝృద్ధ-श्रावक၊ နိရ္ဂြန္ထ၊ သာက്യ၊ ဇီဝက၊ ကာရ္ပဋ စသည်တို့။
Verse 40
ये धर्मं नानुवर्त्तन्ते ते वै नग्नादयो जनाः / वृथा जटी वृथा मुण्डी वृथा नग्नश्च यो द्विजः
ဓမ္မတရားကို မလိုက်နာသူတို့သည် အဝတ်မဲ့သူများ (ဘာသာမဲ့များ) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဓမ္မမရှိဘဲ ဆံပင်ကျစ်ခြင်း၊ ခေါင်းရိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အဝတ်မဲ့နေခြင်းသည် အချည်းနှီးသာ ဖြစ်သည်။
Verse 41
वृथा व्रती वृथा जापी ते वै नग्नादयो जनाः / कुलधर्मातिगाः शश्वद्वृथा वृत्तिकलत्रकाः
အကျိုးမဲ့စွာ သီလဆောက်တည်သူ၊ အကျိုးမဲ့စွာ မန္တန်ရွတ်သူတို့သည် ထိုအဝတ်မဲ့သူများ ဖြစ်ကြသည်။ မိသားစု ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ဖောက်ဖျက်သူတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် ဇနီးမယားသည် ထာဝရ အချည်းနှီးသာ ဖြစ်သည်။
Verse 42
कृतकर्मदिशस्त्वेते कुपथाः परिकीर्त्तिताः / एतैर्हि दत्तं दृष्टं वै श्राद्धं गच्छति दानवान्
မိမိပြုသော အမှုတို့ကို ကြွားဝါသူတို့သည် လမ်းမှားလိုက်သူများဟု ဆိုကြသည်။ ၎င်းတို့ ပေးလှူသော သို့မဟုတ် မြင်တွေ့ရသော ဘိုးဘွားကန်တော့ပွဲ (Shraddha) သည် ဒေဝါန (နတ်ဆိုး) များထံသို့ ရောက်သွားသည်။
Verse 43
ब्रह्मघ्नश्च कृतघ्नश्च नास्तिको गुरुतल्पगः / दस्युश्चैव नृशंसश्च दर्णने तान्विसर्जयेत्
ဗြာဟ္မဏကို သတ်သူ၊ ကျေးဇူးကန်းသူ၊ ဘုရားမဲ့ဝါဒီ၊ ဆရာသမား၏ ဇနီးကို ပြစ်မှားသူ၊ ဓားပြနှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သူ - ဤသူတို့ကို ကြည့်ရှုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။
Verse 44
पतिताः क्रूरकर्माणः सर्वांस्तान्परिवर्जयेत् / देवतानामृषीणां च विवादे प्रवदन्ति ये
ကျင့်ဝတ်ပျက်ပြားသူများနှင့် ရက်စက်သော အမှုပြုသူ အားလုံးကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ နတ်များနှင့် ရသေ့များကို ငြင်းခုံစော်ကား ပြောဆိုသူများကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 45
देवांश्च ब्राह्मणांश्चैव आम्नायं यस्तु निन्दति / असुरान्यातुधानांश्च दृष्टमेभिर्व्रजत्युत
နတ်များ၊ ဗြာဟ္မဏများနှင့် ဝေဒအမွေဆက် (āmnāya) ကို မနာလိုစွာ ပြစ်တင်သူသည် အဆုရနှင့် ယာတုဓာနတို့၏ လောကသို့သာ သွားရောက်သည်။
Verse 46
ब्राह्मं कृतयुगं प्रोक्तं त्रेता तु क्षत्र्रियं युगम् / वैश्यं द्वापरमित्याहुः शूद्रं कलियुगं स्मृतम्
ကృతယုဂကို ဗြာဟ္မဏယုဂဟု ခေါ်ကြပြီး၊ တ్రေတာကို က్షတ္တရိယယုဂဟု ဆိုသည်။ ဒ్వာပရကို ဝိုင်ရှယယုဂဟု၊ ကလိယုဂကို သုဒ္ဒရယုဂဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 47
कृते ऽपूज्यन्त पितरस्त्रेतायां तु सुरास्तथा / युद्धानि द्वापरे नित्यं पाखण्डाश्च कलौ युगे
ကృతယုဂတွင် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များကို ပူဇော်ကြပြီး၊ တ్రေတာယုဂတွင် နတ်များကိုလည်း ထိုနည်းတူ ပူဇော်ကြသည်။ ဒွာပရယုဂတွင် စစ်ပွဲများ နిత్యం ဖြစ်၍၊ ကလိယုဂတွင် ပાખဏ္ဍ (အတုအယောင်) များ ပျံ့နှံ့သည်။
Verse 48
अपमानापविद्धश्च कुक्कुटो ग्रामसूकरः / श्वा चैव हन्ति श्राद्धानि दर्शनादेव सर्वशः
အရှက်ခွဲ၍ ထုတ်ပယ်ခံရသော ကြက်၊ ရွာဝက်နှင့် ခွေး—ဤတို့ကို မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကర్మများကို အလုံးစုံ ပျက်စီးစေသည်။
Verse 49
श्वसूकरोप संसृष्टं दीर्घरोगिभिरेव च / पतितैर्मलिनैश्चैव न द्रष्टव्यं कथञ्चन
ခွေးနှင့် ဝက်တို့နှင့် ရောနှောနေသူများ၊ ရောဂါရှည်ခံသူများ၊ ပတိတ (ကျဆုံးသူ) များနှင့် မသန့်ရှင်းသူများကို မည်သို့မျှ မကြည့်သင့်။
Verse 50
अन्नं पश्येयुरेते यत्तन्नार्हं हव्यकव्ययोः / उत्स्रष्टव्याः प्रधा नार्थैः संस्कारस्त्वापदो भवेत्
သူတို့မြင်ပြီးသော အစားအစာသည် ဟဗျ‑ကဗျ (နတ်နှင့် ဘိုးဘွား) ပူဇော်ပွဲအတွက် မသင့်တော်။ ထိုကဲ့သို့သောအရာကို စွန့်ပစ်ရမည်; အရေးပေါ်အခါတွင်သာ သန့်စင်သင်္ကာရ ပြုနိုင်သည်။
Verse 51
हविषां संहतानां च पूर्वमेव विवर्जयेत् / सृष्टं युक्ताभिरद्भिश्च प्रोक्षणं च विधीयते
စုကပ်နေသော ဟဝိသ်ပစ္စည်းများကို အစကတည်းက ရှောင်ကြဉ်စွန့်ပစ်ရမည်။ သင့်လျော်သော ရေနှင့် ပြုလုပ်ထားသည့်အရာကိုတော့ ဗိဓိအတိုင်း ပရိုက္ရှဏ (ရေဖြန်းသန့်စင်) ပြုရသည်။
Verse 52
सिद्धार्थकैः कृष्णतिलैः कार्यं वाप्यपवारणम् / गुरुसूर्याग्निवास्राणां दर्शनं वापि यत्नतः
စိဒ္ဓာရ္ထ (မုန်ညင်းစေ့) နှင့် အနက်ရောင် နှမ်းစေ့တို့ဖြင့် အပဝါရဏ (ဒೋಷဖယ်ရှားခြင်း) ပြုရမည်။ သို့မဟုတ် ကြိုးစား၍ ဂုရု၊ နေ၊ မီး (အဂ္နိ) နှင့် သန့်ရှင်းသော အဝတ်အစားတို့ကို ဒർശန ပြုရမည်။
Verse 53
आसनारूढमन्नाद्यं पादोपहतमेव च / अमेध्यैर्जङ्गमैर्दृष्टं शुष्कं पर्युषितं च यत्
ထိုင်ခုံပေါ်တက်သွားသော အစားအစာ၊ ခြေထောက်ထိမိသော အစားအစာ၊ မသန့်ရှင်းသော လှုပ်ရှားသတ္တဝါများက မြင်/ထိသော အစားအစာ၊ ခြောက်သွေ့ သို့မဟုတ် မနေ့ကကျန်သော အစားအစာ—ဤတို့ကို စွန့်ပစ်သင့်သည်။
Verse 54
अस्विन्नं परिदग्धं च तथैवाग्नावलेहितम् / शर्कराकीटपाषाणैः केशैर्यच्चाप्यु पाहृतम्
မချက်မပြုတ်သေးသော၊ မီးလောင်ကျွမ်းသော၊ သို့မဟုတ် မီးက လျှာဖြင့်လိမ်းသလို ကင်ကျွမ်းသွားသော အစားအစာ၊ ထို့ပြင် ကျောက်စရစ်၊ ပိုးမွှား၊ ကျောက်တုံး သို့မဟုတ် ဆံပင် ရောနှောလာသော အစားအစာ—ဤတို့လည်း စွန့်ပစ်ရမည်။
Verse 55
पिण्याकं मथितं चैव तथा तिलयवादिषु / सिद्धीकृताश्च ये भक्ष्याः प्रत्यक्षलवणीकृताः
ပင်ညာက (ဆီဖျော်ကျန်)၊ မွှေထားသောအရာနှင့် နှမ်း‑ယဝ စသည်တို့မှ ပြုလုပ်သောအစားအစာများ၊ ထို့ပြင် မျက်မြင်တင် ဆားထည့်၍ ချက်ပြီးသောဟင်းလျာများကို သြရဒ္ဓကర్మ၌ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 56
दृष्ट्वा चैव तथा दोषोपात्तश्वोपहतं तथा / वाससा चावधूतानि वर्ज्यानि श्राद्धकर्मणि
အပြစ်အနာအဆာရှိသောအရာ သို့မဟုတ် ခွေးထိ/ဖျက်ဆီးထားသောအရာကို တွေ့လျှင်၊ ထို့ပြင် အဝတ်ဖြင့် ချွတ်၍ ကျသွားသောအရာများကို သြရဒ္ဓကर्म၌ မသုံးရ။
Verse 57
संति वेदविरोधेन केचिद्विज्ञाभिमानिनः / अयज्ञय तयो नाम ते ध्वंसंति यथा रजः
ဝေဒနှင့်ဆန့်ကျင်ပြီး ကိုယ်ကို ဉာဏ်ရှိသူဟု အဟങ്കာရပြုသူအချို့ရှိသည်။ သူတို့ကို ‘အယဇ္ဉယ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ဖုန်မှုန့်ကဲ့သို့ ပျက်စီးသွားကြသည်။
Verse 58
दधिशाकं तथा भक्ष्यं तथा चौषधिवर्जितम् / वार्त्ताकं वर्जयेच्छ्राद्धे सर्वानभिषवानपि / सैन्धवं लवणं चैव तथा मानससंभवम्
ဒဓိ‑ဆာက (ယိုဂတ်နှင့်ဟင်းရွက်) နှင့် အခြားစားဖွယ်များ၊ ဆေးဖက်ဝင်အရာမပါသောပစ္စည်းများကိုလည်း; သြရဒ္ဓတွင် ဝါရ္တ္တာက (ခရမ်းသီး) နှင့် အဘိဿဝ အမျိုးမျိုး (မူးယစ်/ဖျော်ရည်ကင်ဝ) ကို ရှောင်ရမည်။ စိုင်န္ဓဝ ဆားနှင့် မာနသမှ ဖြစ်သော ဆားလည်း (ရှောင်ရန်)။
Verse 59
पवित्रे परमे ह्येते प्रत्यक्षमपि वर्तिते / अग्नौ प्रक्षिप्य गृङ्णीयाद्धस्तौ प्रक्षिप्य यत्नतः
ဤနှစ်ပါးသည် အလွန်သန့်ရှင်းပဝित्र၍ မျက်မြင်တင်လည်း သန့်စင်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ မီးထဲသို့ ထည့်ပြီးမှ လက်ခံယူကာ၊ ကြိုးစား၍ လက်နှစ်ဖက်တွင် ကိုင်ယူ (အသုံးပြု) ရမည်။
Verse 60
गमयेन्मस्तकं चैव ब्रह्मतीर्थं हि तत्स्मृतम् / द्रव्याणां प्रोक्षणं कार्यं तथैवावपनं पुनः
ဦးခေါင်းကို ထိုနေရာတွင် ထိစေပါ—ထိုနေရာကို ‘ဗြဟ္မတီရ္ထ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ပစ္စည်းများကို သန့်ရေဖြင့် ဖျန်း၍ သန့်စင်ကာ ထို့နောက် ထပ်မံ လိမ်း/ဖုံးအုပ် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 61
निधाय चाद्भिः सिंचेत्त त्तथा चासु निवेशनम् / अश्ममूलफलेक्षूणां रज्जूनां चर्मणामपि
ထားပြီးနောက် ရေဖြင့် စိမ့်စေ၍ ထို့နောက် မူလနေရာတွင် ပြန်တင်ထားရမည်—ကျောက်၊ အမြစ်၊ အသီး၊ ကြံ၊ ကြိုးများနှင့် သားရေထုတ်ပစ္စည်းများလည်း ပါဝင်သည်။
Verse 62
वैदलानां च सर्वेषां पूर्ववच्छौचमिष्यते / तथा दन्तास्थि दारुणां शृङ्गाणां चावलेखनम्
ဝါး/ရတန် (vaidalā) ဖြင့်လုပ်သော ပစ္စည်းအားလုံး၏ သန့်စင်မှုသည် ယခင်နည်းအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သွား၊ အရိုး၊ သစ်သားနှင့် ချိုတို့ကိုလည်း ခြစ်၍ သန့်စင်ရမည် (avalekhana)။
Verse 63
सर्वेषां मृन्मयानां च पुनर्दाहो विधीयते / मणिमुक्ताप्रवालानां जलजानां च सर्वशः
မြေခွက်/မြေထည်ကဲ့သို့ မြေဖြင့်လုပ်သော အရာအားလုံးအတွက် ‘ပုနရ္ဒာဟ’ ဟူသော ပြန်လည်မီးဖုတ်/တပစေခြင်းကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့အပြင် ရတနာ၊ ပုလဲ၊ ပရဝါလ် (သန္တာ) နှင့် ရေမှ ဖြစ်သော အရာအားလုံးအတွက်လည်း သန့်စင်နည်းရှိသည်။
Verse 64
सिद्धार्थकानां कल्केन तिलकल्केन वा पुनः / स्याच्छौचं सर्वबालानामाविकानां च सर्वशः
စိဒ္ဓာရ္ထ (မုန်ညင်း) အနှစ်ပျစ် သို့မဟုတ် နှမ်းအနှစ်ပျစ်ဖြင့် သန့်စင်နိုင်သည်။ ထိုနည်းဖြင့် ဆံပင်/အမွှေးပါသော ပစ္စည်းများနှင့် သိုးမွှေး (āvika) ပစ္စည်းအားလုံးလည်း အပြည့်အဝ သန့်ရှင်းသွားသည်။
Verse 65
द्विपदां चैव सर्वेषां मृद्भिरद्भिर्विधीयते / आद्यन्तयोस्तु शौचानामद्भिः प्रक्षालनं विधिः
ခြေနှစ်ချောင်းရှိသော သတ္တဝါအားလုံး၏ သန့်စင်မှုကို မြေမှုန့်နှင့် ရေဖြင့် ပြုရမည်။ သန့်စင်ခြင်း၏ အစနှင့် အဆုံးတွင် ရေဖြင့် ဆေးကြောခြင်းသည် စည်းကမ်းဖြစ်သည်။
Verse 66
तथा कार्पासिकानां च भस्मना समुदाहृतम् / फलपुष्पपलाशानां प्लावनं चाद्भिरिष्यते
ထို့အတူ ချည်ထည်အဝတ်အစားတို့၏ သန့်စင်မှုကို ပြာဖြင့်ဟု ဆိုထားသည်။ သစ်သီး၊ ပန်းနှင့် အရွက်တို့၏ သန့်စင်မှုကို ရေဖြင့် ဆေးလျှော်၍ စီးဆင်းစေခြင်းဟု လက်ခံသည်။
Verse 67
प्रोक्षणं ह्युपलेपश्च भूमेश्चैवावलेखनम् / निषेको गोक्रमो दाहः खननं शुद्धिरिष्यते
ရေဖြန်းခြင်း၊ လိမ်းအုပ်ခြင်း၊ မြေပြင်ကို ခြစ်ဖယ်ခြင်း၊ ရေချခြင်း၊ နွားခြေရာဖြတ်သန်းစေခြင်း၊ မီးရှို့ခြင်းနှင့် တူးဖော်ခြင်း—ဤအရာများကို သန့်စင်မှုဟု လက်ခံသည်။
Verse 68
निष्क्रमो ऽध्वगतो ग्रामाद्वायुपूता वसुंधरा / पुंसां चतुष्पदां चव मृद्भिः शौचं विधीयते
ရွာမှ ထွက်၍ လမ်းခရီးတွင် လေဖြင့် သန့်စင်ထားသော မြေ (မုန့်) ကို ရနိုင်သည်။ လူနှင့် ခြေလေးချောင်းသတ္တဝါတို့၏ သန့်စင်မှုကို ထိုမြေဖြင့် ပြုရန် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 69
एवमेव समुद्दिष्टः शौचानां विधिरुत्तमः / अनिर्दिष्टमतो यद्यत्तन्मे निगदतः शृणु
ဤသို့ သန့်စင်ခြင်း၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နည်းလမ်းကို ဖော်ပြပြီးပြီ။ ယခု မဖော်ပြရသေးသော အရာများကို ငါပြောမည်—နားထောင်လော့။
Verse 70
प्रातर्गृहाद्दक्षिणपश्चिमेन गत्वा चेषुक्षेपमात्रं पदं वै / कुर्यात्पुरीषं हि शिरो ऽवगुण्ठ्य न वै स्पृशेज्जातु शिरः करेण
နံနက်တွင် အိမ်မှ တောင်အနောက်ဘက်သို့ သွား၍ မြားပစ်နိုင်သလောက် အကွာအဝေးတစ်ခါးလှမ်းသွားပါ။ ခေါင်းကိုဖုံးကာ အညစ်အကြေးစွန့်ပြီး လက်ဖြင့် ခေါင်းကို မထိပါနှင့်။
Verse 71
शुक्लैस्तृणैर्वा कार्ष्ठैर्वा पर्णैर्वेणुदलैन च / सुसंवृत्ते प्रदेशे च णन्तर्धाय वसुंधराम्
အဖြူရောင်မြက်၊ သစ်သား၊ ရွက်များ သို့မဟုတ် ဝါးအပိုင်းများဖြင့် ကောင်းစွာဖုံးကွယ်ထားသောနေရာတွင် မြေကိုဖုံးအုပ်၍ (အညစ်အကြေးကို) ဖျောက်ထားပါ။
Verse 72
उद्धृत्योदकमादाय मृत्तिकां चैव वाग्यतः / दिवा उदङ्मुखः कुर्याद्रात्रौ वै दक्षिणामुखः
ရေကိုယူ၍ မြေညစ်ကိုလည်းယူကာ စကားကိုထိန်းချုပ်ပါ။ နေ့ခင်းတွင် မြောက်ဘက်ကိုမျက်နှာမူ၍၊ ညတွင် တောင်ဘက်ကိုမျက်နှာမူ၍ ပြုလုပ်ပါ။
Verse 73
दक्षिणेन तु हस्तेन गृहीत्वाथ कमण्डलुम् / शौचं वामेन हस्तेन गुदे तिस्रस्तु मृत्तिकाः
ညာလက်ဖြင့် ကမဏ္ဍလုကိုကိုင်ပြီး ဘယ်လက်ဖြင့် သန့်စင်ပါ။ အနောက်ပိုင်းတွင် မြေညစ်ကို သုံးကြိမ် အသုံးပြုပါ။
Verse 74
दश चापि शनैर्दद्याद्वामहस्ते क्रमेण तु / उभाभ्यां वा पुनर्दद्याद्द्वाभ्यां सप्त तु मृत्तिकाः
ဘယ်လက်ပေါ်တွင် အစဉ်လိုက် ဖြည်းဖြည်းချင်း မြေညစ်ကို ဆယ်ကြိမ် အသုံးပြုပါ။ သို့မဟုတ် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ထပ်မံပြုလုပ်၍—လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မြေညစ်ကို ခုနစ်ကြိမ် အသုံးပြုပါ။
Verse 75
मृदा प्रक्षाल्य पादौ तु आचम्य च यथाविधि / आपस्त्वाद्यास्त्रयश्चैव सुर्याग्न्यनिलदेवताः
မြေဖြင့် ခြေကိုဆေးကြောပြီး နည်းတကျ အာစမန ပြုလုပ်ကာ ‘Āpastvā’ စသော မန္တရ သုံးပုဒ်ကို ရွတ်ဆို၍ နေဒေဝ၊ မီးဒေဝနှင့် လေဒေဝတို့ကို သတိပြုရမည်။
Verse 76
कुर्यात्संनिहितो नित्यमच्छिद्रे द्वे कमण्डलू / ःंसवार्यवनैरेव यथावत्पादधावनम्
အမြဲနီးကပ်နေ၍ ပေါက်ယိုမရှိသော ကမဏ္ဍလု နှစ်လုံးကို ထားပြီး ‘ဟံသဝါရျဝန’ စသော ရေဖြင့် နည်းတကျ ခြေဆေးကြောရမည်။
Verse 77
आचमनं द्वितीयं च देवकार्ये ततो ऽपरम् / उपवासस्त्रिरात्रं तु दुष्टमुक्ते ह्युदात्दृतः
ဒေဝကိစ္စတွင် ဒုတိယ အာစမနကို ပြုလုပ်ပြီး ထို့နောက်လည်း ထပ်မံပြုလုပ်ရမည်။ မကောင်းသောစကား ပြောဆိုသူအတွက် သုံးည အစာရှောင်ခြင်းကို မြင့်မြတ်သော ပြစ်ဖြေဟု ဆိုထားသည်။
Verse 78
विप्रकृष्टेषु कृच्छ्रं च प्राय श्चित्तमुदाहृतम् / स्पृष्ट्वा श्वानं श्वपाकं च तप्तकृच्छ्रं समाचरेत्
အဝေးဆိုင်ရာ (အရှောချ စသည်) အခြေအနေများတွင် ‘ကೃစ္ဆရ’ ပြစ်ဖြေကို ဆိုထားသည်။ ခွေးနှင့် ‘ရှွပာက’ (ချဏ္ဍာလ) ကို ထိတွေ့မိလျှင် ‘တပ္တကೃစ္ဆရ’ ကို ကျင့်ရမည်။
Verse 79
मानुषास्थीनि संस्पृश्य उपोष्यं शुचिकारणात् / त्रिरात्रमुक्तं सस्नेहान्येकरात्रमतो ऽन्यथा
လူ့အရိုးကို ထိတွေ့မိလျှင် သန့်ရှင်းမှုအတွက် အစာရှောင်ရမည်။ ဆီ/အဆီ (sneha) ကပ်နေပါက သုံးည၊ မကပ်လျှင် တစ်ညဟု ဆိုထားသည်။
Verse 80
कारस्कराः कलिङ्गाश्च तथान्ध्रशबरादयः / पीत्वा चापोभूतिलपा गत्वा चापि युगं धरम्
ကာရස්ကရာ၊ ကလိင်္ဂ နှင့် အန္ဓရ-ရှဘရ စသည့်သူတို့သည် ရေသဘောရှိသော သန့်ရှင်းသော ဆေးကို သောက်ပြီး ယုဂဓမ္မကို ထမ်းဆောင်ကာ ဆက်လက်သွားကြသည်။
Verse 81
सिंधोरुत्तरपर्यन्तं तथोदीच्यन्तरं नरः / पापदेशाश्च ये केचित्पापैरध्युषिता जनैः
စင်ဓုမြစ်၏ မြောက်ဘက်အဆုံးတိုင်အောင်နှင့် မြောက်ဒေသအတွင်း၌ အပြစ်သားများနေထိုင်သော အပြစ်ပြည်နယ်များ ရှိသည်။
Verse 82
शिष्टैस्तु वर्जिता ये वै ब्राह्मणैल्वेदपारगैः / गच्छतां रागसंमोहात्तेषां पापं न गच्छति
ဝေဒကျွမ်းကျင်သော ဘြာဟ္မဏများနှင့် သီလရှိသူတို့က ရှောင်ကြဉ်သော ပြည်များသို့ ရာဂ-မောဟဖြင့် သွားသူ၏ အပြစ်သည် မခွာဘဲ၊ အပြစ်ချည်နှောင်မှု၌ ကျရောက်သည်။
Verse 83
गत्वा देशानपुण्यांस्तु कृत्स्नं पापं समश्नुते / आरुह्य भृगुतुङ्गं तु गत्वा पुण्यां सरस्वतीम्
အပုဏ္ဏပြည်များသို့ သွားလျှင် လူသည် အပြစ်အားလုံးကို ခံစားရသည်; သို့သော် ဘೃဂုတုင်္ဂကို တက်၍ ပုဏ္ဏမြတ်သော စရസ്വတီသို့ ရောက်လျှင် သန့်ရှင်းမှု ရသည်။
Verse 84
आपगां च नदीं रम्यां गङ्गां देवीं महानदीम् / हिमवत्प्रभवा नद्यो याश्चान्या ऋषिपूचिताः
အလှပသော မြစ်—ဒေဝီ ဂင်္ဂါ မဟာနဒီ—နှင့် ဟိမဝတ်မှ ပေါက်ဖွားသော မြစ်များ၊ ထို့ပြင် ရှိသီတို့က ပူဇော်သော အခြားမြစ်များ။
Verse 85
सरस्तीर्थानि सर्वाणि नदीः प्रस्रवणानि च / गत्वैतान्मुच्यते पापैः स्वर्गे चात्यन्तमश्नुते
ရေကန်တီရ္ထများ၊ မြစ်များနှင့် ရေစီးရေထွက်များအားလုံးသို့ သွား၍ သန့်စင်ရေချိုးပူဇော်သူသည် အပြစ်မှ လွတ်ကင်းကာ ကောင်းကင်ဘုံ၌ အမြင့်ဆုံးသော သုခကို ခံစားရသည်။
Verse 86
दशरात्रमशौचं तु प्रोक्तं मृतकमूतके / ब्रह्मणस्य द्वादशाहं क्षत्रियस्य विधीयते
သေဆုံးမှု သို့မဟုတ် မွေးဖွားမှုကြောင့် ဖြစ်သော (မృతက-မူတက) အရှောချကို ဆယ်ညဟု ဆိုထားသည်။ ဗြာဟ္မဏအတွက် ဆယ့်နှစ်ရက်၊ က္ရှတ္တရိယအတွက်လည်း ဓမ္မဝిధိအတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 87
अर्द्धमासं तु वैश्यस्य मासं शूद्रस्य चैव ह / उदक्या सर्ववर्णानां चतूरात्रेण शुध्यति
ဝိုင်ရှျအတွက် အရှောချသည် လဝက်၊ ရှုဒ္ဒရအတွက် တစ်လ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဥဒက്യာ (ရာသီ) ကြောင့် အမျိုးအစားအားလုံးသည် လေးညအတွင်း သန့်စင်သည်။
Verse 88
उदक्यां सूतिकां चैव श्वानमन्तावसायिनम् / नग्नादीन्मृतहारांश्च स्पृष्ट्वा शौचं विधीयते
ဥဒက്യာ (ရာသီလာသူ)၊ စူတိကာ (မွေးပြီးနောက်)၊ ခွေး၊ အန္တဝသာယင် (ချဏ္ဍာလ စသည့်)၊ အဝတ်မဝတ်သူနှင့် အလောင်းသယ်သူတို့ကို ထိတွေ့လျှင် ရှောချ (သန့်စင်ခြင်း) ကို ပြုရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 89
स्नात्वा सचैलो मृद्भिस्तु शुद्धो द्वादशभिर्द्विजः / एतदेव भवेच्छौचं मैथुने वमने तथा
ဒွိဇသည် အဝတ်ဝတ်လျက် ရေချိုးပြီး မြေ (မృဒ္) ဖြင့် ဆယ့်နှစ်ကြိမ် သန့်စင်လျှင် သန့်ရှင်းသည်။ မေထုန (လိင်ဆက်ဆံ) နှင့် အန်ခြင်းနောက်တွင်လည်း ဤသန့်စင်မှုတူညီသည်။
Verse 90
मृदा प्रक्षाल्यहस्तौ तु कुर्याच्छौचं च मानवः / प्रक्षाल्य चाद्भिः स्नात्वा तु हस्तौ चैव पुनर्मृदा
လူသည် မြေမှုန့်ဖြင့် လက်ကိုဆေးပြီး သန့်စင်မှုကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ရေဖြင့် ရေချိုးကာ လက်ကိုဆေးပြီး မြေမှုန့်ဖြင့် ထပ်မံသန့်စင်ရမည်။
Verse 91
त्रिः कृत्वा द्वादशान्तानि यथा लेपस्तथा भवेत् / एवं शौचविधिर्दृष्टः सर्वकृत्येषु नित्यदा
သုံးကြိမ်ပြုလုပ်၍ တစ်ဆယ့်နှစ်နေရာအထိ လိမ်းသကဲ့သို့ ပြည့်စုံအောင်လုပ်ရမည်။ ဤသို့သော သန့်စင်နည်းသည် အလုပ်အားလုံးတွင် အမြဲတမ်း သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 92
परिदद्यान्मृदस्तिस्रस्तिस्रः पादावसेचने / अरण्ये शौचमेतत्तु ग्राम्यं वक्ष्याम्यतः परम्
ခြေကိုဆေးကြောရာတွင် မြေမှုန့်ကို သုံးကြိမ်သုံးကြိမ် အသုံးပြုရမည်။ ဤသည်မှာ တောတွင်း သန့်စင်နည်းဖြစ်ပြီး၊ နောက်တစ်ဆင့် ရွာတွင်းနည်းကို ပြောမည်။
Verse 93
मृदः पञ्चदशामेध्या हस्तादीनां विशेषतः / अतिरिक्तमृदं दद्यान्मृदन्ते त्वद्भिरेव च
အထူးသဖြင့် လက်စသည်တို့အတွက် မြေမှုန့်ကို ဆယ့်ငါးကြိမ် အသုံးပြုခြင်းသည် သန့်စင်စေသည်။ လိုအပ်လျှင် ပိုသုံး၍ နောက်ဆုံးတွင် ရေဖြင့်သာ ဆေးကြောရမည်။
Verse 94
अद्भिरव्यक्तके शौचमेतच्चैतेषु कृत्स्नशः / कण्ठं शिरो वा आवृत्य रथ्यापणगतो ऽपि वा
ဤအရာများတွင် မသန့်ရှင်းမှု မထင်ရှားလျှင် ရေဖြင့်သာ ပြည့်စုံသော သန့်စင်မှု ရနိုင်သည်။ လည်ပင်း သို့မဟုတ် ခေါင်းကို ဖုံးကာ လမ်းမ သို့ စျေးသို့ သွားခဲ့သော်လည်း ထိုနည်းတူ။
Verse 95
अकृत्वा पादयोः शौचमाचान्तो ऽप्यशुचिर्भवेत् / पक्षाल्य पात्रं निक्षिप्य आचम्याभ्युक्षणं ततः
ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို မသန့်စင်ဘဲ အာစမန ပြုထားသော်လည်း မသန့်ရှင်းဟု သတ်မှတ်ရသည်။ ပန်းကန်ကို ဆေးကြော၍ ထားပြီးနောက် အာစမန ပြုကာ ထို့နောက် သန့်ရေဖြန်း၍ သန့်စင်စေ။
Verse 96
द्रव्यस्यान्यस्य तु तथा कुर्यादभ्युक्षणं ततः / पुष्पादीनां तृणानां च प्रोक्षणं हविषां तथा
အခြားပစ္စည်းများကိုလည်း ထိုနည်းတူ သန့်ရေဖြန်း၍ သန့်စင်ရမည်။ ပန်းများ၊ မြက်များနှင့် ဟဝိစ် (ပူဇော်ပစ္စည်း) ကိုလည်း ထိုနည်းတူ ပရိုက္ရှဏ ပြုရမည်။
Verse 97
परात्दृतानां द्रव्याणां निधायाभ्युक्षणं तथा / नाप्रोक्षितं स्पृशेत्किञ्चिच्छ्रद्धे दैवे ऽथ वा पुनः
အဝေးမှ ယူဆောင်လာသော ပစ္စည်းများကိုလည်း ချထားပြီးနောက် ထိုနည်းတူ သန့်ရေဖြန်း၍ သန့်စင်ရမည်။ ရှရဒ္ဓ သို့မဟုတ် ဒေဝပူဇာတွင် ပရိုက္ရှဏ မပြုသေးသော အရာကို မထိမကိုင်ရ။
Verse 98
उत्तरोणाहरेद्द्रव्यं दक्षिणेन विसर्जयेत् / संवृते यजमानस्तु सर्वश्राद्धे समाहरेत्
ဘယ်လက် (မြောက်ဘက်) ဖြင့် ပစ္စည်းကို ယူဆောင်လာ၍ ညာလက် (တောင်ဘက်) ဖြင့် လွှတ်/အပ်နှံရမည်။ ယဇမာနသည် စည်းကမ်းတကျ အဝတ်အုပ်ကာ၍ ရှရဒ္ဓ အားလုံးတွင် ပစ္စည်းများကို စုဆောင်းထားရမည်။
Verse 99
उच्छिष्टे स्याद्विपर्यासोदैवे पित्र्येतथैव च / दक्षिणेन तु हस्तेन दक्षिणां वेदिमालभेत्
ဥစ္ဆိဋ္ဌ (အစာကျန်) အခြေအနေတွင် လက်အသုံးပြုသည့် အစီအစဉ်သည် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သည်။ ဒေဝပူဇာနှင့် ပိတೃကာရျတွင်လည်း ထိုနည်းတူပင်။ ညာလက်ဖြင့်သာ ဒက္ခိဏာကို ဝေဒီပေါ်တွင် ထိ/တင်၍ အပ်နှံရမည်။
Verse 100
कराभ्यामेव देवानां पितॄणां विकरं तथा / क्षरणं स्वप्नयोश्चैव तथा मूत्रपुरीषयो
နတ်တို့နှင့် ပိတೃတို့နှင့် ဆိုင်သော လက်ဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် မသန့်မှု၊ အိပ်မက်အတွင်း စိမ့်ထွက်မှု၊ ဆီးနှင့် မစင်ကိစ္စတို့အတွက် သန့်စင်နည်းကို ဆိုထားသည်။
Verse 101
निष्ठीविते तथाभ्यङ्गे भुत्क्वा विपरिधाय च / उच्छिष्टानां च संस्पर्शे तथा पादावसेचने
တံတွေးထွေးခြင်း၊ ဆီလိမ်းနှိပ်ခြင်း(အဘျင်္ဂ)၊ စားပြီးနောက် အဝတ်အစားပြောင်းခြင်း၊ အကျန်အစား(ဥစ္ဆိဋ္ဌ) ကိုထိခြင်း၊ ခြေကိုဆေးခြင်းတို့တွင်လည်း သန့်စင်နည်းရှိသည်။
Verse 102
उच्छिष्टस्य च संभाषादशित्वा प्रयतस्य वा / संदेहेषु च सर्वेषु शिखां मुक्त्वा तथैव च
ဥစ္ဆိဋ္ဌအခြေအနေရှိသူနှင့် စကားပြောလျှင်၊ သန့်ရှင်းစည်းကမ်းထိန်းသူက စားပြီးနောက်၊ ထို့ပြင် သံသယရှိသမျှအခြေအနေများတွင်—ရှီခါကို ဖြုတ်ချထားသော်လည်း—သန့်စင်ရမည်။
Verse 103
विना यज्ञोपवीतेन मोघं तत्समुपस्पृशेत् / उष्ट्रस्यावेश्च संस्पर्शे दर्शने ऽवाच्यवाचिनाम्
ယဇ్ఞိုပဝီတမပါဘဲ ပြုသော အာစမနသည် အကျိုးမရှိ; ထို့ပြင် ကုလားအုတ်နှင့် သိုးကို ထိတွေ့ခြင်း၊ မပြောသင့်သောစကား ပြောသူတို့ကို မြင်တွေ့ခြင်းတွင်လည်း သန့်စင်ရမည်။
Verse 104
जिह्वया चैव संस्वृश्य देतासक्तं तथैव च / सशब्दमेगुलीभिर्वा पतितं वा विलोकयन्
လျှာဖြင့် ထိခြင်း၊ သုတ်ရည်အပေါ် စွဲလမ်းခြင်း၊ လက်ချောင်းများဖြင့် အသံထွက်အောင် မသင့်လျော်စွာ ပြုခြင်း၊ သို့မဟုတ် ပတိတကို စိုက်ကြည့်နေခြင်း—ဤအရာများတွင်လည်း သန့်စင်ရမည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 105
स्थितो यश्चाचमेन्मोहदाचान्तो ऽप्यशुचिर्भवेत् / उपविश्य शुचौ देशे प्रयतः प्रागुदङ्मुखः
မောဟကြောင့် မတ်တပ်ရပ်လျက် အာစမန ပြုသူသည် အာစမန ပြုပြီးလည်း မသန့်ရှင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သန့်ရှင်းသောနေရာ၌ ထိုင်၍ စည်းကမ်းတကျ အရှေ့ သို့မဟုတ် မြောက်ဘက် မျက်နှာမူရမည်။
Verse 106
पादौ प्रक्षाल्य हस्तौ च अन्तर्जानु त्वपः स्पृशेत् / प्रसन्नस्त्रिः पिबेद्वारि प्रयतः सुसमाहितः
ခြေထောက်နှင့် လက်ကို ဆေးကြောပြီး၊ ဒူးနှစ်ဖက်ကြားတွင် ရေကို ထိပါ။ စိတ်ကြည်လင်၍ စည်းကမ်းတကျ၊ အာရုံစိုက်ကာ ရေကို သုံးကြိမ် သောက်ပါ။
Verse 107
द्विरेव मार्जनं कुर्यात्सकृदभ्युक्षणं ततः / खानि मूर्द्धानमात्मानं हस्तौ पादौ तथैव च
နှစ်ကြိမ် မာရ္ဇန (သန့်စင်ခြင်း) ပြုလုပ်ပြီး၊ ထို့နောက် တစ်ကြိမ် အဘျုက္ရှဏ ပြုလုပ်ပါ။ အင်ဒြိယပေါက်များ၊ ခေါင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် လက်ခြေတို့ကိုလည်း သန့်စင်ပါ။
Verse 108
अभ्युक्षयेत्ततस्तस्य यद्यन्मीमांसित भवेत् / एवमाचमतस्तस्य वेदा यज्ञास्तपांसि च
ထို့နောက် သူစဉ်းစားစိစစ်ရန် (မီမಾಂစိတ) ရှိသမျှကို အဘျုက္ရှဏဖြင့် သန့်စင်ပါ။ ဤသို့ အာစမန ပြုသူအတွက် ဝေဒ၊ ယဇ္ဉ နှင့် တပဿာတို့လည်း အကျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။
Verse 109
दानानि व्रतचर्याश्च भवन्ति सफलानि वै / क्रियां यः कुरुते मोहादनासम्येह नास्तिकः
ဒါနနှင့် ဝရတကျင့်စဉ်တို့သည် အမှန်တကယ် အကျိုးဖြစ်ထွန်းသည်။ သို့သော် မောဟကြောင့် မသင့်တော်သောအချိန်တွင် ကရိယာပြုသူသည် ဤဓမ္မလမ်း၌ နာස්တိကနှင့်တူသည်။
Verse 110
भवन्ति हि वृथा तस्य क्रिया ह्येता न संशयः / वाक्कायबुद्धिपूतानि अस्पृष्टं वाप्यनिन्दितम्
သံသယမရှိ၊ ထိုသူ၏ အကျင့်ကိစ္စများသည် အကျိုးမရှိသွားသည်။ စကား၊ ကိုယ်၊ ဉာဏ်ဖြင့် သန့်စင်ထားသောအရာသည် အညစ်မထိ၊ အပြစ်မရှိ။
Verse 111
ज्ञेयान्येतानि मेध्यानि दुष्टमेध्यो विपर्यये / मनोवाक्कायमग्निश्च कालश्चैवोपलेखनम्
ဤအရာများကို ‘မေဓျ’ (သန့်စင်စေသော) ဟု သိမှတ်ရမည်၊ ဆန့်ကျင်ဘက်မှာ ‘ဒုဿ္ဋ-မေဓျ’ ဖြစ်သည်။ စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ်၊ မီးနှင့် အချိန်တို့သည် သန့်စင်ရာကိရိယာများဖြစ်သည်။
Verse 112
विख्यापनं च शौचानां नित्यमज्ञानमेव वा / अतो ऽन्यथा तु यः कुर्यान्मोहाच्छौचस्य संकरम्
သန့်ရှင်းမှုစည်းကမ်းများကို ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်း သို့မဟုတ် အမြဲမသိမှု၌ နေခြင်းလည်း (အကျိုးအဖြစ်) ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မောဟကြောင့် သန့်ရှင်းမှုကို ရောနှောရှုပ်ထွေးစေသူသည် လမ်းမှားသွားသည်။
Verse 114
पिशाचान्यातुधानांश्च फलं गच्छत्यसंशयम् / शौचे चाश्रद्दधानो हि म्लेच्छजातिषु जायते १४।११३// अयज्वा चैव पापश्च तिर्यग्योनिगतो ऽपि च / शौचेन मोक्षं कुर्वाणः स्वर्गवासी भवेन्नरः
သံသယမရှိ၊ ထိုအကျိုးသည် ပိသာချာနှင့် ယာတုဓာနတို့ထံ ရောက်သည်။ သန့်ရှင်းမှု၌ ယုံကြည်မှုမရှိသူသည် မလေစ္ဆာမျိုးနွယ်တွင် မွေးဖွားသည်။ ယဇ္ဉ မပြုသူ၊ အပြစ်ရှိသူ၊ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်ယိုးနီသို့ ကျရောက်သူပင်—သန့်ရှင်းမှုဖြင့် မောက္ခကို সাধလျှင် ကောင်းကင်ဘုံနေသူ ဖြစ်သည်။
Verse 115
शुचिकामा हि देवा वै देवैश्चैतदुदाहृतम् / बीभत्सानशुचींश्चैव वर्जयन्ति सुराः सदा
ဒေဝတားတို့သည် အမှန်တကယ် သန့်ရှင်းမှုကို လိုလားကြသည်ဟု ဒေဝတားတို့ကပင် ဆိုထားသည်။ မနှစ်သက်ဖွယ်နှင့် မသန့်ရှင်းသူတို့ကို စုရများသည် အမြဲရှောင်ကြဉ်သည်။
Verse 116
त्रीणि शौचानि कुर्वन्ति न्यायतः शुभकर्मिणः / ब्रह्मण्यायाति थेयाय शौचयुक्ताय धीमते
တရားနည်းလမ်းအတိုင်း ကုသိုလ်ပြုသူတို့သည် သန့်ရှင်းမှု သုံးမျိုးကို ကျင့်သုံးကြသည်။ သန့်ရှင်း၍ ဉာဏ်ပညာရှိသူထံသို့ ဘြာဟ္မဏသဘော၏ တောက်ပမှုနှင့် ဓမ္မစိတ်ဓာတ် ရောက်လာသည်။
Verse 117
पितृभक्ताय दान्ताय सानुक्रोशाय च द्विजाः / तस्मै देवाः प्रयच्छन्ति पितरः श्रीविवर्द्धनाः / मनसाकाङ्क्षितान्कामांस्त्रैलोक्यप्रवरानपि
ဒွိဇတို့ရေ! ပိတೃများကို ရိုသေဘက်တော်ပြု၍ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်တတ်ပြီး ကရုဏာရှိသူအား၊ ဒေဝတားတို့နှင့် သီရိကို တိုးပွားစေသော ပိတೃတို့က စိတ်ထဲက ဆန္ဒပြုသမျှ—သုံးလောက၌ အမြတ်ဆုံးသော ဆန္ဒများတိုင်အောင်—ပေးအပ်ကြသည်။
Night śrāddha is generally discouraged, but eclipse visibility is treated as an exceptional, high-merit window where prompt performance is strongly enjoined.
Śyāmāka (a millet) and ikṣu (sugarcane) are praised as pleasing and wish-fulfilling for Pitṛs, while certain grains/legumes are flagged as garhya or to be avoided with care in śrāddha contexts.
These references function etiologically and authoritatively: exemplary divine ritual scenes are used to validate the sanctity/efficacy of particular rites and substances, grounding prescriptive lists in sacred precedent.