Adhyaya 14

Verse 1

स होवाच स एष देहात्ममानिनां सत्त्वादिगुणविशेषविकल्पितकुशलाकुशलसमवहारविनिर्मितविविधदेहावलिभिर्वियोगसंयोगाद्यनादिसंसारानुभवस्य द्वारभूतेनषडिन्द्रियवर्गेण तस्मिन्दुर्गाध्ववदसुगमेऽध्वन्यापतित ईश्वरस्य भगवतो विष्णोर्वशवर्तिन्या मायया जीवलोकोऽयं यथा वणिक्सार्थोऽर्थपर: स्वदेहनिष्पादितकर्मानुभव: श्मशानवदशिवतमायां संसाराटव्यां गतो नाद्यापि विफलबहुप्रतियोगेहस्तत्तापोपशमनीं हरिगुरुचरणारविन्दमधुकरानुपदवीमवरुन्धे ॥ १ ॥

သီရှုကဒေဝါ မိန့်ကြားသည်—အို မင်းကြီး! ကိုယ်ခန္ဓာကိုပင် “ငါ” ဟု ယူဆနေသော ဇီဝသည် စတ္တဝ၊ ရဇ၊ တမ ဂုဏ်ကွဲပြားမှုများနှင့် ကောင်းမကောင်း ကမ္မလုပ်ရပ်များကြောင့် မျိုးစုံသော ကိုယ်ခန္ဓာများကို အစဉ်ဆက်ခံရပြီး တွေ့ဆုံခွဲခွာမှုတို့ဖြင့် အစမရှိသော သံသရာကို ခံစားရသည်။ ထိုအတွေ့အကြုံ၏ တံခါးမှာ အင်ဒြိယခြောက်ပါးဖြစ်၍၊ ထိုအင်ဒြိယများကြောင့်ပင် ထွက်လမ်းခက်သော ဤပစ္စည်းလောက “တော” ထဲသို့ ကျရောက်သည်။ ဘဂဝန် ဝိෂ္ဏု၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်ရှိ မာယာက သူကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ငွေလောဘကြီးသော ကုန်သည်က သင်္ချိုင်းကဲ့သို့ အမင်္ဂလာဆုံး သံသရာတောထဲ ဝင်ကာ မိမိကမ္မဖလကို ခံစားရင်း လှည့်လည်သကဲ့သို့၊ ဇီဝလည်း ကိုယ်ခန္ဓာအဆက်ဆက်တွင် တခါတရံ ပြင်းထန်၊ တခါတရံ ရောနှောသော ဒုက္ခများကို ခံစားရသည်။ သက်သာမှုကို ရှာဖွေသော်လည်း မကြာခဏ မအောင်မြင်ဘဲ၊ ဟရိ၏ ပဒပဒ္မ၌ ပျားကဲ့သို့ ဝန်ဆောင်နေသော သန့်ရှင်းဘက္တတို့၏ စင်္ဂတီကို ယခုထိ မရသေး။

Verse 2

यस्यामु ह वा एते षडिन्द्रियनामान: कर्मणा दस्यव एव ते । तद्यथा पुरुषस्य धनं यत्किञ्चिद्धर्मौपयिकं बहुकृच्छ्राधिगतं साक्षात्परमपुरुषाराधनलक्षणो योऽसौ धर्मस्तं तु साम्पराय उदाहरन्ति । तद्धर्म्यं धनं दर्शनस्पर्शनश्रवणास्वादनावघ्राणसङ्कल्पव्यवसायगृहग्राम्योपभोगेन कुनाथस्याजितात्मनो यथा सार्थस्य विलुम्पन्ति ॥ २ ॥

ဤသံသရာတောထဲတွင် အင်ဒြိယခြောက်ပါးသည် ကမ္မကြောင့် သူခိုးဓားပြများကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ လူသည် ဒုက္ခပင်ပန်းစွာ ရရှိသော ဓမ္မအတွက် သုံးစွဲရမည့် ငွေကြေး—အမြင့်ဆုံး ပုရုရှ (Paramapuruṣa) ကို တိုက်ရိုက် ပူဇော်ရာ ဓမ္မအတွက်—ကိုပင်၊ ကိုယ်ကို မထိန်းနိုင်သူ၊ အားနည်းသော “နာထ” ရှိသူထံမှ ဤလုယက်သည့် အင်ဒြိယများက မြင်ခြင်း၊ ထိခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ အရသာခံခြင်း၊ အနံ့ခံခြင်း၊ လိုချင်စိတ်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်၊ အိမ်ထောင်ရေး-လောကီပျော်ရွှင်မှုတို့၏ အမည်ဖြင့် ကုန်သည်အဖွဲ့ကို လုယက်သကဲ့သို့ လုယက်ယူသွားသည်။

Verse 3

अथ च यत्र कौटुम्बिका दारापत्यादयो नाम्ना कर्मणा वृकसृगाला एवानिच्छतोऽपि कदर्यस्य कुटुम्बिन उरणकवत्संरक्ष्यमाणं मिषतोऽपि हरन्ति ॥ ३ ॥

အရှင်မင်းကြီး၊ ဤလောက၌ ဇနီးနှင့် သားသမီးတို့ကို မိသားစုဟု ခေါ်သော်လည်း အမှန်တကယ်မှာ ကျားနှင့် မြေခွေးကဲ့သို့ ပြုမူကြသည်။ သိုးထိန်းက သိုးများကို ကာကွယ်သော်လည်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များက လုယူသကဲ့သို့၊ ကပ်စီးသူ၏ ငွေကြေးကိုလည်း သူက သတိထားကာကွယ်နေသော်လည်း မိသားစုက အင်အားဖြင့် ယူဆောင်သွားတတ်သည်။

Verse 4

यथा ह्यनुवत्सरं कृष्यमाणमप्यदग्धबीजं क्षेत्रं पुनरेवावपनकाले गुल्मतृणवीरुद्भ‍िर्गह्वरमिव भवत्येवमेव गृहाश्रम: कर्मक्षेत्रं यस्मिन्न हि कर्माण्युत्सीदन्ति यदयं कामकरण्ड एष आवसथ: ॥ ४ ॥

နှစ်စဉ် လယ်ကို ထွန်ယက်ပြီး မြက်ပင်များကို အမြစ်ပါဖယ်ရှားသော်လည်း မီးမလောင်သေးသော မျိုးစေ့များရှိနေပါက စိုက်ပျိုးချိန်တွင် ပြန်လည်ထူထပ်စွာ ပေါက်လာသကဲ့သို့၊ ဂൃဟಸ್ಥအာရှ్రమသည် ကర్మ၏ လယ်ကွင်းဖြစ်သည်။ မိသားစုဘဝကို ခံစားလိုသည့် ဆန္ဒမျိုးစေ့ မီးလောင်ပျက်စီးမသေးသရွေ့ ကర్మမပျောက်; ကံပေါ်အိုးမှ ကမ္ဖာကို ထုတ်ပစ်လည်း အနံ့ကျန်သကဲ့သို့။

Verse 5

तत्रगतो दंशमशकसमापसदैर्मनुजै: शलभशकुन्ततस्करमूषकादिभिरुपरुध्यमानबहि:प्राण: क्‍वचित् परिवर्तमानोऽस्मिन्नध्वन्यविद्याकामकर्मभिरुपरक्तमनसानुपपन्नार्थं नरलोकं गन्धर्वनगरमु पपन्नमिति मिथ्याद‍ृष्टिरनुपश्यति ॥ ५ ॥

အိမ်ထောင်ရေးဘဝ၌ ချုပ်နှောင်ခံရသော သတ္တဝါသည် တခါတရံ ဒံရှ်‑ခြင်ကဲ့သို့ နိမ့်ကျသူများကြောင့်၊ တခါတရံ ပိုးကောင်များ၊ မုဆိုးငှက်များ၊ ခိုးသူများ၊ ကြွက်များ စသည်တို့ကြောင့် ဒုက္ခရောက်သည်။ သို့သော်လည်း သူသည် သံသရာလမ်းပေါ်တွင် ဆက်လက်လှည့်လည်နေသည်။ အဝိဇ္ဇာကြောင့် ကာမတဏှာတက်ကာ ကర్మကိုလုပ်ပြီး၊ စိတ်သည် ထိုအရာများတွင် စွဲလန်းသဖြင့် ယာယီသော ဤလောကကို ဂန္ဓဗ္ဗနဂရကဲ့သို့ မိစ္ဆာဖြစ်သော်လည်း တည်မြဲသကဲ့သို့ မြင်တတ်သည်။

Verse 6

तत्र च क्‍वचिदातपोदकनिभान् विषयानुपधावति पानभोजनव्यवायादिव्यसनलोलुप: ॥ ६ ॥

တခါတရံ ဤ “ဂန္ဓဗ္ဗနဂရ” ကဲ့သို့သော လောက၌ သောက်စားခြင်း၊ စားသောက်ခြင်း၊ လိင်ဆက်ဆံခြင်း စသည့် အလေ့အထများကို လောဘကြီးကာ အာရုံဝတ္ထုများနောက်သို့ သဲကန္တာရ၌ သမင်က မိရိချိကာ (ရေမြင်ယောင်) နောက်လိုက်သကဲ့သို့ လိုက်လံပြေးသည်။

Verse 7

क्‍वचिच्चाशेषदोषनिषदनं पुरीषविशेषं तद्वर्णगुणनिर्मितमति: सुवर्णमुपादित्सत्यग्निकामकातर इवोल्मुकपिशाचम् ॥ ७ ॥

တခါတရံ သတ္တဝါသည် အဝါရောင် မစင်ကဲ့သို့သော “ရွှေ” ကို လိုက်လံရှာဖွေသည်—အပြစ်အနာအဆာများ၏ နေရာဖြစ်သည်။ ရဇိုဂုဏ်က လွှမ်းမိုးထားသော စိတ်သည် ရွှေရောင်ကို မောဟကာ ယူလိုတတ်သည်; တောထဲတွင် အအေးဒဏ်ခံရသူက စိုစွတ်မြေပြင်၌ တောက်ပနေသော အလင်းကို မီးဟုထင်ပြီး လိုက်ပြေးသကဲ့သို့။

Verse 8

अथ कदाचिन्निवासपानीयद्रविणाद्यनेकात्मोपजीवनाभिनिवेश एतस्यां संसाराटव्यामितस्तत: परिधावति ॥ ८ ॥

တခါတရံ ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါသည် နေရာထိုင်ခင်း၊ ရေ၊ ဥစ္စာဓနတို့ကို ရှာဖွေကာ ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းသိမ်းရန်သာ စွဲလမ်းနေသည်။ လိုအပ်ချက်မျိုးစုံကို စုဆောင်းရင်း အရာအားလုံးကို မေ့ကာ သံသရာတောအတွင်း အမြဲတမ်း ပြေးလွှားနေသည်။

Verse 9

क्‍वचिच्च वात्यौपम्यया प्रमदयाऽऽरोहमारोपितस्तत्कालरजसा रजनीभूत इवासाधुमर्यादो रजस्वलाक्षोऽपि दिग्देवता अतिरजस्वलमतिर्न विजानाति ॥ ९ ॥

တခါတရံ လေမုန်တိုင်းအမှုန်ကဲ့သို့ ရဇစ်က မျက်စိကွယ်စေသဖြင့် ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါသည် ‘ပ్రమဒါ’ ဟုခေါ်သော ဆန့်ကျင်လိင်၏ အလှကိုမြင်၍ မောဟဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မိန်းမ၏ ပေါင်ပေါ်သို့ မြှောက်တင်ခံရပြီး ထိုအချိန်တွင် ရာဂ၏ အားက သူ၏ ကောင်းသောအာရုံနှင့် အင်ဒြိယများကို အနိုင်ယူသည်။ ကာမအမှောင်ထဲတွင် လိင်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းများကို ချိုးဖောက်ကာ၊ ဒိသဒေဝတာတို့ စောင့်ကြည့်သက်သေဖြစ်ကြသည်ကို မသိဘဲ၊ အလယ်ညတွင် မတရားသော ကာမကို ခံစားပြီး နောင်လာမည့် ပြစ်ဒဏ်ကို မမြင်နိုင်။

Verse 10

क्‍वचित्सकृदवगतविषयवैतथ्य: स्वयं पराभिध्यानेन विभ्रंशितस्मृतिस्तयैव मरीचितोयप्रायांस्तानेवाभिधावति ॥ १० ॥

တခါတရံ ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါသည် အာရုံခံစားမှု၏ အလကားဖြစ်မှုနှင့် ဒုက္ခပြည့်ဝမှုကို ကိုယ်တိုင်သိမြင်တတ်သည်။ သို့သော် ကိုယ်ခန္ဓာကို ‘ငါ’ ဟုစွဲလမ်းမှုကြောင့် မှတ်ဉာဏ်ပျက်ကွက်ပြီး၊ မရပ်မနား ထိုပျော်ရွှင်မှုများကို ထပ်ခါထပ်ခါ လိုက်လံရှာဖွေသည်—သဲကန္တာရ၌ တိရစ္ဆာန်က မရိချိကာရေကို လိုက်သကဲ့သို့။

Verse 11

क्‍वचिदुलूकझिल्लीस्वनवदतिपरुषरभसाटोपं प्रत्यक्षं परोक्षं वा रिपुराजकुलनिर्भर्त्सितेनातिव्यथितकर्णमूलहृदय: ॥ ११ ॥

တခါတရံ ရန်သူများနှင့် အစိုးရဝန်ထမ်းများက တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ သွယ်ဝိုက်ဖြစ်စေ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော စကားများဖြင့် ဆဲဆိုသည့်အခါ ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါသည် အလွန်နာကျင်ရသည်။ ထိုအချိန်တွင် နားအမြစ်နှင့် နှလုံးသားသည် အလွန်ဝမ်းနည်းနာကျင်သည်။ ထိုသို့သော ဆူပူခြင်းသည် ငှက်မုန်တိုင်း (owl) နှင့် ခြင်္ကောင် (cricket) အသံကဲ့သို့ ကရကရ ဖြစ်သည်။

Verse 12

स यदा दुग्धपूर्वसुकृतस्तदा कारस्करकाकतुण्डाद्यपुण्यद्रुमलताविषोदपानवदुभयार्थशून्यद्रविणान्जीवन्मृतान् स्वयं जीवन्म्रियमाण उपधावति ॥ १२ ॥

အတိတ်ဘဝက ကုသိုလ်ကြောင့် ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါသည် ဤဘဝတွင် ပစ္စည်းဆိုင်ရာ အဆင်ပြေမှုများကို ရရှိသည်။ သို့သော် ထိုအရာများ ကုန်ဆုံးသွားသောအခါ ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ဖက်စလုံးတွင် အကျိုးမရှိသော ဥစ္စာဓနကို အားကိုးလာသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုဥစ္စာကို ကိုင်ထားသော “အသက်ရှိသော်လည်း သေပြီးသား” လူများထံ သွားရောက်ကပ်လှမ်းသည်။ ထိုသူတို့သည် မသန့်ရှင်းသော သစ်ပင်-နွယ်ပင်များနှင့် အဆိပ်ရေတွင်းများကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ သူကိုယ်တိုင်လည်း အသက်ရှင်ရင်း သေသွားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။

Verse 13

एकदासत्प्रसङ्गान्निकृतमतिर्व्युदकस्रोत:स्खलनवद् उभयतोऽपि दु:खदं पाखण्डमभियाति ॥ १३ ॥

တခါတရံ ဤရုပ်ဝတ္ထုလောက၏ တောအုပ်ထဲရှိ ဒုက္ခကို လျော့ချလို၍ ချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ်သည် ဘုရားမယုံသူများထံမှ စျေးပေါသော “ကောင်းချီး” ကို ယူတတ်သည်။ သူတို့နှင့်ပေါင်းသင်းရာတွင် ဉာဏ်ပျက်စီးပြီး ရေတိမ်စီးကြောင်းထဲ ခုန်ချကာ ခေါင်းကွဲသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယခုလောကနှင့် နောင်လောက နှစ်ဖက်လုံးတွင် ဒုက္ခသာ ရရှိသည်။ ထို့အပြင် ဝေဒကို ဆန့်ကျင်ဟောပြောသော အတုသဒ္ဓု–ဆွာမီများထံသို့လည်း သွားသော်လည်း အကျိုးမရ။

Verse 14

यदा तु परबाधयान्ध आत्मने नोपनमति तदा हि पितृपुत्रबर्हिष्मत: पितृपुत्रान् वा स खलु भक्षयति ॥ १४ ॥

ရုပ်ဝတ္ထုလောက၌ ချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ်သည် အခြားသူများကို အမြတ်ထုတ်ထားသော်လည်း ကိုယ့်စားဝတ်နေရေး မစီမံနိုင်လျှင်၊ ကိလေသာကြောင့် မျက်ကန်းသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ ကိုယ့်အဖေ သို့မဟုတ် သားကိုပါ အမြတ်ထုတ်၍ အနည်းငယ်သာရှိသည့် ပစ္စည်းတောင် လုယူလိုသည်။ အဖေ၊ သား သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးများထံမှ မရနိုင်လျှင်လည်း သူတို့ကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် ဒုက္ခပေးရန် အသင့်ဖြစ်နေသည်။

Verse 15

क्‍वचिदासाद्य गृहं दाववत्प्रियार्थविधुरमसुखोदर्कं शोकाग्निना दह्यमानो भृशं निर्वेदमुपगच्छति ॥ १५ ॥

တခါတရံ အိမ်ထောင်ရေးကို တောမီးလောင်သကဲ့သို့ တွေ့ရသည်—ချစ်မြတ်နိုးစရာ ပျော်ရွှင်မှု မရှိဘဲ နောက်ဆုံးတွင် ဒုက္ခသာ တိုးပွားသည်။ ဝမ်းနည်းခြင်းမီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေသဖြင့် သူသည် အလွန်အမင်း ငြီးငွေ့ခြင်းနှင့် နောင်တကို ရောက်သည်။ ဂೃಹಸ್ಥဘဝတွင် ထာဝရပျော်ရွှင်မှုအတွက် အထောက်အကူဖြစ်သည့်အရာ မရှိ။ ထိုတွင် ပိတ်မိ၍ တခါတရံ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အလွန်ကံမကောင်းဟု အပြစ်တင်ပြီး တခါတရံ ယခင်ဘဝ၌ ကုသိုလ်မရှိခြင်းကြောင့်ဟု ထင်မြင်သည်။

Verse 16

क्‍वचित्कालविषमितराजकुलरक्षसापहृतप्रियतमधनासु: प्रमृतक इव विगतजीवलक्षण आस्ते ॥ १६ ॥

တခါတရံ ကာလ၏ မညီမညာသက်ရောက်မှုကြောင့် အစိုးရအရာရှိများသည် လူစားရက္ခသများကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး သူစုဆောင်းထားသမျှ ချစ်မြတ်နိုးသော ငွေကြေးကို အကုန်လုံး လုယူသွားသည်။ ဘဝအတွက် သိမ်းဆည်းထားသည့် ငွေကြေးကို ဆုံးရှုံးသဖြင့် သူသည် စိတ်အားထက်သန်မှု ပျောက်ကွယ်ကာ တကယ်တမ်း သေသွားသကဲ့သို့—အသက်ရှင်ခြင်းလက္ခဏာများပင် မမြင်ရတော့။

Verse 17

कदाचिन्मनोरथोपगतपितृपितामहाद्यसत्सदिति स्वप्ननिर्वृतिलक्षणमनुभवति ॥ १७ ॥

တခါတရံ ချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ်သည် စိတ်ကူးယဉ်မှုကြောင့် အဖေ၊ အဖိုး စသည့် ဘိုးဘွားများသည် သား သို့မဟုတ် မြေး၏ ပုံစံဖြင့် ပြန်လာကြသည်ဟု ထင်မြင်သည်။ ထို့ကြောင့် အိပ်မက်ထဲက ပျော်ရွှင်မှုကဲ့သို့ ခဏတာ အာနന്ദကို ခံစားပြီး ထိုသို့သော စိတ်ကူးယဉ်အတွေးများတွင်ပင် ပျော်မွေ့နေသည်။

Verse 18

क्‍वचिद् गृहाश्रमकर्मचोदनातिभरगिरिमारुरुक्षमाणो लोकव्यसनकर्षितमना: कण्टकशर्कराक्षेत्रं प्रविशन्निव सीदति ॥ १८ ॥

တခါတရံ အိမ်ထောင်ရှင်အာရှ్రమ၏ ယဇ္ဈနှင့် အကျိုးလိုက်လုပ်ငန်းများကဲ့သို့သော တာဝန်များ၏ အလွန်လေးလံမှုကို တောင်တက်သကဲ့သို့ ခံယူရပြီး၊ လောကီအာရုံပျော်ရွှင်မှုများက စိတ်ကိုဆွဲငင်သဖြင့် ဆူးနှင့်ကျောက်စရစ်ပြည့်လမ်းကို တက်သူကဲ့သို့ နာကျင်၍ ပင်ပန်းကျရောက်သည်။

Verse 19

क्‍वचिच्च दु:सहेन कायाभ्यन्तरवह्निना गृहीतसार: स्वकुटुम्बाय क्रुध्यति ॥ १९ ॥

တခါတရံ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းရှိ မခံနိုင်သော ဆာလောင်မှုနှင့် ရေငတ်မှု၏ မီးကြောင့် သည်းခံမှု ပျောက်ကာ၊ မိမိ၏ မိသားစု—သား၊ သမီး၊ ဇနီး—တို့အပေါ် ဒေါသထွက်ပြီး၊ သူတို့ကို မေတ္တာမဲ့စွာ ဆက်ဆံသဖြင့် ပိုမိုဒုက္ခရောက်သည်။

Verse 20

स एव पुनर्निद्राजगरगृहीतोऽन्धे तमसि मग्न: शून्यारण्य इव शेते नान्यत्किञ्चन वेद शव इवापविद्ध: ॥ २० ॥

သူသည် နောက်တဖန် အိပ်စက်ခြင်းဟူသော မြွေကြီး(ပိုင်သွန်)၏ မျိုစားခြင်းကို ခံရကာ မသိမှုအမှောင်ထဲသို့ နစ်မြုပ်သွားသည်။ လူဝေးတောထဲ ပစ်ချထားသော အလောင်းကဲ့သို့ လဲလျောင်းနေပြီး ဘာမျှမသိနိုင်။

Verse 21

कदाचिद्भग्नमानदंष्ट्रो दुर्जनदन्दशूकैरलब्धनिद्राक्षणो व्यथितहृदयेनानुक्षीयमाणविज्ञानोऽन्धकूपेऽन्धवत्पतति ॥ २१ ॥

တခါတရံ မနာလိုသော ရန်သူများသည် မြွေစသည့် အဆိပ်ရှိသတ္တဝါများကဲ့သို့ ကိုက်ခဲ၍ သူ၏ ဂုဏ်သိက္ခာ ပျက်စီးစေသည်။ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကြောင့် အိပ်စက်ချိန်တစ်ခဏမျှ မရ။ နှလုံးနာကျင်၍ ဉာဏ်နှင့် သတိလည်း တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းကာ မသိမှု၏ အမှောင်ကန်ထဲသို့ မျက်ကန်းကဲ့သို့ ကျသွားသည်။

Verse 22

कर्हि स्म चित्काममधुलवान् विचिन्वन् यदा परदारपरद्रव्याण्यवरुन्धानो राज्ञा स्वामिभिर्वा निहत: पतत्यपारे निरये ॥ २२ ॥

တခါတရံ အာရုံခံစားမှု၏ အနည်းငယ်သော ချိုမြိန်မှုကို လိုက်ရှာရင်း သူသည် အခြားသူ၏ ဇနီးနှင့် မတရားဆက်ဆံခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသူ၏ ပစ္စည်းကို ခိုးယူသည်။ ထိုအခါ အစိုးရက ဖမ်းဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ထိုမိန်းမ၏ ခင်ပွန်း/ကာကွယ်သူက အပြစ်ပေးခြင်းကြောင့် အနည်းငယ်သော စိတ်ကျေနပ်မှုအတွက်ပင် အဆုံးမရှိသော နရကအခြေအနေသို့ ကျရောက်သည်။

Verse 23

अथ च तस्मादुभयथापि हि कर्मास्मिन्नात्मन: संसारावपनमुदाहरन्ति ॥ २३ ॥

ထို့ကြောင့် ပညာရှိများနှင့် တတ္တဝဒർശီများသည် အကျိုးဖလကိုလိုလားသော လောကီကမ္မလမ်းကို ရှုတ်ချကြသည်။ အကြောင်းမှာ ဤလမ်းသည် ယခုဘဝနှင့် နောက်ဘဝတို့၏ ဒုက္ခများ၏ အမြစ်နှင့် ပေါက်ဖွားရာဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 24

मुक्तस्ततो यदि बन्धाद्देवदत्त उपाच्छिनत्ति तस्मादपि विष्णुमित्र इत्यनवस्थिति: ॥ २४ ॥

ချည်နှောင်ခံထားသော ဇီဝသည် အခြားသူ၏ ငွေကို ခိုးယူခြင်း သို့မဟုတ် လှည့်စားခြင်းဖြင့် ရယူကာ အပြစ်ဒဏ်မှ လွတ်ကင်းပြီး ကိုယ်ပိုင်ထားတတ်သည်။ ထို့နောက် ဒေဝဒတ္တဟု အမည်ရသူက သူ့ကို လှည့်စား၍ ငွေကို ယူသွားသည်။ ထို့နောက် ဝိෂ္ဏုမိတ္တဟု အမည်ရသူက ဒေဝဒတ္တထံမှ ထိုငွေကို ထပ်မံခိုးယူသွားသည်။ ငွေသည် တစ်နေရာတည်း မတည်မြဲဘဲ လက်မှလက်သို့ ပြောင်းလဲနေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မည်သူမျှ အမှန်တကယ် မခံစားနိုင်ဘဲ၊ အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်၏ ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ်သာ ကျန်ရစ်သည်။

Verse 25

क्‍वचिच्च शीतवाताद्यनेकाधिदैविकभौतिकात्मीयानां दशानां प्रतिनिवारणेऽकल्पो दुरन्तचिन्तया विषण्ण आस्ते ॥ २५ ॥

တစ်ခါတစ်ရံ အအေးလေ၊ အပူလောင်ခြင်း စသည့် အာဓိဒေဝိက၊ အာဓိဘောတိက၊ အာဓျာတ္မိက ဒုက္ခသုံးမျိုးမှ ကိုယ်ကို မကာကွယ်နိုင်သဖြင့် ချည်နှောင်ခံဇီဝသည် အဆုံးမရှိသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုကြောင့် စိတ်ညစ်၍ ငိုကြွေးမြည်တမ်းသည့် ဘဝကို နေထိုင်ရသည်။

Verse 26

क्‍वचिन्मिथो व्यवहरन् यत्किञ्चिद्धनमन्येभ्यो वा काकिणिकामात्रमप्यपहरन् यत्किञ्चिद्वा विद्वेषमेति वित्तशाठ्यात् ॥ २६ ॥

ငွေကြေးအပြန်အလှန်တွင် လူတစ်ဦးက အခြားတစ်ဦးကို ကာကိဏီတစ်ပြားလောက် သို့မဟုတ် ထိုထက်နည်းနည်းပင် လှည့်စားလျှင် သူတို့သည် အပြန်အလှန် ရန်သူများ ဖြစ်သွားကြသည်။

Verse 27

अध्वन्यमुष्मिन्निम उपसर्गास्तथा सुखदु:खरागद्वेषभयाभिमानप्रमादोन्मादशोकमोहलोभमात्सर्येर्ष्यावमानक्षुत्पिपासाधिव्याधिजन्मजरामरणादय: ॥ २७ ॥

ဤလောကီဘဝခရီးတွင် ကျွန်ုပ်ပြောခဲ့သကဲ့သို့ မကျော်လွှားနိုင်သော အခက်အခဲများ များစွာရှိသည်။ ထို့ပြင် အမည်သာရှိသော ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှု၊ ချစ်ခင်ကပ်လျက်မှုနှင့် မုန်းတီးမှု၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ မဟာမိတ်မဟုတ်သော ဂုဏ်မာန်၊ ပေါ့ဆမှု၊ စိတ်မတည်ငြိမ်မှု၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု၊ မောဟ၊ လောဘ၊ မနာလိုမှု၊ ရန်လိုမှု၊ အရှက်ခွဲမှု၊ ဆာလောင်မှုနှင့် ရေငတ်မှု၊ စိတ်ပင်ပန်းမှု၊ ရောဂါ၊ မွေးဖွားခြင်း၊ အိုမင်းခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း စသည့် ဒုက္ခများလည်း ရှိသည်။ ဤအရာအားလုံး ပေါင်းစည်း၍ အာရုံခံစားမှုကို လိုလားသော ချည်နှောင်ခံဇီဝအား ဒုက္ခသာ ပေးသည်။

Verse 28

क्‍वापि देवमायया स्त्रिया भुजलतोपगूढ: प्रस्कन्नविवेकविज्ञानो यद्विहारगृहारम्भाकुलहृदयस्तदाश्रयावसक्तसुतदुहितृकलत्रभाषितावलोकविचेष्टितापहृतहृदय आत्मानमजितात्मापारेऽन्धे तमसि प्रहिणोति ॥ २८ ॥

တခါတရံ ချုပ်နှောင်ခံရသော ဇီဝသည် ဒေဝမာယာက မိန်းမအဖြစ် ပုံဖော်၍ ဖက်တွယ်ခြင်းကို လိုလားစေသဖြင့် ဉာဏ်နှင့် ဘဝရည်မှန်းချက်သိမြင်မှု ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ထို့နောက် ဝိညာဉ်ရေးကျင့်စဉ်ကို စွန့်၍ ဇနီး/ချစ်သူနှင့် အိမ်ထောင်ရေးတွင် အလွန်ကပ်လျက်နေကာ သူမနှင့် ကလေးများ၏ စကား၊ မျက်နှာပြင်၊ အပြုအမူတို့ကြောင့် နှလုံးသား လုယူခံရပြီး ကృష్ణသတိကို ဆုံးရှုံးကာ ပစ္စည်းလောက၏ ထူထဲသော အမှောင်ထဲသို့ ကိုယ်တိုင်ကျရောက်စေသည်။

Verse 29

कदाचिदीश्वरस्य भगवतो विष्णोश्चक्रात्परमाण्वादिद्विपरार्धापवर्गकालोपलक्षणात्परिवर्तितेन वयसा रंहसा हरत आब्रह्मतृणस्तम्बादीनां भूतानामनिमिषतो मिषतां वित्रस्तहृदयस्तमेवेश्वरं कालचक्रनिजायुधं साक्षाद्भगवन्तं यज्ञपुरुषमनाद‍ृत्य पाखण्डदेवता: कङ्कगृध्रबकवटप्राया आर्यसमयपरिहृता: साङ्केत्येनाभिधत्ते ॥ २९ ॥

ဗိဿနုဘုရား၏ စက်ဝိုင်း—ဟရီစက်ဝိုင်း—သည် ကာလစက်ဝိုင်းဖြစ်၍ အဏုမြူအစမှ ဘြဟ္မာ၏ အသက်ဆုံးချိန်အထိ ပျံ့နှံ့ကာ လုပ်ဆောင်မှုအားလုံးကို ထိန်းချုပ်ပြီး ဘြဟ္မာမှ မြက်တံလေးတစ်ချောင်းအထိ သတ္တဝါအားလုံး၏ အသက်ကို မရပ်မနား ချွတ်ယူကာ လှည့်ပတ်နေသည်။ သေမင်းကို ကြောက်၍ ဇီဝသည် ကယ်တင်သူကို ရှာသော်လည်း ကာလကို အားမလျော့သော အာယုဓအဖြစ် ကိုင်ဆောင်သည့် စာကာသ် ယဇ္ဉပုရုရှ ဘဂဝန်ကို မလေးစားဘဲ အာဏာမရှိသော ကျမ်းများထဲက လူလုပ်ဘုရားများကို အားကိုးတတ်သည်; ထိုဘုရားများသည် အလောင်းစားငှက်နှင့် ကော်ကဲ့သို့ဖြစ်၍ ဝေဒမတော်မူ၊ သေမင်း၏ လက်ကုပ်မှ မကယ်နိုင်။

Verse 30

यदा पाखण्डिभिरात्मवञ्चितैस्तैरुरु वञ्चितो ब्रह्मकुलं समावसंस्तेषां शीलमुपनयनादिश्रौतस्मार्तकर्मानुष्ठानेन भगवतो यज्ञपुरुषस्याराधनमेव तदरोचयन् शूद्रकुलं भजते निगमाचारेऽशुद्धितो यस्य मिथुनीभाव: कुटुम्बभरणं यथा वानरजाते: ॥ ३० ॥

ပရမဘုရားကို မယုံကြည်သော အတုဆွာမီ၊ ယောဂီ၊ “အဝတား” များကို ပာရှဏ္ဍီဟု ခေါ်သည်။ သူတို့ကိုယ်တိုင်လည်း လမ်းမှား၍ လိမ်လည်ခံရသူများဖြစ်ပြီး သူတို့ထံသွားသူလည်း မလွဲမသွေ လိမ်လည်ခံရသည်။ ထိုသို့ လိမ်လည်ခံရပြီးနောက် တခါတရံ ဘြာဟ္မဏ သို့မဟုတ် ကృష్ణသတိရှိသော ဝေဒနည်းလမ်းလိုက်သူများကို အားကိုးကာ အုပနယန စသည့် ရှရောတ-စမာရ္တ ကర్మများဖြင့် ယဇ္ဉပုရုရှ ဘဂဝန်ကို ပူဇော်နည်းကို သင်ယူသည်။ သို့သော် ထိုစည်းကမ်းများတွင် မတည်နိုင်သဖြင့် ပြန်လည်ကျဆင်းကာ ကာမပျော်ရွှင်မှု စီမံရာတွင် ကျွမ်းကျင်သော ရှူဒြာအုပ်စုထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး မိသားစုထမ်းပိုးခြင်းနှင့် မိုင်ထုန (လိင်ဆက်ဆံမှု) သည် မျောက်မျိုးကဲ့သို့ ထင်ရှားလာသည်။

Verse 31

तत्रापि निरवरोध: स्वैरेण विहरन्नतिकृपणबुद्धिरन्योन्यमुखनिरीक्षणादिना ग्राम्यकर्मणैव विस्मृतकालावधि: ॥ ३१ ॥

အဲဒီနေရာမှာလည်း သူတို့သည် အတားအဆီးမရှိဘဲ စိတ်ကြိုက်လှုပ်ရှားနေကြပြီး ကျပ်တည်းသော ဉာဏ်ကြောင့် ဘဝရည်မှန်းချက်ကို မသိကြ။ တစ်ယောက်တစ်ယောက် မျက်နှာကြည့်ခြင်းစသည်တို့က အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုကို သတိရစေပြီး သူတို့သည် ဂြာမ်ယကမ္မ ဟုခေါ်သော လောကီအလုပ်များတွင်သာ မနားမနေ လုပ်ကိုင်ကာ မိမိတို့၏ အတိုအသက်တာ အဆုံးသတ်မည့်ကာလကို လုံးဝမေ့လျော့သွားကြသည်။

Verse 32

क्‍वचिद् द्रुमवदैहिकार्थेषु गृहेषु रंस्यन् यथा वानर: सुतदारवत्सलो व्यवायक्षण: ॥ ३२ ॥

တခါတရံ ဇီဝသည် ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်အတွက် အိမ်ထောင်ရေးတွင် သစ်ပင်တစ်ပင်မှ တစ်ပင်သို့ ခုန်ကူးသော မျောက်ကဲ့သို့ ပျော်မြူးနေပြီး သားသမီးနှင့် ဇနီးကို အလွန်ချစ်ကာ ခဏတာ လိင်ပျော်ရွှင်မှု၏ ကျွန်ဖြစ်သွားသည်။ မျောက်သည် နောက်ဆုံးတွင် မုဆိုး၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရသကဲ့သို့၊ ဤဘद्धဇီဝသည် ခဏတာ ကာမစိတ်ချမ်းသာမှုကြောင့် မိုဟ်တက်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ခုန်ကူးရင်း မိသားစုဘဝ၏ အကျဉ်းထောင်ထဲတွင် ပိတ်မိပြီး ပစ္စည်းလောက၏ ချည်နှောင်မှုမှ မလွတ်နိုင်။

Verse 33

एवमध्वन्यवरुन्धानो मृत्युगजभयात्तमसि गिरिकन्दरप्राये ॥ ३३ ॥

ဤရုပ်ဝတ္ထုလောက၌ ချည်နှောင်ခံရသော ဇီဝသည် အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်နှင့် မိမိ၏ ဆက်နွယ်မှုကို မေ့လျော့ကာ ကృష్ణ-သတိတရားကို မဂရုမစိုက်လျှင် အပြစ်နှင့် မကောင်းမှု အမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ထို့နောက် ဒုက္ခသုံးမျိုး၏ ဖိစီးမှုကို ခံရပြီး မရဏဒံရိုင်းကဲ့သို့သော ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် တောင်ဂူကဲ့သို့ အမှောင်ထဲသို့ ကျရောက်သည်။

Verse 34

क्‍वचिच्छीतवाताद्यनेकदैविकभौतिकात्मीयानां दु:खानां प्रतिनिवारणेऽकल्पो दुरन्तविषयविषण्ण आस्ते ॥ ३४ ॥

တခါတရံတွင် သူသည် အလွန်အမင်းအေးမြခြင်း၊ လေပြင်းများကဲ့သို့သော ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ ဒုက္ခများကို ခံစားရသည်။ ထို့ပြင် အခြားသတ္တဝါများ၏ လှုပ်ရှားမှုများနှင့် သဘာဝအနှောင့်အယှက်များကြောင့်လည်း ဒုက္ခရောက်သည်။ မတားဆီးနိုင်ဘဲ ဒုက္ခအခြေအနေတွင် နေရသောအခါ ရုပ်ဝတ္ထုအပျော်အပါးကို လိုလားသဖြင့် စိတ်ညှိုးနွမ်းလာသည်။

Verse 35

क्‍वचिन्मिथो व्यवहरन् यत्किञ्चिद्धनमुपयाति वित्तशाठ्येन ॥ ३५ ॥

တခါတရံ ချည်နှောင်ခံရသောသူများသည် အချင်းချင်း ငွေကြေးလဲလှယ်၍ အနည်းငယ် အမြတ်ရကြသော်လည်း ငွေကြေးအပေါ် လိမ်လည်မှုကြောင့် အချိန်ကြာလာသည်နှင့် ရန်ငြိုးပေါ်ပေါက်သည်။ အမြတ်နည်းနည်းရှိသော်လည်း မိတ်ဆွေမှု ပျက်ကွက်ပြီး ရန်သူများဖြစ်သွားသည်။

Verse 36

क्‍वचित्क्षीणधन: शय्यासनाशनाद्युपभोगविहीनो यावदप्रतिलब्धमनोरथोपगतादानेऽवसितमतिस्ततस्ततोऽवमानादीनि जनादभिलभते ॥ ३६ ॥

တခါတရံ ငွေကြေးကုန်ခမ်းသွားသောအခါ အိပ်ရာ၊ ထိုင်ခုံ၊ အစားအစာ စသည့် အခြေခံလိုအပ်ချက်များပင် မရနိုင်ဘဲ ထိုင်ရန်နေရာတောင် မရှိတော့သည်။ ဆန္ဒမပြည့်မီ၍ တရားမျှတသောနည်းလမ်းဖြင့် မရနိုင်သော် အခြားသူ၏ ပစ္စည်းကို မတရားသိမ်းယူရန် စိတ်ဆုံးဖြတ်လာသည်။ လိုချင်သည့်အရာ မရသောအခါ လူများ၏ အရှက်ခွဲမှုတို့ကို ခံရပြီး အလွန်စိတ်ညှိုးနွမ်းသည်။

Verse 37

एवं वित्तव्यतिषङ्गविवृद्धवैरानुबन्धोऽपि पूर्ववासनया मिथ उद्वहत्यथापवहति ॥ ३७ ॥

ဤသို့ ငွေကြေးနှင့် ပတ်သက်မှုကြောင့် ရန်ငြိုးချည်နှောင်မှု တိုးပွားနေသော်လည်း၊ အဟောင်းဝါသနာများကြောင့် ဆန္ဒများကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြည့်ဆည်းရန် အချင်းချင်း လက်ထပ်ကြတတ်သည်။ သို့ရာတွင် ကံမကောင်းစွာ ထိုအိမ်ထောင်ရေးများသည် ကြာရှည်မတည်မြဲဘဲ ကွာရှင်းခြင်း သို့မဟုတ် အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် ပြန်လည်ကွဲကွာသွားကြသည်။

Verse 38

एतस्मिन् संसाराध्वनि नानाक्लेशोपसर्गबाधित आपन्नविपन्नो यत्र यस्तमु ह वावेतरस्तत्र विसृज्य जातं जातमुपादाय शोचन्मुह्यन् बिभ्यद्विवदन् क्रदन् संहृष्यन्गायन्नह्यमान: साधुवर्जितो नैवावर्ततेऽद्यापि यत आरब्ध एष नरलोकसार्थो यमध्वन: पारमुपदिशन्ति ॥ ३८ ॥

ဤလောကသံသရာလမ်းကြောင်းသည် ဒုက္ခကလေးရှ်နှင့် အန္တရာယ်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ချုပ်နှောင်ခံရသောဇီဝသည် တခါတရံ အမြတ်ရ၊ တခါတရံ အရှုံးရ; တခါတရံ သေခြင်းသို့မဟုတ် အခြေအနေကြောင့် ဖခင်နှင့်ကွာခွာပြီး၊ ထိုသူကိုထားခဲ့ကာ ကလေးများစသည့် အခြားသူများအပေါ် စွဲလမ်းလာသည်။ ဝမ်းနည်းမှု၊ မောဟ၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ ငိုကြွေးမှု၊ အငြင်းပွားမှု၊ တခါတရံ ပျော်ရွှင်၍ သီချင်းဆိုခြင်းတို့တွင် ပိတ်မိကာ အနာဒီကတည်းက ဘဂဝန်နှင့်ကွာခွာမှုကို မေ့လျော့သွားသည်။ ထို့ကြောင့် ယမလမ်းကဲ့သို့ အန္တရာယ်ရှိသောလမ်းကို သာယာမှုမရှိဘဲ လှည့်လည်ရသည်။ ကိုယ်တိုင်သိမြင်သူတို့သည် ဘဂဝန်ကို အားကိုး၍ ဘက္တိမဂ္ဂဖြင့်သာ လွတ်မြောက်နိုင်သည်; ဘက္တိမရှိလျှင် မလွတ်နိုင်—ကృష్ణသတိသည် အားကိုးရာဖြစ်သည်။

Verse 39

यदिदं योगानुशासनं न वा एतदवरुन्धते यन्न्यस्तदण्डा मुनय उपशमशीला उपरतात्मान: समवगच्छन्ति ॥ ३९ ॥

ဤယောဂအညွှန်းသည် အကြမ်းဖက်မှုကို စွန့်လွှတ်ပြီး သတ္တဝါအားလုံး၏ မိတ်ဆွေဖြစ်ကာ စိတ်ငြိမ်းချမ်း၍ အင်ဒြိယနှင့် စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ထားသော မုနိတို့အတွက် လွယ်ကူသည်။ သူတို့သည် ငြိမ်းချမ်းသောအသိဖြင့် မောက္ခလမ်း—ဘုရားသခင်ထံ ပြန်သွားရာလမ်း—ကို လွယ်ကူစွာ သိမြင်ရသည်။ သို့သော် ဒုက္ခမယ့် လောကအခြေအနေများတွင် စွဲလမ်းနေသော ဝတ္ထုနိယမသမားသည် သူတို့နှင့် မပေါင်းသင်းနိုင်။

Verse 40

यदपि दिगिभजयिनो यज्विनो ये वै राजर्षय: किं तु परं मृधे शयीरन्नस्यामेव ममेयमिति कृतवैरानुबन्धायां विसृज्य स्वयमुपसंहृता: ॥ ४० ॥

နိုင်ငံများကို အောင်နိုင်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ပြီး ယဇ్ఞပြုလုပ်ရာတွင်လည်း နိုင်နင်းသော မဟာရာဇဋ္ဌိများစွာရှိသော်လည်း ဘဂဝန်အား ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် ဆောင်ရွက်သော ဝန်ဆောင်မှုကို မရရှိခဲ့ကြ။ အကြောင်းမှာ “ငါသည် ဤကိုယ်ခန္ဓာ၊ ဤသည် ငါ၏ပိုင်ဆိုင်မှု” ဟူသော မှားယွင်းသတိကို မအနိုင်ယူနိုင်ခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုကိုယ်အဟင်ကာရကြောင့် ရန်ငြိုးချည်နှောင်ကာ စစ်တိုက်ပြီး နောက်ဆုံး စစ်မြေပြင်တွင် လဲကျသေဆုံး၍ ဘဝ၏ အမှန်တကယ်တာဝန်ကို မပြီးမြောက်ခဲ့ကြ။

Verse 41

कर्मवल्लीमवलम्ब्य तत आपद: कथञ्चिन्नरकाद्विमुक्त: पुनरप्येवं संसाराध्वनि वर्तमानो नरलोकसार्थमुपयाति एवमुपरि गतोऽपि ॥ ४१ ॥

ချုပ်နှောင်ခံရသောဇီဝသည် အကျိုးပေးကမ္မ၏ ဝယ်လ်လီကို အားကိုးလျှင်၊ ကုသိုလ်ကြောင့် နတ်ပြည်စသည့် မြင့်မားသောလောကများသို့ တက်ရောက်ကာ နရကဆန်သောအခြေအနေမှ လွတ်နိုင်သည်။ သို့သော် ထိုနေရာတွင် မတည်မြဲနိုင်; ကုသိုလ်အကျိုးကုန်သွားလျှင် ပြန်လည် အောက်သို့ကျရသည်။ ထို့ကြောင့် သံသရာလမ်းပေါ်တွင် အမြဲတမ်း တက်လိုက်ဆင်းလိုက် ဖြစ်နေသည်။

Verse 42

तस्येदमुपगायन्ति— आर्षभस्येह राजर्षेर्मनसापि महात्मन: । नानुवर्त्मार्हति नृपो मक्षिकेव गरुत्मत: ॥ ४२ ॥

ဇဋ္ဌဘရတ၏ သင်ကြားချက်ကို အကျဉ်းချုပ်၍ ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ပြောသည်—အို ရာဇဋ္ဌိ ပရိက္ခစ်! ဤမဟာတ္မာညွှန်ပြသောလမ်းသည် ဘုရား၏ ဝါဟနာ ဂရုဍ၏ လမ်းကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ သာမန်ဘုရင်များသည် ယင်ကောင်ကဲ့သို့သာ ဖြစ်သည်။ ယင်ကောင်သည် ဂရုဍ၏ လမ်းကို မလိုက်နိုင်သကဲ့သို့၊ ယနေ့တိုင် အောင်မြင်သော မဟာဘုရင်များပင် ဘက္တိ-ဝန်ဆောင်မှု၏ ဤလမ်းကို စိတ်ဖြင့်တောင် မလိုက်နိုင်ခဲ့ကြ။

Verse 43

यो दुस्त्यजान्दारसुतान् सुहृद्राज्यं हृदिस्पृश: । जहौ युवैव मलवदुत्तमश्लोकलालस: ॥ ४३ ॥

ငယ်ရွယ်စဉ်မှာပင် မဟာရာဇာ ဘရတသည် အုတ္တမရှ္လိုက ဘုရားသခင်ကို ဆည်းကပ်လိုသော ဆန္ဒကြောင့် ဇနီး၊ သားသမီး၊ မိတ်ဆွေများနှင့် အင်ပါယာကြီးကို—စွန့်ရန်ခက်သော်လည်း—အညစ်အကြေးကဲ့သို့ တန်ဖိုးမဲ့ဟုမြင်ကာ စွန့်လွှတ်하였다။

Verse 44

यो दुस्त्यजान् क्षितिसुतस्वजनार्थदारान्प्रार्थ्यां श्रियं सुरवरै: सदयावलोकाम् । नैच्छन्नृपस्तदुचितं महतां मधुद्विट-सेवानुरक्तमनसामभवोऽपि फल्गु: ॥ ४४ ॥

အို မင်းကြီး၊ ဘရတမဟာရာဇာသည် နိုင်ငံ၊ ဇနီး၊ မိသားစုနှင့် နတ်များတောင် မနာလိုရမည့် စည်းစိမ်ကိုပါ စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ မဓုဒွိတ် (ကృష్ణ) ၏ ဝတ်ပြုမှု၌ စိတ်ကပ်နေသူများအတွက် လောကီအာနন্দနှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းပင် သေးငယ်သည်။

Verse 45

यज्ञाय धर्मपतये विधिनैपुणाययोगाय साङ्ख्यशिरसे प्रकृतीश्वराय । नारायणाय हरये नम इत्युदारंहास्यन्मृगत्वमपि य: समुदाजहार ॥ ४५ ॥

သမင်ကိုယ်ထဲတွင်ပင် ဘရတမဟာရာဇာသည် ဘုရားသခင်ကို မမေ့ခဲ့။ ကိုယ်ကိုစွန့်ချိန်တွင် “ယဇ္ဉ၏ရုပ်သဘော၊ ဓမ္မကိုကာကွယ်သူ၊ ဝိဓိနည်းလမ်း၌ ကျွမ်းကျင်သူ၊ ယောဂ၏ရုပ်သဘော၊ စာင်ခယ၏အထွတ်အထိပ်၊ ပရကృతိ၏အရှင်၊ နာရာယဏ ဟရီအား နမസ്കာရ” ဟု အသံမြင့်မြင့် ဆုတောင်းကာ ကိုယ်ကိုစွန့်ခဲ့သည်။

Verse 46

य इदं भागवतसभाजितावदातगुणकर्मणो राजर्षेर्भरतस्यानुचरितं स्वस्त्ययनमायुष्यं धन्यं यशस्यं स्वर्ग्यापवर्ग्यं वानुश‍ृणोत्याख्यास्यत्यभिनन्दति च सर्वा एवाशिष आत्मन आशास्ते न काञ्चन परत इति ॥ ४६ ॥

ဘဂဝတသဘ၌ ရာဇဣသီ ဘရတ၏ သန့်ရှင်းသော ဂုဏ်နှင့် ကర్మတို့ကို ဂုဏ်ပြုသည့် ဤမင်္ဂလာဇာတ်ကြောင်းကို လေးစားစွာ နားထောင်၊ ကီර්တန်ဆို၊ ချီးမွမ်းသူသည် အသက်ရှည်ခြင်း၊ စည်းစိမ်၊ ဂုဏ်သတင်း၊ ကောင်းကင်ဘုံတက်ခြင်း သို့မဟုတ် မောက္ခ—အားလုံးကို ရရှိပြီး အခြားသူထံ မတောင်းရ။