Adhyaya 17
Viṣṇupadī Gaṅgā: Descent, Cosmic Pathways, and Śiva’s Praise of Saṅkarṣaṇa
စကန္ဓ ၅ ၏ ဘူမဏ္ဍလ မြေပုံဖော်ပြမှုကို ဆက်လက်၍ ဤအဓ್ಯಾಯတွင် နေရာဖော်ပြချက်မှ ဂင်္ဂါ၏ သန့်စင်ပေးသော လှုပ်ရှားမှုသို့ လှည့်ကာ ကောစ्मिक ပထဝီနှင့် ဘက္တိအကြောင်းရင်းကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ သုကဒေဝက ဝာမနဒေဝသည် ခြေတော်ကို ချဲ့ထွင်သည့်အခါ စကြဝဠာအဖုံးကို ထိုးဖောက်၍ ကာရဏရေများ ဝင်ရောက်ကာ ဂင်္ဂါဖြစ်လာပြီး၊ သခင်၏ ခြေမှုန်ကြောင့် ပန်းရောင်သို့ ပြောင်းကာ “ဝိષ્ણုပဒီ” အဖြစ် အမြဲသန့်စင်စေသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ဂင်္ဂါ၏ ဆင်းသက်မှုသည် ဓြုဝလောကသို့ ရောက်ကာ ဓြုဝမဟာရာဇာက ခေါင်းပေါ်တွင် အာနန္ဒဖြင့် လက်ခံပြီး၊ စပ္တရ္ဓိများက တပဿ၏ အဆုံးသတ်နှင့် ဓမ္မအသက်၏ ဥစ္စာဟု ချီးမြှောက်ကြသည်။ ထို့နောက် ဂင်္ဂါသည် စန္ဒြလောကနှင့် မေရုထိပ်ရှိ ဘြဟ္မာ၏ နေရာသို့ ရောက်ကာ စီတာ၊ အလကာနန္ဒာ၊ စက္ခု၊ ဘဒြာ ဟူသော အဓိကခွဲရေ ၄ ချောင်းအဖြစ် ခွဲ၍ ဝရ္ဿများနှင့် သမုဒ္ဒရာများကို ရေချိုပေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အီလာဝృတ-ဝရ္ဿသို့ ပြောင်းကာ ဒုರ್ಗာက ကာကွယ်ထားသည့်နေရာတွင် ရှိဝတစ်ပါးတည်း နေထိုင်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝ၏ စံကර්ရှဏအား စတုတ္တရဖြင့် သခင်သည် ဖန်ဆင်းမှုနှင့် မာယာကို ကျော်လွန်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ထို့ကြောင့် နောက်အဓ್ಯಾಯများတွင် ဝရ္ဿများ၊ အုပ်ချုပ်သူများနှင့် ထိုနေရာများတွင် ပူဇော်သည့် သခင်၏ ပွားထွက်ရုပ်များကို ဆက်လက်ဖော်ပြရန် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच तत्र भगवत: साक्षाद्यज्ञलिङ्गस्य विष्णोर्विक्रमतो वामपादाङ्गुष्ठनखनिर्भिन्नोर्ध्वाण्डकटाहविवरेणान्त:प्रविष्टा या बाह्यजलधारा तच्चरणपङ्कजावनेजनारुणकिञ्जल्कोपरञ्जिताखिलजगदघमलापहोपस्पर्शनामला साक्षाद्भगवत्पदीत्यनुपलक्षितवचोऽभिधीयमानातिमहता कालेन युगसहस्रोपलक्षणेन दिवो मूर्धन्यवततार यत्तद्विष्णुपदमाहु: ॥ १ ॥
ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ပြောသည်—အရှင်မင်းကြီး၊ ဘလီ မဟာရာဇာ၏ ယဇ္ဉမဏ္ဍပ၌ ယဇ္ဉတို့၏ အရှင်ဖြစ်သော ဘဂဝန် ဝိષ્ણုသည် ဝာမနဒေဝအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့နောက် သူသည် ဘယ်ဘက်ခြေကို စကြဝဠာအဆုံးတိုင်အောင် ချဲ့ထွင်ရာတွင် ခြေမကြီး၏ လက်သည်းက စကြဝဠာအဖုံးကို ထိုးဖောက်၍ အပေါက်တစ်ခု ဖြစ်စေသည်။ ထိုအပေါက်မှတစ်ဆင့် ကာရဏသမုဒ္ဒရာ၏ သန့်ရှင်းသော ရေစီးကြောင်းသည် ဤစကြဝဠာအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ ဂင်္ဂါမြစ်အဖြစ် စီးဆင်းလာသည်။ ဘဂဝန်၏ ပဒုမ္မခြေတော်ကို ဆေးကြောသဖြင့် ခြေတော်ပေါ်ရှိ နီမြန်းသော ရေဏု၏ အရောင်က ဂင်္ဂါရေကို လှပသော ပန်းရောင်တောက်ပမှု ပေးခဲ့သည်။ ထိုအလွန်မြတ်သော ရေကို ထိတွေ့သော် သတ္တဝါတို့သည် ပാപမလင်မှ ချက်ချင်း သန့်စင်နိုင်သော်လည်း ဂင်္ဂါရေသည် အစဉ်အမြဲ သန့်ရှင်းနေသဖြင့် ‘ဝိષ્ણုပဒီ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ နောက်ပိုင်း အလွန်ရှည်လျားသောကာလ—ယုဂတစ်ထောင်ဖြင့် တိုင်းတာသည့်ကာလ—ပြီးနောက် ဂင်္ဂါသည် ဓြုဝလောကသို့ ဆင်းသက်လာခဲ့သဖြင့် ပညာရှိတို့က ဓြုဝလောကကို ‘ဝိષ્ણုပဒ’ ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 2
यत्र ह वाव वीरव्रत औत्तानपादि: परमभागवतोऽस्मत्कुलदेवताचरणारविन्दोदकमिति यामनुसवनमुत्कृष्यमाणभगवद्भक्तियोगेन दृढं क्लिद्यमानान्तर्हृदय औत्कण्ठ्यविवशामीलितलोचनयुगलकुड्मलविगलितामलबाष्पकलयाभिव्यज्यमानरोमपुलककुलकोऽधुनापि परमादरेण शिरसा बिभर्ति ॥ २ ॥
ထိုနေရာ၌ ဥတ္တာနပာဒ၏ သားတော် ဓြုဝ မဟာရာဇာသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘာဂဝတ ဘက္တဟု ထင်ရှားသည်။ ဂင်္ဂါရေသည် သရီဝိရှ္ဏု၏ ပဒ္မခြေတော်ကို ဆေးကြောသန့်စင်သော သန့်ရေဖြစ်ကြောင်း သိရှိသဖြင့်၊ မိမိ၏ ဓြုဝလောက၌ ယနေ့တိုင် အလွန်ကြည်ညိုဘက်တိဖြင့် ထိုရေကို ခေါင်းပေါ်တင်ခံယူသည်။ နှလုံးအတွင်း၌ ကృష్ణကို မပြတ်တမ်း သတိရနေသဖြင့် အာနန္ဒရောမန့်ဖြစ်ကာ၊ မျက်လုံးတစ်ဝက်ဖွင့်ထားရာမှ သန့်ရှင်းသော မျက်ရည်စီး၍ ကိုယ်အနှံ့ ရောမန့်ထလာသည်။
Verse 3
तत: सप्त ऋषयस्तत्प्रभावाभिज्ञा यां ननु तपसआत्यन्तिकी सिद्धिरेतावती भगवति सर्वात्मनि वासुदेवेऽनुपरतभक्तियोगलाभेनैवोपेक्षितान्यार्थात्मगतयो मुक्तिमिवागतां मुमुक्षव इव सबहुमानमद्यापि जटाजूटैरुद्वहन्ति ॥ ३ ॥
ထို့နောက် ထိုရေ၏ အာနုභာဝကို သိရှိသော မဟာရိရှီ ခုနစ်ပါးသည် ယနေ့တိုင် ဂင်္ဂါရေကို မိမိတို့၏ ဇဋာချုပ် (ဆံပင်မုတ်) တွင် လေးစားစွာ ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။ သူတို့က ဆုံးဖြတ်ထားသည်မှာ—စర్వာတ္မာ ဝါစုဒေဝ ဘဂဝန်ထံ မပြတ်တမ်း ဘက္တိယောဂ ရရှိခြင်းပင် တပဿ၏ အဆုံးစွန်သော စိဒ္ဓိနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဓနဖြစ်သည်။ အခဏ္ဍဘက္တိ ရရှိပြီးသောကြောင့် သူတို့သည် ဓမ္မ၊ အර්ထ၊ ကာမ စသည့် အခြားလမ်းစဉ်များကိုသာမက ဘြဟ္မလယပုံစံ မုက္ခတိကိုပါ တန်ဖိုးမထားဘဲ လျစ်လျူရှုကြသည်; ဂျဉာနီတို့ မုက္ခတိကို အမြင့်ဆုံးဟု ယူဆသကဲ့သို့၊ ဤမဟာပုရుషတို့သည် ဘက္တိကို အသက်တာ၏ ပြည့်စုံမှုဟု လက်ခံကြသည်။
Verse 4
ततोऽनेकसहस्रकोटिविमानानीकसङ्कुलदेवयानेनावतरन्तीन्दुमण्डलमावार्य ब्रह्मसदने निपतति ॥ ४ ॥
ထို့နောက် ဓြုဝလောကအနီးရှိ လောကခုနစ်ပါးကို သန့်စင်ပြီးနောက် ဂင်္ဂါရေသည် ဒေဝတို့၏ အာကာသလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့်၊ ကောင်းကင်ဗိမာန်များ အနန္တထောင်ကုဋိ စုဝေးနေသကဲ့သို့ ပြည့်နှက်လျက် ဆင်းသက်လာသည်။ ထိုရေသည် လကိုလည်း လွှမ်းမိုး၍ နောက်ဆုံးတွင် မေရုတောင်ထိပ်ရှိ ဘြဟ္မာ၏ နေရာသို့ ကျရောက်သည်။
Verse 5
तत्र चतुर्धा भिद्यमाना चतुर्भिर्नामभिश्चतुर्दिशमभिस्पन्दन्ती नदनदीपतिमेवाभिनिविशति सीतालकनन्दा चक्षुर्भद्रेति ॥ ५ ॥
မေရုတောင်ထိပ်၌ ဂင်္ဂါသည် လေးခွဲကာ လေးအမည်ဖြင့် လေးဘက်သို့ အရှိန်ပြင်းစွာ စီးဆင်းပြီး နောက်ဆုံးတွင် မြစ်များ၏ အရှင်ဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ထိုလေးသွယ်မှာ စီတာ၊ အလကနန္ဒာ၊ စက္ခု၊ ဘဒ္ရာ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 6
सीता तु ब्रह्मसदनात्केसराचलादिगिरिशिखरेभ्योऽधोऽध: प्रस्रवन्ती गन्धमादनमूर्धसु पतित्वान्तरेण भद्राश्ववर्षं प्राच्यां दिशि क्षारसमुद्रमभिप्रविशति ॥ ६ ॥
စီတာဟု ခေါ်သော ဂင်္ဂါ၏ သွယ်တစ်သွယ်သည် ဘြဟ္မာ၏ နေရာမှ ထွက်ပေါ်ကာ ကေသရာချလ စသည့် တောင်ထိပ်များမှ တဖြည်းဖြည်း အောက်သို့ စီးဆင်းပြီး၊ မေရုကို ဝန်းရံသည့် ကေသရတံကဲ့သို့သော ထိပ်များမှ ကျဆင်းကာ ဂန္ဓမာဒန တောင်ထိပ်ပေါ်သို့ ကျရောက်သည်။ ထို့နောက် လမ်းတလျှောက် ဘဒ္ရာရှွ-ဝရ္ଷကို စိုပြည်စေကာ အရှေ့ဘက်ရှိ ခ္ရှာရ သမုဒ္ဒရာ (ဆားရေသမုဒ္ဒရာ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။
Verse 7
एवं माल्यवच्छिखरान्निष्पतन्ती ततोऽनुपरतवेगा केतुमालमभि चक्षु: प्रतीच्यां दिशि सरित्पतिं प्रविशति ॥ ७ ॥
ဤသို့ ဂင်္ဂါမြစ်၏ “စက္ခု” ဟူသောခွဲမြစ်သည် မာလျဝန်တောင်ထိပ်မှကျဆင်း၍ ကေတုမာလ-ဝဿ၌ မရပ်မနား အရှိန်ဖြင့်စီးဆင်းကာ အနောက်ဘက် ဆားရေသမုဒ္ဒရာသို့ ဝင်ရောက်သည်။
Verse 8
भद्रा चोत्तरतो मेरुशिरसो निपतिता गिरिशिखराद्गिरिशिखरमतिहाय शृङ्गवत: शृङ्गादवस्यन्दमाना उत्तरांस्तु कुरूनभित उदीच्यां दिशि जलधिमभिप्रविशति ॥ ८ ॥
ဂင်္ဂါ၏ “ဘဒြာ” ဟူသောခွဲမြစ်သည် မေရုတောင်၏ မြောက်ဘက်မှ စီးဆင်း၍ ကုမုဒ၊ နီလ၊ ရွေတ၊ သြင်္ဂဝန် တောင်ထိပ်များပေါ်သို့ အစဉ်လိုက်ကျဆင်းပြီးနောက် ဥတ္တရကူရုဒေသကို ဖြတ်သန်းကာ မြောက်ဘက် ဆားရေသမုဒ္ဒရာသို့ ဝင်ရောက်သည်။
Verse 9
तथैवालकनन्दा दक्षिणेन ब्रह्मसदनाद्बहूनि गिरिकूटान्यतिक्रम्य हेमकूटाद्धैमकूटान्यतिरभसतररंहसा लुठयन्ती भारतमभिवर्षं दक्षिणस्यां दिशि जलधिमभिप्रविशति यस्यां स्नानार्थं चागच्छत: पुंस: पदे पदेऽश्वमेधराजसूयादीनां फलं न दुर्लभमिति ॥ ९ ॥
ထိုနည်းတူ ဂင်္ဂါ၏ “အလကနန္ဒာ” ဟူသောခွဲမြစ်သည် ဘြဟ္မာ-သဒန၏ တောင်ဘက်မှ စီးထွက်၍ တောင်တန်းထိပ်များစွာကို ကျော်လွန်ကာ အလွန်ပြင်းထန်သောအရှိန်ဖြင့် ဟေမကူဋနှင့် ဟိမကူဋ တောင်ထိပ်များပေါ်သို့ ကျဆင်းသည်။ ထို့နောက် ဘာရတ-ဝဿကို ရေလွှမ်းမိုးစေပြီး တောင်ဘက် ဆားရေသမုဒ္ဒရာသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ဤမြစ်၌ ရေချိုးရန်လာသူတို့သည် ကံကောင်းသူများဖြစ်၍ ခြေလှမ်းတိုင်းတွင် အရှွမေဓ၊ ရာဇသူယ စသည့် မဟာယဇ္ဉများ၏ အကျိုးကို လွယ်ကူစွာ ရရှိနိုင်သည်။
Verse 10
अन्ये च नदा नद्यश्च वर्षे वर्षे सन्ति बहुशो मेर्वादिगिरिदुहितर: शतश: ॥ १० ॥
ထို့အပြင် ဝဿတိုင်းတွင် ကြီးငယ်မြစ်များ များစွာရှိပြီး၊ မေရုတောင် စသည့် တောင်တန်းများ၏ သမီးများကဲ့သို့ ရာချီသော ခွဲလမ်းကြောင်းများဖြင့် စီးဆင်းကြသည်။
Verse 11
तत्रापि भारतमेव वर्षं कर्मक्षेत्रमन्यान्यष्ट वर्षाणि स्वर्गिणां पुण्यशेषोपभोगस्थानानि भौमानि स्वर्गपदानि व्यपदिशन्ति ॥ ११ ॥
ဝဿ ၉ ခုအနက် ဘာရတ-ဝဿသာ ကမ္မကွင်း (ကရမ-ခေတ်ရ) ဟု သိမြင်ကြသည်။ ပညာရှိနှင့် သာဓုတို့က ကျန်ဝဿ ၈ ခုကို ဆွဂ္ဂလောကမှ ပြန်လာသော အလွန်ပုဏ္ဏဝန်များအတွက် ကျန်ရှိသည့် ကုသိုလ်အကျိုးကို ခံစားရာနေရာများ—မြေပြင်ပေါ်ရှိ ဆွဂ္ဂတူသော အဆင့်များ—ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 12
एषु पुरुषाणामयुतपुरुषायुर्वर्षाणां देवकल्पानां नागायुतप्राणानां वज्रसंहननबलवयोमोदप्रमुदितमहासौरतमिथुनव्यवायापवर्गवर्षधृतैकगर्भ कलत्राणां तत्र तु त्रेतायुगसम: कालो वर्तते ॥ १२ ॥
ဤအရှစ်ပါးသော ဝရ္ଷများတွင် လူတို့၏ အသက်တာသည် မြေပြင်တွက်ချက်မှုအရ တစ်သောင်းနှစ် ဖြစ်သည်။ နေထိုင်သူတို့သည် နတ်တော်တူလုနီးပါး ဖြစ်၍ ဆင်တစ်သောင်းတန်ခိုးကဲ့သို့ အားကြီးကာ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဝဇ္ရကဲ့သို့ ခိုင်မာသည်။ သူတို့၏ ယောဝနကာလသည် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းပြီး ယောက်ျားမိန်းမတို့သည် ကြာရှည်စွာ မဟာရတိ-သုခကို ခံစားကြသည်။ ကာမသုခ၏ နှစ်များကုန်လွန်ပြီး အသက်တစ်နှစ်သာ ကျန်သော် ဇနီးသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်သည်။ ထိုသုခစံနှုန်းသည် တ్రေတာယုဂနှင့် တူညီသည်။
Verse 13
यत्र ह देवपतय: स्वै: स्वैर्गणनायकैर्विहितमहार्हणा: सर्वर्तुकुसुमस्तबकफलकिसलयश्रियाऽऽनम्यमानविटपलता विटपिभिरुपशुम्भमानरुचिरकाननाश्रमायतनवर्षगिरिद्रोणीषु तथा चामलजलाशयेषु विकचविविधनववनरुहामोदमुदितराजहंसजलकुक्कुटकारण्डवसारसचक्रवाकादिभिर्मधुकरनिकराकृतिभिरुपकूजितेषु जलक्रीडादिभिर्विचित्रविनोदै: सुललितसुरसुन्दरीणां कामकलिलविलासहासलीलावलोकाकृष्टमनोदृष्टय: स्वैरं विहरन्ति ॥ १३ ॥
ထိုဒေသအသီးသီးတွင် နတ်တို့အကြီးအကဲများသည် မိမိတို့၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ မဟာဂုဏ်ပြု ပူဇော်ခံရကြသည်။ ရာသီအလိုက် ပန်းအစု၊ သစ်သီးနှင့် နုရွက်တို့၏ အလှကြောင့် ကိုင်းခက်လျော့ကျနေသော လျားပင်နှင့် သစ်ပင်များက လှပသော ဥယျာဉ်များနှင့် အာရှရမ်များကို တင့်တယ်စေသည်။ နယ်နိမိတ်တောင်တန်းများကြား ချိုင့်ဝှမ်းများတွင် ရေကြည်လင်သော ရေကန်ကြီးများရှိပြီး အသစ်ဖူးပွင့်သော ကြာပန်းမျိုးစုံ၏ အနံ့ကြောင့် ဟံသာ၊ ဘဲ၊ ရေကြက်၊ ကရဏ္ဍဝ၊ စာရသ၊ စက္ကရဝါက စသည့် ရေငှက်များ ပျော်ရွှင်ကာ ပျားများ၏ မధుర ဂုဉ်ဂုဉ်သံက လေထုကို ဖြည့်တင်းသည်။ ထိုရေကန်ကမ်းနားတွင် ရေကစားခြင်း စသည့် အမျိုးမျိုးသော အပန်းဖြေမှုများဖြင့် လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်ကြသည်။ နတ်သမီးများ၏ ကစားဟာသနှင့် ဆွဲဆောင်သော ကာမမျက်လုံးကြည့်မှုက သူတို့၏ စိတ်ကို ဆွဲယူပြီး၊ အစေခံများက စန္ဒကူးလိမ်းဆေးနှင့် ပန်းမော်လီများကို အမြဲတမ်း ပေးအပ်ကြသည်။ ဤသို့ အရှစ်ပါးသော ကောင်းကင်ဝရ္ෂများ၏ နေထိုင်သူတို့သည် ဆန့်ကျင်လိင်၏ လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ရမဏီယစွာ ပျော်မွေ့ကြသည်။
Verse 14
नवस्वपि वर्षेषु भगवान्नारायणो महापुरुष: पुरुषाणां तदनुग्रहायात्मतत्त्वव्यूहेनात्मनाद्यापि सन्निधीयते ॥ १४ ॥
ဤကိုးပါးသော ဝရ္ෂများအားလုံးတွင် ဘက္တများအပေါ် ကရုဏာပြရန် မဟာပုရုෂ ဘဂဝန် နာရာယဏသည် ဝာစုဒေဝ၊ သင်္ကර්ရှဏ၊ ပြဒျုမ್ನ၊ အနိရုဒ္ဓ ဟူသော စတုရ္ဗျူဟ ရূপဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ချဲ့ထွင်ကာ ယနေ့တိုင် ဘက္တတို့အနီး၌ စံနိဋ္ဌာန်ရှိ၍ သူတို့၏ ဆေဝာကို လက်ခံတော်မူသည်။
Verse 15
इलावृते तु भगवान् भव एक एव पुमान्न ह्यन्यस्तत्रापरो निर्विशति भवान्या: शापनिमित्तज्ञो यत्प्रवेक्ष्यत: स्त्रीभावस्तत्पश्चाद्वक्ष्यामि ॥ १५ ॥
ရှုကဒေဝ ဂိုஸ்வာမီ မိန့်ကြားသည်—အီလာဝෘတ-ဝရ္ෂတွင် ယောက်ျားတစ်ဦးတည်းမှာ ဘဂဝန် ဘဝ (ရှီဝ) ဖြစ်သည်။ အခြားယောက်ျားမည်သူမျှ ထိုဒေသသို့ မဝင်ရောက်နိုင်။ ဘဝါနီ (ဒုရ္ဂါ) သည် မိမိ၏ ကျိန်စာအကြောင်းရင်းကို သိထားပြီး၊ မည်သူမဆို မိုက်မဲစွာ ဝင်ရောက်လျှင် ချက်ချင်း မိန်းမဖြစ်သွားသည်။ ဤအကြောင်းကို နောက်မှ ရှင်းပြမည်။
Verse 16
भवानीनाथै: स्त्रीगणार्बुदसहस्रैरवरुध्यमानो भगवतश्चतुर्मूर्तेर्महापुरुषस्य तुरीयां तामसीं मूर्तिं प्रकृतिमात्मन: सङ्कर्षणसंज्ञामात्मसमाधिरूपेण सन्निधाप्यैतदभिगृणन् भव उप-धावति ॥ १६ ॥
အီလာဝෘတ-ဝရ္ෂတွင် ရှီဝဘုရားသည် ဘဝါနီ (ဒုရ္ဂါ) ၏ အစေခံမိန်းကလေး တစ်သောင်းမီလီယံ (ဒသဘီလီယံ) တို့က အမြဲဝိုင်းရံ၍ ပြုစုစောင့်ရှောက်ကြသည်။ မဟာပုရုෂ၏ စတုရ္မూర్తိမှာ ဝာစုဒေဝ၊ ပြဒျုမ்ன၊ အနိရုဒ္ဓ နှင့် သင်္ကර්ရှဏ တို့ဖြစ်သည်။ စတုတ္ထဖြန့်ကျက်ဖြစ်သော သင်္ကර්ရှဏသည် အလွန်အတိတ်လောကီဖြစ်သော်လည်း ပစ္စည်းလောက၌ ဖျက်ဆီးရေး လုပ်ငန်းသည် တမိုဂုဏ်နှင့် ဆက်နွယ်သဖြင့် ‘တாமသီ’ ရုပ်တော်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှီဝသည် သင်္ကර්ရှဏကို မိမိအတ္တ၏ မူလအကြောင်းရင်းဟု သိရှိသဖြင့်၊ သမာဓိ၌ ထိုသခင်၏ စံနိဋ္ဌာန်ကို တည်စေကာ အောက်ပါ မန္တရကို ရွတ်ဆို၍ ထိုသခင်၏ အရိပ်အာဝါသသို့ ချဉ်းကပ်သည်။
Verse 17
श्रीभगवानुवाच ॐ नमो भगवते महापुरुषाय सर्वगुणसङ्ख्यानायानन्तायाव्यक्ताय नम इति ॥ १७ ॥
သီရိဘဂဝန် မိန့်တော်မူသည်—“အိုမ်၊ မဟာပုရုရှ ဘဂဝန်တော်အား နမസ്കာရ; သင်သည် သာသနာတော်ဂုဏ်တရား အလုံးစုံ၏ အာရှ్రယ၊ အနန္တ၊ ဘက္တိမရှိသူတို့အတွက် အဗျက္တ—နမဟ။”
Verse 18
भजे भजन्यारणपादपङ्कजंभगस्य कृत्स्नस्य परं परायणम् । भक्तेष्वलं भावितभूतभावनंभवापहं त्वा भवभावमीश्वरम् ॥ १८ ॥
အို သခင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်သည် ပူဇော်ထိုက်သော သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို ဘဇနာပြုပါ၏။ သင်သည် အလုံးစုံသော အိုင်ශ්ဝရယ၏ အမြင့်ဆုံး အာရှ్రယဖြစ်တော်မူ၏။ ဘက္တတို့အပေါ် ကရုဏာဖြင့် သင်သည် ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ထင်ရှားကာ သူတို့ကို တೃप्तစေတော်မူ၏။ သင်သည် သံသရာချည်နှောင်မှုကို ဖြုတ်ပေးတော်မူသော်လည်း ဘက္တိမရှိသူတို့ကို သင်၏ အလိုတော်အတိုင်း သံသရာ၌ပင် ချည်နှောင်ထားတော်မူ၏။ ကျွန်ုပ်ကို သင်၏ နిత్యဒাসအဖြစ် လက်ခံတော်မူပါ။
Verse 19
न यस्य मायागुणचित्तवृत्तिभि-र्निरीक्षतो ह्यण्वपि दृष्टिरज्यते । ईशे यथा नोऽजितमन्युरंहसांकस्तं न मन्येत जिगीषुरात्मन: ॥ १९ ॥
ကျွန်ုပ်တို့သည် ဒေါသ၏ အင်အားကို မထိန်းချုပ်နိုင်ကြသဖြင့် လောကီအရာဝတ္ထုများကို မြင်သည့်အခါ နှစ်သက်ခြင်းနှင့် မနှစ်သက်ခြင်းမှ မလွတ်နိုင်ကြ။ သို့သော် အမြင့်ဆုံး ဘုရားရှင်သည် ထိုသို့မဟုတ်—ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဖျက်သိမ်းခြင်းအတွက် လောကကို ကြည့်ရှုသော်လည်း အနည်းငယ်မျှ မထိခိုက်တော်မူ။ ထို့ကြောင့် အင်ဒြိယများကို အနိုင်ယူလိုသူသည် သခင်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို အားကိုးရာယူလျှင် အောင်မြင်မည်။
Verse 20
असद्दृशो य: प्रतिभाति मायया क्षीबेव मध्वासवताम्रलोचन: । न नागवध्वोऽर्हण ईशिरे ह्रियायत्पादयो: स्पर्शनधर्षितेन्द्रिया: ॥ २० ॥
အမြင်မသန့်သူတို့သည် မာယာကြောင့် သခင်ဘုရား၏ မျက်လုံးများကို အရက်သောက်သူကဲ့သို့ နီရဲနေသည်ဟု ထင်မြင်ကြသည်။ ထိုမောဟကြောင့် သခင်ဘုရားကို ဒေါသထွက်ကြပြီး၊ ထိုဒေါသကြောင့် သခင်ဘုရားလည်း ဒေါသထွက်၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသကဲ့သို့ ထင်ရသည်—သို့သော် အားလုံးသည် မာယာသာဖြစ်သည်။ မြွေအသုရ၏ မယားများသည် သခင်၏ ကြာပန်းခြေတော် ထိတွေ့မှုကြောင့် ရှက်ကြောက်ကာ ပူဇော်မှုတွင် ဆက်မတိုးနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ သခင်ဘုရားသည် ထိုထိတွေ့မှုကြောင့် မလှုပ်ရှားခဲ့၊ အကြောင်းမှာ အခြေအနေအားလုံး၌ တည်ငြိမ်ညီမျှတော်မူသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘယ်သူက ဘဂဝန်ကို မဘဇနာပြုမည်နည်း။
Verse 21
यमाहुरस्य स्थितिजन्मसंयमंत्रिभिर्विहीनं यमनन्तमृषय: । न वेद सिद्धार्थमिव क्वचित्स्थितंभूमण्डलं मूर्धसहस्रधामसु॒ ॥ २१ ॥
ရှီဝဘုရား ဆက်လက်မိန့်တော်မူသည်—မဟာရိရှီတို့သည် သခင်ဘုရားကို ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဖျက်သိမ်းခြင်းတို့၏ အရင်းအမြစ်ဟု လက်ခံကြသော်လည်း၊ အမှန်တကယ် သခင်ဘုရားသည် ထိုလုပ်ငန်းများနှင့် မဆက်နွယ်တော်မူ။ ထို့ကြောင့် ‘အနန္တ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှေရှာအဝတားတွင် သခင်ဘုရားသည် မျက်နှာဖုံးထောင်ပေါင်းများပေါ်၌ စကြဝဠာအားလုံးကို ထမ်းဆောင်ထားသော်လည်း စကြဝဠာတစ်ခုချင်းစီသည် မုန်ညင်းစေ့တစ်စေ့ထက်တောင် မလေးလံ။ ထို့ကြောင့် ပြည့်စုံမှုကို လိုလားသူ မည်သူက သခင်ဘုရားကို မဘဇနာပြုမည်နည်း။
Verse 22
यस्याद्य आसीद् गुणविग्रहो महान्विज्ञानधिष्ण्यो भगवानज: किल । यत्सम्भवोऽहं त्रिवृता स्वतेजसावैकारिकं तामसमैन्द्रियं सृजे ॥ २२ ॥ एते वयं यस्य वशे महात्मन:स्थिता: शकुन्ता इव सूत्रयन्त्रिता: । महानहं वैकृततामसेन्द्रिया:सृजाम सर्वे यदनुग्रहादिदम् ॥ २३ ॥
အမြင့်ဆုံး ပုရုရှိုတ္တမ ဘဂဝန်ထံမှပင် စုစုပေါင်း ပစ္စည်းဓာတ်အင်အားဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကိုယ်တော်နှင့် ရဇဂုဏ်အလွန်အကျွံဖြစ်သည့် ဉာဏ်၏ အာဓാരဖြစ်သော အဇ ဘြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုဘြဟ္မာမှပင် ငါသည် ရုဒ္ဒရ ဟူသော ဝိုင်ကာရိက အဟင်ကာရ (အတုအယောင် အတ္တ) အဖြစ် မွေးဖွားလာပြီး၊ ကိုယ်ပိုင်တေဇောဖြင့် အခြားဒေဝတာများ၊ မဟာဘူတ ငါးပါးနှင့် အင်ဒြိယများကို ဖန်ဆင်းသည်။ ထို့ကြောင့် ငါသည် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးထက် မြင့်မြတ်၍ ဒေဝတာ၊ ဓာတ်နှင့် အင်ဒြိယတို့ကို ထိန်းချုပ်ထားသော အရှင်ကို ပူဇော်သည်။ ဘြဟ္မာနှင့် ငါတိုင်တိုင်ပင် ကြိုးဖြင့်ချည်ထားသော ငှက်များကဲ့သို့ သူ၏ အာဏာအောက်တွင် ရှိကြသည်။ သခင်၏ အနုဂြဟာကြောင့်သာ စကြဝဠာ၏ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ တည်တံ့ခြင်း၊ ပျက်လဲခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတော်အား ငါ ဂါရဝပြု နမස්ကာရတင်သည်။
Verse 23
यस्याद्य आसीद् गुणविग्रहो महान्विज्ञानधिष्ण्यो भगवानज: किल । यत्सम्भवोऽहं त्रिवृता स्वतेजसावैकारिकं तामसमैन्द्रियं सृजे ॥ २२ ॥ एते वयं यस्य वशे महात्मन:स्थिता: शकुन्ता इव सूत्रयन्त्रिता: । महानहं वैकृततामसेन्द्रिया:सृजाम सर्वे यदनुग्रहादिदम् ॥ २३ ॥
ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် ထိုမဟာတ္မာ ဘဂဝန်၏ အာဏာအောက်တွင် ရှိကြပြီး ကြိုးဖြင့်ချည်ထားသော ငှက်များကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ မဟာန်-အဟင်ကာရ၊ ဝိုင်ကృత-တမသ သဘောနှင့် အင်ဒြိယများ—ဤအရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ်တို့ ဖန်ဆင်းနိုင်ခြင်းမှာ သခင်၏ အနုဂြဟာကြောင့်သာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမြင့်ဆုံး သခင်တော်အား ထပ်တလဲလဲ နမස්ကာရတင်သည်။
Verse 24
यन्निर्मितां कर्ह्यपि कर्मपर्वणींमायां जनोऽयं गुणसर्गमोहित: । न वेद निस्तारणयोगमञ्जसातस्मै नमस्ते विलयोदयात्मने ॥ २४ ॥
သခင်၏ မာယာသည် ကမ္မအဆင့်ဆင့်အလိုက် ချည်နှောင်ကာ ဂုဏ်ဖြင့်ဖန်ဆင်းသော လောက၌ မောဟဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် သခင်၏ ကရုဏာမရှိလျှင် မာယာကို လွတ်မြောက်ရန် လွယ်ကူသော လမ်းကို မသိနိုင်။ ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပျက်လဲခြင်း၏ အကြောင်းရင်း၊ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် လျောကွယ်ခြင်း၏ အတ္တဖြစ်သော သခင်တော်အား ငါ နမස්ကာရတင်သည်။
Frequently Asked Questions
She is called Viṣṇupadī because her waters first touch and wash the lotus feet of Lord Viṣṇu before entering the universe. This contact establishes her as intrinsically purifying (pavitrīkaraṇa) and theologically marks her as grace descending from the Lord (āśraya), not merely a terrestrial river.
Gaṅgā descends to Dhruvaloka after an immense span of time, and Dhruva Mahārāja continuously receives that water on his head in devotion. Because the river is Viṣṇu’s foot-wash and reaches Dhruva’s realm, sages describe Dhruvaloka as ‘Viṣṇupada’—a realm defined by proximity to the Lord’s lotus feet and by unwavering remembrance of Kṛṣṇa.
Atop Mount Meru, Gaṅgā divides into four principal streams flowing in the cardinal directions: Sītā, Alakanandā, Cakṣu, and Bhadrā. Each branch is traced through specific mountains and varṣas, showing how sacred water structures the cosmic landscape and sanctifies multiple realms.
Bhārata-varṣa is singled out as karmabhūmi because it is the arena where deliberate dharma, yajña, and conscious spiritual choice are emphasized. The other varṣas are portrayed as enjoyment-realms for highly pious beings exhausting residual merit, whereas Bhārata-varṣa uniquely supports purposeful sādhana leading beyond karma to bhakti and mukti.
The chapter states that Lord Śiva is the only male in Ilāvṛta-varṣa and that Durgā prevents other men from entering, transforming intruders into women. The narrative underscores Ilāvṛta as a protected divine domain centered on Śiva’s worship and discipline, emphasizing boundaries around sacred space and the potency of the presiding śakti.
Śiva acknowledges Saṅkarṣaṇa as the original cause of his own existence and the transcendental foundation behind cosmic functions. Although Śiva is associated with destruction and the guṇa dynamics, his stotra clarifies that the Supreme Lord remains untouched by material modes; therefore, mastery over senses and liberation from māyā require shelter at the Lord’s lotus feet.