Adhyaya 15
Prathama SkandhaAdhyaya 1551 Verses

Adhyaya 15

Arjuna’s Lament, the End of the Yadus, and the Pāṇḍavas’ Departure

ယုဓိဋ္ဌိရက ဒွာရကာနှင့် သခင်ကృష్ణ၏ အခြေအနေကို စိုးရိမ်စွာ မေးမြန်းပြီးနောက် အာర్జုနသည် ဝိရဟာဒုက္ခဖြင့် ပြန်လာကာ အစတွင် စကားမပြောနိုင်။ ထို့နောက် သူ၏ ဂါဏ္ဍီဝ၊ ရထား၊ လက်နက်၊ ဂုဏ်သတင်းတို့ အားလုံးသည် ကృష్ణ၏ ရှိနေခြင်းကြောင့်သာ အင်အားရခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ ဒရౌပဒီ၏ စွယံဝရ၊ ခာဏ္ဍဝတော မီးလောင်မှုနှင့် မာယာကို ကယ်တင်ခြင်း၊ ဇရာသန္ဓ၏ ကျဆုံးခြင်း၊ ဒရౌပဒီ၏ အပြစ်ကင်းကြောင်း ထင်ရှားစေခြင်း၊ ဒုర్వာသာ၏ ကျိန်စာကို တားဆီးခြင်း၊ ဒေဝလက်နက်များ ရရှိခြင်းတို့ကို မှတ်မိပြန်လည်ပြောကြားပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကൃഷ്ണမရှိသည့်အခါ ကృష్ణ၏ မိဖုရားများကို ကာကွယ်နေစဉ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံသည်။ အာర్జုနသည် ဗြာဟ္မဏကျိန်စာနှင့် ယဒုဝంశ၏ အချင်းချင်းသတ်ဖြတ်ပျက်စီးမှုကို သခင်၏ အလိုတော်ဖြစ်၍ မြေကြီး၏ ဘာရကို လျော့စေရန်ဟု ရှင်းပြသည်။ ဂోవိန္ဒ၏ အမိန့်တော်များတွင် စိတ်နှစ်မြှုပ်သဖြင့် အာర్జုနသည် အတွင်းစိတ် တည်ငြိမ်မှု ပြန်ရသည်။ ကృష్ణသည် မိမိ၏ ဓာမသို့ ပြန်သွားကြောင်း ကြားသော် ယုဓိဋ္ဌိရသည် ကလိ၏ အပြည့်အဝ ပေါ်ထွန်းမှုကို သိမြင်ကာ ရာဇပလ္လင်ကို စွန့်၍ ပရိက္ခစ်ကို တင်မြှောက်ပြီး မထုရာတွင် ဝဇ္ရကို ခန့်အပ်သည်။ ထို့နောက် ပာဏ္ဍဝများ၊ ဒရൗပဒီနှင့် စုဘဒြာတို့သည် သခင်ကို အမြဲသတိရကာ ထွက်ခွာ၍ သခင်၏ လောကသို့ ရောက်ကြပြီး ဝိဒုရလည်း ပရဘာသာ၌ ထွက်ခွာသည်။ ဤဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်သူအတွက် အလွန်သန့်စင်စေသော အကျိုးရှိကြောင်းဖြင့် အခန်းကို ပိတ်သိမ်းကာ ကလိယုဂတွင် ကယ်တင်ရေးသို့ ချိတ်ဆက်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच एवं कृष्णसख: कृष्णो भ्रात्रा राज्ञा विकल्पित: । नानाशङ्कास्पदं रूपं कृष्णविश्लेषकर्शित: ॥ १ ॥

စူတဂိုစွာမီက ပြောသည်—မဟာရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရ၏ ခန့်မှန်းမေးမြန်းမှုများထက်ပင် ပို၍၊ သီရိကൃഷ്ണ၏ နာမည်ကြီး မိတ်ဆွေ အာర్జုနသည် ကృష్ణနှင့် ခွဲခွာရခြင်း၏ ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ၊ သံသယများစွာ ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အနေအထားသို့ ရောက်လေ၏။

Verse 2

शोकेन शुष्यद्वदनहृत्सरोजो हतप्रभ: । विभुं तमेवानुस्मरन्नाशक्नोत्प्रतिभाषितुम् ॥ २ ॥

ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် အာర్జုန၏ ပါးစပ်နှင့် ကြာပန်းကဲ့သို့သော နှလုံးသားသည် ခြောက်သွေ့သွားပြီး ကိုယ်ခန္ဓာ၏ တောက်ပမှုလည်း မျက်နှာမူသွားသည်။ အမြင့်မြတ်သော အရှင်ကို သတိရနေသဖြင့် သူသည် ပြန်လည်ဖြေကြားရန် စကားတစ်လုံးတောင် မထွက်နိုင်လောက်အောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။

Verse 3

कृच्छ्रेण संस्तभ्य शुच: पाणिनामृज्य नेत्रयो: । परोक्षेण समुन्नद्धप्रणयौत्कण्ठ्यकातर: ॥ ३ ॥

အလွန်ခက်ခဲစွာ ဝမ်းနည်းမှု၏ မျက်ရည်များကို ထိန်းချုပ်ကာ လက်ဖြင့် မျက်လုံးကို သုတ်လိုက်သည်။ သီရိကൃഷ്ണ မျက်စိရှေ့မရှိသဖြင့် ချစ်ခင်မှုနှင့် တောင့်တမှုက ပိုမိုတက်ကြွလာကာ သူကို အလွန်ပင် စိတ်မငြိမ်စေ하였다။

Verse 4

सख्यं मैत्रीं सौहृदं च सारथ्यादिषु संस्मरन् । नृपमग्रजमित्याह बाष्पगद्गदया गिरा ॥ ४ ॥

သီရိကൃഷ്ണ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်မှု၊ မေတ္တာရင်းနှီးမှု၊ စေတနာကောင်းမှု၊ ကူညီကာကွယ်မှု၊ မိသားစုကဲ့သို့ အနီးကပ်ဆက်နွယ်မှုနှင့် ရထားမောင်းပေးခဲ့ခြင်းတို့ကို သတိရလျက်၊ အာర్జုနသည် မျက်ရည်ကြောင့် အသံတုန်တုန်ဖြင့် အကြီးအကဲညီအစ်ကို ရာဇာ ယုဓိဋ္ဌိရထံ စကားစတင်ပြောလေ၏။

Verse 5

अर्जुन उवाच वञ्चितोऽहं महाराज हरिणा बन्धुरूपिणा । येन मेऽपहृतं तेजो देवविस्मापनं महत् ॥ ५ ॥

အာర్జုနက ပြောသည်—မဟာရာဇာ၊ မိတ်ဆွေကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်ကို ချစ်ခင်ကာကွယ်တော်မူသော ဘဂဝန် ဟရီသည် ကျွန်ုပ်ကို တစ်ယောက်တည်း ချန်ထား၍ ထွက်ခွာသွားပြီ; ထို့ကြောင့် ဒေဝတို့ကိုပင် အံ့ဩစေသော မဟာတေဇဓာတ်သည် ယခု မရှိတော့ပါ။

Verse 6

यस्य क्षणवियोगेन लोको ह्यप्रियदर्शन: । उक्थेन रहितो ह्येष मृतक: प्रोच्यते यथा ॥ ६ ॥

ခဏမျှ ခွဲခွာရုံနဲ့ပင် လောကအားလုံး မနှစ်သက်ဖွယ်၊ ဗလာဖြစ်သွားစေသော ထိုဘုရားကို ကျွန်ုပ် ဆုံးရှုံးလိုက်ပြီ; သူမရှိလျှင် ဤလောကသည် ချီးမွမ်းသံမရှိသော အသက်မဲ့ကိုယ်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 7

यत्संश्रयाद् द्रुपदगेहमुपागतानां राज्ञां स्वयंवरमुखे स्मरदुर्मदानाम् । तेजो हृतं खलु मयाभिहतश्च मत्स्य: सज्जीकृतेन धनुषाधिगता च कृष्णा ॥ ७ ॥

သူ၏ အားပေးကာကွယ်မှုကြောင့်သာ ဒြုပဒ၏ နန်းတော်၌ ဆွယံဝရအခမ်းအနားတွင် ကာမဂုဏ်အဟင်္ကာရဖြင့် မူးယစ်နေသော မင်းများ၏ တေဇကို ကျွန်ုပ် ချိုးဖျက်နိုင်ခဲ့သည်; မြားတံနှင့် လေးကို ပြင်ဆင်ကာ ငါးပစ်မှတ်ကို ထိုးဖောက်၍ ဒြೌပဒီ (ကృష్ణာ) ကို ရရှိခဲ့သည်။

Verse 8

यत्सन्निधावहमु खांडवमग्नयेऽदा- मिन्द्रं च सामरगणं तरसा विजित्य । लब्धा सभा मयकृताद्भुतशिल्पमाया दिग्भ्योऽहरन्नृपतयो बलिमध्वरे ते ॥ ८ ॥

သူသည် ကျွန်ုပ်အနီး၌ ရှိနေသဖြင့်သာ ကောင်းကင်ဘုရင် အိန္ဒြာနှင့် ဒေဝအဖွဲ့တို့ကို လျင်မြန်စွာ အနိုင်ယူကာ အဂ္နိဒေဝအား ခါဏ္ဍဝတောကို လောင်ကျွမ်းစေနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် သူ၏ကရုဏာကြောင့် မာယာအမည်ရှိ အဆုရသည် မီးလောင်ရာမှ ကယ်တင်ခံရပြီး အံ့ဖွယ်ဗိသုကာလက်ရာဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ စဘားခန်းကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်; ထိုနေရာ၌ ရာဇসূယယဇ్ఞအခမ်းအနားတွင် အရပ်ရပ်မှ မင်းများက သင့်ထံ အခွန်-ပူဇော်သကာ ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။

Verse 9

यत्तेजसा नृपशिरोऽङ्‌घ्रिमहन्मखार्थम् आर्योऽनुजस्तव गजायुतसत्त्ववीर्य: । तेनाहृता: प्रमथनाथमखाय भूपा यन्मोचितास्तदनयन्बलिमध्वरे ते ॥ ९ ॥

သူ၏ တေဇဓာတ်ကြောင့်ပင် သင်၏ ဂုဏ်သရေရှိသော ညီတော်—ဆင်တစ်သောင်းတန် အားရှိသော သူရဲကောင်း—မင်းများစွာက ခြေတော်ကို ပူဇော်ကြသော ဇရာသန္ဓကို သတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဇရာသန္ဓ၏ ပရမထနာထ ယဇ్ఞအတွက် ယဇ်ကောင်အဖြစ် ခေါ်ဆောင်လာသော မင်းများလည်း လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်ဖန် ရာဇসূယတွင် သင့်ထံ အခွန်-ပူဇော်သကာ ဆက်ကပ်ခဲ့ကြသည်။

Verse 10

पत्‍न्‍यास्तवाधिमखक्लृप्तमहाभिषेक- श्लाघिष्ठचारुकबरं कितवै: सभायाम् । स्पृष्टं विकीर्य पदयो: पतिताश्रुमुख्या यस्तत्स्त्रियोऽकृतहतेशविमुक्तकेशा: ॥ १० ॥

ထိုသူမှာ သာ သြရိကృష్ణ ဖြစ်သည်။ ရာဇသုယ မဟာအဘိသေက အတွက် သန့်ရှင်းစွာ အလှဆင်ထားသော မိဖုရား၏ ဆံပင်အစုကို မကောင်းသူတို့က မထီမဲ့မြင် ထိတွေ့လျှင်၊ သူသည် ထိုအပြစ်သားတို့၏ မယားများ၏ ဆံပင်ကို ဖြေချလိုက်သည်။ ထိုအခါ မိဖုရားသည် မျက်ရည်ပြည့်နှင့် ကృష్ణ၏ ခြေတော်၌ လဲကျခဲ့သည်။

Verse 11

यो नो जुगोप वन एत्य दुरन्तकृच्छ्राद् दुर्वाससोऽरिरचितादयुताग्रभुग् य: । शाकान्नशिष्टमुपयुज्य यतस्त्रिलोकीं तृप्ताममंस्त सलिले विनिमग्नसङ्घ: ॥ ११ ॥

နေရပ်ပြောင်းနေစဉ် ရန်သူတို့၏ ကောက်ကျစ်စီမံချက်ကြောင့် တပည့်တစ်သောင်းနှင့်အတူ စားသောက်သူ ဒုర్వာသာ မုနိက ကျွန်ုပ်တို့ကို အလွန်အန္တရာယ်ထဲသို့ တွန်းပို့လာသည်။ ထိုအခါ ဘဂဝန် သြရိကృష్ణသည် ဟင်းရွက်အစာ၏ ကျန်ရစ်သေးသည့် အစိတ်အပိုင်းကိုသာ လက်ခံစားသုံးခြင်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကယ်တင်ခဲ့သည်; မြစ်တွင် ရေချိုးနေသော မုနိအစုလည်း ပြည့်ဝတೃप्त ဖြစ်ကာ တြိလောကလည်း စိတ်ကျေနပ်သွားသည်။

Verse 12

यत्तेजसाथ भगवान् युधि शूलपाणि- र्विस्मापित: सगिरिजोऽस्त्रमदान्निजं मे । अन्येऽपि चाहममुनैव कलेवरेण प्राप्तो महेन्द्रभवने महदासनार्धम् ॥ १२ ॥

သူ၏ အာနုభာဝကြောင့်သာ စစ်ပွဲတွင် သုံးလှံကိုင် ဘဂဝန် ရှိဝနှင့် ဂိရိဇာတို့ကို ကျွန်ုပ်က အံ့ဩစေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရှိဝသည် ကျေနပ်၍ မိမိ၏ လက်နက်ကိုပင် ကျွန်ုပ်အား ပေးအပ်하였다။ အခြား ဒေဝတားများလည်း မိမိတို့၏ လက်နက်များကို ပေးခဲ့ကြပြီး၊ ဤကိုယ်ခန္ဓာဖြင့်ပင် အင်ဒြာဗိမာန်သို့ ရောက်ကာ ဂုဏ်သရေ အာසန၏ တစ်ဝက်ကို ရရှိ하였다။

Verse 13

तत्रैव मे विहरतो भुजदण्डयुग्मं गाण्डीवलक्षणमरातिवधाय देवा: । सेन्द्रा: श्रिता यदनुभावितमाजमीढ तेनाहमद्य मुषित: पुरुषेण भूम्ना ॥ १३ ॥

ကောင်းကင်လောက၌ ကျွန်ုပ် အတိတ်အဖြစ် အနည်းငယ်နေ့များ ဧည့်သည်အဖြစ် နေစဉ်၊ အင်ဒြာအပါအဝင် ဒေဝတားများသည် နိဝာတကဝච အမည်ရှိ အဆုရကို သတ်ရန် ဂန္ဓီဝ လက္ခဏာပါသော ကျွန်ုပ်၏ လက်မောင်းနှစ်ဖက်ကို အားကိုးခဲ့ကြသည်။ အဇမီဍ မျိုးဆက် ရာဇာရေ၊ ယနေ့တွင် ထိုအမြင့်ဆုံး ပုရုష၏ ကွာဟမှုကြောင့် ကျွန်ုပ် အားလျော့သွားပြီ; သူ၏ အာနုಭာဝကြောင့်သာ ကျွန်ုပ် အင်အားကြီးခဲ့သည်။

Verse 14

यद्बान्धव: कुरुबलाब्धिमनन्तपार- मेको रथेन ततरेऽहमतीर्यसत्त्वम् । प्रत्याहृतं बहु धनं च मया परेषां तेजास्पदं मणिमयं च हृतं शिरोभ्य: ॥ १४ ॥

ကောရဝတို့၏ စစ်အင်အားသည် အဆုံးမရှိ ကမ်းမရှိသော သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး မအနိုင်ယူနိုင်သော အင်အားများစွာ နေထိုင်သဖြင့် မဖြတ်ကျော်နိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူ၏ မိတ်သဟာယဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ရထားပေါ်တွင် တစ်ယောက်တည်းပင် ထိုသမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ကရုဏာကြောင့်ပင် ကျွန်ုပ်သည် နွားများကို ပြန်လည်ရယူခဲ့ပြီး ရန်သူတို့ထံမှ ငွေကြေးအများအပြားကိုလည်း ရယူခဲ့ကာ၊ ရတနာတန်ဆာဆင်၍ တောက်ပမှု၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ဘုရင်တို့၏ ခေါင်းစွပ်များကိုလည်း သူတို့၏ ခေါင်းမှ ဆွဲချယူခဲ့သည်။

Verse 15

यो भीष्मकर्णगुरुशल्यचमूष्वदभ्र- राजन्यवर्यरथमण्डलमण्डितासु । अग्रेचरो मम विभो रथयूथपाना- मायुर्मनांसि च द‍ृशा सह ओज आर्च्छत् ॥ १५ ॥

ထိုသူတော်က မိမိ၏အရှင် သရီကృష్ణ ဖြစ်ပြီး စစ်မြေပြင်တွင် ရှေ့တန်းသို့ တိုးတက်သွားစဉ် ဘီရှ္မ၊ ကာဏ္ဏ၊ ဒရೋဏ၊ ရှလျ စသည့်ခေါင်းဆောင်များပါဝင်သော ကౌရဝ စစ်တပ်အစုအဖွဲ့၏ အသက်ကာလ၊ စိတ်ဓာတ်နှင့် အတွေးအခေါ်အင်အားကို မျက်မြင်တော်ဖြင့်ပင် ဆုတ်ယူခဲ့သည်။

Verse 16

यद्दो:षु मा प्रणिहितं गुरुभीष्मकर्ण- नप्तृत्रिगर्तशल्यसैन्धवबाह्लिकाद्यै: । अस्‍त्राण्यमोघमहिमानि निरूपितानि नोपस्पृशुर्नृहरिदासमिवासुराणि ॥ १६ ॥

ဘီရှ္မ၊ ဒရိုဏ၊ ကာဏ္ဏ၊ ဘူရီရှရဝါ၊ စုရှာမာ၊ ရှလျ၊ ဂျယဒြထ၊ ဘာဟ္လိက စသည့် မဟာစစ်သူရဲများက မလွဲမသွေ အာနုဘော်ကြီးသော လက်နက်များကို ကျွန်ုပ်ပေါ်သို့ ဦးတည်ခဲ့သော်လည်း သရီကృష్ణ၏ ကရုဏာကြောင့် ခေါင်းပေါ်ရှိ ဆံပင်တစ်ချောင်းတောင် မထိနိုင်ခဲ့—အဆုရတို့၏ လက်နက်များက နೃසිಂဟदेဝ၏ ဘက္တ ပရဟ္လာဒကို မထိနိုင်သကဲ့သို့။

Verse 17

सौत्ये वृत: कुमतिनात्मद ईश्वरो मे यत्पादपद्ममभवाय भजन्ति भव्या: । मां श्रान्तवाहमरयो रथिनो भुविष्ठं न प्राहरन् यदनुभावनिरस्तचित्ता: ॥ १७ ॥

ကျွန်ုပ်၏ မိုက်မဲမှုကြောင့် မောက္ခအတွက် သာသနာရှင်များက ခြေတော်ပဒ్మကို ပူဇော်ကြသော အာတ္မပေးရှင် အရှင်ကို ကျွန်ုပ်သည် စစ်ရထားမောင်းသူအဖြစ် ခေါ်ယူခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏ ကရုဏာကြောင့်၊ ရေငတ်သော မြင်းများအတွက် ရေယူရန် ရထားမှ ဆင်း၍ မြေပြင်ပေါ်ရှိစဉ်တွင်ပင် ရထားစီးရန်သူများက ကျွန်ုပ်ကို မသတ်ခဲ့ကြ—သူ၏ အာနုဘော်ကြောင့် သူတို့၏ စိတ်ဓာတ် မတက်နိုင်အောင် ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

Verse 18

नर्माण्युदाररुचिरस्मितशोभितानि हे पार्थ हेऽर्जुन सखे कुरुनन्दनेति । सञ्जल्पितानि नरदेव हृदिस्पृशानि स्मर्तुर्लुठन्ति हृदयं मम माधवस्य ॥ १८ ॥

အို ဘုရင်ကြီး၊ မာဓဝ၏ ရယ်မောသဘောထားနှင့် မိတ်ဆွေသဘောဖြင့် ပြောဆိုသည့် စကားများသည် လှပသော အပြုံးဖြင့် တင့်တယ်လှသည်။ “ဟေ ပಾರ್ಥ၊ ဟေ အర్జုန၊ မိတ်ဆွေ၊ ကုရုနန္ဒန” ဟူသော နှလုံးထိစကားများကို သတိရလာသည်နှင့် ကျွန်ုပ်၏ နှလုံးသား တုန်လှုပ်၍ မောဟိုက်သွားသည်။

Verse 19

शय्यासनाटनविकत्थनभोजनादि ष्वैक्याद्वयस्य ऋतवानिति विप्रलब्ध: । सख्यु: सखेव पितृवत्तनयस्य सर्वं सेहे महान्महितया कुमतेरघं मे ॥ १९ ॥

မိတ်ဆွေဖြစ်ခြင်း၏ တစ်သားတည်းမှုကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးသည် အတူတကွ အိပ်ရာဝင်၊ ထိုင်၊ လျှောက်လည်၊ စားသောက်ခဲ့ကြသည်။ သူရဲကောင်းမှုကို ကြော်ငြာပြောဆိုရာတွင် မညီမညာ ဖြစ်သည့်အခါ ကျွန်ုပ်က “မိတ်ဆွေ၊ သင်က တကယ်ကို သစ္စာရှိသူပဲနော်” ဟု ကောက်ကွက်ကာ ပြောခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် အမြင့်မြတ်သော ပရမాత్మာဖြစ်သော သူသည် မိတ်ဆွေက မိတ်ဆွေကို ခွင့်လွှတ်သကဲ့သို့၊ ဖခင်က သားကို ခွင့်လွှတ်သကဲ့သို့၊ ကျွန်ုပ်၏ မိုက်မဲမှုကြောင့် ဖြစ်သော အပြစ်အားလုံးကို သည်းခံခဲ့သည်။

Verse 20

सोऽहं नृपेन्द्र रहित: पुरुषोत्तमेन सख्या प्रियेण सुहृदा हृदयेन शून्य: । अध्वन्युरुक्रमपरिग्रहमङ्ग रक्षन् गोपैरसद्भ‍िरबलेव विनिर्जितोऽस्मि ॥ २० ॥

အို မင်းကြီး၊ အမြတ်ဆုံးပုရုရှိုတ္တမ ဘုရားသခင် ရှရီကృష్ణ—ကျွန်ုပ်၏ ချစ်ခင်ရသော မိတ်ဆွေ၊ အမြတ်ဆုံး အကျိုးပြုသူ—နှင့် ခွဲခွာရသဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ နှလုံးသားသည် ဗလာကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါသည်။ သူမရှိသည့်အခါ လမ်းခရီးတွင် ကൃഷ്ണ၏ မဟေသီများ၏ ကိုယ်ခန္ဓာများကို ကာကွယ်နေစဉ် အဓမ္မ နွားထိန်းများက ကျွန်ုပ်ကို အားနည်းသူကဲ့သို့ အနိုင်ယူခဲ့သည်။

Verse 21

तद्वै धनुस्त इषव: स रथो हयास्ते सोऽहं रथी नृपतयो यत आनमन्ति । सर्वं क्षणेन तदभूदसदीशरिक्तं भस्मन्हुतं कुहकराद्धमिवोप्तमूष्याम् ॥ २१ ॥

ဂဏ္ဍီဝ မြားတံကွင်းလည်း အတူတူ၊ မြားလည်း အတူတူ၊ ရထားလည်း အတူတူ၊ မြင်းလည်း အတူတူ; ငါလည်း မင်းများက ဂုဏ်ပြုခဲ့သော အာర్జုနာ အတူတူပင်။ သို့သော် ရှရီကൃഷ്ണ မရှိသည့်အခါ ခဏချင်းအတွင်း အရာအားလုံးသည် အကျိုးမဲ့ ဗလာဖြစ်သွားသည်—ပြာပေါ်တွင် ဂီကို ပူဇော်သကဲ့သို့၊ မန္တရဒဏ္ဍဖြင့် ငွေစုသကဲ့သို့၊ သဲကန်မြေတွင် မျိုးစေ့ချသကဲ့သို့။

Verse 22

राजंस्त्वयानुपृष्टानां सुहृदां न: सुहृत्पुरे । विप्रशापविमूढानां निघ्नतां मुष्टिभिर्मिथ: ॥ २२ ॥ वारुणीं मदिरां पीत्वा मदोन्मथितचेतसाम् । अजानतामिवान्योन्यं चतु:पञ्चावशेषिता: ॥ २३ ॥

အို မင်းကြီး၊ ဒွာရကာမြို့ရှိ ကျွန်ုပ်တို့၏ မိတ်ဆွေများနှင့် ဆွေမျိုးများအကြောင်း မေးမြန်းသဖြင့် ပြောပါမည်။ ဗြာဟ္မဏတို့၏ ကျိန်စာကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ ပုပ်သိုးသော ဆန်မှ ပြုလုပ်သည့် ဝါရုဏီ အရက်ကို သောက်ပြီး မူးယစ်စိတ်လှုပ်ရှားသွားကြသည်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မသိသကဲ့သို့ တုတ်များဖြင့် အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်ကြ၍ ယခု လေးငါးဦးသာ ကျန်ရစ်သည်။

Verse 23

राजंस्त्वयानुपृष्टानां सुहृदां न: सुहृत्पुरे । विप्रशापविमूढानां निघ्नतां मुष्टिभिर्मिथ: ॥ २२ ॥ वारुणीं मदिरां पीत्वा मदोन्मथितचेतसाम् । अजानतामिवान्योन्यं चतु:पञ्चावशेषिता: ॥ २३ ॥

အို မင်းကြီး၊ ဒွာရကာမြို့ရှိ ကျွန်ုပ်တို့၏ မိတ်ဆွေများနှင့် ဆွေမျိုးများအကြောင်း မေးမြန်းသဖြင့် ပြောပါမည်။ ဗြာဟ္မဏတို့၏ ကျိန်စာကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ ပုပ်သိုးသော ဆန်မှ ပြုလုပ်သည့် ဝါရုဏီ အရက်ကို သောက်ပြီး မူးယစ်စိတ်လှုပ်ရှားသွားကြသည်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မသိသကဲ့သို့ တုတ်များဖြင့် အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်ကြ၍ ယခု လေးငါးဦးသာ ကျန်ရစ်သည်။

Verse 24

प्रायेणैतद् भगवत ईश्वरस्य विचेष्टितम् । मिथो निघ्नन्ति भूतानि भावयन्ति च यन्मिथ: ॥ २४ ॥

အမှန်တကယ်တော့ ဤအရာအားလုံးသည် ဘုရားသခင် အရှင်၏ အမြင့်ဆုံး အလိုတော်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ သတ္တဝါများ အပြန်အလှန် သတ်ကြပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ အပြန်အလှန် ကာကွယ်ကြသည်။

Verse 25

जलौकसां जले यद्वन्महान्तोऽदन्त्यणीयस: । दुर्बलान्बलिनो राजन्महान्तो बलिनो मिथ: ॥ २५ ॥ एवं बलिष्ठैर्यदुभिर्महद्भ‍िरितरान् विभु: । यदून्यदुभिरन्योन्यं भूभारान् सञ्जहार ह ॥ २६ ॥

အရှင်မင်းကြီး၊ ရေထဲတွင် ကြီးမား၍ အားကောင်းသော ရေသတ္တဝါများက သေးငယ်၍ အားနည်းသူများကို မျိုသကဲ့သို့၊ မြေကြီး၏ဝန်ကို လျော့ပါးစေရန် အမြင့်ဆုံးဘုရားသည် ယာဒုတို့အတွင်း အားကောင်းသူများဖြင့် အားနည်းသူများကို၊ ကြီးသူများဖြင့် သေးသူများကို အပြန်အလှန် ဖျက်ဆီးစေတော်မူ၏။

Verse 26

जलौकसां जले यद्वन्महान्तोऽदन्त्यणीयस: । दुर्बलान्बलिनो राजन्महान्तो बलिनो मिथ: ॥ २५ ॥ एवं बलिष्ठैर्यदुभिर्महद्भ‍िरितरान् विभु: । यदून्यदुभिरन्योन्यं भूभारान् सञ्जहार ह ॥ २६ ॥

အရှင်မင်းကြီး၊ ရေထဲတွင် ကြီးမား၍ အားကောင်းသော ရေသတ္တဝါများက သေးငယ်၍ အားနည်းသူများကို မျိုသကဲ့သို့၊ မြေကြီး၏ဝန်ကို လျော့ပါးစေရန် အမြင့်ဆုံးဘုရားသည် ယာဒုတို့အတွင်း အားကောင်းသူများဖြင့် အားနည်းသူများကို၊ ကြီးသူများဖြင့် သေးသူများကို အပြန်အလှန် ဖျက်ဆီးစေတော်မူ၏။

Verse 27

देशकालार्थयुक्तानि हृत्तापोपशमानि च । हरन्ति स्मरतश्चित्तं गोविन्दाभिहितानि मे ॥ २७ ॥

ဂိုဝိန္ဒက မိမိအား ပေးတော်မူသော အကြံဉာဏ်များသည် နေရာ၊ အချိန်၊ အခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီပြီး နှလုံး၏ မီးလောင်မှုကို သက်သာစေသည်။ ထိုစကားများကို သတိရတိုင်း ကျွန်ုပ်၏စိတ်ကို ဆွဲဆောင်ယူသည်။

Verse 28

सूत उवाच एवं चिन्तयतो जिष्णो: कृष्णपादसरोरुहम् । सौहार्देनातिगाढेन शान्तासीद्विमला मति: ॥ २८ ॥

စူတဂိုသွာမိက ပြောသည်—ဤသို့ မိတ်ဆွေသဘော၏ အလွန်နီးကပ်မှုဖြင့် ဘုရား၏ အမိန့်တော်များနှင့် သရီကృష్ణ၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို အာရုံစိုက်စဉ်းစားနေသော အာర్జုန၏ စိတ်သည် ငြိမ်းချမ်းလာပြီး လောကီအညစ်အကြေးအားလုံးမှ သန့်စင်သွား하였다။

Verse 29

वासुदेवाङ्घ्र्यनुध्यानपरिबृंहितरंहसा । भक्त्या निर्मथिताशेषकषायधिषणोऽर्जुन: ॥ २९ ॥

ဝါစုဒေဝ၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို အမြဲတမ်း သတိပြုဓ్యာန်ထားခြင်းကြောင့် အာర్జုန၏ ဘက္တိသည် လျင်မြန်စွာ တိုးပွားလာပြီး၊ ထိုဘက္တိက သူ၏ အတွေးအခေါ်ထဲရှိ အညစ်အကြေးအားလုံးကို မথ၍ ပျောက်ကင်းစေ하였다။

Verse 30

गीतं भगवता ज्ञानं यत् तत् सङ्ग्राममूर्धनि । कालकर्मतमोरुद्धं पुनरध्यगमत् प्रभु: ॥ ३० ॥

စစ်မြေပြင်အလယ်၌ ဘဂဝန်က သီဆိုပေးသော ဉာဏ်တရားသည် လီလာနှင့် ခွဲခွာမှုကြောင့် ကာလနှင့် ကမ္မ၏ မှောင်မိုက်မှုက ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ အာర్జုနာ မေ့သလို ထင်ရသော်လည်း အမှန်တကယ် မဟုတ်—သူသည် မိမိအင်္ဒြိယများ၏ အရှင်ဖြစ်လာပြန်သည်။

Verse 31

विशोको ब्रह्मसम्पत्त्या सञ्छिन्नद्वैतसंशय: । लीनप्रकृतिनैर्गुण्यादलिङ्गत्वादसम्भव: ॥ ३१ ॥

ဗြဟ္မသမ္ပတ္တိ (ဝိညာဉ်ရေး ဥစ္စာ) ရှိသဖြင့် သူသည် ဝမ်းနည်းမှုကင်းပြီး ဒွိတသံသယများ လုံးဝ ဖြတ်တောက်ခံရသည်။ သူသည် ပရကృతి၏ သုံးဂုဏ်ကို ကျော်လွန်ကာ နိရ္ဂုဏ အခြေအနေ၌ တည်မြဲလျက်၊ ရုပ်ဝတ္ထုလက္ခဏာမှ လွတ်မြောက်သဖြင့် မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းတွင် ပြန်လည် ပတ်သက်မည့် အခွင့်အလမ်း မရှိတော့။

Verse 32

निशम्य भगवन्मार्गं संस्थां यदुकुलस्य च । स्व:पथाय मतिं चक्रे निभृतात्मा युधिष्ठिर: ॥ ३२ ॥

ဘဂဝန်သည် မိမိ၏ ဓာမသို့ ပြန်လည်သွားကြောင်းကို ကြားသိပြီး၊ ယဒုမင်းဆက်၏ လောကီလီလာ ပေါ်ထွန်းမှု အဆုံးသတ်သွားသည်ကို နားလည်သဖြင့်၊ စိတ်ငြိမ်သက်သော ယုဓိဿဌိရ မဟာရာဇာသည် မိမိလမ်း—ဘုရားဓာမသို့ ပြန်လမ်း—ကို ဆုံးဖြတ်하였다။

Verse 33

पृथाप्यनुश्रुत्य धनञ्जयोदितं नाशं यदूनां भगवद्गतिं च ताम् । एकान्तभक्त्या भगवत्यधोक्षजे निवेशितात्मोपरराम संसृते: ॥ ३३ ॥

ကွန်တီ (ပೃഥာ) သည် အာర్జုနာက ပြောသော ယဒုမင်းဆက် ပျက်စီးမှုနှင့် ဘဂဝန်၏ အန္တရာဓာန်ကို ကြားသိပြီး၊ အာဓိုက္ရှဇ ဘဂဝန်ထံသို့ တစ်စိတ်တစ်လုံး ဘက္တိဖြင့် စိတ်ကို တည်စေကာ သံಸಾರလမ်းကြောင်းမှ လွတ်မြောက်하였다။

Verse 34

ययाहरद् भुवो भारं तां तनुं विजहावज: । कण्टकं कण्टकेनेव द्वयं चापीशितु: समम् ॥ ३४ ॥

မမွေးဖွားသော အရှင် သီရိကృష్ణသည် ကမ္ဘာ၏ အလေးချိန်ကို လျော့ချပေးခဲ့သော ထိုကိုယ်တော်ကိုပင် စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ယဒုမင်းဆက်သားများကိုလည်း ကိုယ်ခန္ဓာစွန့်ခွာစေကာ လောက၏ ဘာရကို သက်သာစေ하였다။ ဤသည်မှာ မူးလ်ကို မူးလ်ဖြင့် ထုတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သော်လည်း အုပ်စိုးသူအတွက် နှစ်ခုလုံး တူညီသည်။

Verse 35

यथा मत्स्यादिरूपाणि धत्ते जह्याद् यथा नट: । भूभार: क्षपितो येन जहौ तच्च कलेवरम् ॥ ३५ ॥

မြေကြီး၏ဝန်ကိုလျော့စေရန် မတ္စျာအဝတားတို့ကဲ့သို့ ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ထင်ရှားစေသော အမြင့်မြတ်ဆုံးဘုရားသည် သရုပ်ဆောင်ကဲ့သို့ ကိုယ်တစ်ကိုယ်ကို စွန့်၍ အခြားကိုယ်ကို ခံယူတတ်သည်; ထိုသို့ပင် ထင်ရှားစေခဲ့သော ကိုယ်ခန္ဓာကိုလည်း စွန့်လွှတ်တော်မူ၏။

Verse 36

यदा मुकुन्दो भगवानिमां महीं जहौ स्वतन्वा श्रवणीयसत्कथ: । तदाहरेवाप्रतिबुद्धचेतसा- मभद्रहेतु: कलिरन्ववर्तत ॥ ३६ ॥

နားထောင်ထိုက်သော သုတကഥာများဖြင့် ဂုဏ်တင်ခံရသော မုကွန်ဒ ဘဂဝန်သည် မိမိ၏ကိုယ်တော်တည်းဟူသော ရုပ်ကာယဖြင့် ဤမြေပြင်ကို စွန့်ခွာသွားသောအခါ၊ ထိုနေ့မှစ၍ အစိတ်အပိုင်းသာ ပေါ်ထွက်နေခဲ့သော ကလိသည် ဉာဏ်နည်း၍ မနိုးကြားသောသူတို့အတွက် အမင်္ဂလာအကြောင်းဖြစ်စေရန် အပြည့်အဝ ထင်ရှားလာ၏။

Verse 37

युधिष्ठिरस्तत्परिसर्पणं बुध: पुरे च राष्ट्रे च गृहे तथात्मनि । विभाव्य लोभानृतजिह्महिंसना- द्यधर्मचक्रं गमनाय पर्यधात् ॥ ३७ ॥

ဉာဏ်ပညာရှိသော မဟာရာဇာ ယုဓိဋ္ဌိရသည် မြို့တော်၊ နိုင်ငံ၊ အိမ်နှင့် လူတစ်ဦးချင်း၏အတွင်း၌ ကလိယုဂ၏ သက်ရောက်မှု—လောဘ၊ မုသား၊ လှည့်စားမှု၊ အကြမ်းဖက်မှု စသည့် အဓမ္မစက်ဝိုင်း—ကို သဘောပေါက်၍ အိမ်ထောင်ဘဝကို စွန့်ခွာရန် ပညာရှိစွာ ပြင်ဆင်ကာ သင့်လျော်သည့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုကို ခံယူ하였다။

Verse 38

स्वराट् पौत्रं विनयिनमात्मन: सुसमं गुणै: । तोयनीव्या: पतिं भूमेरभ्यषिञ्चद्गजाह्वये ॥ ३८ ॥

ထို့နောက် ဂဇာဟွယ (ဟස්တိနာပုရ) မြို့တော်၌ စွဝရಾಟ್သည် မိမိ၏ ယဉ်ကျေးနိမ့်ချ၍ အရည်အချင်းတူညီစွာ ပြုစုပျိုးထောင်ထားသော မြေးကို သမုဒ္ဒရာများဖြင့် ကန့်သတ်ထားသော မြေတစ်ပြင်လုံး၏ အင်ပါယာအရှင်အဖြစ် အဘိသေကပြု၍ တင်မြှောက်하였다။

Verse 39

मथुरायां तथा वज्रं शूरसेनपतिं तत: । प्राजापत्यां निरूप्येष्टिमग्नीनपिबदीश्वर: ॥ ३९ ॥

ထို့နောက် မထုရာမြို့၌ အနိရုဒ္ဓ၏သား ဝဇ္ရကို ရှူရစೇန၏ ဘုရင်အဖြစ် ခန့်အပ်하였다။ ထို့နောက် မဟာရာဇာ ယုဓိဋ္ဌိရသည် ပရာဇာပတ်ယ ယဇ္ဉကို ပြုလုပ်ပြီး အိမ်ထောင်ဘဝကို စွန့်ခွာရန်အတွက် မီးကို မိမိအတွင်း၌ တည်စေ하였다။

Verse 40

विसृज्य तत्र तत् सर्वं दुकूलवलयादिकम् । निर्ममो निरहङ्कार: सञ्छिन्नाशेषबन्धन: ॥ ४० ॥

ထိုနေရာ၌ မင်းတော်သည် မင်းရာဝတ်စုံ၊ ခါးပတ်နှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းတို့အားလုံးကို ချက်ချင်းစွန့်လွှတ်၍ မပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်နှင့် အဟင်္ကာရကင်းကာ ချည်နှောင်မှုအားလုံးကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။

Verse 41

वाचं जुहाव मनसि तत्प्राण इतरे च तम् । मृत्यावपानं सोत्सर्गं तं पञ्चत्वे ह्यजोहवीत् ॥ ४१ ॥

ထို့နောက် မိန့်ခွန်းကို စိတ်ထဲသို့၊ စိတ်ကို ပရာဏထဲသို့၊ ပရာဏကို အပာန်ထဲသို့၊ တည်ရှိမှုအားလုံးကို ဓာတ်ငါးပါး၏ ပုံသဏ္ဌာန်ထဲသို့ ပေါင်းစည်းကာ၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို မရဏထဲသို့ အပ်နှံပြီး သန့်ရှင်းသော အာတ်မန်အဖြစ် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ခန္ဓာဟု ထင်မြင်မှုမှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။

Verse 42

त्रित्वे हुत्वा च पञ्चत्वं तच्चैकत्वेऽजुहोन्मुनि: । सर्वमात्मन्यजुहवीद्ब्रह्मण्यात्मानमव्यये ॥ ४२ ॥

ထို့ကြောင့် ဓာတ်ငါးပါး၏ ကိုယ်ကို သုံးဂုဏ်ထဲသို့ ဟောမကာ၊ သုံးဂုဏ်ကို အဝိဒ္ဓာတစ်ခုထဲသို့ လျှောကျစေပြီး၊ ထိုအဝိဒ္ဓာကို အာတ်မန်ထဲသို့ စုပ်ယူကာ မကုန်ခန်းသော ဘြဟ္မန်၌ မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံခဲ့သည်။

Verse 43

चीरवासा निराहारो बद्धवाङ्‍मुक्तमूर्धज: । दर्शयन्नात्मनो रूपं जडोन्मत्तपिशाचवत् । अनवेक्षमाणो निरगादश‍ृण्वन्बधिरो यथा ॥ ४३ ॥

ထို့နောက် အစုတ်အပြတ်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်၍ ခဲအစာကို စွန့်ကာ စကားကို တိတ်ဆိတ်စေပြီး ဆံပင်ကို ဖြန့်ချထားသဖြင့် မလုပ်မကိုင်သူ မူးမော်သူကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ မည်သူ့ကိုမျှ မလှည့်ကြည့်ဘဲ ထွက်ခွာသွားပြီး နားမကြားသူကဲ့သို့ ဘာမျှ မကြားသကဲ့သို့ နေခဲ့သည်။

Verse 44

उदीचीं प्रविवेशाशां गतपूर्वां महात्मभि: । हृदि ब्रह्म परं ध्यायन्नावर्तेत यतो गत: ॥ ४४ ॥

ထို့နောက် သူသည် မြောက်ဘက်သို့ ထွက်ခွာကာ ဘိုးဘွားများနှင့် မဟာတ္မာများ လက်ခံခဲ့သော လမ်းကြောင်းကို လိုက်နာ၍ နှလုံးတွင် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်/အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်ကို သတိစိုက်ဓ్యာနပြုလျက် သွားရာနေရာတိုင်း၌ ထိုသဘောတရားအတိုင်း နေထိုင်ခဲ့ပြီး ပြန်မလာခဲ့။

Verse 45

सर्वे तमनुनिर्जग्मुर्भ्रातर: कृतनिश्चया: । कलिनाधर्ममित्रेण द‍ृष्ट्वा स्पृष्टा: प्रजा भुवि ॥ ४५ ॥

မဟာရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရ၏ ညီအစ်ကိုငယ်များသည် ကလိယုဂ၏ အဓမ္မသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ပျံ့နှံ့ပြီး ပြည်သူများလည်း ထိခိုက်နေသည်ကို မြင်သဖြင့် အစ်ကိုကြီး၏ ခြေရာကို အ दृঢ়ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် လိုက်လံသွားကြသည်။

Verse 46

ते साधुकृतसर्वार्था ज्ञात्वात्यन्तिकमात्मन: । मनसा धारयामासुर्वैकुण्ठचरणाम्बुजम् ॥ ४६ ॥

သူတို့သည် ဓမ္မ၏ စည်းကမ်းအားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ ကျင့်သုံးပြီး၊ အတ္တ၏ အမြင့်ဆုံး ရည်မှန်းချက်မှာ သရီကృష్ణ၏ ဝိုင်ကుంఠ ပാദပဒ్మများဟု သိကာ စိတ်ဖြင့် မပြတ်မလပ် ထိုပాదကို သမాధိပြုကြသည်။

Verse 47

तद्ध्यानोद्रिक्तया भक्त्या विशुद्धधिषणा: परे । तस्मिन् नारायणपदे एकान्तमतयो गतिम् ॥ ४७ ॥ अवापुर्दुरवापां ते असद्भ‍िर्विषयात्मभि: । विधूतकल्मषा स्थानं विरजेनात्मनैव हि ॥ ४८ ॥

မပြတ်မလပ် သတိရခြင်းနှင့် သမాధိကြောင့် ပေါက်ဖွားလာသော ဘက္တိဖြင့် သူတို့၏ အသိဉာဏ်သည် သန့်ရှင်းသွားပြီး၊ တစ်စိတ်တစ်မတ်ဖြင့် အမြင့်ဆုံး နာရာယဏပဒ—သရီကృష్ణ၏ နိဗ္ဗာန်ဆန်သော လောက—သို့ ရောက်ကြသည်။ ပစ္စည်းမြင်ကွင်းတွင် မူးယစ်သူများအတွက် ထိုဓာမသည် ရခက်သော်လည်း၊ ပાંડဝများသည် အညစ်အကြေးအားလုံး ကင်းစင်၍ ထိုနေရာကို ယခင်ကိုယ်တိုင်ဖြင့်ပင် ရောက်ရှိကြသည်။

Verse 48

तद्ध्यानोद्रिक्तया भक्त्या विशुद्धधिषणा: परे । तस्मिन् नारायणपदे एकान्तमतयो गतिम् ॥ ४७ ॥ अवापुर्दुरवापां ते असद्भ‍िर्विषयात्मभि: । विधूतकल्मषा स्थानं विरजेनात्मनैव हि ॥ ४८ ॥

မပြတ်မလပ် သတိရခြင်းနှင့် သမాధိကြောင့် ပေါက်ဖွားလာသော ဘက္တိဖြင့် သူတို့၏ အသိဉာဏ်သည် သန့်ရှင်းသွားပြီး၊ တစ်စိတ်တစ်မတ်ဖြင့် အမြင့်ဆုံး နာရာယဏပဒ—သရီကృష్ణ၏ နိဗ္ဗာန်ဆန်သော လောက—သို့ ရောက်ကြသည်။ ပစ္စည်းမြင်ကွင်းတွင် မူးယစ်သူများအတွက် ထိုဓာမသည် ရခက်သော်လည်း၊ ပાંડဝများသည် အညစ်အကြေးအားလုံး ကင်းစင်၍ ထိုနေရာကို ယခင်ကိုယ်တိုင်ဖြင့်ပင် ရောက်ရှိကြသည်။

Verse 49

विदुरोऽपि परित्यज्य प्रभासे देहमात्मन: । कृष्णावेशेन तच्चित्त: पितृभि: स्वक्षयं ययौ ॥ ४९ ॥

ဝိဒုရသည်လည်း ပရဘာသတွင် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ ကృష్ణတွင် စိတ်အဝင်အထွက်ဖြစ်နေသဖြင့် ပိတೃလောက၏ နေထိုင်သူများက ကြိုဆိုလက်ခံကာ သူ၏ မူလအဆင့်သို့ ပြန်ရောက်하였다။

Verse 50

द्रौपदी च तदाज्ञाय पतीनामनपेक्षताम् । वासुदेवे भगवति ह्येकान्तमतिराप तम् ॥ ५० ॥

ဒြောပဒီသည်လည်း မိမိ၏ခင်ပွန်းများက မိမိကို မစဉ်းစားဘဲ အိမ်မှ ထွက်ခွာသွားကြသည်ကို မြင်하였다။ သူမသည် ဘဂဝန် ဝာစုဒေဝ၊ သရီကృష్ణကို ကောင်းစွာ သိရှိပြီး၊ ဒြောပဒီနှင့် စုဘဒ္ဒရာတို့သည် ကృష్ణကို အမြဲသတိရစိတ်ဖြင့် တစ်စိတ်တစ်ယောက်တည်း လုံးဝနှစ်မြုပ်ကာ ခင်ပွန်းများကဲ့သို့ အမြင့်ဆုံး အကျိုးကို ရရှိ하였다။

Verse 51

य: श्रद्धयैतद् भगवत्प्रियाणां पाण्डो: सुतानामिति सम्प्रयाणम् । श‍ृणोत्यलं स्वस्त्ययनं पवित्रं लब्ध्वा हरौ भक्तिमुपैति सिद्धिम् ॥ ५१ ॥

ဘဂဝန်၏ ချစ်မြတ်နိုးသူ ပာဏ္ဍု၏ သားများက အမြင့်ဆုံး ဂမ്യသို့ ထွက်ခွာသည့် ကഥာကို श्रद्धာဖြင့် နားထောင်သူအတွက် ထိုကഥာသည် အလွန်မင်္ဂလာရှိ၍ အလွန်သန့်ရှင်းသည်။ ထိုသူသည် ဟရိအပေါ် ဘက္တိကို ရရှိကာ ဘဝ၏ အမြင့်ဆုံး စိဒ္ဓိကို ရောက်ရှိသည်။

Frequently Asked Questions

The chapter teaches that Arjuna’s extraordinary prowess functioned as a dependent glory (śakti) sustained by the Lord’s proximity and grace, not as autonomous heroism. When Kṛṣṇa withdrew His manifest presence, Arjuna’s external instruments remained (Gāṇḍīva, arrows, chariot), yet their efficacy became “null and void,” illustrating the Bhāgavata principle that all excellence is ultimately grounded in Bhagavān’s sanction (anumati) and favor (kṛpā), and that separation redirects the devotee from reliance on worldly means to reliance on remembrance and surrender.

Arjuna reports that the Yadus were cursed by brāhmaṇas, became intoxicated, and fought among themselves until nearly all perished. The text explicitly interprets this as the Supreme Lord’s will to lighten the earth’s burden: the stronger consuming the weaker, like oceanic creatures. Theologically, it signals the Lord’s withdrawal of His earthly līlā and the closing of a divine historical cycle, while safeguarding the doctrine that Bhagavān remains untouched—directing events without being implicated by them.

Mahārāja Yudhiṣṭhira enthroned his qualified grandson Parīkṣit as emperor over the lands bordered by the seas, and he appointed Vajra (Aniruddha’s son, Kṛṣṇa’s grandson) as king at Mathurā in Śūrasena. This ensures dynastic continuity (vaṁśa) while the Pāṇḍavas shift from kṣatriya duty to final renunciation.

The chapter presents Kṛṣṇa’s manifest presence as a restraining, auspicious force for dharma. With His departure “in His selfsame form,” Kali—already partially present—finds full scope to operate, producing avarice, falsehood, cheating, and violence. The narrative intent is not fatalism but urgency: it redirects seekers to the Kali-yuga remedy emphasized by the Bhāgavata—devotional hearing and remembrance of Kṛṣṇa-kathā.

SB 1.15 attributes their attainment to uninterrupted meditation on the Lord’s lotus feet and pure consciousness cleansed of material contamination. Their departure is portrayed as the culmination of bhakti matured through life’s duties: constant remembrance (smaraṇa) leading to transcendence beyond the guṇas and freedom from rebirth, culminating in reaching the Lord’s abode—described as attainable only for those not absorbed in material identity.