
Soma Pacifies the Pracetās; Dakṣa’s Haṁsa-guhya Prayers; Hari Grants Creative Power
ပရိက္ခစ်မင်း၏ “ဝိသဂ္ဂ” (ဒုတိယဖန်ဆင်းမှု) ကိုအသေးစိတ်ကြားလိုသည့်ဆန္ဒကိုတုံ့ပြန်၍ သုကဒေဝသည် ယခင်ဖန်ဆင်းမှုအကြောင်းများကို တပဿာရှည်ကြာပြီး ပြန်လာသော ပရစေတားတို့နှင့်ချိတ်ဆက်ပြောသည်။ မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး သစ်ပင်များဖြင့်ဖုံးလွှမ်းနေသည်ကိုမြင်၍ ပရစေတားတို့ ဒေါသထွက်ကာ မီးနှင့်လေကိုထုတ်လွှတ်၍ တောများကိုလောင်ကျွမ်းစေသည်။ အပင်အုပ်စိုးရှင်၊ လမင်းဖြစ်သော ဆိုမသည် ဝင်ရောက်တားဆီးကာ မင်းအာဏာ၏အဓိပ္ပါယ်မှာ သစ်ပင်အပါအဝင် ပရာဇာအားလုံးကိုကာကွယ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ပရမာတ္မာသည် လှုပ်ရှားသတ္တဝါနှင့် မလှုပ်ရှားအရာဝတ္ထုတို့တွင်တည်ရှိကြောင်း သာသနာတော်အတိုင်း သဘာဝဓမ္မကိုသင်ကြားသည်။ သစ်ပင်များကပြုစုပျိုးထောင်ထားသော မာရီရှာကိုပေးကာ ထိုမိန်းမမှတစ်ဆင့် ပရစေတားတို့သည် ဒက္ခကိုမွေးဖွား၍ လောကများကိုပြည့်စုံစေမည်။ ဒက္ခသည် စိတ်ဖြင့်ဖန်ဆင်းမှုကိုအရင်ပြုသော်လည်း မလုံလောက်ဟုမြင်ကာ အဃမර්ရှဏတွင် တပဿာပြင်းထန်စွာကျင့်ပြီး ဟံသ-ဂုဟျာ ဆုတောင်းပဌနာများကိုတင်ပြသည်။ ထိုပဌနာများတွင် ဘုရားသခင်သည် ဂုဏ်သုံးပါးနှင့် ပစ္စည်းပရမာဏများကိုလွန်ကဲသော်လည်း အတွင်းဝိညာဉ် (Supersoul) အဖြစ်နီးကပ်တည်ရှိကြောင်းကိုအလေးပေးသည်။ နှစ်သက်သော ဟရီသည် လက်ရှစ်လက်ပါ မဟာတန်ခိုးရုပ်ဖြင့်ပေါ်လာ၍ ဖန်ဆင်းမှု၏ရည်ရွယ်ချက်ကိုညွှန်ကြားကာ အစိက္နီကိုဇနီးအဖြစ်ပေးပြီး မျိုးပွားဖန်တီးနိုင်စွမ်းကိုအပ်နှံသဖြင့် နောက်တစ်ဆင့် မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းနှင့် လူဦးရေတိုးပွားမှုစတင်သည်။
Verse 1
श्रीराजोवाच देवासुरनृणां सर्गो नागानां मृगपक्षिणाम् । सामासिकस्त्वया प्रोक्तो यस्तु स्वायम्भुवेऽन्तरे ॥ १ ॥ तस्यैव व्यासमिच्छामि ज्ञातुं ते भगवन् यथा । अनुसर्गं यया शक्त्या ससर्ज भगवान् पर: ॥ २ ॥
သီရိရာဇာက ပြောသည်—စွာယံဘူဝ မနု၏ ကာလတွင် ဒေဝ၊ အသူရ၊ လူသား၊ နာဂ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်တို့၏ စೃಷ್ಟိကို သင် အကျဉ်းချုပ် ပြောခဲ့သည်။ ယခုမူ၊ အရှင်ဘဂဝန်၊ ထိုအကြောင်းကို အသေးစိတ် သိလိုသည်; ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံး ဘဂဝန်သည် မည်သည့် အင်အားဖြင့် အနုစೃષ્ટိ (ဒုတိယ စೃಷ್ಟိ) ကို ဖန်ဆင်းခဲ့သနည်းကိုလည်း သိလိုသည်။
Verse 2
श्रीराजोवाच देवासुरनृणां सर्गो नागानां मृगपक्षिणाम् । सामासिकस्त्वया प्रोक्तो यस्तु स्वायम्भुवेऽन्तरे ॥ १ ॥ तस्यैव व्यासमिच्छामि ज्ञातुं ते भगवन् यथा । अनुसर्गं यया शक्त्या ससर्ज भगवान् पर: ॥ २ ॥
သီရိရာဇာက ပြောသည်—စွာယံဘူဝ မနု၏ ကာလတွင် ဒေဝ၊ အသူရ၊ လူသား၊ နာဂ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်တို့၏ စೃಷ್ಟိကို သင် အကျဉ်းချုပ် ပြောခဲ့သည်။ ယခုမူ၊ အရှင်ဘဂဝန်၊ ထိုအကြောင်းကို အသေးစိတ် သိလိုသည်; ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံး ဘဂဝန်သည် မည်သည့် အင်အားဖြင့် အနုစೃષ્ટိ (ဒုတိယ စೃಷ್ಟိ) ကို ဖန်ဆင်းခဲ့သနည်းကိုလည်း သိလိုသည်။
Verse 3
श्रीसूत उवाच इति सम्प्रश्नमाकर्ण्य राजर्षेर्बादरायणि: । प्रतिनन्द्य महायोगी जगाद मुनिसत्तमा: ॥ ३ ॥
သီရိစူတက ပြောသည်—ရာဇရိရှီ၏ မေးခွန်းကို ကြားပြီး မဟာယောဂီ ဘာဒရာယဏိ (ရှုကဒေဝ) က ချီးမွမ်းကာ၊ မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူက ပြန်လည် ဖြေကြား하였다။
Verse 4
श्रीशुक उवाच यदा प्रचेतस: पुत्रा दश प्राचीनबर्हिष: । अन्त:समुद्रादुन्मग्ना ददृशुर्गां द्रुमैर्वृताम् ॥ ४ ॥
သီရိရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ မိန့်တော်မူသည်—ပရာချီနဗာရ္ဟိ၏ သားတော် ဆယ်ပါးဖြစ်သော ပရချေတာတို့သည် ရေထဲ၌ တပဿာပြုရာမှ ရေပေါ်သို့ ထွက်လာသောအခါ၊ ကမ္ဘာမြေမျက်နှာပြင်တစ်လျှောက်လုံး သစ်ပင်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည်ကို မြင်ကြ၏။
Verse 5
द्रुमेभ्य: क्रुध्यमानास्ते तपोदीपितमन्यव: । मुखतो वायुमग्निं च ससृजुस्तद्दिधक्षया ॥ ५ ॥
ရေထဲ၌ ကြာရှည်တပဿာပြုခဲ့သဖြင့် ပရချေတာတို့သည် သစ်ပင်များအပေါ် ဒေါသထွက်ကြ၏။ ၎င်းတို့ကို ပြာဖြစ်အောင် မီးရှို့လိုသဖြင့် မိမိတို့၏ ပါးစပ်မှ လေတံခွန်နှင့် မီးကို ထုတ်လွှတ်စေကြ၏။
Verse 6
ताभ्यां निर्दह्यमानांस्तानुपलभ्य कुरूद्वह । राजोवाच महान् सोमो मन्युं प्रशमयन्निव ॥ ६ ॥
အို မင်းပါရီက்ஷစ်! လေတံခွန်နှင့် မီးသည် သစ်ပင်များကို လောင်ကျွမ်းစေသည်ကို မြင်သောအခါ၊ သစ်ပင်တို့၏ ဘုရင်နှင့် လ၏ အဓိဒေဝတဖြစ်သော မဟာဆိုမသည် ကရုဏာဖြစ်ပေါ်၍ ပရချေတာတို့၏ ဒေါသကို သက်သာစေရန် ဤသို့ မိန့်ကြား၏။
Verse 7
न द्रुमेभ्यो महाभागा दीनेभ्यो द्रोग्धुमर्हथ । विवर्धयिषवो यूयं प्रजानां पतय: स्मृता: ॥ ७ ॥
အို မဟာကံကောင်းသူတို့! ဤဆင်းရဲသစ်ပင်များကို ပြာဖြစ်အောင် မီးရှို့၍ သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် သင်တို့နှင့် မသင့်တော်။ သင်တို့သည် ပြည်သူတို့၏ စည်ပင်တိုးတက်မှုကို လိုလားသူ၊ သူတို့၏ ကာကွယ်သူဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 8
अहो प्रजापतिपतिर्भगवान् हरिरव्यय: । वनस्पतीनोषधीश्च ससर्जोर्जमिषं विभु: ॥ ८ ॥
အဟို! ပရဇာပတိတို့၏ အရှင်တော်ဖြစ်သော၊ မပျက်စီးမယ့် အဝျယနှင့် အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသော ဘဂဝန် သရီဟရီသည် ဤသစ်ပင်များနှင့် ဆေးပင်များကို အခြားသတ္တဝါတို့၏ အစာနှင့် အသက်အားဖြစ်စေရန် ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
Verse 9
अन्नं चराणामचरा ह्यपद: पादचारिणाम् । अहस्ता हस्तयुक्तानां द्विपदां च चतुष्पद: ॥ ९ ॥
သဘာဝစီမံချက်အရ သစ်သီးနှင့်ပန်းများသည် ပိုးမွှားနှင့်ငှက်တို့၏ အစာဖြစ်ပြီး၊ မြက်နှင့်ခြေမဲ့သတ္တဝါများကို နွား‑ကျွဲကဲ့သို့ လေးခြေသတ္တဝါများ စားသုံးကြသည်။ ရှေ့ခြေကို လက်ကဲ့သို့ မသုံးနိုင်သော တိရစ္ဆာန်များသည် လက်သည်းပါသော ကျားတို့၏ အစာဖြစ်ပြီး၊ သမင်‑ဆိတ်နှင့် စပါးသီးနှံတို့သည် လူတို့၏ အစာဖြစ်သည်။
Verse 10
यूयं च पित्रान्वादिष्टा देवदेवेन चानघा: । प्रजासर्गाय हि कथं वृक्षान्निर्दग्धुमर्हथ ॥ १० ॥
အပြစ်ကင်းစင်သောသူတို့၊ သင်တို့၏အဖေ ပရာချီနဗာရ္ဟိနှင့် နတ်တို့၏နတ်တော် ဘဂဝန်က သင်တို့ကို မျိုးဆက်‑ပြည်သူတိုးပွားစေဖို့ အမိန့်ပေးထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်သူနှင့် အနာဂတ်မျိုးဆက်များကို ထိန်းသိမ်းရန်လိုအပ်သော ဤသစ်ပင်များနှင့် ဆေးပင်များကို သင်တို့ ဘယ်လို မီးရှို့၍ ပြာချနိုင်မည်နည်း။
Verse 11
आतिष्ठत सतां मार्गं कोपं यच्छत दीपितम् । पित्रा पितामहेनापि जुष्टं व: प्रपितामहै: ॥ ११ ॥
သင်တို့၏အဖေ၊ အဘိုး၊ အဘိုးကြီးတို့ လျှောက်ခဲ့သော သုတေသနသူတော်ကောင်းတို့၏ လမ်းကို လိုက်ပါ—လူ၊ တိရစ္ဆာန်၊ သစ်ပင်တို့အပါအဝင် ပြည်သူကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမဲ့ လောင်ကျွမ်းသော ဒေါသကို တားဆီးပါ; ထို့ကြောင့် ဒေါသကို ထိန်းချုပ်ကြပါဟု မေတ္တာရပ်ခံသည်။
Verse 12
तोकानां पितरौ बन्धू दृश: पक्ष्म स्त्रिया: पति: । पति: प्रजानां भिक्षूणां गृह्यज्ञानां बुध: सुहृत् ॥ १२ ॥
မိဘတို့သည် ကလေးတို့၏ မိတ်ဆွေ၊ ထိန်းသိမ်းပေးသူ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မျက်ခွံသည် မျက်စိကို ကာကွယ်သကဲ့သို့၊ ခင်ပွန်းသည် ဇနီးကို ထောက်ပံ့ကာကွယ်သကဲ့သို့၊ အိမ်ထောင်ရှင်သည် တောင်းစားသူတို့၏ အားကိုးရာ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ပညာရှိသည် မသိသူ၏ မိတ်ကောင်း ဖြစ်သကဲ့သို့—ဘုရင်သည် ပြည်သူအားလုံး၏ ကာကွယ်သူ၊ အသက်ပေးသူ ဖြစ်သည်။ သစ်ပင်များလည်း ဘုရင်၏ ပြည်သူဖြစ်သဖြင့် ကာကွယ်ပေးရမည်။
Verse 13
अन्तर्देहेषु भूतानामात्मास्ते हरिरीश्वर: । सर्वं तद्धिष्ण्यमीक्षध्वमेवं वस्तोषितो ह्यसौ ॥ १३ ॥
သက်ရှိအားလုံး၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း—လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ၊ လူ၊ ငှက်၊ တိရစ္ဆာန်၊ သစ်ပင်တို့အတွင်း၌ပင်—ဟရီ အီရှ္ဝရသည် ပရမာတ္မာအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာတိုင်းကို သခင်၏ နေရာတော်၊ ဘုရားကျောင်းကဲ့သို့ မြင်ပါ; ထိုသို့မြင်ခြင်းဖြင့် ဘဂဝန် ပီတိဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဒေါသဖြင့် သစ်ပင်ရုပ်ရှိ သက်ရှိများကို မသတ်ပါနှင့်။
Verse 14
य: समुत्पतितं देह आकाशान्मन्युमुल्बणम् । आत्मजिज्ञासया यच्छेत्स गुणानतिवर्तते ॥ १४ ॥
ကိုယ်တိုင်ကို သိမြင်လိုသော အတ္တဇိဿနာဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း မိုးကောင်းကင်မှ ကျသလို ရုတ်တရက် ထပေါ်လာသော ပြင်းထန်သော ဒေါသကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူသည် ပစ္စည်းသဘာဝ၏ ဂုဏ်သုံးပါး၏ သက်ရောက်မှုကို ကျော်လွန်သည်။
Verse 15
अलं दग्धैर्द्रुमैर्दीनै: खिलानां शिवमस्तु व: । वार्क्षी ह्येषा वरा कन्या पत्नीत्वे प्रतिगृह्यताम् ॥ १५ ॥
ဤဆင်းရဲသော သစ်ပင်များကို ထပ်မံ မီးရှို့ရန် မလိုတော့ပါ; ကျန်ရှိသည့် သစ်ပင်များလည်း ကောင်းကျိုးရှိပါစေ၊ သင်တို့လည်း ချမ်းသာပါစေ။ ဤသည်မှာ သစ်ပင်များက သမီးကဲ့သို့ ပြုစုမွေးမြူထားသော ‘မာရီရှာ’ ဟူသော လှပ၍ အရည်အချင်းပြည့်ဝသော မိန်းကလေးဖြစ်သည်; ဇနီးအဖြစ် လက်ခံပါ။
Verse 16
इत्यामन्त्र्य वरारोहां कन्यामाप्सरसीं नृप । सोमो राजा ययौ दत्त्वा ते धर्मेणोपयेमिरे ॥ १६ ॥
အို မင်းကြီး၊ ဤသို့ လှပသော တင်ပါးရှိ အပ္စရာသမီးကို နှုတ်ဆက်၍ စန္ဒရာဇာ ဆိုမသည် သူမကို သူတို့အား ပေးအပ်ပြီး ထွက်ခွာသွားသည်။ ပြစေတားတို့သည် ဓမ္မနည်းလမ်းအတိုင်း သူမကို လက်ခံ၍ လက်ထပ်ကြသည်။
Verse 17
तेभ्यस्तस्यां समभवद् दक्ष: प्राचेतस: किल । यस्य प्रजाविसर्गेण लोका आपूरितास्त्रय: ॥ १७ ॥
ထိုမိန်းကလေး၏ ဝမ်းတွင်း၌ ပြစေတားတို့မှ ‘ပရာစေတသ’ ဒက္ခ ဟူသော သားတစ်ဦး မွေးဖွားလာပြီး၊ သူ၏ သတ္တဝါဖန်ဆင်းမှုကြောင့် လောကသုံးပါးသည် အသက်ရှိသတ္တဝါများဖြင့် ပြည့်နှက်သွားသည်။
Verse 18
यथा ससर्ज भूतानि दक्षो दुहितृवत्सल: । रेतसा मनसा चैव तन्ममावहित: शृणु ॥ १८ ॥
သမီးများကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသော ပရာဇာပတိ ဒက္ခသည် မျိုးစေ့(သုက်)ဖြင့်လည်းကောင်း စိတ်ဖြင့်လည်းကောင်း မည်သို့ မျိုးစုံသော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်ထံမှ အာရုံစိုက်၍ နားထောင်ပါ။
Verse 19
मनसैवासृजत्पूर्वं प्रजापतिरिमा: प्रजा: । देवासुरमनुष्यादीन्नभ:स्थलजलौकस: ॥ १९ ॥
ပရဇာပတိ ဒက္ခသည် အရင်ဆုံး စိတ်ဖြင့်သာ မျိုးစုံသော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်—ဒေဝ၊ အသူရ၊ လူသားတို့နှင့် ကောင်းကင်၊ မြေပြင်၊ ရေထဲတွင် နေထိုင်သူများ။
Verse 20
तमबृंहितमालोक्य प्रजासर्गं प्रजापति: । विन्ध्यपादानुपव्रज्य सोऽचरद्दुष्करं तप: ॥ २० ॥
သို့သော် ပရဇာပတိ ဒက္ခသည် သတ္တဝါဖန်ဆင်းမှု မသင့်တော်သေးကြောင်း မြင်သဖြင့် ဝိန္ဓျ တောင်တန်းအနီးရှိ တောင်တစ်လုံးသို့ သွားကာ အလွန်ခက်ခဲသော တပဿာကို ကျင့်ခဲ့သည်။
Verse 21
तत्राघमर्षणं नाम तीर्थं पापहरं परम् । उपस्पृश्यानुसवनं तपसातोषयद्धरिम् ॥ २१ ॥
အဲဒီတောင်အနီးမှာ ‘အဃမရ္ရှဏ’ ဟုခေါ်သော အလွန်သန့်ရှင်း၍ အပြစ်ဖျက်ပေးသော တီရ္ထရှိသည်။ ဒက္ခသည် အချိန်အလိုက် သန့်စင်ကာ ကုသိုလ်ကမ္မများကို ဆောင်ရွက်ပြီး မဟာတပဿာဖြင့် ဘဂဝန် ဟရီကို ပျော်ရွှင်စေ하였다။
Verse 22
अस्तौषीद्धंसगुह्येन भगवन्तमधोक्षजम् । तुभ्यं तदभिधास्यामि कस्यातुष्यद्यथा हरि: ॥ २२ ॥
ဒက္ခသည် ‘ဟံသဂုဟျ’ ဟုခေါ်သော ဆုတောင်းပဋိညာဉ်များဖြင့် အဓోက္ရှဇ ဘဂဝန်ကို ချီးမွမ်းခဲ့သည်။ အရှင်မင်းကြီး၊ ထိုဆုတောင်းများကြောင့် ဟရီ မည်သို့နှစ်သက်ခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ် ပြည့်စုံစွာ ရှင်းပြမည်။
Verse 23
श्रीप्रजापतिरुवाच नम: परायावितथानुभूतये गुणत्रयाभासनिमित्तबन्धवे । अदृष्टधाम्ने गुणतत्त्वबुद्धिभि- र्निवृत्तमानाय दधे स्वयम्भुवे ॥ २३ ॥
ပရဇာပတိက ဆိုသည်—မမှားမယွင်းသော သိမြင်မှုကို ပိုင်ဆိုင်သည့် အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်ထံ ဂါရဝပြုပါ၏။ သုံးဂုဏ်မယာ၏ ထင်ဟပ်မှုကြောင့် သတ္တဝါတို့၏ ချည်နှောင်မှုကို အုပ်စိုးသူ၊ စမ်းသပ်သိမြင်မှု၏ သက်သေများဖြင့် မမြင်နိုင်သော ဓာမရှိသူ၊ ဂုဏတတ္တဝ ဉာဏ်ကိုလည်း ကျော်လွန်၍ မကပ်ငြိသူ၊ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်း၍ ကိုယ်တိုင်ပြည့်စုံသူ—ထိုဟရီဘုရားသခင်ထံ ကျွန်ုပ် ဂါရဝဖြင့် ဦးချပါ၏။
Verse 24
न यस्य सख्यं पुरुषोऽवैति सख्यु: सखा वसन् संवसत: पुरेऽस्मिन् । गुणो यथा गुणिनो व्यक्तदृष्टे- स्तस्मै महेशाय नमस्करोमि ॥ २४ ॥
အာရုံဝတ္ထုများသည် အင်ဒြိယများက မည်သို့ခံယူသိမြင်သည်ကို မသိနိုင်သကဲ့သို့၊ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း ပရမాత್ಮာနှင့်အတူနေသော်လည်း ချုပ်နှောင်ခံဇီဝသည် စೃષ્ટိ၏အရှင် ပရမပုရုရှသည် မိမိအင်ဒြိယများကို မည်သို့ညွှန်ကြားထိန်းချုပ်သည်ကို မသိနိုင်။ ထိုအမြင့်ဆုံးအုပ်စိုးရှင်အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။
Verse 25
देहोऽसवोऽक्षा मनवो भूतमात्रा- मात्मानमन्यं च विदु: परं यत् । सर्वं पुमान् वेद गुणांश्च तज्ज्ञो न वेद सर्वज्ञमनन्तमीडे ॥ २५ ॥
ရုပ်ဝတ္ထုသာဖြစ်သောကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ၊ ပရాణ၊ အပြင်အတွင်းအင်ဒြိယများ၊ ဓာတ်များနှင့် တန်မာထရာတို့သည် မိမိသဘောသဘာဝ၊ အချင်းချင်း၊ သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်သူတို့ကို မသိနိုင်။ သို့သော် ဝိညာဉ်သဘောရှိသော ဇီဝသည် ထိုအရာများနှင့် အမြစ်ဖြစ်သော တြိဂုဏများကို သိနိုင်သော်လည်း၊ အလုံးစုံသိ အနန္တ ပရမేశ్వరကို မမြင်နိုင်။ ထို့ကြောင့် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။
Verse 26
यदोपरामो मनसो नामरूप- रूपस्य दृष्टस्मृतिसम्प्रमोषात् । य ईयते केवलया स्वसंस्थया हंसाय तस्मै शुचिसद्मने नम: ॥ २६ ॥
စိတ်သည် နာမ-ရုပ် အယူအဆများမှ အပြည့်အဝ ရပ်တန့်၍ နိုးနေခြင်းနှင့် အိပ်မက်ကဲ့သို့ မလှုပ်ရှားဘဲ၊ အနက်အိပ်စက်ခြင်းကဲ့သို့လည်း မလျော်ကွယ်သွားသည့်အခါ သမာဓိသို့ ရောက်သည်။ ထိုသန့်ရှင်းသော သမာဓိတွင်သာ ပရမဟံသသဘောရှိသော ဘဂဝန် ပေါ်လွင်သည်။ ထိုသန့်ရှင်းသော နေရာတော်ဖြစ်သော प्रभုအား ဦးညွှတ်ပါ၏။
Verse 27
मनीषिणोऽन्तर्हृदि सन्निवेशितं स्वशक्तिभिर्नवभिश्च त्रिवृद्भि: । वह्निं यथा दारुणि पाञ्चदश्यं मनीषया निष्कर्षन्ति गूढम् ॥ २७ ॥ स वै ममाशेषविशेषमाया निषेधनिर्वाणसुखानुभूति: । स सर्वनामा स च विश्वरूप: प्रसीदतामनिरुक्तात्मशक्ति: ॥ २८ ॥
ယဇ်ပူဇော်ရေးတွင် ကျွမ်းကျင်သော ဘြာဟ္မဏများသည် ဆာမိဓေနီ မန္တရ ၁၅ ပုဒ်ဖြင့် သစ်ထဲတွင် ဖုံးကွယ်နေသော မီးကို ထုတ်ယူနိုင်သကဲ့သို့၊ မြင့်မားသော အသိဉာဏ်ရှိသော ယောဂီများသည် သမာဓိဖြင့် နှလုံးအတွင်း တည်ရှိသော ပရမాత್ಮာကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ နှလုံးသည် တြိဂုဏ၊ တတ္တဝ ၉၊ ဓာတ် ၅ နှင့် အင်ဒြိယ ၁၀ တို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားပြီး—ဤသည်မှာ प्रभု၏ ပြင်ပသက္တိဖြစ်သည်။ ထိုပရမాత್ಮာသည် ကျွန်ုပ်အပေါ် ပျော်ရွှင်ပါစေ။
Verse 28
मनीषिणोऽन्तर्हृदि सन्निवेशितं स्वशक्तिभिर्नवभिश्च त्रिवृद्भि: । वह्निं यथा दारुणि पाञ्चदश्यं मनीषया निष्कर्षन्ति गूढम् ॥ २७ ॥ स वै ममाशेषविशेषमाया निषेधनिर्वाणसुखानुभूति: । स सर्वनामा स च विश्वरूप: प्रसीदतामनिरुक्तात्मशक्ति: ॥ २८ ॥
ထိုပရမాత್ಮာသည် ကျွန်ုပ်၏ အဆုံးမရှိ မျိုးစုံသော မာယာကို ပယ်ဖျက်၍ နိရ္ဝာဏသုခ အတွေ့အကြုံကို ပေးတော်မူ၏။ သူသည် ဝိညာဉ်ရေး နာမတော်များစွာဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခံရပြီး၊ သူတော်မူသည် ဝိශ්ဝရူပလည်း ဖြစ်၏။ အင်ဒြိယများဖြင့် မဖော်ပြနိုင်သော အာတ္မသက္တိရှိသည့် प्रभုသည် ကျွန်ုပ်အပေါ် ပျော်ရွှင်ပါစေ။
Verse 29
यद्यन्निरुक्तं वचसा निरूपितं धियाक्षभिर्वा मनसोत यस्य । मा भूत्स्वरूपं गुणरूपं हि तत्तत् स वै गुणापायविसर्गलक्षण: ॥ २९ ॥
ရုပ်ဝတ္ထုဆိုင်ရာ အသံလှုပ်ရှားမှုဖြင့် ပြောဆိုသမျှ၊ ရုပ်ဝတ္ထုဆိုင်ရာ ဉာဏ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်သမျှ၊ အာရုံခံများနှင့် စိတ်ကူးစိတ်သန်းဖြင့် ခံစားသမျှတို့သည် သဘာဝ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ၏ အကျိုးဆက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ အမြင့်ဆုံး ဘဂဝန်၏ အစစ်အမှန် သဘောသဏ္ဍာန်ကို မထိမိနိုင်။ ထိုအရှင်သည် ဂုဏ်သတ္တိများ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ဖန်ဆင်းခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်၍ ဖန်ဆင်းမီနှင့် ဖန်ဆင်းပြီးနောက်လည်း တည်ရှိတော်မူသည်။ အကြောင်းရင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ထိုအရှင်အား ကျွန်ုပ် ဂါရဝပြု နမസ്കာရတင်ပါသည်။
Verse 30
यस्मिन्यतो येन च यस्य यस्मै यद्यो यथा कुरुते कार्यते च । परावरेषां परमं प्राक् प्रसिद्धं तद् ब्रह्म तद्धेतुरनन्यदेकम् ॥ ३० ॥
အရာအားလုံးသည် ထိုအရှင်၌ အခြေခံတည်ရှိပြီး၊ ထိုအရှင်မှ ထွက်ပေါ်ကာ ထိုအရှင်အားဖြင့် အရာအားလုံး လည်ပတ်သည်။ အရာအားလုံးသည် ထိုအရှင်၏ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်၍ ထိုအရှင်ထံသို့ပင် ဆက်ကပ်အပ်နှံကြသည်။ ထိုအရှင်သည် ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်သကဲ့သို့ အခြားသူတို့ကိုလည်း လုပ်ဆောင်စေတော်မူသည်—ဤအရှင်သည် လှုပ်ရှားမှုအားလုံးမတိုင်မီကတည်းက ထင်ရှားသော ပရဗြဟ္မ ဖြစ်သည်။ အမြင့်အနိမ့် အကြောင်းရင်းများစွာရှိသော်လည်း အကြောင်းရင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော တစ်ပါးတည်း အဒွိတီယ ဖြစ်၍ အခြားအကြောင်းရင်း မရှိ။ ထိုအရှင်အား ကျွန်ုပ် ဂါရဝပြု နမಸ್ಕာရတင်ပါသည်။
Verse 31
यच्छक्तयो वदतां वादिनां वै विवादसंवादभुवो भवन्ति । कुर्वन्ति चैषां मुहुरात्ममोहं तस्मै नमोऽनन्तगुणाय भूम्ने ॥ ३१ ॥
အနန္တ မဟာသတ္တိဂုဏ်များရှိသော အလုံးစုံပျံ့နှံ့သည့် အမြင့်ဆုံး ဘဂဝန်အား ကျွန်ုပ် ဂါရဝပြု နမസ്കာရတင်ပါသည်။ အမျိုးမျိုးသော အမြင်များကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသော ဒဿနပညာရှင်တို့၏ နှလုံးသားအတွင်း၌ အတွင်းကနေ လှုပ်ရှားတော်မူ၍ တစ်ခါတစ်ရံ သဘောတူစေ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဆန့်ကျင်စေပြီး၊ မိမိအတ္တကို မေ့လျော့စေသော အတ္တမောဟကို မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်စေတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် အဆုံးသတ် ဆုံးဖြတ်ချက်သို့ မရောက်နိုင်။ ထိုအနန္တဂုဏ်ရှိသော မဟာပုရుషအား ကျွန်ုပ် နမস্কာရတင်ပါသည်။
Verse 32
अस्तीति नास्तीति च वस्तुनिष्ठयो- रेकस्थयोर्भिन्नविरुद्धधर्मणो: । अवेक्षितं किञ्चन योगसाङ्ख्ययो: समं परं ह्यनुकूलं बृहत्तत् ॥ ३२ ॥
“ရှိသည်” “မရှိသည်” ဟူသော ဆန့်ကျင်စကားများရှိသည့် အာஸ்தိကနှင့် နာஸ்தိက နှစ်ဖက်ရှိသော်လည်း၊ သူတို့ရည်ညွှန်းရာ အရာသည် တစ်ခုတည်းသော အမြင့်ဆုံး တတ္တဝ ဖြစ်ပြီး ကွဲပြားသော်လည်း မဆန့်ကျင်သော သဘောလက္ခဏာများပါဝင်သည်။ ယောဂီသည် ပရမာတ္မာကို လက်ခံ၍ ဝိညာဉ်ရေး အကြောင်းရင်းကို တွေ့ရသည်; စာṅခ္ယဝါဒီသည် ရုပ်ဝတ္ထု အစိတ်အပိုင်းများကိုသာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကာ အပုဂ္ဂိုလ်ဆန်သော (နိရာကာရ) ဆုံးဖြတ်ချက်သို့ လှည့်ပြီး အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းကို မလက်ခံ။ သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် နှစ်ဖက်စလုံးသည် တူညီသော အဘ်ဆိုလ്യൂတ် သစ္စာ—ပရဗြဟ္မကိုပင် ဖော်ပြနေသည်။ ထိုပရဗြဟ္မအား ကျွန်ုပ် နမസ്കာရတင်ပါသည်။
Verse 33
योऽनुग्रहार्थं भजतां पादमूल- मनामरूपो भगवाननन्त: । नामानि रूपाणि च जन्मकर्मभि- र्भेजे स मह्यं परम: प्रसीदतु ॥ ३३ ॥
အနန္တ ဘဂဝန်သည် အမှန်အားဖြင့် ရုပ်ဝတ္ထုဆိုင်ရာ နာမ၊ ရုပ်၊ လီလာတို့မှ ကင်းလွတ်သော်လည်း၊ ကမလခြေတော်ကို ဘဇနာပြုသော ဘက္တများအပေါ် ကရုဏာအတွက် ဝိညာဉ်ရေး နာမနှင့် ရုပ်ကိုလည်းကောင်း၊ မွေးဖွားခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ခြင်း၏ လီလာများကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားပြတော်မူသည်။ စတ်-ချစ်-အာနန္ဒ ဝိဂ္ဂရဟ်ရှိသော ထိုပရမ ဘဂဝန်သည် ကျွန်ုပ်အပေါ် ကြည်နူးတော်မူပါစေ။
Verse 34
य: प्राकृतैर्ज्ञानपथैर्जनानां यथाशयं देहगतो विभाति । यथानिल: पार्थिवमाश्रितो गुणं स ईश्वरो मे कुरुतां मनोरथम् ॥ ३४ ॥
သတ္တဝါတို့၏ ဆန္ဒအလိုက် ကိုယ်ခန္ဓာ၌ တည်ရှိကာ လောကီဉာဏ်လမ်းများဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းတော်မူသကဲ့သို့၊ လေသည် မြေဓာတ်၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို သယ်ဆောင်သကဲ့သို့၊ ထိုအရှင်မြတ်သည် ကျွန်ုပ်၏ ဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေတော်မူပါစေ။
Verse 35
श्रीशुक उवाच इति स्तुत: संस्तुवत: स तस्मिन्नघमर्षणे । प्रादुरासीत्कुरुश्रेष्ठ भगवान् भक्तवत्सल: ॥ ३५ ॥ कृतपाद: सुपर्णांसे प्रलम्बाष्टमहाभुज: । चक्रशङ्खासिचर्मेषुधनु:पाशगदाधर: ॥ ३६ ॥ पीतवासा घनश्याम: प्रसन्नवदनेक्षण: । वनमालानिवीताङ्गो लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभ: ॥ ३७ ॥ महाकिरीटकटक: स्फुरन्मकरकुण्डल: । काञ्च्यङ्गुलीयवलयनूपुराङ्गदभूषित: ॥ ३८ ॥ त्रैलोक्यमोहनं रूपं बिभ्रत् त्रिभुवनेश्वर: । वृतो नारदनन्दाद्यै: पार्षदै: सुरयूथपै: । स्तूयमानोऽनुगायद्भि: सिद्धगन्धर्वचारणै: ॥ ३९ ॥
သီရိရှုကဒေဝက ပြောသည်—ဒက္ခသည် ဤသို့ ဆုတောင်းစတုတိပြုရာ၌ ဘက္တဝတ္ဆလ ဘဂဝန် ဟရီသည် အဃမර්ෂဏ ဟူသော သန့်ရှင်းရာနေရာ၌ ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏၊ ကုရုဝంశ၏ အမြတ် ပရိက္ခစ်တော်။
Verse 36
श्रीशुक उवाच इति स्तुत: संस्तुवत: स तस्मिन्नघमर्षणे । प्रादुरासीत्कुरुश्रेष्ठ भगवान् भक्तवत्सल: ॥ ३५ ॥ कृतपाद: सुपर्णांसे प्रलम्बाष्टमहाभुज: । चक्रशङ्खासिचर्मेषुधनु:पाशगदाधर: ॥ ३६ ॥ पीतवासा घनश्याम: प्रसन्नवदनेक्षण: । वनमालानिवीताङ्गो लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभ: ॥ ३७ ॥ महाकिरीटकटक: स्फुरन्मकरकुण्डल: । काञ्च्यङ्गुलीयवलयनूपुराङ्गदभूषित: ॥ ३८ ॥ त्रैलोक्यमोहनं रूपं बिभ्रत् त्रिभुवनेश्वर: । वृतो नारदनन्दाद्यै: पार्षदै: सुरयूथपै: । स्तूयमानोऽनुगायद्भि: सिद्धगन्धर्वचारणै: ॥ ३९ ॥
ဂရုဍ၏ ပခုံးပေါ်၌ ခြေတော်တင်၍ သခင်သည် ရှည်လျားသန်မာသော လက်တော်ရှစ်ဖက်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။ လက်တော်များတွင် စက္ကရ၊ သင်္ခ၊ ဓား၊ ကာကွယ်ကွင်း၊ မြား၊ လေး၊ ကြိုးပတ်နှင့် ဂဒါ တို့ တောက်ပလျက်ရှိသည်။
Verse 37
श्रीशुक उवाच इति स्तुत: संस्तुवत: स तस्मिन्नघमर्षणे । प्रादुरासीत्कुरुश्रेष्ठ भगवान् भक्तवत्सल: ॥ ३५ ॥ कृतपाद: सुपर्णांसे प्रलम्बाष्टमहाभुज: । चक्रशङ्खासिचर्मेषुधनु:पाशगदाधर: ॥ ३६ ॥ पीतवासा घनश्याम: प्रसन्नवदनेक्षण: । वनमालानिवीताङ्गो लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभ: ॥ ३७ ॥ महाकिरीटकटक: स्फुरन्मकरकुण्डल: । काञ्च्यङ्गुलीयवलयनूपुराङ्गदभूषित: ॥ ३८ ॥ त्रैलोक्यमोहनं रूपं बिभ्रत् त्रिभुवनेश्वर: । वृतो नारदनन्दाद्यै: पार्षदै: सुरयूथपै: । स्तूयमानोऽनुगायद्भि: सिद्धगन्धर्वचारणै: ॥ ३९ ॥
သခင်သည် အဝါရောင်ဝတ်စုံတော်ကို ဝတ်ဆင်၍ မိုးတိမ်ကဲ့သို့ နက်ပြာရောင်ကာယတော်ရှိပြီး မျက်နှာနှင့် မျက်လုံးတော်များ ကြည်လင်ပျော်ရွှင်သည်။ ကိုယ်တော်ကို ဝနမာလာ ပန်းကုံးအလှဆင်ထားပြီး ရင်ဘတ်၌ သရီဝတ္ဆ အမှတ်နှင့် ကောස්တုဘ မဏိ တောက်ပသည်။
Verse 38
श्रीशुक उवाच इति स्तुत: संस्तुवत: स तस्मिन्नघमर्षणे । प्रादुरासीत्कुरुश्रेष्ठ भगवान् भक्तवत्सल: ॥ ३५ ॥ कृतपाद: सुपर्णांसे प्रलम्बाष्टमहाभुज: । चक्रशङ्खासिचर्मेषुधनु:पाशगदाधर: ॥ ३६ ॥ पीतवासा घनश्याम: प्रसन्नवदनेक्षण: । वनमालानिवीताङ्गो लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभ: ॥ ३७ ॥ महाकिरीटकटक: स्फुरन्मकरकुण्डल: । काञ्च्यङ्गुलीयवलयनूपुराङ्गदभूषित: ॥ ३८ ॥ त्रैलोक्यमोहनं रूपं बिभ्रत् त्रिभुवनेश्वर: । वृतो नारदनन्दाद्यै: पार्षदै: सुरयूथपै: । स्तूयमानोऽनुगायद्भि: सिद्धगन्धर्वचारणै: ॥ ३९ ॥
ဦးခေါင်းတော်၌ အလွန်ခမ်းနားသော မကူဋ်တော်ရှိပြီး နားတော်၌ မကရာပုံစံ နားကပ်တော်များ တောက်ပသည်။ ခါးပတ်၊ လက်ချောင်းလက်စွပ်၊ လက်ကောက်၊ ခြေကောက်နုပုရ်နှင့် လက်မောင်းအင်္ဂဒ တို့ဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။
Verse 39
श्रीशुक उवाच इति स्तुत: संस्तुवत: स तस्मिन्नघमर्षणे । प्रादुरासीत्कुरुश्रेष्ठ भगवान् भक्तवत्सल: ॥ ३५ ॥ कृतपाद: सुपर्णांसे प्रलम्बाष्टमहाभुज: । चक्रशङ्खासिचर्मेषुधनु:पाशगदाधर: ॥ ३६ ॥ पीतवासा घनश्याम: प्रसन्नवदनेक्षण: । वनमालानिवीताङ्गो लसच्छ्रीवत्सकौस्तुभ: ॥ ३७ ॥ महाकिरीटकटक: स्फुरन्मकरकुण्डल: । काञ्च्यङ्गुलीयवलयनूपुराङ्गदभूषित: ॥ ३८ ॥ त्रैलोक्यमोहनं रूपं बिभ्रत् त्रिभुवनेश्वर: । वृतो नारदनन्दाद्यै: पार्षदै: सुरयूथपै: । स्तूयमानोऽनुगायद्भि: सिद्धगन्धर्वचारणै: ॥ ३९ ॥
သီရိရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ မိန့်ကြားသည်—ဒက္ခ၏ စတုတိများကြောင့် ဘက္တဝတ္ဆလ ဘဂဝန် ဟရီသည် အဃမර්ෂဏ သန့်ရှင်းရာနေရာ၌ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ကာ ပေါ်ထွန်းလာတော်မူ၏။ ဂရုဍ၏ ပခုံးပေါ်တွင် ကမလခြေတော်များ တင်ထားပြီး၊ လှပ၍ အင်အားကြီးသော လက်တံရှစ်ဖက်ဖြင့် ထင်ရှားတော်မူ၏။ လက်တော်များတွင် စက္ကရ၊ သင်္ခ၊ ဓား၊ ကာကွယ်ချပ်၊ မြား၊ လေး၊ ပာရှ၊ ဂဒါတို့ကို တစ်လက်တစ်မျိုးစီ တောက်ပစွာ ကိုင်ဆောင်တော်မူ၏။ ပီတాంగဝတ်တော်ဝတ်ဆင်၍ ဂနရှျာမ အရောင်တော်ဖြစ်ကာ မျက်နှာနှင့် မျက်စိတော်များ ကြည်လင်ပျော်ရွှင်ပြီး ဝနမாலာဖြင့် အလှဆင်တော်မူ၏။ ရင်ဘတ်တွင် သရီဝတ္ဆ အမှတ်နှင့် ကೌஸ্তুဘ မဏိ တောက်ပ၏။ မဟာမကူဋ၊ မကရပုံ နားကပ်၊ ရွှေခါးပတ်၊ လက်ကောက်၊ လက်စွပ်၊ ခြေခေါင်းလောင်းနှင့် လက်မောင်းအလှဆင်များဖြင့် တန်ဆာဆင်တော်မူကာ သုံးလောကကို မောဟစေသော ပုရုရှောတ္တမ ရုပ်တော်ဖြစ်၏။ နာရဒ၊ နန္ဒတို့နှင့် အိန္ဒြာဦးဆောင်သော ဒေဝတော်များ၊ စိဒ္ဓ၊ ဂန္ဓರ್ವ၊ စာရဏတို့က ဝန်းရံ၍ အမြဲတမ်း ချီးမွမ်းသီဆိုနေကြ၏
Verse 40
रूपं तन्महदाश्चर्यं विचक्ष्यागतसाध्वस: । ननाम दण्डवद्भूमौ प्रहृष्टात्मा प्रजापति: ॥ ४० ॥
ဘဂဝန်၏ အလွန်ကြီးမြတ်၍ အံ့ဩဖွယ် တောက်ပသော ရုပ်တော်ကို မြင်သောအခါ ပရဇာပတိ ဒက္ခသည် အစတွင် အနည်းငယ် ကြောက်ရွံ့သော်လည်း နောက်တစ်ဖန် အလွန်ပျော်ရွှင်ကာ မြေပြင်ပေါ်တွင် ဒဏ္ဍဝတ် ပရဏာမ ပြုလေ၏။
Verse 41
न किञ्चनोदीरयितुमशकत् तीव्रया मुदा । आपूरितमनोद्वारैर्ह्रदिन्य इव निर्झरै: ॥ ४१ ॥
တောင်တန်းမှ စီးဆင်းလာသော ရေစီးများကြောင့် မြစ်များ ပြည့်လျှံသကဲ့သို့ ဒက္ခ၏ အာရုံခံအင်္ဂါအားလုံးသည် အလွန်ပြင်းထန်သော ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။ ထိုအမြင့်ဆုံးသော ဝမ်းမြောက်မှုကြောင့် သူသည် မည်သည့်စကားမျှ မပြောနိုင်ဘဲ မြေပြင်ပေါ်တွင် တန်းတန်းလျားလျား နေခဲ့သည်။
Verse 42
तं तथावनतं भक्तं प्रजाकामं प्रजापतिम् । चित्तज्ञ: सर्वभूतानामिदमाह जनार्दन: ॥ ४२ ॥
ဒက္ခသည် မည်သည့်စကားမျှ မပြောနိုင်သော်လည်း သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးသားကို သိမြင်တော်မူသော ဘဂဝန် ဇနာဒနသည် လူဦးရေတိုးပွားလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ဒဏ္ဍဝတ်အနေဖြင့် လဲကျနေသော မိမိ၏ ဘက္တ ပရဇာပတိကို မြင်၍ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။
Verse 43
श्रीभगवानुवाच प्राचेतस महाभाग संसिद्धस्तपसा भवान् । यच्छ्रद्धया मत्परया मयि भावं परं गत: ॥ ४३ ॥
ဘဂဝန် မိန့်တော်မူသည်—အလွန်ကံကောင်းသော ပရာချေတသ၊ သင်သည် တပဿာအားဖြင့် ပြည့်စုံစွာ စိဒ္ဓဖြစ်ပြီးပြီ။ ငါ့အပေါ် အမြင့်ဆုံးသော သဒ္ဓါနှင့် ငါ့ကိုသာ အဆုံးစွန်အဖြစ်ထားသော ဘက္တိကြောင့် သင်သည် ငါ့အတွင်း အထွတ်အထိပ် ဘာဝကို ရရှိ하였다။ ထို့ကြောင့် သင်၏ဘဝသည် ကൃതಾರ್ಥဖြစ်၍ ပြည့်စုံသော စိဒ္ဓိကိုလည်း ရရှိပြီ။
Verse 44
प्रीतोऽहं ते प्रजानाथ यत्तेऽस्योद्बृंहणं तप: । ममैष कामो भूतानां यद्भूयासुर्विभूतय: ॥ ४४ ॥
အို ပရဇာပတိ ဒက္ခာ၊ လောက၏ ကောင်းကျိုးနှင့် တိုးတက်မှုအတွက် သင်သည် ပြင်းထန်သော တပဿကို ကျင့်သုံးခဲ့သဖြင့် ငါသည် အလွန်ပင် နှစ်သက်တော်မူ၏။ ငါ၏ ဆန္ဒလည်း လောကရှိ သတ္တဝါအားလုံး ပျော်ရွှင်စေချင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လောကဟಿತအတွက် ငါ၏ ဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေရန် သင်ကြိုးပမ်းနေသဖြင့် ငါသည် သင့်ကို အလွန်ကျေနပ်တော်မူ၏။
Verse 45
ब्रह्मा भवो भवन्तश्च मनवो विबुधेश्वरा: । विभूतयो मम ह्येता भूतानां भूतिहेतव: ॥ ४५ ॥
ဗြဟ္မာ၊ ဘဝ (ရှီဝ)၊ မနုများ၊ အထက်လောကရှိ ဒေဝတားအရှင်များနှင့် သင်တို့ ပရဇာပတိများ—ဤအားလုံးသည် ငါ၏ ဗိဘူတိများဖြစ်၍ သတ္တဝါအားလုံး၏ တိုးတက်ချမ်းသာမှုအတွက် အကြောင်းရင်းများဖြစ်ကာ၊ သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးအတွက် လုပ်ဆောင်ကြသည်။
Verse 46
तपो मे हृदयं ब्रह्मंस्तनुर्विद्या क्रियाकृति: । अङ्गानि क्रतवो जाता धर्म आत्मासव: सुरा: ॥ ४६ ॥
အို ဘြာဟ္မဏာ၊ သမာဓိအဖြစ် တပဿသည် ငါ၏ နှလုံးသားဖြစ်၏။ သီချင်းတော်နှင့် မန္တရအဖြစ် ဝေဒဗိဒ္ယာသည် ငါ၏ ကိုယ်ခန္ဓာဖြစ်၏။ ဝိညာဉ်ရေး လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပီတိပျော်ရွှင်မှုတို့သည် ငါ၏ အမှန်တကယ်သော ရုပ်သဘောဖြစ်၏။ မှန်ကန်စွာ ကျင်းပသော ယဇ္ဉနှင့် ကရတုများသည် ငါ၏ အင်္ဂါများဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မနှင့် ကုသိုလ်မှ ထွက်ပေါ်သော မမြင်ရသော ကံကောင်းခြင်းသည် ငါ၏ စိတ်ဖြစ်၏။ ငါ၏ အမိန့်ကို ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် ဆောင်ရွက်သော ဒေဝတားတို့သည် ငါ၏ အသက်ရှူနှင့် အတ္တမဖြစ်၏။
Verse 47
अहमेवासमेवाग्रे नान्यत् किञ्चान्तरं बहि: । संज्ञानमात्रमव्यक्तं प्रसुप्तमिव विश्वत: ॥ ४७ ॥
ဤကမ္ဘာလောက ဖန်ဆင်းခြင်းမတိုင်မီ ငါတစ်ဦးတည်းသာ ရှိခဲ့၏။ အတွင်း၌လည်း အပြင်၌လည်း အခြားအရာ မရှိခဲ့။ ထိုအခါ အသိဉာဏ်သာလျှင် မပေါ်လွင်သေးဘဲ၊ အိပ်စက်ချိန်တွင် အသိဉာဏ် မထင်ရှားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 48
मय्यनन्तगुणेऽनन्ते गुणतो गुणविग्रह: । यदासीत्तत एवाद्य: स्वयम्भू: समभूदज: ॥ ४८ ॥
ငါသည် အကန့်အသတ်မရှိသော ဂုဏ်သတ္တိနှင့် အင်အားတို့၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သဖြင့် “အနန္တ” နှင့် “အနှံ့အပြား” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ငါ၏ မာယာ(ပစ္စည်း) အင်အားမှ ဤကမ္ဘာလောက ပေါ်ထွန်းမှုသည် ငါ၏ အတွင်း၌ပင် ပေါ်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုစကြဝဠာပေါ်ထွန်းမှုအတွင်း၌ အဓိကသတ္တဝါဖြစ်သော ဆွယံဘူ အဇ ဗြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းလာသည်—သူသည် သင်တို့၏ အရင်းမြစ်ဖြစ်၍ ပစ္စည်းမိခင်မှ မမွေးဖွားသူ ဖြစ်သည်။
Verse 49
स वै यदा महादेवो मम वीर्योपबृंहित: । मेने खिलमिवात्मानमुद्यत: स्वर्गकर्मणि ॥ ४९ ॥ अथ मेऽभिहितो देवस्तपोऽतप्यत दारुणम् । नव विश्वसृजो युष्मान् येनादावसृजद्विभु: ॥ ५० ॥
စကြာဝဠာ၏ အရှင်သခင် ဗြဟ္မာမင်းကြီးသည် ငါ၏ စွမ်းအင်ဖြင့် ဖန်ဆင်းရန် ကြိုးပမ်းသောအခါ မိမိကိုယ်ကို မစွမ်းဆောင်နိုင်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့သည်။
Verse 50
स वै यदा महादेवो मम वीर्योपबृंहित: । मेने खिलमिवात्मानमुद्यत: स्वर्गकर्मणि ॥ ४९ ॥ अथ मेऽभिहितो देवस्तपोऽतप्यत दारुणम् । नव विश्वसृजो युष्मान् येनादावसृजद्विभु: ॥ ५० ॥
ထို့ကြောင့် ငါသည် သူ့အား အကြံဉာဏ်ပေးခဲ့ပြီး ငါ၏ ညွှန်ကြားချက်များနှင့်အညီ သူသည် အလွန်ခက်ခဲသော ခြိုးခြံချွေတာမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤခြိုးခြံချွေတာမှုများကြောင့် ဗြဟ္မာမင်းကြီးသည် ဖန်ဆင်းခြင်းလုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် သူ့ကိုကူညီရန် သင်အပါအဝင် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုးဦးကို ဖန်ဆင်းနိုင်ခဲ့သည်။
Verse 51
एषा पञ्चजनस्याङ्ग दुहिता वै प्रजापते: । असिक्नी नाम पत्नीत्वे प्रजेश प्रतिगृह्यताम् ॥ ५१ ॥
အို ငါ၏ချစ်သား ဒက္ခ၊ ပရာဇာပတိ ပဉ္စဇန တွင် အသိကနီ အမည်ရှိသော သမီးတစ်ဦးရှိသည်၊ သူမကို သင့်ဇနီးအဖြစ် လက်ခံနိုင်ရန် ငါပေးအပ်လိုက်သည်။
Verse 52
मिथुनव्यवायधर्मस्त्वं प्रजासर्गमिमं पुन: । मिथुनव्यवायधर्मिण्यां भूरिशो भावयिष्यसि ॥ ५२ ॥
ယခုအခါ အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီးအဖြစ် လိင်မှုဘဝတွင် ပေါင်းစည်းပြီး ဤနည်းဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းဖြင့် လူဦးရေတိုးပွားစေရန် ဤမိန်းကလေး၏ ဝမ်းဗိုက်တွင် ကလေးရာပေါင်းများစွာကို မွေးဖွားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
Verse 53
त्वत्तोऽधस्तात्प्रजा: सर्वा मिथुनीभूय मायया । मदीयया भविष्यन्ति हरिष्यन्ति च मे बलिम् ॥ ५३ ॥
သင်သည် သားသမီး ရာပေါင်းများစွာနှင့် ထောင်ပေါင်းများစွာကို မွေးဖွားပြီးနောက်၊ သူတို့သည်လည်း ငါ၏ မာယာစွမ်းအင်ကြောင့် စွဲလန်းသွားကြပြီး သင်ကဲ့သို့ပင် လိင်ဆက်ဆံခြင်းတွင် ပါဝင်ကြလိမ့်မည်။ သို့သော် သင်နှင့် သူတို့အပေါ် ငါ၏ ကရုဏာကြောင့်၊ သူတို့သည်လည်း ငါ့အား ဆည်းကပ်မှုဖြင့် လက်ဆောင်များ ပေးနိုင်ကြလိမ့်မည်။
Verse 54
श्रीशुक उवाच इत्युक्त्वा मिषतस्तस्य भगवान् विश्वभावन: । स्वप्नोपलब्धार्थ इव तत्रैवान्तर्दधे हरि: ॥ ५४ ॥
ရှုကဒေဝဂိုစွာမီ မိန့်ကြားသည်—ဤသို့ မိန့်ပြီးနောက် စကြဝဠာကို ပံ့ပိုးသူ ဘဂဝန် ဟရီသည် ဒက္ခ၏ မျက်မှောက်တွင်ပင် အိပ်မက်တွင် တွေ့ရသကဲ့သို့ ထိုနေရာ၌ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
After prolonged austerities in water, they emerged to find the earth’s surface densely covered by trees, obstructing intended habitation and agriculture. Their reaction is portrayed as krodha born from frustration; the episode becomes a dharma-lesson that population increase must not be pursued through destructive anger against other prajā.
Soma argues that a ruler’s dharma is poṣaṇa—protection and welfare of all subjects, including forests—because the Lord created vegetation as part of the maintenance system for embodied life. Since Paramātmā resides in trees as well, harming them in anger is spiritually offensive and socially self-defeating.
Māriṣā is presented as a virtuous maiden raised by the trees and offered to the Pracetās. Through her womb, the lineage produces Dakṣa, a major prajāpati. The narrative symbolically links ecological protection (trees) with legitimate population growth (prajā-vṛddhi) under dharma.
The Haṁsa-guhya stuti is Dakṣa’s esoteric praise emphasizing that Bhagavān is beyond material vibration, sense perception, and speculative intellect, yet is realized in purified consciousness and through loving service. The prayers function as a theological key: visarga succeeds when grounded in devotion and divine sanction, not mere technique.
The eight-armed form underscores Hari’s sovereignty over cosmic order and protection. The weapons signify governance, restraint of adharma, and the Lord’s capacity to maintain creation while empowering agents like Dakṣa to perform visarga within dharmic boundaries.
Hari states that before creation He alone existed with His potencies; from His material energy arises the cosmos and Brahmā, who then creates prajāpatis through tapas empowered by the Lord’s guidance. This frames all secondary creators as dependent instruments (śakti-āveśa in function), operating under Bhagavān’s will.