Adhyaya 245: Sāṃkhya-Informed Discourse on the Unmanifest (Avyakta), the 25 Tattvas, and Liberation
အဓ್ಯಾಯ ၂၄၅ တွင် ဝသಿಷ್ಠက မင်းတစ်ပါးအား အဗျက္တ (မထင်ရှားသော အခြေတည်) ၏ သဘောနှင့် ခွဲခြားသိမြင်မှု တဖြည်းဖြည်း နိုးကြားကာ မုက္ခသို့ ရောက်စေသော သင်ကြားချက်ကို ဆက်တိုက်ဖော်ပြသည်။ သင်ခယာပုံစံ အရေအတွက်ခွဲခြားမှုကို အသုံးပြု၍ တတ္တဝါ ၂၅ ကို ၂၄ နှင့် ဆက်စပ်ကာ ၂၆ ကိုလည်း မစွန်းမကပ်၊ ထာဝရ၊ တိုင်းတာမရသော အမြင့်ဆုံး သဘောတရားဟု ရှင်းလင်းသည်။ မျက်နှာပြင်သိမြင်မှုနှင့် အမှန်တကယ် နိုးကြားမှုကို ခွဲပြကာ အတ္တသည် မျိုးစုံမှုကို မှားယွင်းထင်မြင်၍ ဂုဏ်သုံးပါးတွင် ချည်နှောင်သွားပုံ၊ အမြင့်ဗုဒ္ဓိက ပရကృతిနှင့် စရဂ–ပရလယ စက်ဝန်းမှ ကင်းလွတ်စေသည့်ပုံကို ဆိုသည်။ ထို့ပြင် လျှို့ဝှက်သင်ကြားမှုနှင့် အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်ကို တင်းကျပ်စွာ ချမှတ်၍ ဤ “အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မ” ဗိဒ္ယာကို စည်းကမ်းရှိ၊ ယုံကြည်သဒ္ဓါရှိ၊ မလှည့်စား၊ ကရုဏာရှိ၊ ပညာရှိသူတို့ထံသာ ပေးအပ်ရန်နှင့် မသင့်သူတို့အား မပေးရန် ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဗျာသက ကယ်တင်ရာ မပြန်လည်သော ဉာဏ်၏ အာဏာတရားနှင့် ဟိရဏ္ယဂರ್ಭမှ ဝသಿಷ್ಠ၊ နာရဒသို့ ဆက်သွယ်လာသော သင်ကြားလမ်းကြောင်းကို အတည်ပြုသည်။
Chapter Arc
{"opening_hook":"The chapter opens in an intimate upadeśa-frame: Vasiṣṭha addresses a king and immediately redirects attention from visible multiplicity to the hidden ground—avyakta—inviting the listener to question what is truly “known” versus merely “appearing.”","rising_action":"Interest intensifies through Sāṃkhya-like enumeration and epistemic discrimination: the teaching moves from the 24 tattvas to the “twenty-fifth” (puruṣa/ātman as witness) and then points beyond to a “twenty-sixth” principle described as stainless, eternal, and beyond measure. Alongside this, the text repeatedly diagnoses how guṇas and misapprehension manufacture plurality and bondage.","climax_moment":"The central revelation is the liberating discernment (buddhi-jñāna) that separates the Self from prakṛti/guṇas and from the sarga–pralaya wheel: when the higher buddhi awakens, the knower ceases to identify with the guṇa-made field and attains non-returning freedom (kaivalya-like release).","resolution":"The discourse resolves by codifying a strict transmission-ethic—this “supreme Brahman” instruction must be guarded and given only to qualified recipients—and by sealing authority through paramparā: Vyāsa affirms the salvific certainty of the knowledge and traces it from Hiraṇyagarbha to Vasiṣṭha to Nārada to himself.","key_verse":"“When the intellect, purified and steady, discerns the Self as distinct from the guṇas and from prakṛti, then fear and rebirth are cut off; knowing thus, one does not return.” (memorable teaching-summary of the chapter’s mokṣa-doctrine)"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Sāṃkhya-informed brahma-vidyā: avyakta, tattva-discrimination, and mokṣa through awakened buddhi","secondary_themes":["Guṇa-dynamics as the engine of bondage and cosmological cycling (sarga–pralaya)","Epistemic critique: apparent cognition vs true awakening (viveka)","Non-returning liberation (apunarāvṛtti) as the fruit of realization","Pedagogy of secrecy and adhikāra (eligibility) in transmitting supreme knowledge"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter integrates a Purāṇic brahma-vidyā with Sāṃkhya enumeration by explicitly staging liberation as discernment beyond the 24/25 framework and gesturing to a stainless, suprameasurable ‘twenty-sixth’ principle, while insisting that such knowledge is guarded by strict adhikāra and paramparā.","adi_purana_significance":"As the penultimate philosophical crest of the Brahma Purāṇa, it functions like a doctrinal seal: after cosmology and dharma, it culminates in a concise, lineage-certified mokṣa-teaching that frames the ‘First Purāṇa’ as not only descriptive (world/places) but also decisively liberative (knowledge that ends return)."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"अद्भुत (adbhuta)","climax_rasa":"शान्त (śānta)","closing_rasa":"शान्त (śānta)","rasa_transitions":["adbhuta → bhayānaka (the ‘terrible ocean’ of ignorance) → śānta (viveka and release) → śānta (sealed certainty via paramparā)"],"devotional_peaks":["The moment higher buddhi is described as cutting identification with guṇas and ending fear of rebirth","The solemn injunction on secrecy/eligibility, treating brahma-vidyā as sacred trust rather than mere information","The closing paramparā affirmation, which elevates the teaching into a received, sanctified revelation"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":[],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Cosmology appears in philosophical form: guṇas operating in avyakta generate manifestation and withdrawal, and the jīva’s bondage is tied to repeated sarga–pralaya cycling until discriminative knowledge severs identification with prakṛti."}
Shlokas in Adhyaya 245
Verse 6
बुध्यमानो भवत्य् एष ममात्मक इति श्रुतः अन्योन्यप्रतिबुद्धेन वदन्त्य् अव्यक्तम् अच्युतम् //
ဤပိုဒ်တွင် «၆» ဟူသော အမှတ်သာရှိပြီး သံစကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မဘာသာပြန်နိုင်ပါ။
Verse 7
अव्यक्तबोधनाच् चैव बुध्यमानं वदन्त्य् उत पञ्चविंशं महात्मानं न चासाव् अपि बुध्यते //
ဤသည်မှာ ပုရာဏာ၏ သတ္တမ စ్లోက ဖြစ်၍ သာသနာတရားအလိုက် အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြသည်။
Verse 8
षड्विंशं विमलं बुद्धम् अप्रमेयं सनातनम् सततं पञ्चविंशं तु चतुर्विंशं विबुध्यते //
ဤသည်မှာ ပုရာဏာ၏ အဋ္ဌမ စ్లోက ဖြစ်၍ ဓမ္မကို ဂရုတစိုက် လိုက်နာကာ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြသည်။
Verse 9
दृश्यादृश्ये ह्य् अनुगततत्स्वभावे महाद्युते अव्यक्तं चैव तद् ब्रह्म बुध्यते तात केवलम् //
ဤသည်မှာ ပုရာဏာ၏ နဝမ စ్లోက ဖြစ်၍ ရှေးဋ္ဌာန ရှိသီတို့၏ ထုံးတမ်းအတိုင်း ဆက်လက်ရှင်းလင်းသည်။
Verse 10
पञ्चविंशं चतुर्विंशम् आत्मानम् अनुपश्यति बुध्यमानो यदात्मानम् अन्यो ऽहम् इति मन्यते //
ဤသည်မှာ ပုရာဏာ၏ ဒသမ စ్లోက ဖြစ်၍ နားထောင်သူတို့အတွက် သန့်ရှင်းသော သင်ကြားမှုကို ဖော်ပြသည်။
Verse 15
तत्त्वसंश्रवणाद् एव तत्त्वज्ञो जायते नृप पञ्चविंशतितत्त्वानि प्रवदन्ति मनीषिणः //
O king, merely by hearing about the principles (tattvas), one becomes a knower of them. The wise expound twenty-five principles.
Verse 16
न चैव तत्त्ववांस् तात संसारेषु निमज्जति एषाम् उपैति तत्त्वं हि क्षिप्रं बुध्यस्व लक्षणम् //
ဤသည်မှာ ပုရာဏာ၏ ဆယ့်ခြောက်မ စ్లోက ဖြစ်၍ ယုံကြည်မှုနှင့် ဂရုတစိုက်ဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို စုစည်းဖော်ပြသည်။
Verse 17
षड्विंशो ऽयम् इति प्राज्ञो गृह्यमाणो ऽजरामरः केवलेन बलेनैव समतां यात्य् असंशयम् //
ဤအခန်း (၁၇) ကို ပုရာဏာတော်၌ သာသနာတရားအဖြစ် ဂုဏ်ပြု၍ ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။
Verse 18
षड्विंशेन प्रबुद्धेन बुध्यमानो ऽप्य् अबुद्धिमान् एतन् नानात्वम् इत्य् उक्तं सांख्यश्रुतिनिदर्शनात् //
ဤအခန်း (၁၈) သည် ပုရာဏာတော်၏ ဆက်လက်ရှင်းလင်းချက်ကို သန့်ရှင်းမြတ်နိုးသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းဖော်ပြသည်။
Verse 19
चेतनेन समेतस्य पञ्चविंशतिकस्य ह एकत्वं वै भवेत् तस्य यदा बुद्ध्यानुबुध्यते //
ဤအခန်း (၁၉) ကို ဓမ္မနှင့် ဗဟုသုတကို ပုရာဏာတော်၏ ရှေးရိုးပုံစံအတိုင်း ဖော်ထုတ်ရန် ဆိုထားသည်။
Verse 20
बुध्यमानेन बुद्धेन समतां याति मैथिल सङ्गधर्मा भवत्य् एष निःसङ्गात्मा नराधिप //
ဤအခန်း (၂၀) သည် ဂုဏ်ပြုထိုက်သော သင်ကြားချက်ကို ဖော်ပြပြီး သစ္စာဖြင့် နားထောင်ကာ ပညာဖြင့် စဉ်းစားရန် ဆိုသည်။
Verse 21
निःसङ्गात्मानम् आसाद्य षड्विंशं कर्मजं विदुः विभुस् त्यजति चाव्यक्तं यदा त्व् एतद् विबुध्यते //
ဤအခန်း (၂၁) သည် အဓိပ္ပါယ်ကို ချုပ်ဆိုကာ မှန်ကန်သော နားလည်မှုသည် ချမ်းသာခြင်းနှင့် ကုသိုလ်ဂုဏ်သို့ ဦးတည်စေကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 22
चतुर्विंशम् अगाधं च षड्विंशस्य प्रबोधनात् एष ह्य् अप्रतिबुद्धश् च बुध्यमानस् तु ते ऽनघ //
ဤအခန်း (၂၂) သည် ပုရာဏကျမ်းတွင် ထည့်သွင်းထား၍ ဓမ္မနှင့် သန့်ရှင်းသော သမိုင်းကို သတိပေးရန် ဖြစ်သည်။
Verse 23
उक्तो बुद्धश् च तत्त्वेन यथाश्रुतिनिदर्शनात् मशकोदुम्बरे यद्वद् अन्यत्वं तद्वद् एतयोः //
ဤအခန်း (၂၃) သည် သန့်ရှင်းသော အဓိပ္ပါယ်နှင့် ရှေးဟောင်းဗဟုသုတကို ထိန်းသိမ်းကာ ပုရာဏ၏ ဆက်လက်သော မိန့်ကြားချက်ကို ဖော်ပြသည်။
Verse 24
मत्स्योदके यथा तद्वद् अन्यत्वम् उपलभ्यते एवम् एव च गन्तव्यं नानात्वैकत्वम् एतयोः //
ဤအခန်း (၂၄) ကို ဝေဒကျမ်းကို နားထောင်သကဲ့သို့ ဂုဏ်ပြု၍ နားထောင်သင့်သည်၊ အကြောင်းမှာ ဓမ္မ၏ လမ်းကို ဖော်ပြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 25
एतावन् मोक्ष इत्य् उक्तो ज्ञानविज्ञानसंज्ञितः पञ्चविंशतिकस्याशु यो ऽयं देहे प्रवर्तते //
ဤအခန်း (၂၅) သည် ပညာရှိတို့အား ဓမ္မကို စဉ်းစား၍ လိုက်နာစေကာ ယခုဘဝနှင့် နောက်ဘဝတွင် ငြိမ်းချမ်းမှု ရရှိစေရန် သင်ကြားသည်။
Verse 26
एष मोक्षयितव्यैति प्राहुर् अव्यक्तगोचरात् सो ऽयम् एवं विमुच्येत नान्यथेति विनिश्चयः //
ဤအခန်း (၂၆) သည် ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသော မိန့်ကြားချက်ကို ဂုဏ်ပြုခြင်းက ကုသိုလ်နှင့် ဝိညာဉ်၏ မြင့်တင်မှုသို့ ခေါ်ဆောင်ကြောင်း သတ်မှတ်သည်။
Verse 27
परश् च परधर्मा च भवत्य् एव समेत्य वै विशुद्धधर्मा शुद्धेन नाशुद्धेन च बुद्धिमान् //
ဤသည်မှာ «ဗြဟ္မပုရာဏ» အတွင်းရှိ ပုဒ် ၂၇ ဖြစ်သည်။ သံစကရစ် မူရင်းစာသား မဖော်ပြထားသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မသတ်မှတ်နိုင်။
Verse 28
विमुक्तधर्मा बुद्धेन समेत्य पुरुषर्षभ वियोगधर्मिणा चैव विमुक्तात्मा भवत्य् अथ //
ဤသည်မှာ «ဗြဟ္မပုရာဏ» ပုဒ် ၂၈ ဖြစ်သည်။ မူရင်း သံစကရစ်စာသား မရှိသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ပြန်ဆို၍ မရနိုင်။
Verse 29
विमोक्षिणा विमोक्षश् च समेत्येह तथा भवेत् शुचिकर्मा शुचिश् चैव भवत्य् अमितबुद्धिमान् //
ဤသည်မှာ «ဗြဟ္မပုရာဏ» ပုဒ် ၂၉ ဖြစ်သည်။ သံစကရစ် မူရင်းမပါရှိသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မပြန်ဆိုနိုင်ပါ။
Verse 30
विमलात्मा च भवति समेत्य विमलात्मना केवलात्मा तथा चैव केवलेन समेत्य वै स्वतन्त्रश् च स्वतन्त्रेण स्वतन्त्रत्वम् अवाप्यते //
ဤသည်မှာ «ဗြဟ္မပုရာဏ» ပုဒ် ၃၀ ဖြစ်သည်။ မူရင်း သံစကရစ်စာသား မပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို တိတိကျကျ မပြန်ဆိုနိုင်။
Verse 31
एतावद् एतत् कथितं मया ते तथ्यं महाराज यथार्थतत्त्वम् अमत्सरस् त्वं प्रतिगृह्य बुद्ध्या सनातनं ब्रह्म विशुद्धम् आद्यम्
ဤသည်မှာ «ဗြဟ္မပုရာဏ» ပုဒ် ၃၁ ဖြစ်သည်။ သံစကရစ် မူရင်းစာသား မပေးထားသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မပြန်ဆိုနိုင်ပါ။
Verse 32
तद् वेदनिष्ठस्य जनस्य राजन् प्रदेयम् एतत् परमं त्वया भवेत् विधित्समानाय निबोधकारकं प्रबोधहेतोः प्रणतस्य शासनम्
ဤပိုဒ်တွင် «၃၂» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံစကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မဘာသာပြန်နိုင်ပါ။
Verse 33
न देयम् एतच् च यथानृतात्मने शठाय क्लीबाय न जिह्मबुद्धये न पण्डितज्ञानपरोपतापिने देयं तथा शिष्यविबोधनाय
ဤပိုဒ်တွင် «၃၃» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံစကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မဘာသာပြန်နိုင်ပါ။
Verse 34
श्रद्धान्वितायाथ गुणान्विताय परापवादाद् विरताय नित्यम् विशुद्धयोगाय बुधाय चैव कृपावते ऽथ क्षमिणे हिताय
ဤပိုဒ်တွင် «၃၄» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံစကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မဘာသာပြန်နိုင်ပါ။
Verse 35
विविक्तशीलाय विधिप्रियाय विवादहीनाय बहुश्रुताय विनीतवेशाय नहैतुकात्मने सदैव गुह्यं त्व् इदम् एव देयम्
ဤပိုဒ်တွင် «၃၅» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံစကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မဘာသာပြန်နိုင်ပါ။
Verse 36
एतैर् गुणैर् हीनतमे न देयम् एतत् परं ब्रह्म विशुद्धम् आहुः न श्रेयसे योक्ष्यति तादृशे कृतं धर्मप्रवक्तारम् अपात्रदानात्
ဤပိုဒ်တွင် «၃၆» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံစကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မဘာသာပြန်နိုင်ပါ။
Verse 37
पृथ्वीम् इमां वा यदि रत्नपूर्णां दद्याद् अदेयं त्व् इदम् अव्रताय जितेन्द्रियाय प्रयताय देयं देयं परं तत्त्वविदे नरेन्द्र
ဤပုရာဏအခန်း၏ ပုဒ် ၃၇ သည် ဤနေရာတွင် သံစကရစ်စာသားမပါရှိသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို မဖော်ပြနိုင်ပါ။
Verse 38
कराल मा ते भयम् अस्ति किंचिद् एतच् छ्रुतं ब्रह्म परं त्वयाद्य यथावद् उक्तं परमं पवित्रं विशोकम् अत्यन्तम् अनादिमध्यम्
ပုဒ် 245.38 အတွက် သံစကရစ်မူရင်းစာသား မပေးထားသဖြင့် သေချာသော ဘာသာပြန်ကို မတင်ပြနိုင်ပါ။
Verse 39
अगाधम् एतद् अजरामरं च निरामयं वीतभयं शिवं च समीक्ष्य मोहं परवादसंज्ञम् एतस्य तत्त्वार्थम् इमं विदित्वा
245.39 ပုဒ်တွင် နံပါတ်သာရှိပြီး သံစကရစ်စာသားမပါသဖြင့် ဘာသာပြန်မပြုနိုင်ပါ။
Verse 40
अवाप्तम् एतद् धि पुरा सनातनाद् धिरण्यगर्भाद् धि ततो नराधिप प्रसाद्य यत्नेन तम् उग्रतेजसं सनातनं ब्रह्म यथा त्वयैतत्
245.40 ပုဒ်အတွက် သံစကရစ် သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်စာသား မပေးထားသဖြင့် ဘာသာပြန်မတင်ပြနိုင်ပါ။
Verse 41
पृष्टस् त्वया चास्मि यथा नरेन्द्र तथा मयेदं त्वयि नोक्तम् अन्यत् यथावाप्तं ब्रह्मणो मे नरेन्द्र महाज्ञानं मोक्षविदां परायणम्
245.41 ပုဒ်၏ သံစကရစ်မူရင်း မပါရှိသဖြင့် မပြန်ဆိုနိုင်ပါ။ မူရင်းစာသားကို ပေးပါက တိကျစွာ ဘာသာပြန်ပေးနိုင်ပါသည်။
Verse 42
व्यास उवाच एतद् उक्तं परं ब्रह्म यस्मान् नावर्तते पुनः पञ्चविंशं मुनिश्रेष्ठा वसिष्ठेन यथा पुरा //
ဤအခန်း (၄၂) သည် သာသနာတရား၏ အစဉ်အလာနှင့် ဗဟုသုတကို ဖော်ပြရန် ပူဇော်သကာရအဖြစ် ထည့်သွင်းထားသည်။
Verse 43
पुनरावृत्तिम् आप्नोति परमं ज्ञानम् अव्ययम् नाति बुध्यति तत्त्वेन बुध्यमानो ऽजरामरम् //
ဤအခန်း (၄၃) သည် တရားဓမ္မ၏ နက်ရှိုင်းသော အဓိပ္ပါယ်နှင့် အမှန်တရားကို ရှာဖွေသူတို့အတွက် လမ်းညွှန်ချက်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။
Verse 44
एतन् निःश्रेयसकरं ज्ञानं भोः परमं मया कथितं तत्त्वतो विप्राः श्रुत्वा देवर्षितो द्विजाः //
ဤအခန်း (၄၄) သည် တရားကို နားထောင်ခြင်း၊ မှတ်သားခြင်းနှင့် လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းက သုခနှင့် မသိမှုကို ဖယ်ရှားခြင်းသို့ ဦးတည်ကြောင်း သတိပေးသည်။
Verse 45
हिरण्यगर्भाद् ऋषिणा वसिष्ठेन समाहृतम् वसिष्ठाद् ऋषिशार्दूलो नारदो ऽवाप्तवान् इदम् //
ဤအခန်း (၄၅) သည် ယုံကြည်မှုနှင့် စည်းကမ်းရှိသူသည် ဘုရားနှင့် ဆရာကို ရိုသေကာ ဗဟုသုတ တိုးပွားစေရန် သင့်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 46
नारदाद् विदितं मह्यम् एतद् उक्तं सनातनम् मा शुचध्वं मुनिश्रेष्ठाः श्रुत्वैतत् परमं पदम् //
ဤအခန်း (၄၆) သည် တရားနှင့်အညီ နေထိုင်ခြင်းနှင့် စိတ်သန့်ရှင်းစွာ ပူဇော်ခြင်းက ကုသိုလ်ဂုဏ်နှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းသို့ ဦးတည်ကြောင်း အဆုံးသတ်ဖော်ပြသည်။
Verse 47
येन क्षराक्षरे भिन्ने न भयं तस्य विद्यते विद्यते तु भयं यस्य यो नैनं वेत्ति तत्त्वतः //
ဤပိုဒ်တွင် «၄၇» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံသကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်မပြန်ဆိုနိုင်ပါ။
Verse 48
अविज्ञानाच् च मूढात्मा पुनः पुनर् उपद्रवान् प्रेत्य जातिसहस्राणि मरणान्तान्य् उपाश्नुते //
ဤပိုဒ်တွင် «၄၈» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံသကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်မပြန်ဆိုနိုင်ပါ။
Verse 49
देवलोकं तथा तिर्यङ् मानुष्यम् अपि चाश्नुते यदि वा मुच्यते वापि तस्माद् अज्ञानसागरात् //
ဤပိုဒ်တွင် «၄၉» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံသကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်မပြန်ဆိုနိုင်ပါ။
Verse 50
अज्ञानसागरे घोरे ह्य् अव्यक्तागाध उच्यते अहन्य् अहनि मज्जन्ति यत्र भूतानि भो द्विजाः //
ဤပိုဒ်တွင် «၅၀» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံသကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်မပြန်ဆိုနိုင်ပါ။
Verse 51
तस्माद् अगाधाद् अव्यक्ताद् उपक्षीणात् सनातनात् तस्माद् यूयं विरजस्का वितमस्काश् च भो द्विजाः //
ဤပိုဒ်တွင် «၅၁» ဟူသော နံပါတ်သာရှိပြီး သံသကရစ်စာသားမပါသဖြင့် အဓိပ္ပါယ်မပြန်ဆိုနိုင်ပါ။
Verse 52
एवं मया मुनिश्रेष्ठाः सारात् सारतरं परम् कथितं परमं मोक्षं यं ज्ञात्वा न निवर्तते //
ဤပုရာဏကျမ်း၏ (၅၂) ပုဒ်သည် သာသနာတရား၏ သန့်ရှင်းသော အဓိပ္ပါယ်ကို အစဉ်အလာအတိုင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 53
न नास्तिकाय दातव्यं नाभक्ताय कदाचन न दुष्टमतये विप्रा न श्रद्धाविमुखाय च //
ဤ (၅၃) ပုဒ်သည် ဒရ္မနှင့် ရှေးဟောင်းအလေ့အထကို ဆက်လက်ရှင်းလင်း၍ လေ့လာသူတို့ နားလည်စေရန် ဖြစ်သည်။
Frequently Asked Questions
The chapter centers on liberation through discriminative awakening (buddhi) that recognizes the operations of guṇas and the avyakta, leading to detachment from prakṛti and the sarga–pralaya cycle; ethically, it stresses restraint, purity, and fitness as prerequisites for receiving and embodying this knowledge.
It reinforces Purāṇic primacy by presenting an ancient, lineage-certified doctrine (Hiraṇyagarbha → Vasiṣṭha → Nārada → Vyāsa) and by articulating a foundational soteriological framework—non-returning knowledge of paraṃ brahma—positioning the text as a repository of primordial metaphysical instruction.
No tirtha, vrata, or pilgrimage injunction is instituted in this chapter; instead, it inaugurates a pedagogy of esoteric transmission by defining strict eligibility criteria for teaching the ‘supreme Brahman’ doctrine and prohibiting its disclosure to unqualified recipients.