Shloka 32
The Disappearance of the Yadu Dynasty and Lord Kṛṣṇa’s Departure
बिभ्रच्चतुर्भुजं रूपं भ्राजिष्णु प्रभया स्वया । दिशो वितिमिरा: कुर्वन् विधूम इव पावक: ॥ २८ ॥ श्रीवत्साङ्कं घनश्यामं तप्तहाटकवर्चसम् । कौशेयाम्बरयुग्मेन परिवीतं सुमङ्गलम् ॥ २९ ॥ सुन्दरस्मितवक्त्राब्जं नीलकुन्तलमण्डितम् । पुण्डरीकाभिरामाक्षं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ ३० ॥ कटिसूत्रब्रह्मसूत्रकिरीटकटकाङ्गदै: । हारनूपुरमुद्राभि: कौस्तुभेन विराजितम् ॥ ३१ ॥ वनमालापरीताङ्गं मूर्तिमद्भिर्निजायुधै: । कृत्वोरौ दक्षिणे पादमासीनं पङ्कजारुणम् ॥ ३२ ॥
bibhrac catur-bhujaṁ rūpaṁ bhrājiṣṇu prabhayā svayā diśo vitimirāḥ kurvan vidhūma iva pāvakaḥ
ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏တောက်ပသောအလင်းဖြင့် လေးလက်တော်ရှိသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ထင်ရှားစွာ ပြသတော်မူ၏။ မီးခိုးမရှိသော မီးတောက်ကဲ့သို့ ထိုရောင်ခြည်သည် အရပ်အနှံ့ အမှောင်ကို ဖယ်ရှားတော်မူ၏။ ရင်ဘတ်တွင် သြီဝတ္စ အမှတ်တံဆိပ်ရှိ၍ ကိုယ်ရောင်သည် မိုးတိမ်အပြာနက်ကဲ့သို့၊ တောက်ပမှုသည် ရွှေရည်ပူကဲ့သို့ လင်းလက်၏။ ပိုးဝတ်စုံနှစ်ထည်ဖြင့် မင်္ဂလာအလှတရားဖြင့် ဝတ်ဆင်တော်မူ၏။ ကြာပန်းမျက်နှာပေါ်တွင် လှပသောအပြုံး၊ အပြာနက်ဆံပင်များဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး၊ ကြာပန်းကဲ့သို့ ဆွဲဆောင်သော မျက်လုံးများနှင့် မကရာပုံစံ နားကပ်များ တောက်ပနေ၏။ ခါးပတ်၊ သန့်ရှင်းကြိုး၊ မကွတ်၊ လက်ကောက်နှင့် လက်မောင်းအလှဆင်၊ ကောස්တုဘ မဏိ၊ လည်ဆွဲ၊ ခြေကောက်နှင့် ရာဇသင်္ကေတများဖြင့် တင့်တယ်တော်မူ၏။ ဝနမလာပန်းကုံးနှင့် ရုပ်ကာယရှိသကဲ့သို့သော ကိုယ်ပိုင်လက်နက်များက ဝန်းရံလျက်၊ ညာဘက်ပေါင်ပေါ်တွင် ကြာနီရောင်ခြေဖဝါးရှိသော ဘယ်ခြေကို တင်ကာ ထိုင်တော်မူ၏။
FAQs
This verse presents a vivid meditation on Śrī Kṛṣṇa seated in majesty—adorned with a forest garland and attended by His personified weapons—guiding devotees toward rupa-dhyāna (contemplation of the Lord’s form), especially His lotus-like, reddish feet.
Śukadeva describes the Lord’s supreme sovereignty: even His weapons are not inert objects but divine energies that can appear personally, emphasizing that everything connected to Kṛṣṇa is conscious, sacred, and under His control.
Daily remembrance of the Lord’s lotus feet—through japa, prayer, or reading these descriptions—steadies the mind, reduces anxiety, and reorients one’s choices toward devotion, humility, and dharma.