
Jaḍa Bharata’s Birth, Feigned Madness, and Protection by Goddess Kālī
ယခင်ဘဝတွင် ဘရတမဟာရာဇာ၏ ကျဆုံးမှုနှင့် သမင်ကိုယ်ဖြစ်သွားခြင်းမှ ဆက်လက်၍ ဤအခန်းသည် သန့်ရှင်းသော ဗြာဟ္မဏ မျိုးရိုး (အင်္ဂိရသ) တွင် ပြန်လည်မွေးဖွားလာခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ ဘုရားသခင်၏ အထူးကရုဏာကြောင့် ယခင်ဘဝမှတ်ဉာဏ်ကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး အဆင့်ကျဆင်းစေသော ပေါင်းသင်းမှုကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် လူအများရှေ့တွင် မိုက်မဲ၊ နားမကြား၊ ရူးသွပ်သူကဲ့သို့ ဟန်ဆောင်ကာ “ဇဍ ဘရတ” ဟူသော အမည်ရလာသည်။ ချစ်ခင်သောဖခင်က ပညာသင်ပေးရန် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ဘဲ ဖခင်ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ကမ္မကာဏ္ဍကိုသာ အလေးထားသော အမိတူအဖေကွဲ ညီအစ်ကိုများက သူ၏ အလွန်မြင့်သော အခြေအနေကို မသိဘဲ မိုက်မဲမှုဟု ထင်ကာ လျစ်လျူရှု၍ အသုံးချကြသည်။ ဇဍ ဘရတသည် အပြစ်တင်စော်ကားမှုကို သည်းခံကာ ရရှိသမျှ အစာကို လက်ခံပြီး ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ ဒွိသဘောများတွင် တည်ငြိမ်နေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရှုဒြ ဒကာတ်များက ဘဒြာ ကာလီထံ ယဇ်ပူဇော်ရန် “လူ-တိရစ္ဆာန်” တစ်ဦးကို ရှာဖွေကာ ဇဍ ဘရတကို ဖမ်းဆီး၍ အခမ်းအနားပြင်ဆင်ပြီး သတ်ရန် ဓားကို မြှောက်ကြသည်။ ဗိုင်ရှ္ဏဝ မဟာပုဂ္ဂိုလ်ကို သတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ဒေဝီ ကာလီ ပေါ်ထွန်းလာကာ ဒကာတ်များကို သတ်ဖြတ်ပြီး ဘာဂဝတ၏ သဘောတရား—ဘုရားနှင့် သူ၏ သက္တိသည် အဟിംသာရှိသော ဘက္တများကို ကာကွယ်သည်—ကို ပြသသည်။ ဤအခန်းသည် ဇဍ ဘရတ၏ လျှို့ဝှက်ဝိညာဉ်အဆင့်ကို တည်ဆောက်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ သင်ကြားချက်များဖြင့် ထင်ရှားလာမည့် အကြောင်းအရာကို ပြင်ဆင်ပေးသည်။
Verse 1
श्रीशुक उवाच अथ कस्यचिद् द्विजवरस्याङ्गिर:प्रवरस्य शमदमतप:स्वाध्यायाध्ययनत्यागसन्तोषतितिक्षाप्रश्रयविद्यानसूयात्मज्ञानानन्दयुक्तस्यात्मसदृशश्रुतशीलाचाररूपौदार्यगुणा नव सोदर्या अङ्गजा बभूवुर्मिथुनं च यवीयस्यां भार्यायाम् ॥ १ ॥ यस्तु तत्र पुमांस्तं परमभागवतं राजर्षिप्रवरं भरतमुत्सृष्टमृगशरीरं चरमशरीरेण विप्रत्वं गतमाहु: ॥ २ ॥
ရှရီရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ မိန့်ကြားသည်—သမင်ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပြီးနောက် ပရမဘဂဝတဖြစ်သော ဘရတမဟာရာဇာသည် အလွန်သန့်ရှင်းသော ဗြာဟ္မဏ မိသားစုတွင် မွေးဖွားလာ하였다။ အင်္ဂိရသ မျိုးရိုးမှ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးရှိ၍ စိတ်နှင့် အင်္ဂါရပ်များကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း၊ တပဿ၊ စွာဓျာယနှင့် ဝေဒစာပေ လေ့လာခြင်း၊ စွန့်လွှတ်ပေးကမ်းခြင်း၊ ကျေနပ်တတ်ခြင်း၊ သည်းခံခြင်း၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့ခြင်း၊ ပညာရှိခြင်း၊ မနာလိုမရှိခြင်း၊ အတ္တမသိခြင်းနှင့် အတွင်းစိတ်အာနန္ဒတို့ဖြင့် ပြည့်စုံကာ ဘဂဝန်၏ ဘက္တိဝန်ဆောင်မှု၌ အမြဲလိမ္မာစွာ လီနနေ하였다။ ပထမဇနီးမှ တူညီသောဂုဏ်ရှိ သား ၉ ယောက်ရှိပြီး ဒုတိယဇနီးမှ အမွှာ—သားတစ်ယောက်နှင့် သမီးတစ်ယောက်—မွေးဖွား하였다။ ထိုသားက ပရမဘဂဝတနှင့် ရာဇရ္ရှိတို့အနက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော ဘရတဟု ဆိုကြပြီး သမင်ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပြီးနောက် နောက်ဆုံးကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ဗြာဟ္မဏအဖြစ် ရရှိ하였다။
Verse 2
श्रीशुक उवाच अथ कस्यचिद् द्विजवरस्याङ्गिर:प्रवरस्य शमदमतप:स्वाध्यायाध्ययनत्यागसन्तोषतितिक्षाप्रश्रयविद्यानसूयात्मज्ञानानन्दयुक्तस्यात्मसदृशश्रुतशीलाचाररूपौदार्यगुणा नव सोदर्या अङ्गजा बभूवुर्मिथुनं च यवीयस्यां भार्यायाम् ॥ १ ॥ यस्तु तत्र पुमांस्तं परमभागवतं राजर्षिप्रवरं भरतमुत्सृष्टमृगशरीरं चरमशरीरेण विप्रत्वं गतमाहु: ॥ २ ॥
သီရိရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ မိန့်ကြားသည်—အို မင်းကြီး၊ သမင်ကိုယ်ကို စွန့်ပြီးနောက် ဘရတ မဟာရာဇာသည် အလွန်သန့်ရှင်းသော ဗြာဟ္မဏ မိသားစုတွင် မွေးဖွားလာ하였다။ အင်္ဂိရာ မျိုးရိုးမှ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် စိတ်နှင့် အင်္ဒြိယ ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း၊ ဝေဒစာပေများကို ဆွာဓျာယဖြင့် လေ့လာခြင်း၊ ဒါနနှင့် စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ စိတ်ကျေနပ်မှု၊ သည်းခံမှု၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့မှု၊ ပညာရှိမှု၊ မနာလိုမှုကင်းခြင်း၊ အတ္တမသိမြင်ခြင်းနှင့် ဘဂဝန်ထံ ဘက္တိ၏ အာနန္ဒဖြင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်သည်။ ပထမဇနီးမှ သား၉ဦး မွေးပြီး၊ ဒုတိယဇနီးမှ အမြွှာ—အစ်ကိုနှင့် အမ—မွေးဖွားရာတွင် ထိုသားက ပရမ ဘာဂဝတနှင့် ရာဇရိရှီတို့အနက် အမြင့်ဆုံး ဘရတဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤသည်မှာ သမင်ကိုယ် စွန့်ပြီးနောက် သူ၏ မွေးဖွားရာဇဝင် ဖြစ်သည်။
Verse 3
तत्रापि स्वजनसङ्गाच्च भृशमुद्विजमानो भगवत: कर्मबन्धविध्वंसनश्रवणस्मरणगुणविवरणचरणारविन्दयुगलं मनसा विदधदात्मन: प्रतिघातमाशङ्कमानो भगवदनुग्रहेणानुस्मृतस्वपूर्वजन्मावलिरात्मानमुन्मत्तजडान्धबधिरस्वरूपेण दर्शयामास लोकस्य ॥ ३ ॥
အဲဒီနေရာမှာလည်း သူသည် ဘက္တမဟုတ်သော ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေတို့နှင့် ပေါင်းသင်းရခြင်းကို အလွန်ကြောက်ရွံ့ခဲ့သည်၊ ထပ်မံကျဆုံးမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အတွင်းစိတ်၌ သူသည် ဘဂဝန်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို အမြဲတမ်း တည်ထားပြီး ကမ္မချည်နှောင်မှုကို ဖျက်ဆီးပေးသော သခင်၏ ဂုဏ်တော်များကို နားထောင်-မှတ်တမ်းတင်နေ하였다။ ဘုရား၏ အနုဂြဟာကြောင့် အတိတ်ဘဝအဖြစ်အပျက်များကို မှတ်မိသဖြင့် လူအများရှေ့တွင် မိမိကိုယ်ကို ရူးသွပ်သူ၊ မိုက်မဲသူ၊ မျက်ကန်းနှင့် နားမကြားသူကဲ့သို့ ပြသကာ မကောင်းသောပေါင်းသင်းမှုမှ လွတ်မြောက်အောင် ကာကွယ်ခဲ့သည်။
Verse 4
तस्यापि ह वा आत्मजस्य विप्र: पुत्रस्नेहानुबद्धमना आसमावर्तनात्संस्कारान् यथोपदेशं विदधान उपनीतस्य च पुन: शौचाचमनादीन् कर्मनियमाननभिप्रेतानपि समशिक्षयदनुशिष्टेन हि भाव्यं पितु: पुत्रेणेति ॥ ४ ॥
ဗြာဟ္မဏဖခင်၏ စိတ်သည် သားဖြစ်သူ ဂျဍဘရတအပေါ် သားချစ်စိတ်ဖြင့် ချည်နှောင်နေသဖြင့် သူ့ကို အလွန်ကပ်လျက်ရှိ하였다။ ဂျဍဘရတသည် ဂೃಹಸ್ಥအာရှ్రమသို့ ဝင်ရန် မသင့်တော်သောကြောင့် ဖခင်သည် ဗြဟ္မချရိယအာရှ్రమ အဆုံးအထိသာ သန့်စင်ဆန်စကာရများကို ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ပေး하였다။ ဂျဍဘရတ မလိုလားသော်လည်း “သားကို ဖခင်ကပဲ သင်ကြားရမည်” ဟု တွေးကာ သန့်ရှင်းရေး၊ အာချမန် စသည့် ကမ္မနိယမများကိုလည်း သင်ပေးနေ하였다။
Verse 5
स चापि तदु ह पितृसन्निधावेवासध्रीचीनमिव स्म करोति छन्दांस्यध्यापयिष्यन्सह व्याहृतिभि: सप्रणवशिरस्त्रिपदीं सावित्रीं ग्रैष्मवासन्तिकान्मासानधीयानमप्यसमवेतरूपं ग्राहयामास ॥ ५ ॥
ဂျဍဘရတသည် ဖခင်ရှေ့တွင် မိုက်မဲသူကဲ့သို့ ပြုမူခဲ့သည်၊ ဖခင်က ဝေဒပညာကို လုံလောက်စွာ သင်ပေးရန် ကြိုးစားသော်လည်း။ ဖခင်က “ဤသူသည် သင်ကြားရန် မသင့်” ဟု သိပြီး ထပ်မံမကြိုးစားစေရန် သူသည် အမြဲတမ်း ဆန့်ကျင်ဘက်အတိုင်း ပြုမူ하였다။ ဥပမာ၊ အညစ်အကြေးစွန့်ပြီးနောက် လက်ဆေးရန် ပြောလျှင် သူက အရင်လက်ဆေးထားသည်။ သို့သော် ဖခင်သည် နွေဦးနှင့် နွေရာသီ လေးလကြာ oṁkāra နှင့် vyāhṛti များပါသော သုံးပဒ စာဝိတြီ (ဂါယတြီ) မန္တရကို သင်ပေးရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့။
Verse 6
एवं स्वतनुज आत्मन्यनुरागावेशितचित्त: शौचाध्ययनव्रतनियमगुर्वनलशुश्रूषणाद्यौपकुर्वाणककर्माण्यनभियुक्तान्यपि समनुशिष्टेन भाव्यमित्यसदाग्रह: पुत्रमनुशास्य स्वयं तावद् अनधिगतमनोरथ: कालेनाप्रमत्तेन स्वयं गृह एव प्रमत्त उपसंहृत: ॥ ६ ॥
ဤသို့ သားအပေါ် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးမှုကြောင့် ထိုဗြာဟ္မဏဖခင်၏ စိတ်သည် သားထံတွင်သာ လုံးဝစူးစိုက်နေ하였다။ သားက စိတ်မဝင်စားသော်လည်း သန့်ရှင်းရေး၊ ဝေဒလေ့လာမှု၊ ဝတ်-နိယမများ၊ ဂုရုဝန်ဆောင်မှု၊ မီးပူဇော်ပွဲ စသည့် ဗြဟ္မချရိယ စည်းကမ်းများကို မဖြစ်မနေ သင်ပေးရမည်ဟု မသင့်လျော်သော အတင်းအကျပ်ဖြင့် သားကို ဆုံးမနေ하였다။ သို့သော် သူ၏ မျှော်လင့်ချက် မပြည့်မီခဲ့။ လူအများကဲ့သို့ အိမ်အပေါ်ကပ်လျက် မရဏကို မေ့လျော့၍ သူသည် ပေါ့ဆနေခဲ့သော်လည်း ကာလ (မရဏ) သည် မပေါ့ဆ—အချိန်တန်သော် လာရောက်ကာ သူ့ကို အိမ်ထဲမှာပင် ခေါ်ဆောင်သွား하였다။
Verse 7
अथ यवीयसी द्विजसती स्वगर्भजातं मिथुनं सपत्न्या उपन्यस्य स्वयमनुसंस्थया पतिलोकमगात् ॥ ७ ॥
ထို့နောက် ဗြဟ္မဏ၏ အငယ်မယားသည် မိမိဝမ်းမှ မွေးဖွားသော အမွှာကလေး—သားနှင့် သမီး—ကို အကြီးမယားထံ အပ်နှံပြီး၊ မိမိဆန္ဒဖြင့် ခင်ပွန်းနှင့်အတူ သေဆုံးကာ ပတိလောကသို့ သွား하였다။
Verse 8
पितर्युपरते भ्रातर एनमतत्प्रभावविदस्त्रय्यां विद्यायामेव पर्यवसितमतयो न परविद्यायां जडमतिरिति भ्रातुरनुशासननिर्बन्धान्न्यवृत्सन्त ॥ ८ ॥
အဖေကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဂျဍဘရတကို မိုက်မဲတုံးအတယ်ဟု ထင်မြင်သော အမိကွဲညီအစ်ကို ၉ ယောက်သည် သုံးဝေဒပညာတွင်သာ ကန့်သတ်နေပြီး၊ ဘုရားသခင်ထံ ဘက္တိဖြစ်သော ပရဝိဒ္ဓာကို မသင်ပေးဘဲ အဖေ၏ ပညာပေးကြိုးပမ်းမှုကို စွန့်လွှတ်하였다။
Verse 9
स च प्राकृतैर्द्विपदपशुभिरुन्मत्तजडबधिरमूकेत्यभिभाष्यमाणो यदा तदनुरूपाणि प्रभाषते कर्माणि च कार्यमाण: परेच्छया करोति विष्टितो वेतनतो वा याच्ञया यदृच्छया वोपसादितमल्पं बहु मृष्टं कदन्नं वाभ्यवहरति परं नेन्द्रियप्रीतिनिमित्तम् । नित्यनिवृत्तनिमित्तस्वसिद्धविशुद्धानुभवानन्दस्वात्मलाभाधिगम: सुखदु:खयोर्द्वन्द्वनिमित्तयोरसम्भावितदेहाभिमान: ॥ ९ ॥ शीतोष्णवातवर्षेषु वृष इवानावृताङ्ग: पीन: संहननाङ्ग: स्थण्डिलसंवेशनानुन्मर्दनामज्जनरजसा महामणिरिवानभिव्यक्तब्रह्मवर्चस: कुपटावृतकटिरुपवीतेनोरुमषिणा द्विजातिरिति ब्रह्मबन्धुरिति संज्ञयातज्ज्ञजनावमतो विचचार ॥ १० ॥
အောက်တန်းကျသော နှစ်ခြေတိရစ္ဆာန်တူ လူများက သူ့ကို ရူးသွပ်၊ တုံးအ၊ နားမကြား၊ စကားမပြောနိုင်ဟု ခေါ်ဆိုနှိပ်စက်ကြသော်လည်း၊ သူသည် သူတို့နှင့်ကိုက်ညီသလို ပြောပြီး သူတို့ဆန္ဒအတိုင်း အလုပ်လုပ်ပေး하였다။ တောင်းစား၍ဖြစ်စေ လုပ်ခဖြင့်ဖြစ်စေ မတော်တဆရ၍ဖြစ်စေ ရသမျှ—နည်းနည်းများများ၊ အရသာရှိမရှိ၊ ဟောင်းနွမ်းကောင်းမကောင်း—အားလုံးကို လက်ခံစားသောက်ခဲ့ပြီး အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုအတွက် မဟုတ်။ ကိုယ်ခန္ဓာအဟံကာရမှ နित्यလွတ်မြောက်၍ သန့်ရှင်းသော အတွေ့အကြုံ-အာနန္ဒ၌ တည်နေသဖြင့် စုခ-ဒုက္ခ ဒွန္ဒများက မထိခိုက်နိုင်။
Verse 10
स च प्राकृतैर्द्विपदपशुभिरुन्मत्तजडबधिरमूकेत्यभिभाष्यमाणो यदा तदनुरूपाणि प्रभाषते कर्माणि च कार्यमाण: परेच्छया करोति विष्टितो वेतनतो वा याच्ञया यदृच्छया वोपसादितमल्पं बहु मृष्टं कदन्नं वाभ्यवहरति परं नेन्द्रियप्रीतिनिमित्तम् । नित्यनिवृत्तनिमित्तस्वसिद्धविशुद्धानुभवानन्दस्वात्मलाभाधिगम: सुखदु:खयोर्द्वन्द्वनिमित्तयोरसम्भावितदेहाभिमान: ॥ ९ ॥ शीतोष्णवातवर्षेषु वृष इवानावृताङ्ग: पीन: संहननाङ्ग: स्थण्डिलसंवेशनानुन्मर्दनामज्जनरजसा महामणिरिवानभिव्यक्तब्रह्मवर्चस: कुपटावृतकटिरुपवीतेनोरुमषिणा द्विजातिरिति ब्रह्मबन्धुरिति संज्ञयातज्ज्ञजनावमतो विचचार ॥ १० ॥
အအေးအပူ၊ လေ၊ မိုးတွင်လည်း သူသည် နွားထီးကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာကို မဖုံးအုပ်ဘဲ နေခဲ့သည်။ ကိုယ်လုံးကောင်း၍ ကြံ့ခိုင်သန်မာပြီး မြေပြင်ပေါ်တွင်သာ အိပ်ခဲ့သည်။ ဆီမလိမ်း၊ ရေမချိုး။ ဖုန်မဲကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ မလှပသဖြင့် သူ၏ ဘြဟ္မတေဇသည် တန်ဖိုးကြီး မဏိကို မြေမှုန့်ဖုံးသကဲ့သို့ မပေါ်လွင်ခဲ့။ မဲညိုသော ယဇ္ဉောပဝီတနှင့် မသန့်သော လင်္ဂုတ်သာ ဝတ်ဆင်၍၊ ဗြဟ္မဏမျိုးတွင် မွေးသော်လည်း လူများက “ဗြဟ္မဘန္ဓု” ဟု အပြစ်တင်ကာ မထင်မရှားထားသဖြင့် သူသည် ဒီမှာဟိုမှာ လှည့်လည်နေခဲ့သည်။
Verse 11
यदा तु परत आहारं कर्मवेतनत ईहमान: स्वभ्रातृभिरपि केदारकर्मणि निरूपितस्तदपि करोति किन्तु न समं विषमं न्यूनमधिकमिति वेद कणपिण्याकफलीकरणकुल्माषस्थालीपुरीषादीन्यप्यमृतवदभ्यवहरति ॥ ११ ॥
ဂျဍဘရတသည် အစာအတွက်သာ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အမိကွဲညီအစ်ကိုများက သူ့ကို လယ်ကွင်းအလုပ်တွင် ခန့်ထားကြသော်လည်း မြေညီမညီ၊ နည်းများကို မသိခဲ့။ သူတို့က ကွဲအက်ဆန်၊ ဆီခဲ၊ ဆန်ဖျား၊ ပိုးစားသီးနှံနှင့် အိုးကပ်မီးလောင်ကျန်စများကိုပင် ပေးကြသော်လည်း၊ သူသည် အမృతကဲ့သို့ ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံစားသောက်ခဲ့သည်။
Verse 12
अथ कदाचित्कश्चिद् वृषलपतिर्भद्रकाल्यै पुरुषपशुमालभतापत्यकाम: ॥ १२ ॥
တစ်ခါတစ်ရံ သုဒ္ဒရမျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်သော ဓားပြခေါင်းဆောင်သည် သားရလိုသော ဆန္ဒကြောင့် ဘဒ္ဒရကာလီ နတ်မကို ပူဇော်ရန် တိမ်မြုပ်သော ဉာဏ်ရှိသူတစ်ဦးကို “လူ-တိရစ္ဆာန်” ဟုယူဆကာ ယဇ်ပူဇော်ရန် ကြံစည်하였다။
Verse 13
तस्य ह दैवमुक्तस्य पशो: पदवीं तदनुचरा: परिधावन्तो निशि निशीथसमये तमसाऽऽवृतायामनधिगतपशव आकस्मिकेन विधिना केदारान् वीरासनेन मृगवराहादिभ्य: संरक्षमाणमङ्गिर:प्रवरसुतमपश्यन् ॥ १३ ॥
ယဇ်ပူဇော်ရန် ဖမ်းထားသော “လူ-တိရစ္ဆာန်” သည် ကံတရားကြောင့် လွတ်မြောက်သွားသဖြင့်၊ သူ၏နောက်လိုက်များက အလယ်ည၏ ထူထပ်သော အမှောင်ထဲတွင် အရပ်ရပ်သို့ ပြေးလွှားရှာဖွေသော်လည်း မတွေ့နိုင်ခဲ့။ အလှည့်အပြောင်းမထင်မှတ်ဘဲ သူတို့သည် စပါးခင်းတစ်ခုသို့ ရောက်လာပြီး၊ ထိုနေရာတွင် အင်္ဂိရာ မျိုးရိုး၏ မြတ်သောသား ဂျဍဘရတကို မြင့်သောနေရာ၌ ဝီရာအာသနဖြင့် ထိုင်ကာ သမင်နှင့် တောဝက်တို့၏ ဝင်ရောက်ဖျက်ဆီးမှုမှ ခင်းကို ကာကွယ်နေသည်ကို တွေ့မြင်하였다။
Verse 14
अथ त एनमनवद्यलक्षणमवमृश्य भर्तृकर्मनिष्पत्तिं मन्यमाना बद्ध्वा रशनया चण्डिकागृहमुपनिन्युर्मुदा विकसितवदना: ॥ १४ ॥
ထို့နောက် သူတို့သည် ဂျဍဘရတ၏ အပြစ်ကင်းသော လက္ခဏာများကို ကြည့်၍ “လူ-တိရစ္ဆာန်” ဘလီအတွက် သင့်တော်သည်ဟု ထင်ကာ၊ မိမိတို့ခေါင်းဆောင်၏ အလုပ်အောင်မြင်မည်ဟု ယူဆပြီး ကြိုးဖြင့် ချည်နှောင်하였다။ ပျော်ရွှင်၍ မျက်နှာများ ပွင့်လန်းလျက် သူ့ကို ချဏ္ဍိကာ (ကာလီ) ဘုရားကျောင်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွား하였다။
Verse 15
अथ पणयस्तं स्वविधिनाभिषिच्याहतेन वाससाऽऽच्छाद्य भूषणालेपस्रक्तिलकादिभिरुपस्कृतं भुक्तवन्तं धूपदीपमाल्यलाजकिसलयाङ्कुरफलोपहारोपेतया वैशससंस्थयामहता गीतस्तुतिमृदङ्गपणवघोषेण च पुरुषपशुं भद्रकाल्या: पुरत उपवेशयामासु: ॥ १५ ॥
ထို့နောက် ဓားပြများသည် မိမိတို့ စိတ်ကူးယဉ် ရိုးရာအတိုင်း ဂျဍဘရတကို ရေချိုးပေး၍ အဝတ်အသစ် ဝတ်ဆင်စေကာ အလှဆင်ပစ္စည်းများ တပ်ဆင်ပေးပြီး မွှေးကြိုင်သော လိမ်းဆေးများ လိမ်းကာ တီလက၊ စန္ဒကူးလိမ်းနှင့် ပန်းကုံးတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်하였다။ သူ့ကို အပြည့်အဝ စားသောက်စေပြီးနောက် ဘဒ္ဒရကာလီ နတ်မရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်ကာ မီးခိုး၊ မီးအလင်း၊ ပန်းကုံး၊ လာဇ (လှော်ထားသော သီးနှံ)၊ နုနယ်သော အရွက်ခွံ၊ အညှောက်၊ သစ်သီးနှင့် ပန်းများကို ပူဇော်하였다။ သီချင်း-စတုတိနှင့် မৃদင်္ဂ-ပဏဝ သံမြည်ကြားတွင် “လူ-တိရစ္ဆာန်” ဟုယူဆသောသူကို နတ်မရှေ့၌ ထိုင်စေ하였다။
Verse 16
अथ वृषलराजपणि: पुरुषपशोरसृगासवेन देवीं भद्रकालीं यक्ष्यमाणस्तदभिमन्त्रितमसिमतिकरालनिशितमुपाददे ॥ १६ ॥
ထိုအချိန်တွင် ဓားပြတစ်ဦးသည် အဓိကပုရောဟိတ်ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ကာ “လူ-တိရစ္ဆာန်” ဟုထင်မြင်ထားသော ဂျဍဘရတ၏ သွေးကို အရက်ကဲ့သို့ ဘဒ္ဒရကာလီ နတ်မအား ပူဇော်ရန် ပြင်ဆင်하였다။ ထို့ကြောင့် ဘဒ္ဒရကာလီ မန္တရဖြင့် အဘိမန္တရပြုထားသော အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ထက်မြက်သော ဓားကို ယူကာ သတ်ရန် မြှောက်တင်하였다။
Verse 17
इति तेषां वृषलानां रजस्तम:प्रकृतीनां धनमदरजउत्सिक्तमनसां भगवत्कलावीरकुलं कदर्थीकृत्योत्पथेन स्वैरं विहरतां हिंसाविहाराणां कर्मातिदारुणं यद्ब्रह्मभूतस्य साक्षाद्ब्रह्मर्षिसुतस्य निर्वैरस्य सर्वभूतसुहृद: सूनायामप्यननुमतमालम्भनं तदुपलभ्य ब्रह्मतेजसातिदुर्विषहेण दन्दह्यमानेन वपुषा सहसोच्चचाट सैव देवी भद्रकाली ॥ १७ ॥
မောဟဖုံးလွှမ်းနေသော ထိုဓားပြများသည် သတ္တဝါအပေါင်း၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သော ဇဒဘရတအား ယဇ်ပူဇော်ရန် ကြိုးပမ်းသောအခါ ဘဒြကာလီမယ်တော်သည် သည်းမခံနိုင်တော့ပေ။ မယ်တော်သည် ရုပ်တုတော်မှ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာပြီး ပြင်းထန်သော အရှိန်အဝါဖြင့် တောက်ပနေသည်။
Verse 18
भृशममर्षरोषावेशरभसविलसितभ्रुकुटिविटपकुटिलदंष्ट्रारुणेक्षणाटोपातिभयानकवदना हन्तुकामेवेदं महाट्टहासमतिसंरम्भेण विमुञ्चन्ती तत उत्पत्य पापीयसां दुष्टानां तेनैवासिना विवृक्णशीर्ष्णां गलात्स्रवन्तमसृगासवमत्युष्णं सह गणेन निपीयातिपानमदविह्वलोच्चैस्तरां स्वपार्षदै: सह जगौ ननर्त च विजहार च शिर:कन्दुकलीलया ॥ १८ ॥
မယ်တော်သည် အလွန်အမျက်ထွက်ကာ ဓားပြများ၏ ခေါင်းများကို ၎င်းတို့၏ဓားဖြင့် ဖြတ်လိုက်သည်။ ထို့နောက် သူတို့၏ သွေးပူများကို သောက်သုံးပြီး ပြတ်သွားသော ခေါင်းများဖြင့် ဘောလုံးကဲ့သို့ ကစားကြသည်။
Verse 19
एवमेव खलु महदभिचारातिक्रम: कार्त्स्न्येनात्मने फलति ॥ १९ ॥
သူတော်စင်များကို ပြစ်မှားခြင်းသည် ပြစ်မှားသူအား အမှန်တကယ် ပျက်စီးစေသည်။
Verse 20
न वा एतद्विष्णुदत्त महदद्भुतं यदसम्भ्रम: स्वशिरश्छेदन आपतितेऽपि विमुक्तदेहाद्यात्मभावसुदृढहृदयग्रन्थीनां सर्वसत्त्वसुहृदात्मनां निर्वैराणां साक्षाद्भगवतानिमिषारिवरायुधेनाप्रमत्तेन तैस्तैर्भावै: परिरक्ष्यमाणानां तत्पादमूलमकुतश्चिद्भयमुपसृतानां भागवतपरमहंसानाम् ॥ २० ॥
သုကဒေဝ ဂေါသွာမိက မိန့်တော်မူသည်မှာ - အို ပရိက္ခိတမင်းကြီး၊ ရုပ်ခန္ဓာစွဲလမ်းမှုမှ ကင်းလွတ်သော ဘုရားရှင်၏ သစ္စာရှိသူများသည် သေခြင်းတရားနှင့် ရင်ဆိုင်ရသော်လည်း မတုန်လှုပ်ကြပေ။ အကြောင်းမူကား ဘုရားရှင်သည် သူတို့ကို အမြဲကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူသောကြောင့်တည်း။
Having remembered his prior fall due to misplaced attachment and association, he feared renewed entanglement through social interaction with non-devotees. By adopting jaḍa-vṛtti (a deliberate appearance of incapacity), he prevented others from drawing him into household ambitions, debate, or worldly obligations, while internally remaining absorbed in nāma-kīrtana and meditation on the Lord’s lotus feet. The Bhāgavatam presents this as a protective discipline: external anonymity safeguards internal bhakti.
Bhadra Kālī is a fierce manifestation of the Lord’s external potency (śakti) functioning within dharma to punish adharma. The dacoits, driven by rajo-guṇa and tamo-guṇa and greedy for wealth, violate Vedic injunctions by attempting to sacrifice a self-realized brāhmaṇa devotee. Their act constitutes grave aparādha; therefore Kālī, intolerant of the offense to a great Vaiṣṇava, manifests from the deity form and executes immediate justice using the same sword intended for the devotee.
The chapter culminates in Śukadeva’s principle: those who know the self as distinct from the body, are free from the heart-knot (hṛdaya-granthi), are engaged in welfare for all beings, and never contemplate harming anyone are protected by the Supreme Lord, who acts as kāla and as the wielder of Sudarśana. Such devotees remain unagitated even under threat of death because their shelter is the Lord’s lotus feet, not bodily survival.