Adhyaya 11

Verse 1

मैत्रेय उवाच चरम: सद्विशेषाणामनेकोऽसंयुत: सदा । परमाणु: स विज्ञेयो नृणामैक्यभ्रमो यत: ॥ १ ॥

မైతတရေယက ပြောသည်—ရုပ်ဝတ္ထု ပေါ်ထွန်းမှု၏ အဆုံးစွန် အမှုန်သည် “ပရမာဏု” (အဏု) ဖြစ်ပြီး၊ မခွဲနိုင်သကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာအဖြစ် မပေါင်းစည်းဘဲ အမြဲတည်ရှိသည်။ ထိုအဏုများ ပေါင်းစည်းမှုကြောင့်သာ လူအများက ကိုယ်ခန္ဓာကို တစ်ခုတည်းဟု မှားယွင်းထင်မြင်ကြသည်။ ရုပ်ပုံသဏ္ဍာန်အားလုံး လယသွားပြီးနောက်တောင် ၎င်းသည် လျှို့ဝှက်သိမ်မွေ့သော အတ္တလက္ခဏာအဖြစ် တည်နေသည်။

Verse 2

सत एव पदार्थस्य स्वरूपावस्थितस्य यत् । कैवल्यं परममहानविशेषो निरन्तर: ॥ २ ॥

သတ္တဝါ (sat) အတွင်း၌ တည်ရှိသော ပစ္စည်းသည် မိမိ၏သဘောသဏ္ဌာန်၌ မခွဲခြားဘဲ ဆက်တိုက်တစ်လုံးတည်းတည်နေခြင်းကို အလွန်မြတ်သော ကైవလျ (kaiwalya) ဟု ခေါ်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာပုံသဏ္ဌာန်များ မျိုးစုံရှိသော်လည်း အဏုများသည် မြင်နိုင်သောလောက၏ ပြည့်စုံသော ပေါ်ထွန်းမှု၏ အခြေခံဖြစ်သည်။

Verse 3

एवं कालोऽप्यनुमित: सौक्ष्म्ये स्थौल्ये च सत्तम । संस्थानभुक्त्या भगवानव्यक्तो व्यक्तभुग्विभु: ॥ ३ ॥

အို သတ္တမ! သေးငယ်သိမ်မွေ့နှင့် ထူထဲသော ကိုယ်ခန္ဓာဖွဲ့စည်းမှုများ၏ ပေါင်းစည်းခြင်း၊ ခွဲကွာခြင်း လှုပ်ရှားမှုကို တိုင်းတာ၍ ကာလကို ခန့်မှန်းနိုင်သည်။ ထိုကာလသည် ဘဂဝန် ဟရီ၏ စွမ်းအားဖြစ်ပြီး၊ မမြင်ရသော်လည်း လှုပ်ရှားမှုအားလုံးကို ထိန်းချုပ်ကာ ပေါ်ထွန်းသောလောက၏ ဘောဂ္ဂတ (bhokta) ဖြစ်သော စကြဝဠာလုံးဆိုင်ရာ အရှင်ဖြစ်သည်။

Verse 4

स काल: परमाणुर्वै यो भुङ्क्ते परमाणुताम् । सतोऽविशेषभुग्यस्तु स काल: परमो महान् ॥ ४ ॥

အဏုတစ်ခု၏ နေရာအကျယ်ကို ဖုံးလွှမ်းသည့် ကာလကို “အဏု-ကာလ” ဟု ခေါ်သည်။ မပေါ်ထွန်းသေးသော အဏုစုစည်းမှု၏ မခွဲခြားသဘောကို အပြည့်အဝ လွှမ်းမိုးဖုံးလွှမ်းသည့် ကာလကို “မဟာကာလ” အလွန်မြတ်သော ကာလဟု ခေါ်သည်။

Verse 5

अणुर्द्वौ परमाणु स्यात्त्रसरेणुस्त्रय: स्मृत: । जालार्करश्म्यवगत: खमेवानुपतन्नगात् ॥ ५ ॥

အဏု ၂ ခု ပေါင်းလျှင် ပရမာဏု ၁ ခု ဖြစ်ပြီး၊ ပရမာဏု ၃ ခု ပေါင်းလျှင် တ္ရဆရေဏု (trasareṇu) ဟု ခေါ်သည်။ ပြတင်းပေါက်ဇာလီအပေါက်များမှ ဝင်လာသော နေရောင်ခြည်ထဲတွင် ထို တ္ရဆရေဏု ကို မြင်နိုင်ပြီး၊ မိုးကောင်းကင်သို့ အပေါ်တက်သကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 6

त्रसरेणुत्रिकं भुङ्क्ते य: काल: स त्रुटि: स्मृत: । शतभागस्तु वेध: स्यात्तैस्त्रिभिस्तु लव: स्मृत: ॥ ६ ॥

တ္ရဆရေဏု ၃ ခု ပေါင်းစည်းရန် လိုအပ်သော အချိန်ကို တ္ရုဋိ (truṭi) ဟု ခေါ်သည်။ တ္ရုဋိ ၁၀၀ သည် ဝေဓ (vedha) ၁ ခု ဖြစ်ပြီး၊ ဝေဓ ၃ ခု သည် လဝ (lava) ၁ ခု ဟု ဆိုသည်။

Verse 7

निमेषस्त्रिलवो ज्ञेय आम्नातस्ते त्रय: क्षण: । क्षणान् पञ्च विदु: काष्ठां लघु ता दश पञ्च च ॥ ७ ॥

လဝ သုံးခု၏ အချိန်ကို နိမေရှ တစ်ခုဟု ခေါ်သည်။ နိမေရှ သုံးခု ပေါင်းလျှင် က్షဏ တစ်ခု၊ က్షဏ ငါးခုသည် ကာෂ္ဌာ တစ်ခု၊ ကာෂ္ဌာ တစ်ဆယ့်ငါးခုသည် လဃု တစ်ခု ဖြစ်သည်။

Verse 8

लघूनि वै समाम्नाता दश पञ्च च नाडिका । ते द्वे मुहूर्त: प्रहर: षड्याम: सप्त नृणाम् ॥ ८ ॥

လဃု ၁၅ ခု ပေါင်းလျှင် နာဍိကာ (ဒဏ္ဍ) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒဏ္ဍ ၂ ခုသည် မုဟူရ္တ တစ်ခု၊ လူ့တွက်ချက်မှုအရ ဒဏ္ဍ ၆ သို့မဟုတ် ၇ ခုသည် ပရဟရ (ယာမ) တစ်ခု ဖြစ်သည်။

Verse 9

द्वादशार्धपलोन्मानं चतुर्भिश्चतुरङ्गुलै: । स्वर्णमाषै: कृतच्छिद्रं यावत्प्रस्थजलप्लुतम् ॥ ९ ॥

နာဍိကာ (ဒဏ္ဍ) တစ်ခုကို တိုင်းတာရန် ပလ ၆ ခွဲ အလေးချိန်ရှိ ကြေးအိုးကို ပြုလုပ်သည်။ ၎င်းတွင် လက်ချောင်း ၄ ချောင်းအရှည်၊ မာෂ ၄ အလေးချိန်ရှိ ရွှေချွန်တံဖြင့် အပေါက်ဖောက်ပြီး ရေထဲတွင် တင်ထားသော် အိုးထဲ ရေဝင်၍ ပြည့်လျှံလာသည်အထိ ကြာချိန်ကို ဒဏ္ဍ တစ်ခုဟု ခေါ်သည်။

Verse 10

यामाश्चत्वारश्चत्वारो मर्त्यानामहनी उभे । पक्ष: पञ्चदशाहानि शुक्ल: कृष्णश्च मानद ॥ १० ॥

လူသားတို့၏ နေ့ဘက်တွင် ပရဟရ (ယာမ) ၄ ခု၊ ညဘက်တွင်လည်း ၄ ခုဟု တွက်ကြသည်။ ထို့အတူ နေ့ည ၁၅ ခုသည် ပက္ခ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး လတွင် သုက္လပက္ခနှင့် ကೃෂ္ဏပက္ခ ဟူ၍ နှစ်ပက္ခ ရှိသည်။

Verse 11

तयो: समुच्चयो मास: पितृणां तदहर्निशम् । द्वौ तावृतु: षडयनं दक्षिणं चोत्तरं दिवि ॥ ११ ॥

သုက္လပက္ခနှင့် ကೃෂ္ဏပက္ခ နှစ်ပက္ခ ပေါင်းစည်းခြင်းသည် လတစ်လ ဖြစ်ပြီး၊ ပိတೃလောကတွင် ထိုကာလသည် တစ်နေ့တစ်ည ဖြစ်သည်။ ထိုလ ၂ လသည် ရာသီ (ऋतु) တစ်ခု၊ လ ၆ လသည် နေ၏ ဒက္ခိဏာယနနှင့် ဥတ္တရာယဏ ဟူသော အယန တစ်ခုစီ ဖြစ်သည်။

Verse 12

अयने चाहनी प्राहुर्वत्सरो द्वादश स्मृत: । संवत्सरशतं नृणां परमायुर्निरूपितम् ॥ १२ ॥

ဒေဝတို့၏ တစ်နေ့တစ်ညသည် အယနနှစ်ပါး၏ ပေါင်းစည်းမှုဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုနေ့ညပေါင်းစည်းမှုသည် လူသားတို့အတွက် တစ်နှစ် (သံဝတ္ဆရ) ဖြစ်ပြီး လူ၏ အမြင့်ဆုံးအသက်တမ်းမှာ နှစ်တစ်ရာဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 13

ग्रहर्क्षताराचक्रस्थ: परमाण्वादिना जगत् । संवत्सरावसानेन पर्येत्यनिमिषो विभु: ॥ १३ ॥

ဂြိုဟ်များ၊ နက္ခတ်စုများ၊ ကြယ်များ၊ အလင်းရောင်ရှိသော အရာများနှင့် အဏုမြူများအထိ စကြဝဠာတစ်လျှောက်လုံးသည် မိမိမိမိ လမ်းကြောင်းအလိုက် လှည့်ပတ်နေသည်။ ထိုအားလုံးကို နိစ္စကာလ (kāla) အဖြစ် ထင်ရှားသော အမြင့်မြတ်ဆုံးအရှင်၏ အမိန့်ဖြင့် သံဝတ္ဆရအဆုံးတိုင်အောင် စီမံခန့်ခွဲထားသည်။

Verse 14

संवत्सर: परिवत्सर इडावत्सर एव च । अनुवत्सरो वत्सरश्च विदुरैवं प्रभाष्यते ॥ १४ ॥

သံဝတ္ဆရ၊ ပရိဝတ္ဆရ၊ အိဍာဝတ္ဆရ၊ အနုဝတ္ဆရ နှင့် ဝတ္ဆရ—ကောင်းကင်၌ နေ၊ လ၊ ကြယ်များနှင့် အလင်းရောင်ရှိသော အရာတို့၏ လှည့်ပတ်မှုဝဒ်ကို ခေါ်သော အမည်ငါးပါးဟု ဝိဒုရက ဆို하였다။

Verse 15

य: सृज्यशक्तिमुरुधोच्छ्‌वसयन् स्वशक्त्या पुंसोऽभ्रमाय दिवि धावति भूतभेद: । कालाख्यया गुणमयं क्रतुभिर्वितन्वं- स्तस्मै बलिं हरत वत्सरपञ्चकाय ॥ १५ ॥

အို ဝိဒုရ! နေမင်းသည် မိမိ၏ အကန့်အသတ်မဲ့ အပူနှင့် အလင်းဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးကို အသက်ဝင်စေသည်။ ပစ္စည်းလောကအပေါ် စွဲလမ်းမှု၏ မာယာမှ လွတ်မြောက်စေရန် သူသည် အားလုံး၏ အသက်တမ်းကို လျော့နည်းစေပြီး ယဇ္ဈနှင့် သာသနာရေး ပူဇော်ကမ်းလှမ်းမှုများဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံသို့ တက်လှမ်းရာလမ်းကို ချဲ့ထွင်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ကာလ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်၍ မိုးကောင်းကင်တွင် မြန်ဆန်စွာ လှည့်ပတ်နေသော နေမင်းအား ငါးနှစ်တစ်ကြိမ် ပူဇော်ပစ္စည်းအစုံဖြင့် အရဃျ-ဘလိ ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 16

विदुर उवाच पितृदेवमनुष्याणामायु: परमिदं स्मृतम् । परेषां गतिमाचक्ष्व ये स्यु:कल्पाद् बहिर्विद: ॥ १६ ॥

ဝိဒုရက ပြောသည်—ပိတೃလောက၊ ဒေဝလောကနှင့် လူသားတို့၏ အသက်တမ်းအတိုင်းအတာကို ယခု ငါ အပြည့်အဝ နားလည်ပြီ။ ယခု ကျေးဇူးပြု၍ ကလ္ပ၏ အကန့်အသတ်ကို ကျော်လွန်နေသော အလွန်ပညာရှိသတ္တဝါတို့၏ အသက်တမ်းကို ရှင်းပြပါ။

Verse 17

भगवान् वेद कालस्य गतिं भगवतो ननु । विश्वं विचक्षते धीरा योगराद्धेन चक्षुषा ॥ १७ ॥

အို မဟာဘုန်းရှိသူ၊ သင်သည် ဘုရားသခင်၏ ကာလရূপဖြစ်သော အနန္တကာလ၏ လှုပ်ရှားမှုကို သိမြင်နိုင်သည်။ ယောဂဒိဗ္ဗဒృష్టိ၏ အင်အားဖြင့် သင်သည် လောကတစ်ခုလုံးကို မြင်နိုင်သည်။

Verse 18

मैत्रेय उवाच कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चेति चतुर्युगम् । दिव्यैर्द्वादशभिर्वर्षै: सावधानं निरूपितम् ॥ १८ ॥

မైతတရေယက ပြောသည်—အို ဝိဒုရ၊ ကృత၊ တ్రေတா၊ ဒွာပရ၊ ကလိ ဟူသော ယုဂလေးပါးကို စတုရယုဂ ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအားလုံး၏ စုစုပေါင်းကာလသည် ဒေဝနှစ် ၁၂,၀၀၀ နှစ်နှင့် တူသည်။

Verse 19

चत्वारि त्रीणि द्वै चैकं कृतादिषु यथाक्रमम् । संख्यातानि सहस्राणि द्विगुणानि शतानि च ॥ १९ ॥

အစဉ်လိုက် ကృతယုဂတွင် ၄ ထောင်၊ တ్రေတာတွင် ၃ ထောင်၊ ဒွာပရတွင် ၂ ထောင်၊ ကလိတွင် ၁ ထောင် ဖြစ်ပြီး ရာဂဏန်းသည် နှစ်ဆဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကൃത ၄,၈၀၀၊ တ్రေတာ ၃,၆၀၀၊ ဒွာပရ ၂,၄০০၊ ကလိ ၁,၂၀၀ ဒေဝနှစ် ဖြစ်သည်။

Verse 20

सन्ध्यासन्ध्यांशयोरन्तर्य: काल: शतसंख्ययो: । तमेवाहुर्युगं तज्ज्ञा यत्र धर्मो विधीयते ॥ २० ॥

ယုဂတစ်ခုချင်းစီ၏ မတိုင်မီနှင့် နောက်ပိုင်းရှိ ကူးပြောင်းကာလများသည် အထက်တွင်ဆိုသကဲ့သို့ ရာနှစ်အနည်းငယ် ဖြစ်ပြီး၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များက ‘ယုဂ-သန္ဓျာ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုကာလများတွင် ဓမ္မကర్మများကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။

Verse 21

धर्मश्चतुष्पान्मनुजान् कृते समनुवर्तते । स एवान्येष्वधर्मेण व्येति पादेन वर्धता ॥ २१ ॥

အို ဝိဒုရ၊ ကృతယုဂတွင် ဓမ္မသည် ခြေလေးချောင်းဖြင့် လူသားတို့အတွင်း ပြည့်စုံစွာ တည်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် အခြားယုဂများတွင် အဓမ္မ တိုးလာသလို ဓမ္မသည် ခြေတစ်ချောင်းစီ လျော့နည်းသွားသည်။

Verse 22

त्रिलोक्या युगसाहस्रं बहिराब्रह्मणो दिनम् । तावत्येव निशा तात यन्निमीलति विश्वसृक् ॥ २२ ॥

သုံးလောက (စွဝဂ္ဂ၊ မရ္တျ၊ ပါတာလ) အပြင်ဘက်ရှိ ဗြဟ္မာလောက၌ ယုဂလေးပါးကို တစ်ထောင်ဆ မြှောက်သမျှသည် ဗြဟ္မာ၏ တစ်နေ့ ဖြစ်သည်။ ထိုအတိုင်းပင် ဗြဟ္မာ၏ တစ်ည ဖြစ်၍ ကမ္ဘာစကြဝဠာဖန်ဆင်းရှင်သည် မျက်စိမှိတ်ကာ အိပ်စက်သည်။

Verse 23

निशावसान आरब्धो लोककल्पोऽनुवर्तते । यावद्दिनं भगवतो मनून् भुञ्जंश्चतुर्दश ॥ २३ ॥

ဗြဟ္မာ၏ ညအဆုံးတွင် ဗြဟ္မာ၏ နေ့ဘက်၌ လောကကల్ప (လောကဖန်ဆင်းမှု) ပြန်လည်စတင်ပြီး၊ ဗြဟ္မာ၏ နေ့ကာလအတွင်း မနု ၁၄ ပါးက အစဉ်လိုက် မိမိတို့ကာလကို ခံစားနေသမျှ ဆက်လက်တည်ရှိသည်။

Verse 24

स्वं स्वं कालं मनुर्भुङ्क्ते साधिकां ह्येकसप्ततिम् ॥ २४ ॥

မနုတစ်ပါးစီသည် မိမိ၏ကာလကို ခံစားသည်—ယုဂလေးပါး စက်ဝန်း ၇၁ ကြိမ်ထက် အနည်းငယ်ပို၍ ဖြစ်သည်။

Verse 25

मन्वन्तरेषु मनवस्तद्वंश्या ऋषय: सुरा: । भवन्ति चैव युगपत्सुरेशाश्चानु ये च तान् ॥ २५ ॥

မန်ဝန္တရ တစ်ခုစီ ပျက်သိမ်းပြီးနောက် နောက်တစ်ပါး မနုသည် အစဉ်လိုက် ရောက်လာပြီး၊ လောကအသီးသီးကို အုပ်ချုပ်မည့် သူ၏ မျိုးဆက်များလည်း ပါလာသည်။ သို့သော် စပ္တဋ္ဌိ (ရိရှီ ၇ ပါး)၊ အိန္ဒြာဒိ ဒေဝတားများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗာတို့ကဲ့သို့သော အနုချာများသည် မနုနှင့်အတူ တပြိုင်နက်တည်း ပေါ်ထွန်းကြသည်။

Verse 26

एष दैनन्दिन: सर्गो ब्राह्मस्त्रैलोक्यवर्तन: । तिर्यङ्‌नृपितृदेवानां सम्भवो यत्र कर्मभि: ॥ २६ ॥

ဤသည်မှာ ဗြဟ္မာ၏ နေ့ဘက်တွင် ဖြစ်ပေါ်သော နေ့စဉ်ဖန်ဆင်းမှုဖြစ်၍ သုံးလောက (စွဝဂ္ဂ၊ မရ္တျ၊ ပါတာလ) လည်ပတ်နေသည်။ ထိုအတွင်း တိရစ္ဆာန်၊ လူ၊ ပိတೃ၊ ဒေဝတားတို့သည် မိမိတို့၏ ကမ္မအလိုက် ပေါ်ထွန်း၍ ပျောက်ကွယ်လျက်ရှိသည်။

Verse 27

मन्वन्तरेषु भगवान् बिभ्रत्सत्त्वं स्वमूर्तिभि: । मन्वादिभिरिदं विश्वमवत्युदितपौरुष: ॥ २७ ॥

မနွန္တရ တစ်ခုချင်းစီတွင် ဘဂဝန်သည် မိမိအတွင်းစွမ်းအားကို ထင်ရှားစေ၍ မနု စသည့် ရုပ်ပုံများဖြင့် အဝတားဆင်းလာကာ ထင်ရှားသော အာနုဘော်ဖြင့် ဤလောကကို ထိန်းသိမ်းတော်မူသည်။

Verse 28

तमोमात्रामुपादाय प्रतिसंरुद्धविक्रम: । कालेनानुगताशेष आस्ते तूष्णीं दिनात्यये ॥ २८ ॥

နေ့အဆုံးတွင် အမှောင်ဂုဏ်၏ အနည်းငယ်သော အစိတ်အပိုင်းကြောင့် ကမ္ဘာလောက၏ အားကြီးသော လှုပ်ရှားမှုသည် တားဆီးခံရသည်။ ကာလ၏ သက်ရောက်မှုအောက်တွင် မရေမတွက်နိုင်သော ဇီဝများသည် ထိုလယ၌ လုံးဝလျောကာ အရာအားလုံး တိတ်ဆိတ်နေသည်။

Verse 29

तमेवान्वपिधीयन्ते लोको भूरादयस्त्रय: । निशायामनुवृत्तायां निर्मुक्तशशिभास्करम् ॥ २९ ॥

ဗြဟ္မာ၏ ညရောက်လာသောအခါ ဘူရ် စသည့် လောကသုံးပါးသည် မြင်ကွင်းမှ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး သာမန်ညကဲ့သို့ နေ နှင့် လ တို့၏ အလင်းရောင်လည်း မတောက်ပတော့သည်။

Verse 30

त्रिलोक्यां दह्यमानायां शक्त्या सङ्कर्षणाग्निना । यान्त्यूष्मणा महर्लोकाज्जनं भृग्वादयोऽर्दिता: ॥ ३० ॥

သင်္ကර්ရှဏ၏ ပါးစပ်မှ ထွက်ပေါ်သော မီးအင်အားကြောင့် အောက်ဘက် လောကသုံးပါး မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာသောအခါ၊ ထိုပြင်းထန်သော အပူကြောင့် ဒုက္ခရောက်သော ဘൃဂု စသည့် မဟာရ္လောကရှိ ရှင်သန်သူ ရှိသီများသည် ဇနလောကသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသည်။

Verse 31

तावत्‍त्रिभुवनं सद्य: कल्पान्तैधितसिन्धव: । प्लावयन्त्युत्कटाटोपचण्डवातेरितोर्मय: ॥ ३१ ॥

ပျက်စီးခြင်းအစတွင် ကလ္ပအဆုံး၌ ဖောင်းကားလာသော သမုဒ္ဒရာများသည် ချက်ချင်းလျှံတက်ကာ လောကသုံးပါးကို ရေကြီးမိုးမောက်ဖြစ်စေသည်။ ပြင်းထန်သော မုန်တိုင်းလေကြောင့် တက်လာသော ကြမ်းတမ်းသည့် လှိုင်းများက မကြာခင်အတွင်း အရာအားလုံးကို ရေပြည့်စေသည်။

Verse 32

अन्त: स तस्मिन् सलिल आस्तेऽनन्तासनो हरि: । योगनिद्रानिमीलाक्ष: स्तूयमानो जनालयै: ॥ ३२ ॥

အနန္တ၏ အာသနပေါ်တွင် ရေထဲ၌ သခင် ဟရီသည် ယောဂနိဒ္ဒရာဖြင့် မျက်စိပိတ်ကာ လဲလျောင်းတော်မူ၏။ ဇနလောကာရှိ သတ္တဝါများက လက်အုပ်ချီ၍ ချီးမွမ်းဆုတောင်းကြ၏။

Verse 33

एवंविधैरहोरात्रै: कालगत्योपलक्षितै: । अपक्षितमिवास्यापि परमायुर्वय: शतम् ॥ ३३ ॥

ဤသို့ ကာလ၏ လှုပ်ရှားမှုဖြင့် သတ်မှတ်သော နေ့ည အစဉ်အလာကြောင့် သတ္တဝါအားလုံး၏ အသက်တာ ကုန်ခမ်းသွားသည်။ ဘြဟ္မာတော်၏ အမြင့်ဆုံးအသက်တောင် လောကအလိုက် အချိန်တွက်ချက်လျှင် နှစ်တစ်ရာသာ ဖြစ်သည်။

Verse 34

यदर्धमायुषस्तस्य परार्धमभिधीयते । पूर्व: परार्धोऽपक्रान्तो ह्यपरोऽद्य प्रवर्तते ॥ ३४ ॥

ဘြဟ္မာတော်၏ နှစ်တစ်ရာအသက်ကို အပိုင်းနှစ်ပိုင်း—ပထမ ပရာရ္ဓနှင့် ဒုတိယ ပရာရ္ဓ—ဟု ခွဲထားသည်။ ပထမပိုင်းသည် ကုန်လွန်ပြီး၊ ဒုတိယပိုင်းသည် ယခု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသည်။

Verse 35

पूर्वस्यादौ परार्धस्य ब्राह्मो नाम महानभूत् । कल्पो यत्राभवद्ब्रह्मा शब्दब्रह्मेति यं विदु: ॥ ३५ ॥

ပထမ ပရာရ္ဓ၏ အစတွင် ‘ဘြာဟ္မ-ကల్ప’ ဟုခေါ်သော မဟာကల్ప ရှိခဲ့ပြီး ထိုကာလ၌ ဘြဟ္မာတော် ပေါ်ထွန်းတော်မူသည်။ ဘြဟ္မာတော်၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့်တပြိုင်နက် ဝေဒများလည်း ‘သဗ္ဒ-ဗြဟ္မ’ အဖြစ် ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်ဟု သိကြသည်။

Verse 36

तस्यैव चान्ते कल्पोऽभूद् यं पाद्ममभिचक्षते । यद्धरेर्नाभिसरस आसील्लोकसरोरुहम् ॥ ३६ ॥

အဲဒီ ဘြာဟ္မ-ကల్ప ၏ အဆုံးတွင် ‘ပဒ္မ-ကల్ప’ ဟုခေါ်သော ကల్ప ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုကల్పတွင် သခင် ဟရီ၏ နာဗိရေကန်မှ ကမ္ဘာလောက၏ ကြာပန်း (လောကပဒ္မ) ပေါက်ဖွားလာသည်။

Verse 37

अयं तु कथित: कल्पो द्वितीयस्यापि भारत । वाराह इति विख्यातो यत्रासीच्छूकरो हरि: ॥ ३७ ॥

အို ဘာရတမျိုးနွယ်ရေ၊ ဤကလ္ပသည် ဘြဟ္မာ၏ အသက်တာ ဒုတိယပိုင်းတွင်လည်း ဆိုထားသော ကလ္ပဖြစ်ပြီး၊ ထိုကလ္ပ၌ ဟရီသည် ဝရာဟ (ဝက်တော) အဝတာရအဖြစ် ပေါ်ထွန်းခဲ့သဖြင့် “ဝရာဟကလ္ပ” ဟု ကျော်ကြားသည်။

Verse 38

कालोऽयं द्विपरार्धाख्यो निमेष उपचर्यते । अव्याकृतस्यानन्तस्य ह्यनादेर्जगदात्मन: ॥ ३८ ॥

‘ဒွိ-ပရာရ္ဓ’ ဟုခေါ်သော ဤကာလပမာဏသည်၊ အဝျက်တ၊ အနန္တ၊ အနာဒီ၊ လောကအာတ္မာဖြစ်သော အမြင့်ဆုံး ပုရုෂအတွက် နိမေသတစ်ခဏမျှသာဟု တွက်ယူသည်။

Verse 39

कालोऽयं परमाण्वादिर्द्विपरार्धान्त ईश्वर: । नैवेशितुं प्रभुर्भूम्न ईश्वरो धाममानिनाम् ॥ ३९ ॥

ဤအနန္တကာလသည် အဏုမှစ၍ ဘြဟ္မာ၏ အသက်တာ ဒွိ-ပရာရ္ဓအဆုံးတိုင်အောင် အတိုင်းအတာအားလုံးကို ထိန်းချုပ်သော်လည်း၊ ထိုကာလတောင် အမြင့်ဆုံး प्रभု၏ အောက်တွင်ရှိသည်။ ကာလသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို အတ္တဟုယူသောသူများကိုသာ—စတျယလောကအထိ—အုပ်စိုးနိုင်သည်။

Verse 40

विकारै: सहितो युक्तैर्विशेषादिभिरावृत: । आण्डकोशो बहिरयं पञ्चाशत्कोटिविस्तृत: ॥ ४० ॥

ဤအဏ္ဍကိုးရှသည် မာတီရိယာဓာတ် ၈ ပါး၏ ပြောင်းလဲမှုများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ဝိသေသ အစရှိသည့် အလွှာအကာများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ အပြင်ဘက်သို့ ယောဇနာ ငါးဆယ်ကုဋိအထိ ကျယ်ပြန့်သည်။

Verse 41

दशोत्तराधिकैर्यत्र प्रविष्ट: परमाणुवत् । लक्ष्यतेऽन्तर्गताश्चान्ये कोटिशो ह्यण्डराशय: ॥ ४१ ॥

အဲဒီမှာ အလွှာအကာတစ်လွှာစီသည် မတိုင်မီအလွှာထက် ဆယ်ဆပိုထူပြီး၊ အတွင်းရှိ အဏ္ဍကမ္ဘာများ အစုအဝေး မရေတွက်နိုင်အောင်များစွာသည် မဟာပေါင်းစည်းမှုတစ်ခုအတွင်း အဏုများကဲ့သို့ မြင်ရသည်။

Verse 42

तदाहुरक्षरं ब्रह्म सर्वकारणकारणम् । विष्णोर्धाम परं साक्षात्पुरुषस्य महात्मन: ॥ ४२ ॥

ထို့ကြောင့် အမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်တော် သီရိကృష్ణသည် အကြောင်းရင်းအားလုံး၏ မူလအကြောင်းရင်းဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိဿဏု၏ အမြင့်ဆုံး ဓာမသည် သံသယမရှိ အနန္တကာလတည်မြဲပြီး၊ ပေါ်ထွန်းမှုအားလုံး၏ မူလဖြစ်သော မဟာဗိဿဏု၏ ဓာမလည်း ဖြစ်သည်။