Navama Skandha Adhyaya 21 - Srimad Bhagavatam | Burmese | Vedapath

Vyasa

Navama SkandhaAdhyaya 2136 Verses

Adhyaya 21

Rantideva’s Supreme Charity and the Hastī Lineage (Hastināpura and Pañcāla Origins)

ဤအခန်းသည် ဝంశာနုစရိတကို ဆက်လက်ဖော်ပြ၍ Bharadvāja (Vitatha ဟုလည်းခေါ်) မှ Manyu နှင့် သူ၏သားများကို ဖြတ်သန်းကာ Nara ၏သား Saṅkṛti ထံသို့၊ ထို့နောက် မင်း Rantideva ထံသို့ ရောက်စေသည်။ ထို့နောက် ဝంశဇာတ်မှ အသက်ဝင်သော ဓမ္မသဘောသို့ ပြောင်းလဲကာ Rantideva သည် ဘုရားကံကြမ္မာအပေါ်သာ မူတည်၍ ၄၈ ရက် အစာရှောင်ပြီး၊ နောက်ဆုံးရရှိသော အစာနှင့် ရေကို ဧည့်သည်များထံ အစဉ်လိုက် လှူဒါန်းသည်—ဗြာဟ္မဏ၊ ရှူဒ္ဒရ၊ ခွေးများနှင့်အတူလာသူ၊ နောက်ဆုံးတွင် စဏ္ဍာလ—အကြောင်းမှာ သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း Vāsudeva ကို မြင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဆုတောင်းသည် siddhi များနှင့် မောက္ခတောင် မလိုလားဘဲ အခြားသူတို့၏ ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်ခံယူလိုသည့် bhakti အခြေပြု ကရုဏာကို ပြသသည်။ ဒေဝတားများက စမ်းသပ်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်သော်လည်း Rantideva သည် Viṣṇu ၏ ကြာပန်းခြေတော်၌ တည်ကြည်၍ māyā မထိခိုက်၊ သူ့နောက်လိုက်များလည်း သန့်ရှင်းသော ဘက္တများ ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် Garga နှင့် Mahāvīrya ၏ မျိုးဆက်များမှ ဗြာဟ္မဏအဆင့် ရရှိသူများ ပေါ်ထွန်းခြင်း၊ Bṛhatkṣatra ၏သား Hastī က Hastināpura ကို တည်ထောင်ခြင်း၊ Hastī ၏ မျိုးဆက်များက Pañcāla၊ Maudgalya ဗြာဟ္မဏများနှင့် Kṛpa၊ Kṛpī မွေးဖွားမှုသို့ ခွဲထွက်ကာ နောက်ပိုင်း Mahābhārata ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဒေသများကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच वितथस्य सुतान् मन्योर्बृहत्क्षत्रो जयस्तत: । महावीर्यो नरो गर्ग: सङ्‍कृतिस्तु नरात्मज: ॥ १ ॥

ရှရီရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ဆိုသည်—ဘရဒ္ဝာဇကို မရုတ်နတ်တို့က ပြုစုခဲ့သဖြင့် သူသည် ‘ဝိတထ’ ဟု ခေါ်တွင်လာသည်။ ဝိတထ၏ သားမှာ မန်ယူ ဖြစ်ပြီး မန်ယူမှ သားငါးယောက်—ဗြဟတ်က္ෂတ်ရ၊ ဇယ၊ မဟာဝီရျ၊ နရ၊ ဂရ္ဂ—ပေါ်ထွန်း하였다။ ထိုငါးယောက်အနက် နရ၏ သားမှာ စင်ကൃတိ ဖြစ်သည်။

Verse 2

गुरुश्च रन्तिदेवश्च सङ्‍कृते: पाण्डुनन्दन । रन्तिदेवस्य महिमा इहामुत्र च गीयते ॥ २ ॥

အို ပဏ္ဍုမျိုးဆက် မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်၊ စင်ကൃတိတွင် သားနှစ်ယောက်—ဂုရု နှင့် ရန္တိဒေဝ—ရှိသည်။ ရန္တိဒေဝ၏ မဟာတရားဂုဏ်ကို ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ပါးလုံးတွင် ချီးမွမ်းသီဆိုကြပြီး လူ့လောကသာမက နတ်လောကတွင်လည်း ကီർത്തိထင်ရှားသည်။

Verse 3

वियद्वित्तस्य ददतो लब्धं लब्धं बुभुक्षत: । निष्किञ्चनस्य धीरस्य सकुटुम्बस्य सीदत: ॥ ३ ॥ व्यतीयुरष्टचत्वारिंशदहान्यपिबत: किल । घृतपायससंयावं तोयं प्रातरुपस्थितम् ॥ ४ ॥ कृच्छ्रप्राप्तकुटुम्बस्य क्षुत्तृड्भ्यां जातवेपथो: । अतिथिर्ब्राह्मण: काले भोक्तुकामस्य चागमत् ॥ ५ ॥

ရန္တိဒေဝသည် ငွေကြေးရှာဖွေရန် မည်သည့်အခါမျှ မကြိုးစားခဲ့။ ကံတရား၏ စီမံမှုဖြင့် ရသမျှကိုသာ သုံးစွဲပြီး ဧည့်သည်လာလျှင် အားလုံးကို ပေးလှူတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် မိသားစုနှင့်အတူ အလွန်ဒုက္ခခံရပြီး အစာရေနည်း၍ တုန်ခါသော်လည်း စိတ်တည်ငြိမ်နေ하였다။

Verse 4

သူသည် အမှန်တကယ် ၄၈ ရက်တိုင်တိုင် အစာမစား ရေမသောက်ဘဲ ဥပဝါသပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် မနက်တစ်မနက်တွင် ရေနှင့် နို့၊ ဂီဖြင့် ပြုလုပ်သော ပယာသ (နို့ဆန်ပြုတ်) စသည့် အစားအစာများ ရလာသည်။ ထိုအခါ မိသားစုနှင့်အတူ စားရန် ပြင်ဆင်နေ하였다။

Verse 5

ခက်ခဲစွာ ရရှိလာသော အစားအစာကို စားမည့်အချိန်တွင်၊ ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကြောင့် တုန်ခါနေသော ရန္တိဒေဝနှင့် မိသားစုသည် စားချင်နေစဉ်၊ အချိန်တော်တော်တွင် ဘြာဟ္မဏ ဧည့်သည်တစ်ဦး ရောက်လာ하였다။

Verse 6

तस्मै संव्यभजत् सोऽन्नमाद‍ृत्य श्रद्धयान्वित: । हरिं सर्वत्र संपश्यन् स भुक्त्वा प्रययौ द्विज: ॥ ६ ॥

ဟရီကို နေရာတိုင်းနှင့် သက်ရှိအရာအားလုံးတွင် မြင်တွေ့သောကြောင့် ရန္တိဒေဝသည် ယုံကြည် श्रद्धာနှင့် လေးစားမှုဖြင့် ဧည့်သည်ကို ကြိုဆိုကာ အစားအစာ၏ အစိတ်အပိုင်းကို ဝေမျှပေး하였다။ ဘြာဟ္မဏ ဧည့်သည်သည် မိမိအပိုင်းကို စားပြီးနောက် ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 7

अथान्यो भोक्ष्यमाणस्य विभक्तस्य महीपते: । विभक्तं व्यभजत् तस्मै वृषलाय हरिं स्मरन् ॥ ७ ॥

ထို့နောက် ကျန်ရှိသော အစားအစာကို ဆွေမျိုးများနှင့် ခွဲဝေပြီး၊ ဘုရင် ရန္တိဒေဝသည် မိမိအပိုင်းကို စားမည့်အချိန်တွင် သုဒ္ဒရ ဧည့်သည်တစ်ဦး ရောက်လာ하였다။ သူ့အတွင်းရှိ ဟရီကို သတိရကာ ဘုရင်သည် အစားအစာ၏ အပိုင်းတစ်စိတ်ကို သူ့အားလည်း ပေးဝေ하였다။

Verse 8

याते शूद्रे तमन्योऽगादतिथि: श्वभिरावृत: । राजन् मे दीयतामन्नं सगणाय बुभुक्षते ॥ ८ ॥

ရှုဒ္ဒရ သွားပြီးနောက် ခွေးများဝိုင်းရံထားသော ဧည့်သည်တစ်ဦး ထပ်မံရောက်လာ၍ “အို မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်နှင့် ကျွန်ုပ်၏ ခွေးအုပ်စုသည် အလွန်ဆာလောင်နေပါသည်။ ကျေးဇူးပြု၍ အစာပေးပါ” ဟု ဆို၏။

Verse 9

स आद‍ृत्यावशिष्टं यद्म बहुमानपुरस्कृतम् । तच्च दत्त्वा नमश्चक्रे श्वभ्य: श्वपतये विभु: ॥ ९ ॥

မဟာရန္တိဒေဝ မင်းကြီးသည် လေးစားစွာဖြင့် ကျန်ရှိသော အစာကို ခွေးများနှင့် ခွေးအုပ်စု၏ အရှင်ထံ ပူဇော်ပေးကာ၊ ထို့နောက် ဧည့်သည်တို့အား ဂုဏ်ပြုနမസ്കာရ ပြု하였다။

Verse 10

पानीयमात्रमुच्छेषं तच्चैकपरितर्पणम् । पास्यत: पुल्कसोऽभ्यागादपो देह्यशुभाय मे ॥ १० ॥

ထို့နောက် သောက်ရေတစ်မျိုးတည်းသာ ကျန်ရှိပြီး တစ်ယောက်တည်းကိုသာ တင်းတိမ်စေနိုင်သလောက်ပင် ဖြစ်သည်။ မင်းကြီး သောက်မည်ဟု လုပ်စဉ် ချန်ဍာလတစ်ဦး ပေါ်လာ၍ “အို မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်သည် နိမ့်ကျသော မွေးဖွားမှုရှိသော်လည်း သောက်ရေ ပေးပါ” ဟု ဆို၏။

Verse 11

तस्य तां करुणां वाचं निशम्य विपुलश्रमाम् । कृपया भृशसन्तप्त इदमाहामृतं वच: ॥ ११ ॥

အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသော ဆင်းရဲချန်ဍာလ၏ ကရုဏာပြောစကားကို ကြားသော် မဟာရန္တိဒေဝ မင်းကြီးသည် ကရုဏာကြောင့် အလွန်စိတ်ထိခိုက်ကာ အမృతတူသော စကားများကို ဤသို့ ပြော하였다။

Verse 12

न कामयेऽहं गतिमीश्वरात् परा- मष्टर्द्धियुक्तामपुनर्भवं वा । आर्तिं प्रपद्येऽखिलदेहभाजा- मन्त:स्थितो येन भवन्त्यदु:खा: ॥ १२ ॥

ကျွန်ုပ်သည် အမြင့်ဆုံးသော ဘုရားသခင်ထံမှ ယောဂ၏ အဋ္ဌသိဒ္ဓိများပါသော အထွတ်အထိပ်အောင်မြင်မှုကို မတောင်းဆို၊ ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွားသေဆုံးခြင်းမှ လွတ်မြောက်မှုကိုလည်း မတောင်းဆိုပါ။ ကျွန်ုပ်၏ ဆန္ဒမှာ သတ္တဝါအားလုံးအကြားတွင် နေထိုင်၍ သူတို့အတွက် ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်ခံယူကာ သူတို့ကို ဒုက္ခကင်းစေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။

Verse 13

क्षुत्तृट्‍श्रमो गात्रपरिभ्रमश्च दैन्यं क्लम: शोकविषादमोहा: । सर्वे निवृत्ता: कृपणस्य जन्तो- र्जिजीविषोर्जीवजलार्पणान्मे ॥ १३ ॥

ဤဆင်းရဲသော ချဏ္ဍာလ သတ္တဝါ၏ အသက်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ငါ့ရေကို ပူဇော်အပ်နှံသဖြင့် ငါ့အတွင်းရှိ ဆာလောင်မှု၊ ရေငတ်မှု၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု၊ ကိုယ်တုန်ခါမှု၊ ဒုက္ခနိမ့်ကျမှု၊ ကလေရှ၊ ဝမ်းနည်းမှု၊ စိတ်ညှိုးငယ်မှုနှင့် မောဟ—အားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 14

इति प्रभाष्य पानीयं म्रियमाण: पिपासया । पुल्कसायाददाद्धीरो निसर्गकरुणो नृप: ॥ १४ ॥

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် သဘာဝကရုဏာပြည့်ဝ၍ တည်ငြိမ်သိမ်မွေ့သော ရန္တိဒေဝ မင်းကြီးသည် ရေငတ်လွန်ကဲ၍ သေမည့်အနီးတိုင်အောင်ပင် မลังလဲဘဲ မိမိ၏ ရေဝေစုကို ပုလ္ကသ (ချဏ္ဍာလ) ထံ ပေးအပ်하였다။

Verse 15

तस्य त्रिभुवनाधीशा: फलदा: फलमिच्छताम् । आत्मानं दर्शयां चक्रुर्माया विष्णुविनिर्मिता: ॥ १५ ॥

ထို့နောက် တြိဘုဝန၏ အရှင်များဖြစ်သော ဘြဟ္မာနှင့် ရှိဝတို့ကဲ့သို့သော ဒေဝတားများ—ဖလကိုလိုလားသူတို့အား လိုအင်ဖလပေးနိုင်သူများ—ရန္တိဒေဝ မင်းကြီးရှေ့တွင် မိမိတို့၏ အမှန်တကယ် အတ္တသဘောကို ထင်ရှားပြသ하였다။ အကြောင်းမှာ ဗိဿဏု၏ မာယာဖြင့် သူတို့ပင် ဘြာဟ္မဏ၊ ရှုဒ္ဒရ၊ ချဏ္ဍာလ စသည့် ရုပ်သဏ္ဍာန်များဖြင့် လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 16

स वै तेभ्यो नमस्कृत्य नि:सङ्गो विगतस्पृह: । वासुदेवे भगवति भक्त्या चक्रे मन: परम् ॥ १६ ॥

ရန္တိဒေဝ မင်းကြီးသည် သူတို့အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ခဲ့သော်လည်း အလွန်မကပ်လှမ်း၊ ဆန္ဒမရှိသူဖြစ်သည်။ ဘဂဝန် ဝါစုဒေဝ၌ ဘက္တိဖြင့် မိမိစိတ်ကို သီရိဗိဿဏု၏ ကြာပန်းခြေတော်၌ တည်စေ하였다။

Verse 17

ईश्वरालम्बनं चित्तं कुर्वतोऽनन्यराधस: । माया गुणमयी राजन्स्वप्नवत् प्रत्यलीयत ॥ १७ ॥

အို မဟာရာဇ ပရိက္ခစ်၊ အနန္ယဘက္တသည် အီရှ್ವರကိုသာ အားထား၍ စိတ်ကို တည်စေသောအခါ ဂုဏမယ မာယာသည် အိပ်မက်ကဲ့သို့ လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 18

तत्प्रसङ्गानुभावेन रन्तिदेवानुवर्तिन: । अभवन् योगिन: सर्वे नारायणपरायणा: ॥ १८ ॥

ရန္တိဒေဝ မင်း၏ အနီးကပ်ဆက်ဆံမှုနှင့် ကရုဏာတော်၏ အာနုဘော်ကြောင့်၊ သူ့ကိုလိုက်နာသူအားလုံးသည် အကောင်းဆုံး ယောဂီများဖြစ်လာပြီး သီရိ နာရာယဏ၌ အပြည့်အဝ အားထားသော သန့်ရှင်းသော ဘက္တများ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 19

गर्गाच्छिनिस्ततो गार्ग्य: क्षत्राद् ब्रह्म ह्यवर्तत । दुरितक्षयो महावीर्यात् तस्य त्रय्यारुणि: कवि: ॥ १९ ॥ पुष्करारुणिरित्यत्र ये ब्राह्मणगतिं गता: । बृहत्क्षत्रस्य पुत्रोऽभूद्धस्ती यद्धस्तिनापुरम् ॥ २० ॥

ဂർဂမှ ရှိနိ၊ ရှိနိမှ ဂါර්ဂျ ဖြစ်ပေါ်하였다။ ဂါර්ဂျသည် က္ෂတ္တရိယ ဖြစ်သော်လည်း သူ့ထံမှ ဗြာဟ္မဏ မျိုးဆက် ပေါ်ထွန်း하였다။ မဟာဝီရျမှ ဒုရိတက္ရှယ ဖြစ်၍၊ သူ၏ သားများမှာ တြယျယာရုဏိ၊ ကဝိ၊ ပုရှ္ကရာရုဏိ ဖြစ်ကြသည်—က္ෂတ္တရိယ မျိုးရိုး၌ မွေးဖွားသော်လည်း ဗြာဟ္မဏ အဆင့်ကို ရရှိ하였다။ ဗృဟတ်က္ရှတ္တရ၏ သား ဟස්တီ သည် ဟස්တိနာပုရ မြို့ကို တည်ထောင်하였다။

Verse 20

Verse 21

अजमीढो द्विमीढश्च पुरुमीढश्च हस्तिन: । अजमीढस्य वंश्या: स्यु: प्रियमेधादयो द्विजा: ॥ २१ ॥

ဟස්တီ မင်းတွင် အဇမီဍ၊ ဒွိမီဍ၊ ပုရုမီဍ ဟူသော သားသုံးဦးရှိ하였다။ အဇမီဍ၏ မျိုးဆက်များ—ပရိယမေဓ စသည်တို့—အားလုံး ဗြာဟ္မဏ အဆင့်ကို ရရှိ하였다။

Verse 22

अजमीढाद् बृहदिषुस्तस्य पुत्रो बृहद्धनु: । बृहत्कायस्ततस्तस्य पुत्र आसीज्जयद्रथ: ॥ २२ ॥

အဇမီဍမှ ဘృဟဒိရှု၊ ဘృဟဒိရှုမှ ဘృဟဒ္ဓနု၊ ဘృဟဒ္ဓနုမှ ဘృဟတ်ကာယ၊ ဘృဟတ်ကာယမှ ဂျယဒြထ ဟူသော သား ပေါ်ထွန်း하였다။

Verse 23

तत्सुतो विशदस्तस्य स्येनजित् समजायत । रुचिराश्वो द‍ृढहनु: काश्यो वत्सश्च तत्सुता: ॥ २३ ॥

ဇယဒြထ၏ သားမှာ ဝိသဒ ဖြစ်၍၊ သူ၏ သားမှာ စျေနဇစ် ဖြစ်သည်။ စျေနဇစ်၏ သားများမှာ ရုချိရာရှွ၊ ဒృဍ္ဍဟနု၊ ကာရှျ၊ နှင့် ဝတ္စ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 24

रुचिराश्वसुत: पार: पृथुसेनस्तदात्मज: । पारस्य तनयो नीपस्तस्य पुत्रशतं त्वभूत् ॥ २४ ॥

ရုချိရာရှွ၏ သားမှာ ပါရ ဖြစ်၍၊ သူ၏ သားမှာ ပෘထုစေန ဖြစ်သည်။ ပါရ၏ အခြားသားမှာ နီပ ဖြစ်ပြီး နီပတွင် သားတစ်ရာ ရှိ하였다။

Verse 25

स कृत्व्यां शुककन्यायां ब्रह्मदत्तमजीजनत् । योगी स गवि भार्यायां विष्वक्सेनमधात् सुतम् ॥ २५ ॥

နီပ မင်းသည် ရှုက၏ သမီး ကෘတွီ၏ ဗိုက်တွင် ဘြဟ္မဒတ္တ အမည်ရှိ သားကို မွေးဖွားစေ하였다။ မဟာယောဂီ ဘြဟ္မဒတ္တသည် မိမိဇနီး စရස්ဝတီ (ဂဝီ)၏ ဗိုက်တွင် ဝိෂ္ဝက္စေန အမည်ရှိ သားကို မွေးဖွားစေ하였다။

Verse 26

जैगीषव्योपदेशेन योगतन्त्रं चकार ह । उदक्सेनस्ततस्तस्माद् भल्लाटो बार्हदीषवा: ॥ २६ ॥

မဟာရသီ ဂျိုင်ဂီရှဗျ၏ အုပ်ဒေသအတိုင်း ဝိෂ္ဝက္စေနသည် ယောဂတန္တရကို အသေးစိတ် စုစည်းရေးသား하였다။ ဝိෂ္ဝက္စေနမှ ဥဒက္စေန မွေးဖွား၍၊ ဥဒက္စေနမှ ဘလ္လာဋ မွေးဖွားသည်။ ဤသူတို့သည် ဘృဟဒီෂု၏ ဆက်နွယ်ဝংশဟု သိကြသည်။

Verse 27

यवीनरो द्विमीढस्य कृतिमांस्तत्सुत: स्मृत: । नाम्ना सत्यधृतिस्तस्य द‍ृढनेमि: सुपार्श्वकृत् ॥ २७ ॥

ဒွိမီဍ၏ သားမှာ ယဝီနရ ဖြစ်၍၊ သူ၏ သားမှာ ကෘတိမာန် ဟု သိကြသည်။ ကෘတိမာန်၏ သား စတျဓృတိ သည် ထင်ရှားသည်။ စတျဓృတိမှ ဒృဍ္ဍနေမိ မွေးဖွား၍၊ ဒృဍ္ဍနေမိသည် စုပားရှွ၏ အဖ ဖြစ်하였다။

Verse 28

सुपार्श्वात् सुमतिस्तस्य पुत्र: सन्नतिमांस्तत: । कृती हिरण्यनाभाद् यो योगं प्राप्य जगौ स्म षट् ॥ २८ ॥ संहिता: प्राच्यसाम्नां वै नीपो ह्युद्ग्रायुधस्तत: । तस्य क्षेम्य: सुवीरोऽथ सुवीरस्य रिपुञ्जय: ॥ २९ ॥

သုပာရှွဝမှ သုမတိ အမည်ရှိ သားတော် ပေါ်ထွန်း၍၊ သုမတိမှ စန္နတိမာန်၊ စန္နတိမာန်မှ ကෘတီ ပေါ်ထွန်း하였다။ ကෘတီသည် ဟိရဏ္ယနာဘ (ဗြဟ္မာ) ထံမှ ယောဂသိဒ္ဓိ ရရှိကာ စာမဝေဒ၏ ပရာချ္ယစာမ အပိုင်း ဆံဟိတာ ခြောက်ပုဒ်ကို သင်ကြားဟောပြော하였다။ ကෘတီ၏ သားမှာ နီပ၊ နီပ၏ သားမှာ ဥဒ္ဂြာယုဓ၊ ထို့နောက် က္ရှေမ်ယ၊ ထို့နောက် သုဝီရ၊ သုဝီရ၏ သားမှာ ရိပုဉ္ဇယ ဖြစ်သည်။

Verse 29

Verse 30

ततो बहुरथो नाम पुरुमीढोऽप्रजोऽभवत् । नलिन्यामजमीढस्य नील: शान्तिस्तु तत्सुत: ॥ ३० ॥

ရိပုဉ္ဇယမှ ဘဟုရထ အမည်ရှိ သားတော် ပေါ်ထွန်း하였다။ ပုရုမီဍသည် သားသမီးမရှိ하였다။ အဇမီဍသည် နလိနီ အမည်ရှိ ဇနီးမှ နီလ အမည်ရှိ သားကို ရခဲ့ပြီး၊ နီလ၏ သားမှာ ရှာန္တိ ဖြစ်သည်။

Verse 31

शान्ते: सुशान्तिस्तत्पुत्र: पुरुजोऽर्कस्ततोऽभवत् । भर्म्याश्वस्तनयस्तस्य पञ्चासन्मुद्गलादय: ॥ ३१ ॥ यवीनरो बृहद्विश्व: काम्पिल्ल: सञ्जय: सुता: । भर्म्याश्व: प्राह पुत्रा मे पञ्चानां रक्षणाय हि ॥ ३२ ॥ विषयाणामलमिमे इति पञ्चालसंज्ञिता: । मुद्गलाद् ब्रह्मनिर्वृत्तं गोत्रं मौद्गल्यसंज्ञितम् ॥ ३३ ॥

ရှာန္တိ၏ သားမှာ သုရှာန္တိ၊ သုရှာန္တိ၏ သားမှာ ပုရုဇ၊ ပုရုဇ၏ သားမှာ အာရ္က ဖြစ်သည်။ အာရ္ကမှ ဘ္ဟර්မျာရှွ ပေါ်ထွန်းပြီး၊ ဘ္ဟර්မျာရှွတွင် မုဒ္ဂလ၊ ယဝီနရ၊ ဗೃಹဒ္ဝိශ්ဝ၊ ကာမ္ပిల్ల၊ စဉ္ဇယ ဟူသော သားငါးယောက် ရှိ하였다။ ဘ္ဟර්မျာရှွက “ငါ၏ နိုင်ငံငါးခုကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် သင်တို့က တာဝန်ယူကြလော့; သင်တို့သည် ထိုအတွက် သင့်တော်ကြသည်” ဟု ဆို하였다။ ထို့ကြောင့် သူတို့ကို ‘ပဉ္စာလ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ မုဒ္ဂလမှ ‘မော်ဒ္ဂလျ’ ဟူသော ဗြာဟ္မဏ ဂိုತ್ರ စဉ်ဆက် ပေါ်ထွန်း하였다။

Verse 32

Verse 33

ရှာန္တိ၏သားမှာ စုရှာန္တိ ဖြစ်၍၊ စုရှာန္တိ၏သားမှာ ပုရုဇ၊ ပုရုဇ၏သားမှာ အာရ္က ဖြစ်သည်။ အာရ္ကမှ ဘာရ္မျာရှွ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဘာရ္မျာရှွတွင် သားငါးယောက်—မုဒ္ဂလ၊ ယဝီနရ၊ ဗృဟဒ္ဝိශ්ဝ၊ ကာမ္ပိလ္လ၊ စဉ္ဇယ—ရှိသည်။ ဘာရ္မျာရှွက “ငါ၏ နိုင်ငံငါးခုကို သင်တို့က ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြလော့၊ သင်တို့သည် အရည်အချင်းပြည့်ဝကြသည်” ဟု တောင်းပန်သဖြင့် သူတို့ကို ‘ပဉ္စာလ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ မုဒ္ဂလမှ ‘မောဒ္ဂလျ’ ဟု ခေါ်သော ဗြာဟ္မဏ ဂိုತ್ರ စဉ်ဆက် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 34

मिथुनं मुद्गलाद् भार्म्याद् दिवोदास: पुमानभूत् । अहल्या कन्यका यस्यां शतानन्दस्तु गौतमात् ॥ ३४ ॥

ဘာရ္မျာရှွ၏သား မုဒ္ဂလတွင် အမွှာကလေးများ ရှိခဲ့သည်—သားကလေးမှာ ဒိဝိုဒာသ၊ သမီးကလေးမှာ အဟလျာ။ အဟလျာ၏ ဝမ်းတွင် ခင်ပွန်း ဂေါတမ၏ မျိုးစေ့ကြောင့် ရှတားနန္ဒ အမည်ရှိ သားတစ်ယောက် မွေးဖွားလာသည်။

Verse 35

तस्य सत्यधृति: पुत्रो धनुर्वेदविशारद: । शरद्वांस्तत्सुतो यस्मादुर्वशीदर्शनात् किल । शरस्तम्बेऽपतद् रेतो मिथुनं तदभूच्छुभम् ॥ ३५ ॥

ရှတားနန္ဒ၏သား စတျဓෘတိ သည် မြားပစ်ပညာ (ဓနုర్వေဒ) တွင် ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။ စတျဓృတိ၏သားမှာ ရှရဒ္ဝါန်။ အူရဝရှီကို မြင်သည့်အခါ ရှရဒ္ဝါန်၏ မျိုးစေ့သည် ရှရမြက်အစုအပေါ် ကျသွားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုမှ မင်္ဂလာအလွန်ကောင်းသော အမွှာကလေးများ—သားတစ်ယောက်၊ သမီးတစ်ယောက်—မွေးဖွားလာသည်။

Verse 36

तद् दृष्ट्वा कृपयागृह्णाच्छान्तनुर्मृगयां चरन् । कृप: कुमार: कन्या च द्रोणपत्‍न्यभवत्कृपी ॥ ३६ ॥

မဟာရာဇာ ရှာန္တနုသည် အမဲလိုက်ခရီးတွင် တောအတွင်း လဲနေသော ကလေးနှစ်ယောက်ကို မြင်၍ ကရုဏာဖြင့် အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ယောက်ျားကလေးကို ‘ကೃပ’ ဟု၊ မိန်းကလေးကို ‘ကೃပီ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ နောက်ကာလတွင် ကೃပီ သည် ဒ್ರೋဏာචာရ්ယ ၏ ဇနီး ဖြစ်လာသည်။

Frequently Asked Questions

Why did King Rantideva give his last water to a caṇḍāla in Bhagavatam 9.21?

Rantideva’s act is grounded in sarva-bhūteṣu Hari-darśana: he recognizes the Supreme Lord’s presence within every living being, regardless of social designation. Therefore, atithi-sevā becomes worship, and compassion becomes devotion in action. His choice shows that bhakti is not sentiment but a disciplined perception that prioritizes another’s life over one’s own comfort, embodying the Bhāgavata ethic that service to beings, when rooted in seeing Vāsudeva, is service to Vāsudeva.

Who were the guests that tested Rantideva, and what is the lesson of their revelation?

The brāhmaṇa, śūdra, dog-associated guest, and caṇḍāla were manifestations of demigods (including great devas like Brahmā and Śiva) who came to test his generosity and steadiness. The lesson is that virtue pursued for reward is unstable, but devotion without material ambition is unshakable: even when offered boons by powerful devas, Rantideva remains attached only to Viṣṇu. This illustrates poṣaṇa—divine arrangement that ultimately glorifies and protects the pure devotee.

How does Bhagavatam 9.21 explain that māyā cannot act on a pure devotee?

The chapter states that because Rantideva is a pure devotee—always Kṛṣṇa conscious and free from material desire—māyā cannot display her influence before him; she vanishes like a dream. In Bhāgavata theology, māyā binds through desire and false identification, but when the mind is fixed at the Lord’s lotus feet and one sees the Lord everywhere, the usual triggers for illusion lose their footing.

What is the significance of Hastī founding Hastināpura in this chapter?

Hastī’s founding of Hastināpura anchors later epic history in Purāṇic genealogy, linking regional polities to sacred lineage memory. It also shows how the Bhāgavata integrates geography with vaṁśānucarita: cities, clans, and future protagonists (connected to the Kuru-Pāṇḍava world) arise through a providential dynastic flow, reinforcing the canto’s theme that history is a stage for dharma and devotion.