Adhyaya 6
Parīkṣit’s Final Absorption, Takṣaka’s Bite, Janamejaya’s Snake Sacrifice, and the Vedic Sound-Lineage
ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ၏ ပြည့်စုံသော ဟောကြားမှုအပြီး မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် နောက်ဆုံးကျေးဇူးတင်စကားတင်ကာ ဟရီ၌ စိတ်နှစ်မြုပ်နေသဖြင့် တက္ဆကကို မကြောက်ကြောင်း၊ သေခြင်းကို ထပ်ခါတလဲလဲလည်း မကြောက်ကြောင်း ပြောပြီး အဓောက္ရှဇ သခင်ထံသို့ စကားနှင့် အာရုံများကို ပြန်လည်သိမ်းဆည်းရန် ခွင့်တောင်းသည်။ ရှုကဒေဝက ခွင့်ပြုပြီး ထွက်ခွာသွားရာ ပရိက္ခစ်သည် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ မြောက်ဘက်မျက်နှာမူ၍ ယောဂသမာဓိတည်ကာ အဘယ်သို့မပြောင်းလဲသော သတ္တဝါအမှန်တရား၌ စိတ်ကို တည်စေပြီး ပရာဏာတိတ်ဆိတ်သွားသည်အထိ တည်ငြိမ်နေသည်။ ကာရှျယပကို လာဘ်ပေး၍ တားဆီးမှုမှ လွတ်မြောက်သည့် တက္ဆကသည် အဝတ်အစားဖုံးကွယ်၍ လာကာ ကိုက်သဖြင့် ပရိက္ခစ်၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် မီးလောင်၍ ပြာဖြစ်သွားပြီး လောကသတ္တဝါများ ဝမ်းနည်းကာ ဒေဝတများက ချီးမွမ်းသံထွက်သည်။ ထို့နောက် ဇနမေဇယသည် ဒေါသဖြင့် မြွေယဇ္ဉ (sarpa-satra) ကို စတင်ကာ တက္ဆကသည် အိန္ဒြာထံသို့ ထွက်ပြေးသော်လည်း ဗြဟ္စပတိက ကမ္မသိဒ္ဓာန္တကို သင်ကြား၍ အသက်နှင့် သေခြင်းသည် ကိုယ့်ကံကြောင့်သာ ဖြစ်ကြောင်း သိစေကာ ယဇ္ဉကို ရပ်စေသည်။ အခန်း၏ နောက်ပိုင်းတွင် သဗ္ဒ-ဗြဟ္မ သဘောတရားသို့ ပြောင်းကာ အလွန်သိမ်မွေ့သော တရားလွန်အသံ၊ အိုံကာရ၏ ပေါ်ပေါက်မှုနှင့် A-U-M သုံးပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ၊ ဗြဟ္မာ၏ ဝေဒများဖန်တီးမှု၊ ဗျာသ၏ လေးပိုင်းခွဲခြားမှုနှင့် သင်္ကြန်ဆက်ခံစဉ်ဆက်များ (ယာဇ္ဉဝလ္က്യက နေဘုရားထံမှ ယဇုရမန်တရားအသစ် ရယူခြင်းအပါအဝင်) ကို ဖော်ပြကာ ကလိယုဂ၌ ဝေဒထိန်းသိမ်းမှုသို့ ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच एतन्निशम्य मुनिनाभिहितं परीक्षिद् व्यासात्मजेन निखिलात्मदृशा समेन । तत्पादमूलमुपसृत्य नतेन मूर्ध्ना बद्धाञ्जलिस्तमिदमाह स विष्णुरात: ॥ १ ॥
စူတက ပြောသည်—ဗျာသ၏သား၊ အရာအားလုံး၌ အတ္တကိုမြင်သော သမာဓိတည်ငြိမ်သည့် ရှုကဒေဝ မုနိ၏ ဟောကြားချက်အားလုံးကို ကြားပြီးနောက် ပရိက္ခစ်သည် သူ၏ ခြေတော်ရင်းသို့ ချဉ်းကပ်하였다။ ခေါင်းကို ခြေတော်၌ ချ၍ နမസ്കာရပြုကာ လက်အုပ်ချီပြီး၊ ဗိဿဏု၏ ကာကွယ်မှုအောက်၌ နေထိုင်ခဲ့သော မင်းကြီးက ဤသို့ လျှောက်တင်하였다။
Verse 2
राजोवाच सिद्धोऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि भवता करुणात्मना । श्रावितो यच्च मे साक्षादनादिनिधनो हरि: ॥ २ ॥
မင်းကြီးက လျှောက်သည်—ကရုဏာပြည့်ဝသော မဟာတ္မာရေ၊ သင်၏ အနုဂ्रहကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ဘဝရည်မှန်းချက်ကို ပြည့်စုံခဲ့ပါပြီ။ အစမရှိ အဆုံးမရှိသော ဟရီဘုရား၏ ကഥာကို သင်က ကျွန်ုပ်အား ကိုယ်တိုင် ဟောကြားပေးခဲ့ပါသည်။
Verse 3
नात्यद्भुतमहं मन्ये महतामच्युतात्मनाम् । अज्ञेषु तापतप्तेषु भूतेषु यदनुग्रह: ॥ ३ ॥
အကျွန်ုပ်အနေဖြင့် သင်ကဲ့သို့ အချွတ်တဘုရား၌ စိတ်လုံးဝ လီနနေသော မဟာတ္မာများက အဇ్ఞာနနှင့် လောကဒုက္ခအပူတရားကြောင့် ပူလောင်နေသော ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့သော သတ္တဝါများအပေါ် ကရုဏာပြခြင်းကို အံ့ဩစရာဟု မထင်ပါ။
Verse 4
पुराणसंहितामेतामश्रौष्म भवतो वयम् । यस्यां खलूत्तम:श्लोको भगवाननुवर्ण्यते ॥ ४ ॥
အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်ထံမှ ဤ «ශ්ရီမဒ်-ဘာဂဝတမ်» ကို နားထောင်ခဲ့ပါသည်။ ၎င်းသည် ပုရာဏအားလုံး၏ အနှစ်ချုပ်ဖြစ်ပြီး «ဥတ္တမရှ္လောက» ဘဂဝန်ကို ပြည့်စုံစွာ ဖော်ပြထားပါသည်။
Verse 5
भगवंस्तक्षकादिभ्यो मृत्युभ्यो न बिभेम्यहम् । प्रविष्टो ब्रह्म निर्वाणमभयं दर्शितं त्वया ॥ ५ ॥
အရှင် ဘဂဝန်၊ ယခု ကျွန်ုပ်သည် တက္ခကာ သို့မဟုတ် အခြားသတ္တဝါများကိုလည်း မကြောက်တော့ပါ၊ ထပ်ခါထပ်ခါ သေခြင်းကိုပါ မကြောက်တော့ပါ။ သင်ဖော်ပြပေးသော ကြောက်ရွံ့မှုကင်းသော ဘြဟ္မ-နိဗ္ဗာန်၌ ကျွန်ုပ် လုံးဝလီနနေပါသည်။
Verse 6
अनुजानीहि मां ब्रह्मन् वाचं यच्छाम्यधोक्षजे । मुक्तकामाशयं चेत: प्रवेश्य विसृजाम्यसून् ॥ ६ ॥
အို ဘြာဟ္မဏ၊ ကျွန်ုပ်အား ခွင့်ပြုပါ။ ကျွန်ုပ်၏ စကားနှင့် အာရုံခံအင်္ဂါတို့၏ လုပ်ဆောင်မှုအားလုံးကို အဓိုက္ရှဇ ဘုရားထံ အပ်နှံပါမည်။ ကာမဆန္ဒကင်းသော စိတ်ကို သူ၌ လီနစေပြီးနောက် အသက်ကို စွန့်လွှတ်ပါမည်။
Verse 7
अज्ञानं च निरस्तं मे ज्ञानविज्ञाननिष्ठया । भवता दर्शितं क्षेमं परं भगवत: पदम् ॥ ७ ॥
သင်သည် ကျွန်ုပ်အား အလွန်မင်္ဂလာရှိသော အရာ—ဘဂဝန်၏ အမြင့်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ပဒ—ကို ဖော်ပြပေးခဲ့သည်။ ယခု ကျွန်ုပ်သည် ဉာဏ်နှင့် ကိုယ်တိုင်သိမြင်မှု၌ တည်မြဲပြီး မသိမှုသည် ပျောက်ကွယ်သွားပါပြီ။
Verse 8
सूत उवाच इत्युक्तस्तमनुज्ञाप्य भगवान् बादरायणि: । जगाम भिक्षुभि: साकं नरदेवेन पूजित: ॥ ८ ॥
စူတ ဂိုಸ್ವာမီက ပြောသည်—ဤသို့ တောင်းခံခံရသဖြင့် ဘဂဝန် ဘာဒရာယဏိ (ရှုကဒေဝ) သည် မင်း ပရိက္ခစ်ကို ခွင့်ပြု하였다။ ထို့နောက် မင်းနှင့် ရှိနေသော ရှင်ရသီများက ပူဇော်ကန်တော့ပြီးနောက် ဘိက္ခုများနှင့်အတူ ထိုနေရာမှ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 9
परीक्षिदपि राजर्षिरात्मन्यात्मानमात्मना । समाधाय परं दध्यावस्पन्दासुर्यथा तरु: ॥ ९ ॥ प्राक्कूले बर्हिष्यासीनो गङ्गाकूल उदङ्मुख: । ब्रह्मभूतो महायोगी नि:सङ्गश्छिन्नसंशय: ॥ १० ॥
ထို့နောက် မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ဖြင့် စိတ်ကို အတ္တမန်အတွင်း တည်ငြိမ်စေကာ အမြင့်ဆုံး အဘ်ဆိုလ്യൂတ် သစ္စာကို သမาธိပြု하였다; ပရာဏ လှုပ်ရှားမှု ရပ်တန့်၍ သစ်ပင်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် ဖြစ်သွားသည်။
Verse 10
परीक्षिदपि राजर्षिरात्मन्यात्मानमात्मना । समाधाय परं दध्यावस्पन्दासुर्यथा तरु: ॥ ९ ॥ प्राक्कूले बर्हिष्यासीनो गङ्गाकूल उदङ्मुख: । ब्रह्मभूतो महायोगी नि:सङ्गश्छिन्नसंशय: ॥ १० ॥
မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်သည် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် အရှေ့ဘက်သို့ ငှက်မြီးတံဆိပ်ကဲ့သို့ အဖျားထားသော ဒರ್ಭမြက်အခင်းပေါ် ထိုင်၍ မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ하였다; ယောဂသိဒ္ဓိဖြင့် ဘြဟ္မဘဝကို ရောက်ကာ အလွန်ကြီးမားသော ယောဂီအဖြစ် အလှည့်အပြောင်းကင်း၍ သံသယကင်းသွားသည်။
Verse 11
तक्षक: प्रहितो विप्रा: क्रुद्धेन द्विजसूनुना । हन्तुकामो नृपं गच्छन् ददर्श पथि कश्यपम् ॥ ११ ॥
ပညာရှိ ဗြာဟ္မဏများအို၊ ဒေါသထွက်နေသော ဗြာဟ္မဏသားက ပို့လိုက်သည့် တက္ခက နဂါးငှက်သည် ဘုရင်ကို သတ်ရန် သွားရာလမ်းတွင် ကရှျပ မုနိကို တွေ့မြင်하였다။
Verse 12
तं तर्पयित्वा द्रविणैर्निवर्त्य विषहारिणम् । द्विजरूपप्रतिच्छन्न: कामरूपोऽदशन्नृपम् ॥ १२ ॥
တက္ခကသည် အဖိုးတန် လှူဒါန်းပူဇော်မှုများဖြင့် အဆိပ်ဖြေကျွမ်းကျင်သော ကရှျပကို ချီးမြှောက်လှည့်ဖြားကာ ပြန်လှည့်စေ하였다; ထို့နောက် စိတ်ကြိုက်ရုပ်ပြောင်းနိုင်သူသည် ဗြာဟ္မဏအဖြစ် ဖုံးကွယ်၍ ဘုရင်ထံ ချဉ်းကပ်ကာ ကိုက်ခတ်하였다။
Verse 13
ब्रह्मभूतस्य राजर्षेर्देहोऽहिगरलाग्निना । बभूव भस्मसात् सद्य: पश्यतां सर्वदेहिनाम् ॥ १३ ॥
စကြဝဠာတစ်လျှောက်ရှိ သတ္တဝါများ ကြည့်ရှုနေစဉ်တွင် ဘြဟ္မဘဝရောက်သော ရာဇရ္ရှိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် နဂါးအဆိပ်၏ မီးဖြင့် ချက်ချင်း မီးခိုးပြာဖြစ်သွားသည်။
Verse 14
हाहाकारो महानासीद् भुवि खे दिक्षु सर्वत: । विस्मिता ह्यभवन् सर्वे देवासुरनरादय: ॥ १४ ॥
မြေပြင်၊ ကောင်းကင်နှင့် အရပ်အနှံ့တွင် ကြီးမားသော ငိုကြွေးသံ ပေါ်ထွက်လာ၍ ဒေဝ၊ အသူရ၊ လူသားတို့ အားလုံး အံ့ဩသွားကြသည်။
Verse 15
देवदुन्दुभयो नेदुर्गन्धर्वाप्सरसो जगु: । ववृषु: पुष्पवर्षाणि विबुधा: साधुवादिन: ॥ १५ ॥
ဒေဝလောက၌ ဒေဝဒုန္ဒုဘီများ မြည်ဟည်း၍ ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် အပ္စရာတို့ သီဆိုကြသည်; ချီးမွမ်းသော ဒေဝများက ပန်းမိုးရွာချသည်။
Verse 16
जन्मेजय: स्वपितरं श्रुत्वा तक्षकभक्षितम् । यथा जुहाव सङ्क्रुद्धो नागान् सत्रे सह द्विजै: ॥ १६ ॥
တက္ခကာက မိမိအဖကို သေစေသည့်အထိ ကိုက်ခဲ့သည်ဟု ကြားသိသော် မဟာရာဇာ ဇနမေဇယသည် အလွန်ဒေါသထွက်၍ ဗြာဟ္မဏများနှင့်အတူ စర్పသတ္တရ ယဇ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မြွေအားလုံးကို မီးယဇ်ထဲသို့ အာဟုတီပူဇော်하였다။
Verse 17
सर्पसत्रे समिद्धाग्नौ दह्यमानान् महोरगान् । दृष्ट्वेन्द्रं भयसंविग्नस्तक्षक: शरणं ययौ ॥ १७ ॥
စರ್ಪသတ္တရ ယဇ်၏ မီးတောက်ပြင်းထန်သော မီးထဲတွင် အင်အားကြီး မြွေကြီးများတောင် လောင်ကျွမ်းနေသည်ကို မြင်သော် တက္ခကာသည် ကြောက်ရွံ့လွန်ကဲ၍ အိန္ဒြာထံ သ refuge သွား하였다။
Verse 18
अपश्यंस्तक्षकं तत्र राजा पारीक्षितो द्विजान् । उवाच तक्षक: कस्मान्न दह्येतोरगाधम: ॥ १८ ॥
အဲဒီမှာ တက္ခကာကို မမြင်ရသဖြင့် ဘုရင် ဇနမေဇယက ဗြာဟ္မဏများအား “မြွေတို့အနက် အနိမ့်ဆုံး တက္ခကာသည် ဤမီးထဲတွင် အဘယ်ကြောင့် မလောင်သနည်း” ဟု မေး하였다။
Verse 19
तं गोपायति राजेन्द्र शक्र: शरणमागतम् । तेन संस्तम्भित: सर्पस्तस्मान्नाग्नौ पतत्यसौ ॥ १९ ॥
ဗြာဟ္မဏတို့က ပြောကြသည်—အို မင်းမြတ်ကြီး၊ အကာအကွယ်တောင်းခံ၍ ခိုလှုံလာသော တက္ခက နဂါးကို သက္ကရာ အိန္ဒြာက ကာကွယ်နေသဖြင့် မီးထဲသို့ မကျရောက်ပါ; အိန္ဒြာက မီးမှ တားဆီးထားသည်။
Verse 20
पारीक्षित इति श्रुत्वा प्राहर्त्विज उदारधी: । सहेन्द्रस्तक्षको विप्रा नाग्नौ किमिति पात्यते ॥ २० ॥
ဤစကားကို ကြားသော် ဉာဏ်ပညာရှိသော မင်းကြီး ဇနမေဇယ (ပာရီක්ෂစ်) က ယဇ္ဈပုရောဟိတ်တို့အား—“အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ ထိုသို့ဆိုလျှင် ကာကွယ်သူ အိန္ဒြာနှင့်အတူ တက္ခကကို မီးထဲသို့ အဘယ်ကြောင့် မကျစေသနည်း” ဟု မေး하였다။
Verse 21
तच्छ्रुत्वाजुहुवुर्विप्रा: सहेन्द्रं तक्षकं मखे । तक्षकाशु पतस्वेह सहेन्द्रेण मरुत्वता ॥ २१ ॥
ဤသို့ကြားသော် ဗြာဟ္မဏတို့သည် ယဇ္ဈတွင် အိန္ဒြာနှင့်အတူ တက္ခကကို အာဟုတီအဖြစ် ဆက်ကပ်ရန် မန္တရကို ရွတ်ဆိုကြသည်—“အို တက္ခက၊ အိန္ဒြာနှင့် မရုတ်တော်များအစုအဝေးနှင့်အတူ ယခုချက်ချင်း ဤမီးထဲသို့ ကျရောက်လော့။”
Verse 22
इति ब्रह्मोदिताक्षेपै: स्थानादिन्द्र: प्रचालित: । बभूव सम्भ्रान्तमति: सविमान: सतक्षक: ॥ २२ ॥
ဗြာဟ္မဏတို့၏ မန္တရအာဏာဖြင့် ထိုးနှက်သည့် စကားများကြောင့် အိန္ဒြာသည် မိမိနေရာမှ လှုပ်ရှား၍ ကျဆင်းသွားသည်; ဝိမာနနှင့် တက္ခကတို့နှင့်အတူ စိတ်လှုပ်ရှား၍ အလွန်တရာ မတည်မငြိမ် ဖြစ်လာ하였다။
Verse 23
तं पतन्तं विमानेन सहतक्षकमम्बरात् । विलोक्याङ्गिरस: प्राह राजानं तं बृहस्पति: ॥ २३ ॥
အင်္ဂိရာ မုနိ၏ သား ဘృဟஸပတိသည် ကောင်းကင်မှ ဝိမာနနှင့်အတူ တက္ခကနှင့်အတူ အိန္ဒြာ ကျဆင်းလာသည်ကို မြင်၍ မင်းကြီး ဇနမေဇယထံ ချဉ်းကပ်ကာ ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 24
नैष त्वया मनुष्येन्द्र वधमर्हति सर्पराट् । अनेन पीतममृतमथ वा अजरामर: ॥ २४ ॥
အို လူတို့အထဲမှ မင်းကြီးရေ၊ ဤ နဂါးဘုရင်ကို သင်၏လက်ဖြင့် သတ်ရန် မသင့်တော်ပါ။ သူသည် ဒေဝတို့၏ အမృతကို သောက်ပြီးသားဖြစ်သဖြင့် သာမန် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်း၏ လက္ခဏာများအောက် မကျရောက်ပါ။
Verse 25
जीवितं मरणं जन्तोर्गति: स्वेनैव कर्मणा । राजंस्ततोऽन्यो नास्त्यस्य प्रदाता सुखदु:खयो: ॥ २५ ॥
ကိုယ်ရှိသော သတ္တဝါ၏ အသက်ရှင်ခြင်း၊ သေခြင်းနှင့် နောက်ဘဝသို့ သွားရာကံကြမ္မာသည် မိမိ၏ ကర్మကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ အို မင်းကြီး၊ ထို့ကြောင့် သူ၏ ချမ်းသာဒုက္ခကို အခြားသူက ပေးသူဟု မဆိုနိုင်။
Verse 26
सर्पचौराग्निविद्युद्भ्य: क्षुत्तृड्व्याध्यादिभिर्नृप । पञ्चत्वमृच्छते जन्तुर्भुङ्क्त आरब्धकर्म तत् ॥ २६ ॥
အို မင်းကြီး၊ သတ္တဝါတစ်ဦးသည် နဂါး၊ ခိုးသူ၊ မီး၊ မိုးကြိုး၊ ဆာလောင်မှု၊ ရောဂါ စသည်တို့ကြောင့် သေဆုံးသော်၊ ထိုသူသည် မိမိ၏ အတိတ်က စတင်ဖော်ထုတ်လာသော ကర్మ၏ အကျိုးကိုပင် ခံစားနေခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 27
तस्मात् सत्रमिदं राजन् संस्थीयेताभिचारिकम् । सर्पा अनागसो दग्धा जनैर्दिष्टं हि भुज्यते ॥ २७ ॥
ထို့ကြောင့် မင်းကြီးရေ၊ အခြားသူတို့ကို ထိခိုက်စေလိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စတင်ခဲ့သော ဤ စတြယဇ్ఞကို ရပ်တန့်ပါ။ အပြစ်မဲ့ နဂါးများ များစွာ မီးလောင်သေဆုံးပြီးပြီ။ အမှန်တကယ် လူတို့သည် မိမိတို့၏ ကံကြမ္မာတရားအရ ကర్మအကျိုးကို ခံစားရသည်။
Verse 28
सूत उवाच इत्युक्त: स तथेत्याह महर्षेर्मानयन् वच: । सर्पसत्रादुपरत: पूजयामास वाक्पतिम् ॥ २८ ॥
စူတဂိုစွာမီက ပြောသည်—ဤသို့ အကြံပေးခြင်းခံရသော် မဟာရာဇာ ဇနမေဇယက “အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်စေ” ဟု ပြန်ဆို하였다။ မဟာရိရှီ၏ စကားကို လေးစား၍ သူသည် နဂါးစတြယဇ్ఞကို ရပ်ပြီး၊ ဝါစပတိဖြစ်သော ဗြဟස්ပတိကို ပူဇော်ကန်တော့하였다။
Verse 29
सैषा विष्णोर्महामायाबाध्ययालक्षणा यया । मुह्यन्त्यस्यैवात्मभूता भूतेषु गुणवृत्तिभि: ॥ २९ ॥
ဤသည်မှာ ဗိဿနု၏ မဟာမာယာ ဖြစ်၍ မတားဆီးနိုင်သကဲ့သို့ နားလည်ရန်လည်း ခက်ခဲသည်။ သခင်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ဇီဝများပင် ဂုဏ်သုံးပါး၏ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာအဖြစ် မှားယွင်းစွာ ခံယူ၍ မောဟဖြစ်ကြသည်။
Verse 30
न यत्र दम्भीत्यभया विराजिता मायात्मवादेऽसकृदात्मवादिभि: । न यद्विवादो विविधस्तदाश्रयो मनश्च सङ्कल्पविकल्पवृत्ति यत् ॥ ३० ॥ न यत्र सृज्यं सृजतोभयो: परं श्रेयश्च जीवस्त्रिभिरन्वितस्त्वहम् । तदेतदुत्सादितबाध्यबाधकं निषिध्य चोर्मीन् विरमेत तन्मुनि: ॥ ३१ ॥
မဟာအမှန်တရားတစ်ခု ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် မာယာသည် “ဤသူသည် လိမ်လည်တတ်သူ၊ ငါက ထိန်းချုပ်နိုင်မည်” ဟု တွေးကာ မကြောက်မရွံ့ အာဏာမချနိုင်။ ထိုနေရာတွင် မာယာဆန်သော အငြင်းပွားဒർശနများ မရှိဘဲ၊ အာတ္မဗိဒ္ဓာ၏ စစ်မှန်သော သင်ယူသူများက သက်သေပြချက် (ပ్రమာဏ) အတိုင်း အမြဲတမ်း စူးစမ်းလေ့လာကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ဆုံးဖြတ်ခြင်းနှင့် သံသယအကြား လှုပ်ရှားသော မနောဝတ္ထု မရှိ; ဖန်တီးထားသော အရာများ၊ နူးညံ့သော အကြောင်းရင်းများ၊ ခံစားမှု၏ အကျိုးလည်း မရှိ။ ထို့ပြင် အဟင်ကာရနှင့် ဂုဏ်သုံးပါးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသော ချုပ်နှောင်ဇီဝလည်း မရှိ။ ထိုအမှန်တရားသည် ကန့်သတ်သောအရာနှင့် ကန့်သတ်စေသောအရာအားလုံးကို ပယ်ဖျက်သည်။ ထို့ကြောင့် မုနိသည် သံသရာလှိုင်းများကို တားဆီးကာ ထိုပရမသတ္တ၌ အနားယူသင့်သည်။
Verse 31
न यत्र दम्भीत्यभया विराजिता मायात्मवादेऽसकृदात्मवादिभि: । न यद्विवादो विविधस्तदाश्रयो मनश्च सङ्कल्पविकल्पवृत्ति यत् ॥ ३० ॥ न यत्र सृज्यं सृजतोभयो: परं श्रेयश्च जीवस्त्रिभिरन्वितस्त्वहम् । तदेतदुत्सादितबाध्यबाधकं निषिध्य चोर्मीन् विरमेत तन्मुनि: ॥ ३१ ॥
မဟာအမှန်တရားတစ်ခု ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် မာယာသည် “ဤသူသည် လိမ်လည်တတ်သူ၊ ငါက ထိန်းချုပ်နိုင်မည်” ဟု တွေးကာ မကြောက်မရွံ့ အာဏာမချနိုင်။ ထိုနေရာတွင် မာယာဆန်သော အငြင်းပွားဒർശနများ မရှိဘဲ၊ အာတ္မဗိဒ္ဓာ၏ စစ်မှန်သော သင်ယူသူများက သက်သေပြချက် (ပ్రమာဏ) အတိုင်း အမြဲတမ်း စူးစမ်းလေ့လာကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ဆုံးဖြတ်ခြင်းနှင့် သံသယအကြား လှုပ်ရှားသော မနောဝတ္ထု မရှိ; ဖန်တီးထားသော အရာများ၊ နူးညံ့သော အကြောင်းရင်းများ၊ ခံစားမှု၏ အကျိုးလည်း မရှိ။ ထို့ပြင် အဟင်ကာရနှင့် ဂုဏ်သုံးပါးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသော ချုပ်နှောင်ဇီဝလည်း မရှိ။ ထိုအမှန်တရားသည် ကန့်သတ်သောအရာနှင့် ကန့်သတ်စေသောအရာအားလုံးကို ပယ်ဖျက်သည်။ ထို့ကြောင့် မုနိသည် သံသရာလှိုင်းများကို တားဆီးကာ ထိုပရမသတ္တ၌ အနားယူသင့်သည်။
Verse 32
परं पदं वैष्णवमामनन्ति तद् यन्नेति नेतीत्यतदुत्सिसृक्षव: । विसृज्य दौरात्म्यमनन्यसौहृदा हृदोपगुह्यावसितं समाहितै: ॥ ३२ ॥
အနှစ်သာရမရှိသောအရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်လိုသူတို့သည် “မဟုတ်ဤ၊ မဟုတ်ထို” (neti neti) ဟူသော ခွဲခြားသိမြင်မှုဖြင့် အဆင့်ဆင့် လျှောက်လှမ်းကာ ဗိဿနု၏ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ပရမပဒကို ရောက်ကြသည်။ သေးငယ်သော လောကီစိတ်ကို စွန့်ပြီး၊ တစ်ခုတည်းသော မေတ္တာ-ဘက္တိဖြင့် နှလုံးအတွင်းရှိ ပရမသတ္တကို သမာဓိ၌ အနက်ရှိုင်းစွာ အောင့်ဖက်ကြသည်။
Verse 33
त एतदधिगच्छन्ति विष्णोर्यत् परमं पदम् । अहं ममेति दौर्जन्यं न येषां देहगेहजम् ॥ ३३ ॥
ထိုသို့သော ဘက္တများသည် ဗိဿနု၏ ပရမပဒကို သိမြင်ရောက်ရှိကြသည်။ အကြောင်းမှာ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အိမ်အပေါ် အခြေခံသော “ငါ” “ငါ့ဟာ” ဟူသော မလိန်မှုသည် သူတို့တွင် မကျန်တော့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 34
अतिवादांस्तितिक्षेत नावमन्येत कञ्चन । न चेमं देहमाश्रित्य वैरं कुर्वीत केनचित् ॥ ३४ ॥
စော်ကားမှုအားလုံးကို သည်းခံရမည်၊ မည်သူ့ကိုမျှ မထီမဲ့မြင် မလုပ်ရ။ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် မိမိကို မသတ်မှတ်ဘဲ မည်သူနှင့်မျှ ရန်မဖြစ်ရ။
Verse 35
नमो भगवते तस्मै कृष्णायाकुण्ठमेधसे । यत्पादाम्बुरुहध्यानात् संहितामध्यगामिमाम् ॥ ३५ ॥
မအနိုင်ယူနိုင်သော၊ ဉာဏ်ပညာမကုန်ခန်းသော ဘဂဝန် သရီကృష్ణအား နမස්ကာရပါ၏။ သူ၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို ဓ്യာနပြုခြင်းကြောင့် ဤသံဟိတာကို နားလည်နိုင်ခဲ့သည်။
Verse 36
श्रीशौनक उवाच पैलादिभिर्व्यासशिष्यैर्वेदाचार्यैर्महात्मभि: । वेदाश्च कथिता व्यस्ता एतत् सौम्याभिधेहि न: ॥ ३६ ॥
ရှောင်နက ရှိက ပြောသည်—အေးမြနူးညံ့သော စူတာရေ၊ ဗျာသဒေဝ၏ ပိုင်လ စသည့် မဟာတ್ಮာ တပည့်များ၊ ဝေဒအာချာရျများက ဝေဒများကို မည်သို့ ပြောကြား၍ မည်သို့ စီစဉ်တည်းဖြတ်ခဲ့သနည်း၊ ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြပါ။
Verse 37
सूत उवाच समाहितात्मनो ब्रह्मन् ब्रह्मण: परमेष्ठिन: । हृद्याकाशादभून्नादो वृत्तिरोधाद् विभाव्यते ॥ ३७ ॥
စူတာက ပြောသည်—အို ဘြာဟ္မဏ၊ သမာဓိ၌ စိတ်တည်ငြိမ်သော ပရမေဋ္ဌိန် ဘြဟ္မာ၏ နှလုံးကောင်းကင်မှ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော နာဒ သံလှုပ်ရှားမှု ပေါ်ထွက်လာသည်။ ပြင်ပနားထောင်မှုကို ရပ်တန့်လျှင် ထိုသံကို သိမြင်နိုင်သည်။
Verse 38
यदुपासनया ब्रह्मन् योगिनो मलमात्मन: । द्रव्यक्रियाकारकाख्यं धूत्वा यान्त्यपुनर्भवम् ॥ ३८ ॥
အို ဘြာဟ္မဏ၊ ဤဝေဒ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော ရုပ်သဘောကို ပူဇော်ခြင်းအားဖြင့် ယောဂီတို့သည် ဒြဗ္ဗ၊ ကရိယာ၊ ကర్తာဟု ခေါ်သော မလင်များကို နှလုံးသားမှ ဆေးကြောဖယ်ရှားပြီး ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမရှိသော အခြေအနေသို့ ရောက်ကြသည်။
Verse 39
ततोऽभूत्त्रिवृदोंकारो योऽव्यक्तप्रभव: स्वराट् । यत्तल्लिङ्गं भगवतो ब्रह्मण: परमात्मन: ॥ ३९ ॥
ထို့နောက် အလွန်သိမ်မွေ့သော အလောကီမဟုတ်သည့် တုန်ခါမှုမှ သံသုံးသံပါသော “အိုံကာရ” ပေါ်ထွန်းလာပြီး မဖော်ပြနိုင်သော အဝျက်တမှ ထွက်ပေါ်ကာ ကိုယ်တိုင်တောက်ပသည်။ ဤအိုံကာရသည် ဘဂဝန်၊ ပရမာတ္မာ နှင့် နိရ္ဂုဏ ဘြဟ္မန် ဟူသော အမြင့်ဆုံးသစ္စာ၏ သုံးမျိုးသဘောတရားကို ကိုယ်စားပြုသော သင်္ကေတဖြစ်သည်။
Verse 40
शृणोति य इमं स्फोटं सुप्तश्रोत्रे च शून्यदृक् । येन वाग् व्यज्यते यस्य व्यक्तिराकाश आत्मन: ॥ ४० ॥ स्वधाम्नो ब्राह्मण: साक्षाद् वाचक: परमात्मन: । स सर्वमन्त्रोपनिषद्वेदबीजं सनातनम् ॥ ४१ ॥
ဤအိုံကာရ-စဖိုဋသည် အဆုံးတွင် ရုပ်မဲ့၍ အာရုံခံအင်္ဂါများမရောက်နိုင်သောအရာဖြစ်သည်။ ပရမာတ္မာသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နားမရှိဘဲပင် အာရုံမူတည်မထားသည့် နားထောင်သူကဲ့သို့ ၎င်းကို “ကြား” တော်မူသည်။ ဤအိုံကာရမှပင် စကားသံ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ဝိညာဉ်၏ နှလုံးကောင်းကင်၌ ထင်ရှားသည်။
Verse 41
शृणोति य इमं स्फोटं सुप्तश्रोत्रे च शून्यदृक् । येन वाग् व्यज्यते यस्य व्यक्तिराकाश आत्मन: ॥ ४० ॥ स्वधाम्नो ब्राह्मण: साक्षाद् वाचक: परमात्मन: । स सर्वमन्त्रोपनिषद्वेदबीजं सनातनम् ॥ ४१ ॥
ဤအိုံကာရသည် ကိုယ်ပိုင်ဓာမနေရာ၌ တည်ရှိသော ပရမာတ္မာကို တိုက်ရိုက်ညွှန်ပြသော အမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မန္တရအားလုံး၊ ဥပနိရှဒ်နှင့် ဝేదတို့၏ လျှို့ဝှက်အနှစ်သာရနှင့် နိစ္စတည်သော မျိုးစေ့ဖြစ်သည်။
Verse 42
तस्य ह्यासंस्त्रयो वर्णा अकाराद्या भृगूद्वह । धार्यन्ते यैस्त्रयो भावा गुणनामार्थवृत्तय: ॥ ४२ ॥
အို ဘೃဂုမျိုးရိုး၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးသူရေ၊ အိုံကာရသည် မူလသံသုံးသံ—အ၊ ဥ၊ မ—ကို ထင်ရှားစေသည်။ ဤသုံးသံကြောင့် ဂုဏ်၊ နာမ၊ အဓိပ္ပါယ်နှင့် အမျိုးမျိုးသော လုပ်ဆောင်မှုများပါဝင်သည့် သုံးမျိုးသဘောတရားများ တည်တံ့သည်။
Verse 43
ततोऽक्षरसमाम्नायमसृजद् भगवानज: । अन्तस्थोष्मस्वरस्पर्शह्रस्वदीर्घादिलक्षणम् ॥ ४३ ॥
အိုံကာရမှပင် မမွေးဖွားသူ (အဇ) ဘဂဝန် ဘြဟ္မာသည် အက္ခရာအစဉ်အလာအားလုံးကို ဖန်ဆင်း하였다—သရ, ဗျဉ္ဇန, အန္တಸ್ಥ, ဥෂ္မ စသည်—နှင့် အသံတို/ရှည် စသည့် လက္ခဏာများဖြင့် ခွဲခြား하였다။
Verse 44
तेनासौ चतुरो वेदांश्चतुर्भिर्वदनैर्विभु: । सव्याहृतिकान् सोंकारांश्चातुर्होत्रविवक्षया ॥ ४४ ॥
ထိုအသံစုစည်းမှုဖြင့် အာဏာတန်ခိုးကြီးသော ဘြဟ္မာသည် မျက်နှာလေးဖက်မှ ဝေဒလေးပါးကို ထုတ်ဖော်ပေါ်ထွန်းစေပြီး၊ အိုံကာရနှင့် ဗျာဟရတီ ခုနစ်ပါးနှင့်အတူ၊ ဝေဒယဇ္ဉ၏ ပုရောဟိတ်တာဝန်ခွဲခြားမှုအတိုင်း ပြန့်ပွားစေရန် ရည်ရွယ်하였다။
Verse 45
पुत्रानध्यापयत्तांस्तु ब्रह्मर्षीन् ब्रह्मकोविदान् । ते तु धर्मोपदेष्टार: स्वपुत्रेभ्य: समादिशन् ॥ ४५ ॥
ဘြဟ္မာသည် ထိုဝေဒများကို မိမိ၏သားတော်များ—ဗြာဟ္မဏအစုအဖွဲ့ထဲက မဟာရိရှီများနှင့် ဝေဒရွတ်ဆိုမှုကျွမ်းကျင်သူများ—ထံ သင်ကြားပေး하였다။ ထိုသူတို့သည် အာစာရျာဖြစ်ကာ မိမိတို့၏သားများထံသို့လည်း ဝေဒကို ဆက်လက်သင်ကြားပေး하였다။
Verse 46
ते परम्परया प्राप्तास्तत्तच्छिष्यैर्धृतव्रतै: । चतुर्युगेष्वथ व्यस्ता द्वापरादौ महर्षिभि: ॥ ४६ ॥
ဤသို့ ဒိဋ္ဌဝရတရှိသော တပည့်များသည် ပရမ္ပရာအလိုက် ဝေဒကို လက်ခံရရှိကာ ယုဂလေးပါး၏ စက်ဝန်းတစ်လျှောက် ဆက်လက်တည်တံ့하였다။ ဒ္ဝါပရယုဂအဆုံးတိုင်းတွင် မဟာရိရှီများက ဝေဒကို စနစ်တကျ ခွဲခြားတည်းဖြတ်ကြသည်။
Verse 47
क्षीणायुष: क्षीणसत्त्वान् दुर्मेधान् वीक्ष्य कालत: । वेदान्ब्रह्मर्षयो व्यस्यन् हृदिस्थाच्युतचोदिता: ॥ ४७ ॥
ကာလ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် လူတို့၏ အသက်တမ်း၊ အင်အား၊ ဉာဏ်ရည် လျော့နည်းလာသည်ကို မြင်၍ မဟာရိရှီများသည် နှလုံးထဲ၌ တည်နေသော အချျုတဘုရား၏ လှုံ့ဆော်မှုဖြင့် ဝေဒကို စနစ်တကျ ခွဲခြား하였다။
Verse 48
अस्मिन्नप्यन्तरे ब्रह्मन् भगवान्लोकभावन: । ब्रह्मेशाद्यैर्लोकपालैर्याचितो धर्मगुप्तये ॥ ४८ ॥ पराशरात् सत्यवत्यामंशांशकलया विभु: । अवतीर्णो महाभाग वेदं चक्रे चतुर्विधम् ॥ ४९ ॥
အို ဘြာဟ္မဏာ၊ ဤဝိုင်ဝသ္ဝတ မနုအန္တရတွင်လည်း ဘြဟ္မာနှင့် ရှိဝတို့အပါအဝင် လောကပာလများသည် ဓမ္မကို ကာကွယ်ရန် လောကကို ပျိုးထောင်သော ဘဂဝန်ထံ တောင်းပန်ကြသည်။ အို ကံကောင်းသော ရှောနက၊ အာဏာတန်ခိုးကြီးသော သခင်သည် မိမိ၏ ပူර්ဏအಂಶ၏ အಂಶထဲမှ ကလာတစ်စိတ်အဖြစ် စတျဝတီ၏ ဗိုက်ထဲတွင် ပရာရှရ၏ သားအဖြစ် အဝတားလာ၍ တစ်ခုတည်းသော ဝေဒကို လေးပိုင်း ခွဲခဲ့သည်။
Verse 49
अस्मिन्नप्यन्तरे ब्रह्मन् भगवान्लोकभावन: । ब्रह्मेशाद्यैर्लोकपालैर्याचितो धर्मगुप्तये ॥ ४८ ॥ पराशरात् सत्यवत्यामंशांशकलया विभु: । अवतीर्णो महाभाग वेदं चक्रे चतुर्विधम् ॥ ४९ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဝိုင်ဝသွတ မနုခေတ်၌ ဘြဟ္မာ၊ ရှီဝ အစရှိသော လောကပာလများသည် လောကကိုစောင့်ရှောက်သော ဘဂဝန်ထံသို့ ဓမ္မကိုကာကွယ်ပေးရန် တောင်းပန်ကြ၏။ အို ကံကောင်းသော ရှောနက၊ အလုံးစုံတန်ခိုးရှင် သခင်သည် မိမိ၏ အংশ၏ အংশကလားဖြင့် စတျဝတီ၏ ဝမ်း၌ ပရာရှရ၏ သားအဖြစ် အဝတာရလာပြီး၊ ကృష్ణ ဒွైပာယန ဗျာသ အဖြစ် တစ်ခုတည်းသော ဝေဒကို လေးပိုင်း ခွဲဝေတော်မူ၏။
Verse 50
ऋगथर्वयजु:साम्नां राशीरुद्धृत्य वर्गश: । चतस्र: संहिताश्चक्रे मन्त्रैर्मणिगणा इव ॥ ५० ॥
ဗျာသဒေဝသည် ရိဂ်၊ အထർဝ၊ ယဇုရ်၊ သာမ ဝေဒတို့၏ မန္တရအစုများကို ဆွဲထုတ်၍ အုပ်စုအလိုက် ခွဲစီခဲ့သည်။ ရောနှောနေသော ရတနာများကို တစ်စုတစ်စု ခွဲတင်သကဲ့သို့၊ ထို့ကြောင့် စံဟိတာ လေးပုဒ်ကို ပြုစုတော်မူ၏။
Verse 51
तासां स चतुर: शिष्यानुपाहूय महामति: । एकैकां संहितां ब्रह्मन्नेकैकस्मै ददौ विभु: ॥ ५१ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဉာဏ်ကြီး၍ အာဏာရှိသော ဗျာသဒေဝသည် တပည့်လေးယောက်ကို ခေါ်ယူပြီး ထို စံဟိတာ လေးပုဒ်မှ တစ်ပုဒ်စီကို တစ်ယောက်စီထံ အပ်နှံတော်မူ၏။
Verse 52
पैलाय संहितामाद्यां बह्वृचाख्यां उवाच ह । वैशम्पायनसंज्ञाय निगदाख्यं यजुर्गणम् ॥ ५२ ॥ साम्नां जैमिनये प्राह तथा छन्दोगसंहिताम् । अथर्वाङ्गिरसीं नाम स्वशिष्याय सुमन्तवे ॥ ५३ ॥
ဗျာသဒေဝသည် ပထမ စံဟိတာဖြစ်သော ရိဂ်ဝေဒကို ပိုင်လအား သင်ကြားပေး၍ ‘ဗဟွရ္စ’ ဟု အမည်ပေးတော်မူ၏။ ယဇုရ် မန္တရများ၏ ‘နိဂဒ’ ဟု ခေါ်သော စုစည်းမှုကို ဝိုင်ရှမ္ပာယနအား ပေးအပ်၏။ သာမဝေဒ မန္တရများကို ‘ချန္ဒိုဂ စံဟိတာ’ ဟု ခေါ်ကာ ဇိုင်မိနိအား သင်ကြားပေးပြီး၊ ‘အထർဝာင်ဂိရသီ’ ဟု အမည်ရှိသော အထർဝဝေဒကို ချစ်ခင်သော တပည့် စုမန္တုအား ပေးတော်မူ၏။
Verse 53
पैलाय संहितामाद्यां बह्वृचाख्यां उवाच ह । वैशम्पायनसंज्ञाय निगदाख्यं यजुर्गणम् ॥ ५२ ॥ साम्नां जैमिनये प्राह तथा छन्दोगसंहिताम् । अथर्वाङ्गिरसीं नाम स्वशिष्याय सुमन्तवे ॥ ५३ ॥
ဗျာသဒေဝသည် ပထမ စံဟိတာဖြစ်သော ရိဂ်ဝေဒကို ပိုင်လအား သင်ကြားပေး၍ ‘ဗဟွရ္စ’ ဟု အမည်ပေးတော်မူ၏။ ယဇုရ် မန္တရများ၏ ‘နိဂဒ’ ဟု ခေါ်သော စုစည်းမှုကို ဝိုင်ရှမ္ပာယနအား ပေးအပ်၏။ သာမဝေဒ မန္တရများကို ‘ချန္ဒိုဂ စံဟိတာ’ ဟု ခေါ်ကာ ဇိုင်မိနိအား သင်ကြားပေးပြီး၊ ‘အထർဝာင်ဂိရသီ’ ဟု အမည်ရှိသော အထർဝဝေဒကို ချစ်ခင်သော တပည့် စုမန္တုအား ပေးတော်မူ၏။
Verse 54
पैल: स्वसंहितामूचे इन्द्रप्रमितये मुनि: । बाष्कलाय च सोऽप्याह शिष्येभ्य: संहितां स्वकाम् ॥ ५४ ॥ चतुर्धा व्यस्य बोध्याय याज्ञवल्क्याय भार्गव । पराशरायाग्निमित्र इन्द्रप्रमितिरात्मवान् ॥ ५५ ॥ अध्यापयत् संहितां स्वां माण्डूकेयमृषिं कविम् । तस्य शिष्यो देवमित्र: सौभर्यादिभ्य ऊचिवान् ॥ ५६ ॥
ပညာရှိ ပိုင်လာသည် မိမိ၏ သံဟိတကို နှစ်ပိုင်းခွဲ၍ အိန္ဒြပရမိတိနှင့် ဘာရှ္ကလအား သင်ကြား하였다။
Verse 55
पैल: स्वसंहितामूचे इन्द्रप्रमितये मुनि: । बाष्कलाय च सोऽप्याह शिष्येभ्य: संहितां स्वकाम् ॥ ५४ ॥ चतुर्धा व्यस्य बोध्याय याज्ञवल्क्याय भार्गव । पराशरायाग्निमित्र इन्द्रप्रमितिरात्मवान् ॥ ५५ ॥ अध्यापयत् संहितां स्वां माण्डूकेयमृषिं कविम् । तस्य शिष्यो देवमित्र: सौभर्यादिभ्य ऊचिवान् ॥ ५६ ॥
ဘာရှ္ကလသည် မိမိစုစည်းမှုကို လေးပိုင်းခွဲ၍ ဘောဓျ၊ ယာဇ္ဉဝလ္က്യ၊ ပရာရှရ၊ အဂ္နိမိတ္တတို့အား သင်ကြား하였다။
Verse 56
पैल: स्वसंहितामूचे इन्द्रप्रमितये मुनि: । बाष्कलाय च सोऽप्याह शिष्येभ्य: संहितां स्वकाम् ॥ ५४ ॥ चतुर्धा व्यस्य बोध्याय याज्ञवल्क्याय भार्गव । पराशरायाग्निमित्र इन्द्रप्रमितिरात्मवान् ॥ ५५ ॥ अध्यापयत् संहितां स्वां माण्डूकेयमृषिं कविम् । तस्य शिष्यो देवमित्र: सौभर्यादिभ्य ऊचिवान् ॥ ५६ ॥
ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်သော အိန္ဒြပရမိတိသည် မိမိသံဟိတကို မာဏ္ဍူကေယ ရှိ-ကဗိအား သင်ကြားပြီး၊ သူ၏တပည့် ဒေဝမိတ္တက စောဘရီတို့ထံ ဆက်လက်ပေးပို့하였다။
Verse 57
शाकल्यस्तत्सुत: स्वां तु पञ्चधा व्यस्य संहिताम् । वात्स्यमुद्गलशालीयगोखल्यशिशिरेष्वधात् ॥ ५७ ॥
မာဏ္ဍူကေယ၏သား ရှာကလျသည် မိမိသံဟိတကို ငါးပိုင်းခွဲ၍ ဝါတ္စျ၊ မုဒ္ဂလ၊ ရှာလီယ၊ ဂိုခလျ၊ ရှိရှိရတို့ထံ အပ်နှံ하였다။
Verse 58
जातूकर्ण्यश्च तच्छिष्य: सनिरुक्तां स्वसंहिताम् । बलाकपैलजाबालविरजेभ्यो ददौ मुनि: ॥ ५८ ॥
ရှာကလျ၏တပည့် ဇာတူကဏ္ဏျသည် ရရှိသော သံဟိတကို သုံးပိုင်းခွဲပြီး စတုတ္ထအဖြစ် ‘နိရုတ်’ အပိုင်းကို ထည့်သွင်းကာ ဘလာက၊ ဒုတိယ ပိုင်လာ၊ ဂျာဘာလာ၊ ဝိရဇတို့အား သင်ကြား하였다။
Verse 59
बाष्कलि: प्रतिशाखाभ्यो वालखिल्याख्यसंहिताम् । चक्रे वालायनिर्भज्य: काशारश्चैव तां दधु: ॥ ५९ ॥
ဗာෂ္ကလိသည် ရိဂ္ဝေဒ၏ အခွဲအခက် အားလုံးမှ စုစည်း၍ ‘ဝါလခိလျ-သံဟိတာ’ ကို ပြုစု하였다။ ထိုသံဟိတာကို ဝါလာယနိ၊ ဘဇျ၊ ကာရှာရ တို့က လက်ခံကာ ဆရာ-တပည့်အစဉ်အဆက်ဖြင့် ထိန်းသိမ်း하였다။
Verse 60
बह्वृचा: संहिता ह्येता एभिर्ब्रह्मर्षिभिर्धृता: । श्रुत्वैतच्छन्दसां व्यासं सर्वपापै: प्रमुच्यते ॥ ६० ॥
ဤသို့ ရိဂ္ဝေဒ၏ မျိုးစုံသော သံဟိတာများကို ဘြဟ္မရ္ရှိသဘောရှိသော သန့်ရှင်းသော ဗြာဟ္မဏများက ဆရာ-တပည့်အစဉ်အဆက်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ဝေဒဂီတ(ချန္ဒ)များ၏ ဤခွဲဝေမှုကို ကြားရုံဖြင့်ပင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 61
वैशम्पायनशिष्या वै चरकाध्वर्यवोऽभवन् । यच्चेरुर्ब्रह्महत्यांह: क्षपणं स्वगुरोर्व्रतम् ॥ ६१ ॥
ဝೈရှမ္ပာယန၏ တပည့်များသည် ‘ချာရက-အဓ္ဝရျု’ ဟူ၍ အာဏာပိုင်များ ဖြစ်လာ하였다။ မိမိတို့၏ ဆရာ၏ ဗြာဟ္မဏသတ်မှုအပြစ်ကို ချေဖျက်ရန် ကျပ်တည်းသော ဝတ်ကတိများကို ဆောင်ရွက်ကာ တပസ്സာဖြင့် လှည့်လည်ကြသဖြင့် ‘ချာရက’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 62
याज्ञवल्क्यश्च तच्छिष्य आहाहो भगवन् कियत् । चरितेनाल्पसाराणां चरिष्येऽहं सुदुश्चरम् ॥ ६२ ॥
ထိုအခါ ယာဇ္ဉဝလ္က്യ (သူ၏တပည့်) က “အို ဘဂဝန်၊ သင်၏ အားနည်းသော တပည့်များ၏ အနည်းငယ်သော ကြိုးပမ်းမှုမှ ဘယ်လောက် အကျိုးရှိမည်နည်း။ ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင် အလွန်ခက်ခဲသော တပಸ್ಸာကို ထူးခြားစွာ ဆောင်ရွက်မည်” ဟု ဆို하였다။
Verse 63
इत्युक्तो गुरुरप्याह कुपितो याह्यलं त्वया । विप्रावमन्त्रा शिष्येण मदधीतं त्यजाश्विति ॥ ६३ ॥
ဤသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် ဆရာ ဝൈရှမ္ပာယနသည် ဒေါသထွက်ကာ “ဒီနေရာမှ ထွက်သွား! မင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး လုံလောက်ပြီ။ ဗြာဟ္မဏများကို စော်ကားသော တပည့်ရေ၊ ငါသင်ပေးထားသမျှကို ချက်ချင်း ပြန်အပ်လိုက်” ဟု ဆို하였다။
Verse 64
देवरातसुत: सोऽपि छर्दित्वा यजुषां गणम् । ततो गतोऽथ मुनयो ददृशुस्तान् यजुर्गणान् ॥ ६४ ॥ यजूंषि तित्तिरा भूत्वा तल्लोलुपतयाददु: । तैत्तिरीया इति यजु:शाखा आसन् सुपेशला: ॥ ६५ ॥
ဒေဝရာတ၏သား ယာဇ္ဉဝလ္က്യသည် ယဇုရဝေဒ မန္တရစုကို အန်ထုတ်ပြီး ထိုနေရာမှ ထွက်ခွာသွားသည်။ ထို့နောက် တပည့်များသည် လောဘဖြင့် ထိုယဇုရမန်တရများကို ကြည့်ကာ တိတ္တိရာငှက်ပုံစံသို့ ပြောင်းလဲ၍ အားလုံးကို ကောက်ယူကြသည်; ထို့ကြောင့် ထိုလှပသော ယဇုရဌာနခွဲကို ‘တိုင်တ္တိရီးယ-သံဟိတာ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 65
देवरातसुत: सोऽपि छर्दित्वा यजुषां गणम् । ततो गतोऽथ मुनयो ददृशुस्तान् यजुर्गणान् ॥ ६४ ॥ यजूंषि तित्तिरा भूत्वा तल्लोलुपतयाददु: । तैत्तिरीया इति यजु:शाखा आसन् सुपेशला: ॥ ६५ ॥
တပည့်များသည် လောဘကြောင့် တိတ္တိရာငှက်အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ယဇုရမန်တရများကို ကောက်ယူကြသည်; ထို့ကြောင့် ထိုလှပသော ယဇုရဌာနခွဲကို ‘တိုင်တ္တိရီးယ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 66
याज्ञवल्क्यस्ततो ब्रह्मंश्छन्दांस्यधिगवेषयन् । गुरोरविद्यमानानि सूपतस्थेऽर्कमीश्वरम् ॥ ६६ ॥
အို ဘြာဟ္မဏ ရှောနကာ၊ ထို့နောက် ယာဇ္ဉဝလ္က്യသည် မိမိဂုရုတောင် မသိသေးသော ယဇုရမန်တရအသစ်များကို ရှာဖွေလိုခဲ့သည်။ ထိုရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အာနုဘော်ကြီးသော နေမင်းအရှင်ကို အာရုံစိုက်၍ ပူဇော်ခဲ့သည်။
Verse 67
श्रीयाज्ञवल्क्य उवाच ॐ नमो भगवते आदित्यायाखिलजगतामात्मस्वरूपेण कालस्वरूपेण चतुर्विधभूतनिकायानां ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तानामन्तर्हृदयेषु बहिरपि चाकाश इवोपाधिनाव्यवधीयमानो भवानेक एव क्षणलवनिमेषावयवोपचितसंवत्सरगणेनापामादान विसर्गाभ्यामिमां लोकयात्रामनुवहति ॥ ६७ ॥
သီရိ ယာဇ္ဉဝလ္က്യက ဆိုသည်—“အိုမ်၊ ဘဂဝန် အာဒိတျ (နေမင်း) ထံ ဂါရဝပြုပါ၏။ သင်သည် စကြဝဠာတစ်ခုလုံး၏ အာတ္မာ-သဘောနှင့် ကာလ-သဘောအဖြစ် တစ်ပါးတည်း ဖြစ်တော်မူ၏; ဘြဟ္မာမှ မြက်တစ်စေ့အထိ သတ္တဝါလေးမျိုး၏ နှလုံးသားအတွင်း၌လည်း၊ အပြင်၌လည်း မိုးကောင်းကင်ကဲ့သို့ တည်ရှိ၍ မည်သည့် မာယာဆိုင်ရာ အမည်ခံမှုကမျှ မဖုံးကွယ်နိုင်။ က္ෂဏ၊ လဝ၊ နိမေෂ ဟူသော အချိန်အမှုန်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော နှစ်များ၏ စီးဆင်းမှုအားဖြင့် သင်သည် ရေကို ခြောက်သွေ့စေပြီး မိုးအဖြစ် ပြန်လည်ပေးကာ ဤလောက၏ ခရီးကို ထမ်းဆောင်တော်မူ၏။
Verse 68
यदु ह वाव विबुधर्षभ सवितरदस्तपत्यनुसवनमहर अहराम्नायविधिनोपतिष्ठमानानामखिलदुरितवृजिन बीजावभर्जन भगवत: समभिधीमहि तपन मण्डलम् ॥ ६८ ॥
အို ဒေဝတို့၏ အထွဋ်အမြတ် စဝိတာ၊ အို တောက်ပသော တပနာ! ဆရာ-တပည့်ဆက်သွယ်မှုဖြင့် ဆက်ခံလာသော ဝေဒနည်းအတိုင်း နေ့စဉ် သုံးကြိမ် သင်ကို ပူဇော်ဆုတောင်းသူတို့၏ အပြစ်အားလုံး၊ ဒုက္ခအားလုံးနှင့် ဆန္ဒ၏ မျိုးစေ့တိုင်တိုင်ကို သင် မီးလောင်ဖျက်ဆီးတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်၏ မီးတောက်မဏ္ဍလကို သတိပြု၍ ဓ్యာနပြုကြသည်။
Verse 69
य इह वाव स्थिरचरनिकराणां निजनिकेतनानां मनइन्द्रियासु गणाननात्मन: स्वयमात्मान्तर्यामी प्रचोदयति ॥ ६९ ॥
သင်သည် လှုပ်ရှားသောနှင့် မလှုပ်ရှားသော သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးသား၌ အတွင်းနေသခင်အဖြစ် ကိုယ်တိုင်တည်ရှိတော်မူသည်။ သူတို့၏ စိတ်၊ အာရုံခံအင်္ဂါများနှင့် ပရాణကို သင်ကိုယ်တိုင် လှုပ်ရှားစေတော်မူသည်။
Verse 70
य एवेमं लोकमतिकरालवदनान्धकारसंज्ञाजगरग्रह गिलितं मृतकमिव विचेतनमवलोक्यानुकम्पया परमकारुणिक ईक्षयैवोत्थाप्याहरहरनुसवनं श्रेयसि स्वधर्माख्यात्मावस्थाने प्रवर्तयति ॥ ७० ॥
ဤလောကသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ပါးစပ်ရှိသော ‘အမှောင်’ ဟူသော မြွေကြီး၏ မျိုချခြင်းကို ခံရ၍ သေသကဲ့သို့ သတိလစ်နေသည်။ သို့သော် အလွန်ကရုဏာတော်မူသော သင်သည် မေတ္တာမြင်ကွင်းဖြင့် လောကသားတို့ကို မြင်ကြားနိုင်စွမ်း ပေးကာ နိုးထစေပြီး၊ နေ့စဉ် သုံးကြိမ်သော သန္ဓျာကာလများတွင် သူတော်ကောင်းတို့ကို အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုး၏ လမ်း—ကိုယ်ပိုင်ဓမ္မအားဖြင့် ဝိညာဉ်တည်နေရာ—သို့ လှုံ့ဆော်တော်မူသည်။
Verse 71
अवनिपतिरिवासाधूनां भयमुदीरयन्नटति परित आशापालैस्तत्र तत्र कमलकोशाञ्जलिभिरुपहृतार्हण: ॥ ७१ ॥
သင်သည် မြေပြင်ဘုရင်ကဲ့သို့ နေရာအနှံ့ လှည့်လည်၍ မသန့်ရှင်းသူတို့အတွင်း ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖြစ်စေတော်မူသည်။ ဒిశာပာလ နတ်များသည် ကြာပန်းများဖြင့် ပြည့်သော လက်အုပ်ချီနှင့် အခြားပူဇော်ပဏ္ဏာများဖြင့် သင့်ကို အရိုအသေပြုကြသည်။
Verse 72
अथ ह भगवंस्तव चरणनलिनयुगलं त्रिभुवनगुरुभिरभिवन्दितमहमयातयामयजुष्काम उपसरामीति ॥ ७२ ॥
ထို့ကြောင့် အရှင်ဘဂဝန်၊ သုံးလောက၏ ဂုရုများက ဂါရဝပြုသော သင်၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်နှစ်ဖက်သို့ ငါသည် ဘက္တိဖြင့် ချဉ်းကပ်ပါ၏။ လူ့လောက၌ မသိရှိသေးသော ယဇုရ်မန်တရများကို ရယူလိုသဖြင့်၊ ကျေးဇူးပြု၍ ငါ့အား ပေးသနားတော်မူပါ။
Verse 73
सूत उवाच एवं स्तुत: स भगवान् वाजिरूपधरो रवि: । यजूंष्ययातयामानि मुनयेऽदात् प्रसादित: ॥ ७३ ॥
စူတဂိုစ్వာမီက ဆိုသည်—ဤသို့ ချီးမွမ်းခြင်းကြောင့် ပျော်ရွှင်တော်မူသော အင်အားကြီး ဘဂဝန် နေမင်းသည် မြင်းရုပ်ကို ခံယူ၍ လူ့လောက၌ မသိရှိသေးသော ယဇုရ်မန်တရများကို ရှင်ယာဇ্ঞဝလ္က്യအား ပေးသနားတော်မူ하였다။
Verse 74
यजुर्भिरकरोच्छाखा दशपञ्च शतैर्विभु: । जगृहुर्वाजसन्यस्ता: काण्वमाध्यन्दिनादय: ॥ ७४ ॥
ယဇုရဝေဒ မန္တရများ အလွန်များစွာထဲမှ အင်အားကြီး ရှင်မြတ်သည် ဝေဒစာပေ၏ ခွဲခွာသစ် ၁၅ ချောင်းကို စုစည်းပြုလုပ်하였다။ မြင်း၏ လည်ပင်းမွှေးမှ ပေါ်ထွန်းသဖြင့် ‘ဝာဇသနေးယီ-သံဟိတာ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ကာဏ္ဝ၊ မာဓျန္ဒိန စသည့် ရှိများက ဆရာ-တပည့် အစဉ်အဆက်ဖြင့် လက်ခံခဲ့ကြသည်။
Verse 75
जैमिने: सामगस्यासीत् सुमन्तुस्तनयो मुनि: । सुत्वांस्तु तत्सुतस्ताभ्यामेकैकां प्राह संहिताम् ॥ ७५ ॥
စാമဝေဒ၏ အာဏာပိုင် ရှင်မြတ် ဂျိုင်မိနိ ရိရှီတွင် စုမန္တု ဟူသော သားရှိပြီး၊ စုမန္တု၏ သားမှာ စုတဝန် ဖြစ်သည်။ ဂျိုင်မိနိသည် သူတို့နှစ်ဦးစီအား စாமဝေဒ-သံဟိတာ၏ မတူညီသော အပိုင်းများကို သီးသန့် သင်ကြားပေး하였다။
Verse 76
सुकर्मा चापि तच्छिष्य: सामवेदतरोर्महान् । सहस्रसंहिताभेदं चक्रे साम्नां ततो द्विज ॥ ७६ ॥ हिरण्यनाभ: कौशल्य: पौष्यञ्जिश्च सुकर्मण: । शिष्यौ जगृहतुश्चान्य आवन्त्यो ब्रह्मवित्तम: ॥ ७७ ॥
ဂျိုင်မိနိ၏ အခြားတပည့် စုကර්မာသည် မဟာပညာရှင် ဖြစ်하였다။ အို ဗြာဟ္မဏ! သူသည် စாமဝေဒဟူသော မဟာသစ်ပင်ကို သံဟိတာ ၁,၀၀၀ ခွဲအဖြစ် ခွဲခြား하였다။ ထို့နောက် စုကර්မာ၏ တပည့်သုံးဦး—ကူရှလ၏ သား ဟိရဏ္ယနာဘ၊ ပေါုရှျန်ဂျိ၊ နှင့် ဘြဟ္မတတ္တဝကို အလွန်တိုးတက်သိမြင်သော အာဝန္တျ—တို့က စာမ မန္တရများကို တာဝန်ယူ ထိန်းသိမ်း하였다။
Verse 77
सुकर्मा चापि तच्छिष्य: सामवेदतरोर्महान् । सहस्रसंहिताभेदं चक्रे साम्नां ततो द्विज ॥ ७६ ॥ हिरण्यनाभ: कौशल्य: पौष्यञ्जिश्च सुकर्मण: । शिष्यौ जगृहतुश्चान्य आवन्त्यो ब्रह्मवित्तम: ॥ ७७ ॥
ဂျိုင်မိနိ၏ အခြားတပည့် စုကර්မာသည် မဟာပညာရှင် ဖြစ်하였다။ အို ဗြာဟ္မဏ! သူသည် စாமဝေဒဟူသော မဟာသစ်ပင်ကို သံဟိတာ ၁,၀၀၀ ခွဲအဖြစ် ခွဲခြား하였다။ ထို့နောက် စုကර්မာ၏ တပည့်သုံးဦး—ကူရှလ၏ သား ဟိရဏ္ယနာဘ၊ ပေါုရှျန်ဂျိ၊ နှင့် ဘြဟ္မတတ္တဝကို အလွန်တိုးတက်သိမြင်သော အာဝန္တျ—တို့က စာမ မန္တရများကို တာဝန်ယူ ထိန်းသိမ်း하였다။
Verse 78
उदीच्या: सामगा: शिष्या आसन् पञ्चशतानि वै । पौष्यञ्ज्यावन्त्ययोश्चापि तांश्च प्राच्यान् प्रचक्षते ॥ ७८ ॥
ပေါုရှျန်ဂျိနှင့် အာဝန္တျတို့၏ တပည့် ၅၀၀ ယောက်ကို ‘ဥဒီချျ’ ဟူ၍ မြောက်ပိုင်း စာမသီချင်းဆိုသူများဟု ခေါ်ကြသည်။ နောက်ကာလတွင် သူတို့ထဲမှ အချို့ကို ‘ပရာချျ’ ဟူ၍ အရှေ့ပိုင်း စာမသီချင်းဆိုသူများဟုလည်း ခေါ်ကြ하였다။
Verse 79
लौगाक्षिर्माङ्गलि: कुल्य: कुशीद: कुक्षिरेव च । पौष्यञ्जिशिष्या जगृहु: संहितास्ते शतं शतम् ॥ ७९ ॥
Pauṣyañji ၏ တပည့်အခြားငါးဦး—Laugākṣi, Māṅgali, Kulya, Kuśīda နှင့် Kukṣi—တစ်ဦးစီသည် saṁhitā တစ်ရာစီကို လက်ခံရရှိ하였다။
Verse 80
कृतो हिरण्यनाभस्य चतुर्विंशतिसंहिता: । शिष्य ऊचे स्वशिष्येभ्य: शेषा आवन्त्य आत्मवान् ॥ ८० ॥
Hiraṇyanābha ၏ တပည့် Kṛta သည် saṁhitā ၂၄ ပုဒ်ကို မိမိတပည့်များထံ သင်ကြားပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ကျန်ရှိသော စုစည်းမှုများကို ကိုယ်တော်သိမြင်သော ရှင် Āvantya က ဆက်လက်လွှဲပြောင်း하였다။
Frequently Asked Questions
Parīkṣit’s request formalizes nirodha in a bhakti-centered way: rather than mere yogic shutdown, he offers vāk and indriyas into Adhokṣaja (the Lord beyond material perception). In Bhāgavata theology, this indicates that the culmination of hearing (śravaṇa) is internal surrender—mind and senses reposed in the Lord—producing fearlessness (abhaya) even before death arrives.
Bṛhaspati stops the sacrifice by teaching karma-siddhānta: happiness, distress, life, death, and next destination arise from one’s own past and present actions, not from an external scapegoat. Therefore vengeance against snakes becomes adharmic harm to innocents and ignores the deeper causal chain of karma overseen by the Lord’s order.
The chapter presents oṁkāra as śabda-brahman’s primordial articulation—triune (A-U-M) and representative of the Absolute in personal, localized (Paramātmā), and impersonal aspects. From this subtle vibration Brahmā expands phonemes and reveals the four Vedas, establishing that Vedic authority is rooted in transcendental sound rather than human authorship.
Though outwardly violent, Parīkṣit’s end is framed as siddhi: he is already fixed in self-realization, free of doubt and attachment, and absorbed in the Absolute Truth. The bite becomes the final external trigger, while the inner cause is perfected remembrance of Hari—demonstrating that death cannot terrify one established in āśraya.