Adhyaya 12
Bhāgavata-Māhātmya and the Complete Summary of the Śrīmad-Bhāgavatam
စကန္ဓ ၁၂ ၏နိဂုံးပိုင်းကို ဆက်လက်တင်ပြရာတွင် ကလိယုဂ၏အမှောင်နှင့် ဝိညာဉ်ရေးကျင့်စဉ်၏အရေးပေါ်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။ စူတာ ဂိုಸ್ವာမီသည် ဘက္တိဓర్మနှင့် သီရိကృష్ణအား ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး၊ ဘာဂဝတမ်၏အကြောင်းအရာကို ကန်တိုအလိုက် ကျယ်ပြန့်စွာ အနှစ်ချုပ်တင်ပြသည်—ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပျက်သိမ်းခြင်း (sarga, visarga, nirodha)၊ မန်ဝန္တရနှင့် အဝတားများ၊ မျိုးရိုး (vaṁśa) နှင့် သာသနာတော်သူတော်စင်တို့၏သမိုင်း (vaṁśānucarita)၊ အဓိကအဖြစ် ကృష్ణလီလာ။ ထို့နောက် ဟရိကို ချီးမွမ်းသော လောကထက်လွန်စကားကိုသာ အမှန်တကယ် မင်္ဂလာစာပေဟု ချီးကျူးကာ လောကီစကားနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး ‘Namo Hari’ ကို မတော်တဆတောင် ပြောမိလျှင် သန့်စင်စေသည့် အာနိသင်ရှိကြောင်း ကြေညာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အထူးသဖြင့် ဧကဒသီ/ဒွါဒသီနေ့များနှင့် တီရ္ထများတွင် နားထောင်/ရွတ်ဖတ်ခြင်း၏ အကျိုးကို တည်ထောင်ကာ၊ ကൃഷ്ണ၏ သာယာလှပသော လီလာများမှတဆင့် အဘsolute သစ္စာကို ထွန်းလင်းပြသသော စံပြဟောပြောသူ သုကဒေဝ ဂိုಸ್ವာမီအား ဂုဏ်ပြုဦးညွှတ်သည်။ အနှစ်ချုပ်သဘောတရားမှာ အာśရယသည် ဟရိဖြစ်ပြီး ဘာဂဝတ-श्रवण နှင့် ကီර්တနမှတဆင့် ရောက်ရှိနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच नमो धर्माय महते नम: कृष्णाय वेधसे । ब्रह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान् वक्ष्ये सनातनान् ॥ १ ॥
စူတက ပြောသည်— မဟာဓမ္မဖြစ်သော ဘက္တိဝန်ဆောင်မှုကို နမസ്കာရ၊ ဖန်ဆင်းရှင် ဘဂဝန် ကృష్ణကို နမസ്കာရ။ ဗြဟ္မဏတို့အား ဂါရဝပြု၍ ယခု ငါသည် စနာတန ဓမ္မတရားများကို ဖော်ပြမည်။
Verse 2
एतद् व: कथितं विप्रा विष्णोश्चरितमद्भुतम् । भवद्भिर्यदहं पृष्टो नराणां पुरुषोचितम् ॥ २ ॥
အို ဗိပရတို့၊ သင်တို့ မေးမြန်းသကဲ့သို့ ငါသည် ဘဂဝန် ဝိෂ္ဏု၏ အံ့ဖွယ် လီလာများကို သင်တို့အား ပြောကြားပြီးပြီ။ ထိုကဲ့သို့သော ကထာများကို နားထောင်ခြင်းသည် အမှန်တကယ် လူသားအတွက် သင့်လျော်သော အလုပ်ဖြစ်သည်။
Verse 3
अत्र सङ्कीर्तित: साक्षात् सर्वपापहरो हरि: । नारायणो हृषीकेशो भगवान् सात्वतां पति: ॥ ३ ॥
ဤကျမ်းတွင် စာချာတော် ဟရီကို ပြည့်စုံစွာ ချီးမွမ်းထားပြီး၊ သူသည် မိမိ၏ ဘက္တများ၏ အပြစ်အကျိုးဆက်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးတော်မူသည်။ ထိုအရှင်ကို နာရာယဏ၊ ဟೃရှီကေရှ နှင့် စာတ္ဝတတို့၏ အရှင် ဘဂဝန်ဟု ဂုဏ်ပြုထားသည်။
Verse 4
अत्र ब्रह्म परं गुह्यं जगत: प्रभवाप्ययम् । ज्ञानं च तदुपाख्यानं प्रोक्तं विज्ञानसंयुतम् ॥ ४ ॥
ဤကျမ်းတွင် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၏ လျှို့ဝှက်နက်နဲမှု၊ ဤလောက၏ ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ပျက်သုဉ်းခြင်း၏ အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ဘုရားသဘောတရားအကြောင်း ဗဟုသုတ၊ လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်နည်းနှင့် အလွန်လောကီမဟုတ်သော အတွေ့အကြုံသိမြင်မှုကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 5
भक्तियोग: समाख्यातो वैराग्यं च तदाश्रयम् । पारीक्षितमुपाख्यानं नारदाख्यानमेव च ॥ ५ ॥
ဤနေရာတွင် ဘက္တိယောဂကို ရှင်းလင်းဖော်ပြပြီး ထိုဘက္တိကို အခြေခံသော ဝိုင်ရာဂျျ (မကပ်လှမ်းမှု) ကိုလည်း ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် မဟာရာဇ ပရိက္ခစ်၏ ဇာတ်ကြောင်းနှင့် နာရဒ ရှင်၏ အာချာန်လည်း ပါဝင်သည်။
Verse 6
प्रायोपवेशो राजर्षेर्विप्रशापात् परीक्षित: । शुकस्य ब्रह्मर्षभस्य संवादश्च परीक्षित: ॥ ६ ॥
ဗြာဟ္မဏ၏ သား၏ ကျိန်စာကြောင့် သန့်ရှင်းသော ဘုရင် ပရိက္ခစ်က ပရာယိုပဝေရှ—သေဆုံးချိန်ထိ အစာမစားဘဲ ထိုင်နေခြင်း—ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီနှင့် ပရိက္ခစ်တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲများလည်း ပါဝင်သည်။
Verse 7
योगधारणयोत्क्रान्ति: संवादो नारदाजयो: । अवतारानुगीतं च सर्ग: प्राधानिकोऽग्रत: ॥ ७ ॥
ဘဂဝတမ်တွင် ယောဂ၌ တည်ငြိမ်သော ဓာရဏာဖြင့် သေချိန်တွင် လွတ်မြောက်မှု ရရှိနိုင်ပုံကို ရှင်းပြထားသည်။ ထို့ပြင် နာရဒနှင့် ဘြဟ္မာတို့၏ ဆွေးနွေးချက်၊ အမြင့်ဆုံး ဘုရား၏ အဝတားများကို ရေတွက်ဖော်ပြခြင်း၊ နှင့် မဖော်ထုတ်သေးသော ပရဓာနမှ စ၍ အဆင့်ဆင့် စကြဝဠာဖန်ဆင်းပုံကိုလည်း ပါဝင်သည်။
Verse 8
विदुरोद्धवसंवाद: क्षत्तृमैत्रेययोस्तत: । पुराणसंहिताप्रश्नो महापुरुषसंस्थिति: ॥ ८ ॥
ဤကျမ်းတွင် ဝိဒုရနှင့် ဥဒ္ဓဝတို့၏ ဆွေးနွေးချက်၊ ထို့နောက် ခတ္တာ (ဝိဒုရ) နှင့် မૈထရေယတို့၏ ဆွေးနွေးချက်ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤပုရာဏသံဟိတ၏ အကြောင်းအရာအပေါ် မေးမြန်းချက်များနှင့် ပရလယကာလတွင် မဟာပုရုရှ ဘုရား၏ ကိုယ်တော်အတွင်းသို့ စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှု အားလုံး ပြန်လည်လျောကာ အဆုံးသတ်သွားပုံကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 9
तत: प्राकृतिक: सर्ग: सप्त वैकृतिकाश्च ये । ततो ब्रह्माण्डसम्भूतिर्वैराज: पुरुषो यत: ॥ ९ ॥
ထို့နောက် ပစ္စည်းသဘာဝ၏ ဂုဏ်သုံးပါး လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဓာတ်ပြောင်းလဲမှု အဆင့် ခုနစ်ဆင့်၊ နှင့် ဘြဟ္မာဏ္ဍ (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဥ) တည်ဆောက်ခြင်း—ထိုမှ အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ စကြဝဠာရုပ် (ဝိုင်ရာဇ) ပုရုရှ ပေါ်ထွန်းလာခြင်း—ဤအရာအားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ ဖော်ပြထားသည်။
Verse 10
कालस्य स्थूलसूक्ष्मस्य गति: पद्मसमुद्भव: । भुव उद्धरणेऽम्भोधेर्हिरण्याक्षवधो यथा ॥ १० ॥
အခြားအကြောင်းအရာများတွင် ကာလ၏ အကြမ်းနှင့် အနု လှုပ်ရှားမှုများ၊ ဂర్భోదကశာယီ ဗိဿဏု၏ နာဗီမှ ကြာပန်း ပေါ်ထွန်းခြင်း၊ နှင့် မြေကြီးကို ဂર્ભోదက သမုဒ္ဒရာမှ မြှောက်တင်စဉ် ဟိရဏ్యာක්ෂ အဆုရကို သတ်ဖြတ်ခြင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။
Verse 11
ऊर्ध्वतिर्यगवाक्सर्गो रुद्रसर्गस्तथैव च । अर्धनारीश्वरस्याथ यत: स्वायम्भुवो मनु: ॥ ११ ॥
ဘဂဝတမ်တွင်လည်း ဒေဝတားများ၊ တိရစ္ဆာန်များနှင့် အဆုရမျိုးစိတ်များ၏ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဘုရား ရုဒြ၏ မွေးဖွားပေါ်ထွန်းမှု၊ နှင့် အာဓနာရီဣශ්ဝရ (အမျိုးသား-အမျိုးသမီး တစ်ဝက်စီ) မှ စဝာယံဘုဝ မနု ပေါ်ထွန်းလာခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 12
शतरूपा च या स्त्रीणामाद्या प्रकृतिरुत्तमा । सन्तानो धर्मपत्नीनां कर्दमस्य प्रजापते: ॥ १२ ॥
ထို့အပြင် မနု၏ မြတ်သော မဟာမိဖုရားဖြစ်သည့် အမျိုးသမီးပထမဦးဆုံး ရှတရူပါ၏ ပေါ်ထွန်းမှုနှင့် ပရဇာပတိ ကර්ဒမ၏ သီလရှိသော ဇနီးများ၏ သားစဉ်မြေးဆက်တို့ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 13
अवतारो भगवत: कपिलस्य महात्मन: । देवहूत्याश्च संवाद: कपिलेन च धीमता ॥ १३ ॥
ဘဂဝတမ်သည် အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ မဟာဣသီ ကပိလ အဝတားကို ဖော်ပြပြီး၊ အလွန်ပညာရှိသော ကပိလနှင့် မိခင် ဒေဝဟူတီတို့၏ ဆွေးနွေးပြောဆိုမှုကိုလည်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
Verse 14
नवब्रह्मसमुत्पत्तिर्दक्षयज्ञविनाशनम् । ध्रुवस्य चरितं पश्चात्पृथो: प्राचीनबर्हिष: ॥ १४ ॥ नारदस्य च संवादस्तत: प्रैयव्रतं द्विजा: । नाभेस्ततोऽनु चरितमृषभस्य भरतस्य च ॥ १५ ॥
ဤနေရာတွင် မဟာဗြာဟ္မဏ ၉ ပါး၏ မျိုးဆက်၊ ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉပွဲ ပျက်စီးခြင်း၊ ဓြုဝ မဟာရာဇာ၏ ဇာတ်ကြောင်း၊ ထို့နောက် ပೃထု မင်းနှင့် ပရာချီနဗရ္ဟိ မင်း၏ သမိုင်း၊ ပရာချီနဗရ္ဟိ နှင့် နာရဒ၏ ဆွေးနွေးပွဲ၊ နှင့် ပရိယဝရတ မဟာရာဇာ၏ ဘဝကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏတို့၊ ဘာဂဝတမ်တွင် နာဘိ မင်း၊ ဘဂဝန် ဥရ္ဩဘ (Ṛṣabha) နှင့် ဘရတ မင်းတို့၏ ဂုဏ်နှင့် လုပ်ရပ်များကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 15
नवब्रह्मसमुत्पत्तिर्दक्षयज्ञविनाशनम् । ध्रुवस्य चरितं पश्चात्पृथो: प्राचीनबर्हिष: ॥ १४ ॥ नारदस्य च संवादस्तत: प्रैयव्रतं द्विजा: । नाभेस्ततोऽनु चरितमृषभस्य भरतस्य च ॥ १५ ॥
ဤနေရာတွင် မဟာဗြာဟ္မဏ ၉ ပါး၏ မျိုးဆက်၊ ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉပွဲ ပျက်စီးခြင်း၊ ဓြုဝ မဟာရာဇာ၏ ဇာတ်ကြောင်း၊ ထို့နောက် ပೃထု မင်းနှင့် ပရာချီနဗရ္ဟိ မင်း၏ သမိုင်း၊ ပရာချီနဗရ္ဟိ နှင့် နာရဒ၏ ဆွေးနွေးပွဲ၊ နှင့် ပရိယဝရတ မဟာရာဇာ၏ ဘဝကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏတို့၊ ဘာဂဝတမ်တွင် နာဘိ မင်း၊ ဘဂဝန် ဥရ္ဩဘ (Ṛṣabha) နှင့် ဘရတ မင်းတို့၏ ဂုဏ်နှင့် လုပ်ရပ်များကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 16
द्वीपवर्षसमुद्राणां गिरिनद्युपवर्णनम् । ज्योतिश्चक्रस्य संस्थानं पातालनरकस्थिति: ॥ १६ ॥
ဘာဂဝတမ်တွင် မြေကြီး၏ ကျွန်းကြီးများ၊ ဒေသများ၊ သမုဒ္ဒရာများ၊ တောင်တန်းများနှင့် မြစ်များကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ကောင်းကင်ဂြိုဟ်တန်း၏ စီမံတည်ဆောက်ပုံနှင့် မြေအောက်ဒေသများ၊ နရက (ငရဲ) များ၏ အခြေအနေများကိုလည်း ရှင်းလင်းထားသည်။
Verse 17
दक्षजन्म प्रचेतोभ्यस्तत्पुत्रीणां च सन्तति: । यतो देवासुरनरास्तिर्यङ्नगखगादय: ॥ १७ ॥
ပရဇာပတိ ဒက္ခသည် ပရချေတားတို့၏ သားအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းနှင့် ဒက္ခ၏ သမီးများ၏ မျိုးဆက်—ထိုမှ ဒေဝ၊ အဆုရ၊ လူသား၊ တိရစ္ဆာန်၊ နာဂ၊ ငှက် စသည့် မျိုးနွယ်များ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း—ဤအရာအားလုံးကို ဤတွင် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 18
त्वाष्ट्रस्य जन्म निधनं पुत्रयोश्च दितेर्द्विजा: । दैत्येश्वरस्य चरितं प्रह्लादस्य महात्मन: ॥ १८ ॥
အို ဒွိဇတို့၊ ဤတွင် တ္ဝာෂ္ဍရ၏ သား ဝೃತ್ರာසုရ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း၊ ဒိတိ၏ သားများဖြစ်သော ဟိရဏ္ယာක්ෂ နှင့် ဟိရဏ္ယကၑိပု တို့၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းကိုလည်း ရွတ်ဆိုထားသည်။ ထို့အပြင် ဒိတိမျိုးဆက်အတွင်း အမြတ်ဆုံး မဟာတ္မာ ပရဟ္လာဒ၏ ဇာတ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 19
मन्वन्तरानुकथनं गजेन्द्रस्य विमोक्षणम् । मन्वन्तरावताराश्च विष्णोर्हयशिरादय: ॥ १९ ॥
မနွန္တရ တစ်ခုချင်းစီ၏ အုပ်ချုပ်မှု၊ ဂဇேန္ဒရ၏ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် မနွန္တရတိုင်းတွင် ဗိဿဏု၏ အထူးအဝတားများ—ဟယရှီရ္ෂာ စသည်—ကိုလည်း ဤကျမ်း၌ ဖော်ပြထားသည်။
Verse 20
कौर्मं मात्स्यं नारसिंहं वामनं च जगत्पते: । क्षीरोदमथनं तद्वदमृतार्थे दिवौकसाम् ॥ २० ॥
ဘဂဝတမ်တွင် ကမ္ဘာလောက၏ အရှင်သည် ကူရ္မ၊ မတ္စျ၊ နရစിംဟ၊ ဝာမန အဖြစ် အဝတားယူခြင်းနှင့် အမృతရရန် ဒေဝတားများက နို့ပင်လယ်ကို မွှေနှောက်ခြင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 21
देवासुरमहायुद्धं राजवंशानुकीर्तनम् । इक्ष्वाकुजन्म तद्वंश: सुद्युम्नस्य महात्मन: ॥ २१ ॥
ဤကျမ်းတွင် ဒေဝတားနှင့် အဆုရတို့၏ မဟာစစ်ပွဲအကြောင်း၊ မင်းဆက်များကို စနစ်တကျ ဖော်ပြခြင်း၊ အိက္ရှဝာကု၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သူ၏ မင်းဆက်၊ ထို့ပြင် သီလဝါဒ စုဒျုမ್ನ၏ မင်းဆက်တို့ကိုလည်း တင်ပြထားသည်။
Verse 22
इलोपाख्यानमत्रोक्तं तारोपाख्यानमेव च । सूर्यवंशानुकथनं शशादाद्या नृगादय: ॥ २२ ॥
ဤနေရာတွင် အီလာ၏ ဇာတ်လမ်းနှင့် တာရာ၏ ဇာတ်လမ်းကိုလည်း ဆိုထားပြီး၊ နေမင်းဝంశ၏ ဆက်နွယ်သူများ—ရှရှာဒ နှင့် နရ္ဂ စသည်—ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 23
सौकन्यं चाथ शर्याते: ककुत्स्थस्य च धीमत: । खट्वाङ्गस्य च मान्धातु: सौभरे: सगरस्य च ॥ २३ ॥
စုကန်ယာ၊ ရှရျာတိ၊ ဉာဏ်ပညာရှိ ကကုတ္သ္ထ၊ ခတ်ဝါင်္ဂ၊ မာန္ဓာတာ၊ စော်ဘရီ နှင့် စဂရ တို့၏ ဇာတ်ကြောင်းများကိုလည်း ဤနေရာတွင် ရွတ်ဆိုထားသည်။
Verse 24
रामस्य कोशलेन्द्रस्य चरितं किल्बिषापहम् । निमेरङ्गपरित्यागो जनकानां च सम्भव: ॥ २४ ॥
သီရိမဒ်-ဘာဂဝတမ်တွင် ကိုသလနိုင်ငံ၏ ဘုရင်ဖြစ်သော ဘဂဝန် ရှရီ ရာမချန္ဒရ၏ သန့်ရှင်းသော ဇာတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြ၍ အပြစ်များကို ဖယ်ရှားစေသည်။ ထို့ပြင် ရာဇာ နိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာစွန့်ခြင်းနှင့် ဇနကမင်းဆက်၏ ပေါ်ပေါက်မှုကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 25
रामस्य भार्गवेन्द्रस्य नि:क्षत्रीकरणं भुव: । ऐलस्य सोमवंशस्य ययातेर्नहुषस्य च ॥ २५ ॥ दौष्मन्तेर्भरतस्यापि शान्तनोस्तत्सुतस्य च । ययातेर्ज्येष्ठपुत्रस्य यदोर्वंशोऽनुकीर्तित: ॥ २६ ॥
သီရိမဒ်-ဘာဂဝတမ်တွင် ဘೃဂုဝంశ၏ အမြတ်ဆုံး ဘဂဝန် ပရရှုရာမက မြေပြင်ပေါ်ရှိ က္ଷတရိယများကို ဖျက်ဆီးသုတ်သင်ခဲ့ပုံကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် စောမဝంశ၏ အိုင်လ၊ ယယာတိ၊ နဟုရှ၊ ဒုရှျန္တ၏ သား ဘရတ၊ ရှာန္တနုနှင့် သူ၏ သား ဘီရှ္မတို့၏ ဂုဏ်သတင်းများနှင့် ယယာတိ၏ အကြီးဆုံးသား ယဒု တည်ထောင်သော ယဒုဝంశကိုလည်း ချီးမွမ်းဖော်ပြသည်။
Verse 26
रामस्य भार्गवेन्द्रस्य नि:क्षत्रीकरणं भुव: । ऐलस्य सोमवंशस्य ययातेर्नहुषस्य च ॥ २५ ॥ दौष्मन्तेर्भरतस्यापि शान्तनोस्तत्सुतस्य च । ययातेर्ज्येष्ठपुत्रस्य यदोर्वंशोऽनुकीर्तित: ॥ २६ ॥
သီရိမဒ်-ဘာဂဝတမ်တွင် ဘೃဂုဝంశ၏ အမြတ်ဆုံး ဘဂဝန် ပရရှုရာမက မြေပြင်ပေါ်ရှိ က္ෂတရိယများကို ဖျက်ဆီးသုတ်သင်ခဲ့ပုံကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် စောမဝంశ၏ အိုင်လ၊ ယယာတိ၊ နဟုရှ၊ ဒုရှျန္တ၏ သား ဘရတ၊ ရှာန္တနုနှင့် သူ၏ သား ဘီရှ္မတို့၏ ဂုဏ်သတင်းများနှင့် ယယာတိ၏ အကြီးဆုံးသား ယဒု တည်ထောင်သော ယဒုဝంశကိုလည်း ချီးမွမ်းဖော်ပြသည်။
Verse 27
यत्रावतीर्णो भगवान् कृष्णाख्यो जगदीश्वर: । वसुदेवगृहे जन्म ततो वृद्धिश्च गोकुले ॥ २७ ॥
ယဒုဝంశအတွင်း လောက၏အရှင် ဘဂဝန် ရှရီ ကృష్ణ အဝတားဆင်းသက်လာပုံ၊ ဝစုဒေဝ၏ အိမ်တွင် မွေးဖွားပုံ၊ ထို့နောက် ဂိုကူလတွင် ကြီးပြင်းလာပုံတို့ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 28
तस्य कर्माण्यपाराणि कीर्तितान्यसुरद्विष: । पूतनासुपय:पानं शकटोच्चाटनं शिशो: ॥ २८ ॥ तृणावर्तस्य निष्पेषस्तथैव बकवत्सयो: । अघासुरवधो धात्रा वत्सपालावगूहनम् ॥ २९ ॥
အဆုရများ၏ ရန်သူ ရှရီကృష్ణ၏ အဆုံးမရှိ လီလာများကိုလည်း ချီးမွမ်းဖော်ပြထားသည်—ပူတနာ၏ နို့နှင့်အတူ အသက်ရှူလေကို စုပ်ယူခြင်း၊ လှည်းကို ချိုးဖျက်ခြင်း၊ တೃဏာဝර්တကို နင်းချေဖျက်ဆီးခြင်း၊ ဘကာဆုရနှင့် ဝတ္စာဆုရကို သတ်ခြင်း၊ အဃာဆုရကို သုတ်သင်ခြင်း၊ ထို့ပြင် ဓာတာ ဘြဟ္မာက နွားကလေးများနှင့် ဂိုပမိတ်ဆွေများကို ဂူထဲတွင် ဖျောက်ထားစဉ် လီလာကိုပါ။
Verse 29
तस्य कर्माण्यपाराणि कीर्तितान्यसुरद्विष: । पूतनासुपय:पानं शकटोच्चाटनं शिशो: ॥ २८ ॥ तृणावर्तस्य निष्पेषस्तथैव बकवत्सयो: । अघासुरवधो धात्रा वत्सपालावगूहनम् ॥ २९ ॥
အဆုရများ၏ ရန်သူ သီရိကృష్ణ၏ အဆုံးမရှိသော လီလာများကို ချီးမွမ်းထားသည်—ပူတနာ၏ နို့နှင့်အတူ အသက်အားကို စုပ်ယူခြင်း၊ လှည်းကို ချိုးဖျက်ခြင်း၊ တൃဏာဝර්တကို နှိမ်နင်းခြင်း၊ ဘကာဆုရ၊ ဝတ္စာဆုရ၊ အဃာဆုရတို့ကို သတ်ခြင်း၊ ထို့ပြင် ဘြဟ္မာက နွားကလေးများနှင့် ဂိုပမိတ်များကို ဂူထဲတွင် ဖျောက်ထားသော လီလာ။
Verse 30
धेनुकस्य सहभ्रातु: प्रलम्बस्य च सङ्क्षय: । गोपानां च परित्राणं दावाग्ने: परिसर्पत: ॥ ३० ॥
ဘဂဝတပုရာဏတွင် သီရိကృష్ణနှင့် သီရိဘလရာမတို့က ဓေနုကာဆုရနှင့် သူ၏အဖွဲ့ကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဘလရာမက ပရလမ္ဘာဆုရကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ထို့ပြင် ဝိုင်းရံလာသော တောမီးကြီးမှ ဂိုပကလေးများကို ကృష్ణက ကယ်တင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 31
दमनं कालियस्याहेर्महाहेर्नन्दमोक्षणम् । व्रतचर्या तु कन्यानां यत्र तुष्टोऽच्युतो व्रतै: ॥ ३१ ॥ प्रसादो यज्ञपत्नीभ्यो विप्राणां चानुतापनम् । गोवर्धनोद्धारणं च शक्रस्य सुरभेरथ ॥ ३२ ॥ यज्ञाभिषेक: कृष्णस्य स्त्रीभि: क्रीडा च रात्रिषु । शङ्खचूडस्य दुर्बुद्धेर्वधोऽरिष्टस्य केशिन: ॥ ३३ ॥
ကာလိယ နဂါးကို နှိမ်နင်းခြင်း၊ မဟာမြွေကြီးမှ နန္ဒမဟာရာဇကို ကယ်တင်ခြင်း၊ ကန్యာဂိုပီများ၏ တင်းကျပ်သော ဝရတများကြောင့် အချျုတက ပျော်ရွှင်ခြင်း၊ ယဇ్ఞပတ္နီများအပေါ် ကရုဏာနှင့် ဗြာဟ္မဏများ၏ နောင်တ၊ ဂోవර්ဓန တောင်ကို မြှောက်ခြင်းနှင့် ထို့နောက် အိန္ဒြာနှင့် စုရဘီ၏ ပူဇာ‑အဘိသေက၊ ညအခါ ဂိုပီများနှင့် လီလာကစားခြင်း၊ ထို့ပြင် မိုက်မဲသော သင်္ခချೂဍ၊ အရိଷ္ဋ၊ ကေရှီတို့ကို သတ်ခြင်း—ဤလီလာများကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 32
दमनं कालियस्याहेर्महाहेर्नन्दमोक्षणम् । व्रतचर्या तु कन्यानां यत्र तुष्टोऽच्युतो व्रतै: ॥ ३१ ॥ प्रसादो यज्ञपत्नीभ्यो विप्राणां चानुतापनम् । गोवर्धनोद्धारणं च शक्रस्य सुरभेरथ ॥ ३२ ॥ यज्ञाभिषेक: कृष्णस्य स्त्रीभि: क्रीडा च रात्रिषु । शङ्खचूडस्य दुर्बुद्धेर्वधोऽरिष्टस्य केशिन: ॥ ३३ ॥
ကာလိယ နဂါးကို နှိမ်နင်းခြင်း၊ မဟာမြွေကြီးမှ နန္ဒမဟာရာဇကို ကယ်တင်ခြင်း၊ ကန്യာဂိုပီများ၏ တင်းကျပ်သော ဝရတများကြောင့် အချျုတက ပျော်ရွှင်ခြင်း၊ ယဇ్ఞပတ္နီများအပေါ် ကရုဏာနှင့် ဗြာဟ္မဏများ၏ နောင်တ၊ ဂోవර්ဓန တောင်ကို မြှောက်ခြင်းနှင့် ထို့နောက် အိန္ဒြာနှင့် စုရဘီ၏ ပူဇာ‑အဘိသေက၊ ညအခါ ဂိုပီများနှင့် လီလာကစားခြင်း၊ ထို့ပြင် မိုက်မဲသော သင်္ခချೂဍ၊ အရိଷ္ဋ၊ ကေရှီတို့ကို သတ်ခြင်း—ဤလီလာများကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 33
दमनं कालियस्याहेर्महाहेर्नन्दमोक्षणम् । व्रतचर्या तु कन्यानां यत्र तुष्टोऽच्युतो व्रतै: ॥ ३१ ॥ प्रसादो यज्ञपत्नीभ्यो विप्राणां चानुतापनम् । गोवर्धनोद्धारणं च शक्रस्य सुरभेरथ ॥ ३२ ॥ यज्ञाभिषेक: कृष्णस्य स्त्रीभि: क्रीडा च रात्रिषु । शङ्खचूडस्य दुर्बुद्धेर्वधोऽरिष्टस्य केशिन: ॥ ३३ ॥
ကာလိယ နဂါးကို နှိမ်နင်းခြင်း၊ မဟာမြွေကြီးမှ နန္ဒမဟာရာဇကို ကယ်တင်ခြင်း၊ ကန്യာဂိုပီများ၏ တင်းကျပ်သော ဝရတများကြောင့် အချျုတက ပျော်ရွှင်ခြင်း၊ ယဇ్ఞပတ္နီများအပေါ် ကရုဏာနှင့် ဗြာဟ္မဏများ၏ နောင်တ၊ ဂోవර්ဓန တောင်ကို မြှောက်ခြင်းနှင့် ထို့နောက် အိန္ဒြာနှင့် စုရဘီ၏ ပူဇာ‑အဘိသေက၊ ညအခါ ဂိုပီများနှင့် လီလာကစားခြင်း၊ ထို့ပြင် မိုက်မဲသော သင်္ခချೂဍ၊ အရိଷ္ဋ၊ ကေရှီတို့ကို သတ်ခြင်း—ဤလီလာများကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 34
अक्रूरागमनं पश्चात् प्रस्थानं रामकृष्णयो: । व्रजस्त्रीणां विलापश्च मथुरालोकनं तत: ॥ ३४ ॥
ဘဂဝတမ်တွင် အကရူရာ၏ ရောက်လာခြင်း၊ ထို့နောက် သရီကృష్ణနှင့် ဘလရာမတို့၏ ဗြဇမှ ထွက်ခွာခြင်း၊ ဗြဇဂိုပီတို့၏ ဝမ်းနည်းငိုကြွေးခြင်းနှင့် နောက်တစ်ဖန် မထုရာမြို့ကို လှည့်လည်ကြည့်ရှုခြင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 35
गजमुष्टिकचाणूरकंसादीनां तथा वध: । मृतस्यानयनं सूनो: पुन: सान्दीपनेर्गुरो: ॥ ३५ ॥
ထို့အပြင် ကုဝလယာပီဍ ဆင်၊ မုဋ္ဌိကနှင့် ချာဏူရ မল্লများ၊ ကံဆာနှင့် အခြားအဆုရာတို့ကို သရီကൃഷ്ണနှင့် ဘလရာမတို့ သတ်ဖြတ်သည့်အကြောင်း၊ ထို့ပြင် ဆန္ဒီပနိ မုနိ ဂုရု၏ သေဆုံးသွားသော သားကို သရီကృష్ణက ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်လာသည့်အကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 36
मथुरायां निवसता यदुचक्रस्य यत्प्रियम् । कृतमुद्धवरामाभ्यां युतेन हरिणा द्विजा: ॥ ३६ ॥
အို ဘြာဟ္မဏတို့၊ ဤကျမ်းသည် မထုရာတွင် နေထိုင်စဉ် ဥဒ္ဓဝနှင့် ဘလရာမတို့နှင့်အတူ ဘဂဝန် ဟရိက ယဒုဝంశ၏ စိတ်ချမ်းသာမှုအတွက် ပြုလုပ်သော လီလာများကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။
Verse 37
जरासन्धसमानीतसैन्यस्य बहुशो वध: । घातनं यवनेन्द्रस्य कुशस्थल्या निवेशनम् ॥ ३७ ॥
ထို့အပြင် ဂျရာဆန္ဓက ခေါ်ဆောင်လာသော စစ်တပ်များစွာကို အကြိမ်ကြိမ် ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ယဝနဘုရင် ကာလယဝနကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ နှင့် ကုရှသ္ထလီတွင် ဒွာရကာမြို့ကို တည်ထောင်ခြင်းတို့ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 38
आदानं पारिजातस्य सुधर्माया: सुरालयात् । रुक्मिण्या हरणं युद्धे प्रमथ्य द्विषतो हरे: ॥ ३८ ॥
ဤကျမ်းတွင်လည်း ဘဂဝန် ကృష్ణက ကောင်းကင်ဘုံမှ ပါရိဇာတ်ပင်နှင့် စုဓမ္မာ ဆဘားခန်းမကို ယူဆောင်လာခြင်း၊ ထို့ပြင် စစ်ပွဲတွင် ပြိုင်ဘက်များကို အနိုင်ယူကာ ရုက္မိဏီကို ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
Verse 39
हरस्य जृम्भणं युद्धे बाणस्य भुजकृन्तनम् । प्राग्ज्योतिषपतिं हत्वा कन्यानां हरणं च यत् ॥ ३९ ॥
ဤနေရာတွင် ဖော်ပြသည်မှာ—ဗာဏာသူရနှင့် စစ်ပွဲတွင် သရီကృష్ణသည် ရှီဝကို ဟားအောင်လုပ်၍ အနိုင်ယူကာ ဗာဏာသူရ၏ လက်များကို ဖြတ်တောက်ပြီး ပရာဂျျိုတိရှပုရ၏ အရှင်ကို သတ်ကာ ထိုမြို့၌ ဖမ်းဆီးထားသော မင်းသမီးများကို ကယ်တင်ခဲ့သည်။
Verse 40
चैद्यपौण्ड्रकशाल्वानां दन्तवक्रस्य दुर्मते: । शम्बरो द्विविद: पीठो मुर: पञ्चजनादय: ॥ ४० ॥ माहात्म्यं च वधस्तेषां वाराणस्याश्च दाहनम् । भारावतरणं भूमेर्निमित्तीकृत्य पाण्डवान् ॥ ४१ ॥
ဤနေရာတွင် ချေဒီဘုရင်၊ ပေါဏ္ဍရက၊ ရှာလ္ဝ၊ မိုက်မဲသော ဒန္တဝက္ရ၊ ထို့ပြင် ရှမ္ဘရ၊ ဒွိဝိဒ၊ ပီဋ္ဌ၊ မုရ၊ ပဉ္စဇန စသည့် အသူရများ၏ အင်အားနှင့် သေဆုံးခြင်းများ၊ ဝါရာဏသီမြို့ မီးလောင်ပျက်စီးခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် ပাণ্ডဝများကို အကြောင်းပြု၍ ကုရုක්ෂೇತ್ರစစ်ပွဲတွင် သရီကృష్ణက မြေကြီး၏ ဘာရကို လျော့ချခဲ့ပုံကိုလည်း ဘာဂဝတမ်က ဆိုထားသည်။
Verse 41
चैद्यपौण्ड्रकशाल्वानां दन्तवक्रस्य दुर्मते: । शम्बरो द्विविद: पीठो मुर: पञ्चजनादय: ॥ ४० ॥ माहात्म्यं च वधस्तेषां वाराणस्याश्च दाहनम् । भारावतरणं भूमेर्निमित्तीकृत्य पाण्डवान् ॥ ४१ ॥
ဤနေရာတွင် ချေဒီဘုရင်၊ ပေါဏ္ဍရက၊ ရှာလ္ဝ၊ မိုက်မဲသော ဒန္တဝက္ရ၊ ထို့ပြင် ရှမ္ဘရ၊ ဒွိဝိဒ၊ ပီဋ္ဌ၊ မုရ၊ ပဉ္စဇန စသည့် အသူရများ၏ အင်အားနှင့် သေဆုံးခြင်းများ၊ ဝါရာဏသီမြို့ မီးလောင်ပျက်စီးခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် ပাণ্ডဝများကို အကြောင်းပြု၍ ကုရုක්ෂೇತ್ರစစ်ပွဲတွင် သရီကృష్ణက မြေကြီး၏ ဘာရကို လျော့ချခဲ့ပုံကိုလည်း ဘာဂဝတမ်က ဆိုထားသည်။
Verse 42
विप्रशापापदेशेन संहार: स्वकुलस्य च । उद्धवस्य च संवादो वसुदेवस्य चाद्भुत: ॥ ४२ ॥ यत्रात्मविद्या ह्यखिला प्रोक्ता धर्मविनिर्णय: । ततो मर्त्यपरित्याग आत्मयोगानुभावत: ॥ ४३ ॥
ဤနေရာတွင် ဘရာဟ္မဏများ၏ ကျိန်စာကို အကြောင်းပြု၍ ဘုရားသခင်က မိမိ၏ မျိုးရိုးကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသကဲ့သို့ ဖျက်သိမ်းခဲ့ပုံ၊ နာရဒနှင့် ဝసုဒေဝ၏ အံ့ဩဖွယ် စကားဝိုင်း၊ အတ္တဗိဒ္ဓာနှင့် ဓမ္မဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြည့်စုံစွာ ဖော်ပြသော ဥဒ္ဓဝ–ကృష్ణ စကားဝိုင်း၊ ထို့နောက် မိမိ၏ အတ္တယောဂ အာနုဘောတော်ဖြင့် သရီကృష్ణက မရဏလောကကို စွန့်ခွာသွားပုံ—ဤအရာအားလုံးကို ဘာဂဝတမ်က ရှင်းလင်းပြောသည်။
Verse 43
विप्रशापापदेशेन संहार: स्वकुलस्य च । उद्धवस्य च संवादो वसुदेवस्य चाद्भुत: ॥ ४२ ॥ यत्रात्मविद्या ह्यखिला प्रोक्ता धर्मविनिर्णय: । ततो मर्त्यपरित्याग आत्मयोगानुभावत: ॥ ४३ ॥
ဤနေရာတွင် ဘရာဟ္မဏများ၏ ကျိန်စာကို အကြောင်းပြု၍ ဘုရားသခင်က မိမိ၏ မျိုးရိုးကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသကဲ့သို့ ဖျက်သိမ်းခဲ့ပုံ၊ နာရဒနှင့် ဝసုဒေဝ၏ အံ့ဩဖွယ် စကားဝိုင်း၊ အတ္တဗိဒ္ဓာနှင့် ဓမ္မဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြည့်စုံစွာ ဖော်ပြသော ဥဒ္ဓဝ–ကృష్ణ စကားဝိုင်း၊ ထို့နောက် မိမိ၏ အတ္တယောဂ အာနုဘောတော်ဖြင့် သရီကృష్ణက မရဏလောကကို စွန့်ခွာသွားပုံ—ဤအရာအားလုံးကို ဘာဂဝတမ်က ရှင်းလင်းပြောသည်။
Verse 44
युगलक्षणवृत्तिश्च कलौ नृणामुपप्लव: । चतुर्विधश्च प्रलय उत्पत्तिस्त्रिविधा तथा ॥ ४४ ॥
ဤကျမ်းတွင် ယုဂအလိုက် လူတို့၏ လက္ခဏာနှင့် အကျင့်အကြံ၊ ကလိယုဂ၌ ဖြစ်ပေါ်သော ရုန်းကန်မှု၊ ပရလယ ၄ မျိုးနှင့် ဖန်ဆင်းမှု ၃ မျိုးကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 45
देहत्यागश्च राजर्षेर्विष्णुरातस्य धीमत: । शाखाप्रणयनमृषेर्मार्कण्डेयस्य सत्कथा । महापुरुषविन्यास: सूर्यस्य जगदात्मन: ॥ ४५ ॥
ဤနေရာတွင် ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော ရာဇဋ္ဌိ ဝိෂ္ဏုရာတ (ပရိက္ခစ်) ၏ ဒೇಹစွန့်ခြင်း၊ ဗျာသဒေဝက ဝေဒသခါများကို ဖြန့်ချိပုံ ရှင်းလင်းချက်၊ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှိ၏ ပုဏ္ဏကထာ၊ ထို့ပြင် စကြဝဠာ၏ အတ္တဖြစ်သော နေမင်းရূপအပါအဝင် ဘဂဝန်၏ ဗိရာဋ်ရূপကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 46
इति चोक्तं द्विजश्रेष्ठा यत्पृष्टोऽहमिहास्मि व: । लीलावतारकर्माणि कीर्तितानीह सर्वश: ॥ ४६ ॥
အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်တို့၊ သင်တို့ မေးမြန်းသမျှကို ဤနေရာတွင် ငါ မှန်ကန်စွာ ရှင်းပြပြီးပြီ။ ဤကျမ်းတွင် ဘဂဝန်၏ လီလာအဝတာရတို့၏ ကర్మများကို အပြည့်အဝ ကီർത്തနာပြုထားသည်။
Verse 47
पतित: स्खलितश्चार्त: क्षुत्त्वा वा विवशो गृणन् । हरये नम इत्युच्चैर्मुच्यते सर्वपातकात् ॥ ४७ ॥
လဲကျချိန်၊ ချော်လဲချိန်၊ နာကျင်ချိန် သို့မဟုတ် နှာချေချိန်တွင်ပင် မသိမသာ အသံကျယ်ကျယ် “ဟရိအား နမဿ” ဟု ခေါ်မိလျှင်၊ ပ罪ဖലအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 48
सङ्कीर्त्यमानो भगवाननन्त: श्रुतानुभावो व्यसनं हि पुंसाम् । प्रविश्य चित्तं विधुनोत्यशेषं यथा तमोऽर्कोऽभ्रमिवातिवात: ॥ ४८ ॥
အနန္တ ဘဂဝန်ကို သင့်လျော်စွာ သံကီර්တနာပြုသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် သူ၏ အานุభാവကို ကြားရုံသာဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ သခင်သည် ကိုယ်တိုင် နှလုံးသားထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ မကောင်းကံအားလုံးကို သန့်စင်ပယ်ဖျက်သည်—နေမင်းက အမှောင်ကို ဖယ်ရှားသကဲ့သို့၊ သို့မဟုတ် လေပြင်းက မိုးတိမ်များကို တိုက်ခတ်ပယ်သကဲ့သို့။
Verse 49
मृषा गिरस्ता ह्यसतीरसत्कथा न कथ्यते यद् भगवानधोक्षज: । तदेव सत्यं तदुहैव मङ्गलं तदेव पुण्यं भगवद्गुणोदयम् ॥ ४९ ॥
အဓောက္ရှဇ ဘဂဝန်ကို မဖော်ပြဘဲ ယာယီအရာများကိုသာ ပြောသော စကားများသည် မမှန်ကန်၍ အကျိုးမရှိ။ ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်တော်များကို ထင်ရှားစေသော စကားများသာ အမှန်တရား၊ မင်္ဂလာနှင့် ကုသိုလ် ဖြစ်သည်။
Verse 50
तदेव रम्यं रुचिरं नवं नवं तदेव शश्वन्मनसो महोत्सवम् । तदेव शोकार्णवशोषणं नृणां यदुत्तम:श्लोकयशोऽनुगीयते ॥ ५० ॥
အုတ္တမရှ္လိုက ဘဂဝန်၏ ဂုဏ်သတင်းကို သီဆိုခြင်းသည် လှပ၍ အရသာရှိကာ အမြဲအသစ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စိတ်အတွက် အမြဲတမ်းပွဲတော်ဖြစ်ပြီး လူတို့၏ ဝမ်းနည်းမှုသမုဒ္ဒရာကို ခြောက်သွေ့စေသည်။
Verse 51
न यद् वचश्चित्रपदं हरेर्यशो जगत्पवित्रं प्रगृणीत कर्हिचित् । तद् ध्वाङ्क्षतीर्थं न तु हंससेवितं यत्राच्युतस्तत्र हि साधवोऽमला: ॥ ५१ ॥
စကားလုံးများသည် ဘယ်လောက်ပဲ လှပစွာ တင်ဆက်ထားပါစေ၊ ကမ္ဘာကို သန့်စင်စေသော ဟရိ၏ ဂုဏ်သတင်းကို မချီးမွမ်းလျှင် ကော်တို့၏ ဘုရားဖူးနေရာကဲ့သို့သာ ဖြစ်ပြီး ဟံသာတို့ မသွား။ အချျုတရှိရာမှာပင် သန့်ရှင်းသော သာဓုများ ရှိသည်။
Verse 52
तद्वाग्विसर्गो जनताघसम्प्लवो यस्मिन् प्रतिश्लोकमबद्धवत्यपि । नामान्यनन्तस्य यशोऽङ्कितानि य- च्छृण्वन्ति गायन्ति गृणन्ति साधव: ॥ ५२ ॥
တစ်ဖက်တွင် အနန္တ၏ နာမတော်နှင့် ဂုဏ်သတင်းတို့ဖြင့် မှတ်သားထားသော စာပေသည်၊ စာပိုဒ်တိုင်း အပြည့်အဝ မချုပ်မိသော်လည်း လူထု၏ အပြစ်ကို ဆေးကြောသယ်ဆောင်သွားသော ရေလွှမ်းမိုးမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုစာပေကို သန့်ရှင်းသော သာဓုများက နားထောင်၊ သီဆို၊ လက်ခံကြသည်။
Verse 53
नैष्कर्म्यमप्यच्युतभाववर्जितं न शोभते ज्ञानमलं निरञ्जनम् । कुत: पुन: शश्वदभद्रमीश्वरे न ह्यर्पितं कर्म यदप्यनुत्तमम् ॥ ५३ ॥
အချျုတအပေါ် ဘာဝမရှိသော နိုင်ရှကမ္မယ (ကမ္မကင်းခြင်း) သည်လည်း မလှပ၊ မလင်းလက်။ မလိန်ကင်းသော ဉာဏ်ပင်လည်း ဘုရားသခင်အပေါ် ဘာဝမရှိလျှင် မတင့်တယ်။ ထို့ကြောင့် အီශ්ဝရထံ မအပ်နှံသော ကမ္မသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်စေကာမူ ဘာအကျိုးရှိသနည်း?
Verse 54
यश:श्रियामेव परिश्रम: परो वर्णाश्रमाचारतप:श्रुतादिषु । अविस्मृति: श्रीधरपादपद्मयो- र्गुणानुवादश्रवणादरादिभि: ॥ ५४ ॥
ဝဏ္ဏာရှ్రమ တာဝန်များ၊ တပသ္စရိယာနှင့် ဝေဒသဒ္ဓါနာကြားနာခြင်းတို့တွင် အလွန်ကြိုးစားသော်လည်း အများအားဖြင့် လောကီကျော်ကြားမှုနှင့် စည်းစိမ်သာ ရရှိတတ်သည်။ သို့ရာတွင် လက္ခမီသခင် သရီဓရ၏ အလောကီဂုဏ်တော်များကို ရိုသေစွာ အာရုံစိုက်နားထောင်လျှင် သူ၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို မမေ့မလျော့ သတိရနိုင်သည်။
Verse 55
अविस्मृति: कृष्णपदारविन्दयो: क्षिणोत्यभद्राणि च शं तनोति । सत्त्वस्य शुद्धिं परमात्मभक्तिं ज्ञानं च विज्ञानविरागयुक्तम् ॥ ५५ ॥
ကృష్ణ၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို မမေ့မလျော့ သတိရခြင်းသည် အမင်္ဂလာအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပြီး အမြင့်ဆုံး မင်္ဂလာကို ပေးသည်။ ၎င်းသည် နှလုံးကို သန့်စင်ကာ ပရမాత్మာအပေါ် ဘက္တိကို ပေးပြီး အတွေ့အကြုံသိမြင်မှုနှင့် ဝိရာဂျ်ပါဝင်သော ဉာဏ်ကိုလည်း ပေးတော်မူသည်။
Verse 56
यूयं द्विजाग्र्या बत भूरिभागा यच्छश्वदात्मन्यखिलात्मभूतम् । नारायणं देवमदेवमीश- मजस्रभावा भजताविवेश्य ॥ ५६ ॥
အို ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ်တို့၊ သင်တို့သည် အလွန်ကံကောင်းကြသည်။ အကြောင်းမှာ အရာအားလုံး၏ အတ္တမ၊ အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်ရှင်၊ အခြားဘုရားမရှိသည့် သခင်တော် သရီနာရာယဏကို သင်တို့၏ နှလုံးထဲ၌ အမြဲတမ်း ထားရှိပြီးသားဖြစ်သည်။ သူ့အပေါ် မလွဲမသွေ ချစ်ခြင်းရှိသဖြင့် သူ့ကိုပင် ဘုဇာပါ။
Verse 57
अहं च संस्मारित आत्मतत्त्वं श्रुतं पुरा मे परमर्षिवक्त्रात् । प्रायोपवेशे नृपते: परीक्षित: सदस्यृषीणां महतां च शृण्वताम् ॥ ५७ ॥
ကျွန်တော်လည်း ယခုအခါ မဟာရိရှီ သုကဒေဝ ဂိုစွာမီ၏ နှုတ်မှ အရင်က ကြားနာခဲ့သော အတ္တမတတ္တဝိဇ္ဇာကို ပြည့်စုံစွာ ပြန်လည် သတိရလာပါသည်။ ဘုရင် ပရိက္ခစ်သည် သေမင်းတိုင်အောင် အစာမစားဘဲ ထိုင်နေစဉ်၊ မဟာရိရှီများ၏ စည်းဝေးပွဲတွင် သူတို့ နားထောင်နေချိန် ကျွန်တော်လည်း အဲဒီမှာ ရှိခဲ့သည်။
Verse 58
एतद्व: कथितं विप्रा: कथनीयोरुकर्मण: । माहात्म्यं वासुदेवस्य सर्वाशुभविनाशनम् ॥ ५८ ॥
အို ဗိပရတို့၊ ကီးတနာပြုရန် အလွန်ထိုက်တန်သော အံ့ဩဖွယ် ကర్మတော်များရှိသည့် ဝါစုဒေဝ၏ မဟာတန်ခိုးကို သင်တို့အား ဤသို့ ငါ ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤကഥာသည် အမင်္ဂလာအားလုံးကို ဖျက်ဆီးသည်။
Verse 59
य एतत् श्रावयेन्नित्यं यामक्षणमनन्यधी: । श्लोकमेकं तदर्धं वा पादं पादार्धमेव वा । श्रद्धावान् योऽनुशृणुयात् पुनात्यात्मानमेव स: ॥ ५९ ॥
မလှုပ်မယှက် အာရုံတည်ကြည်စွာ အချိန်တိုင်း နေ့စဉ် ဤဘဂဝတပုရာဏကို ရွတ်ဖတ်စေသူ၊ သို့မဟုတ် ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် သ్లోကတစ်ပုဒ်၊ တစ်ဝက်ပုဒ်၊ တစ်ကြောင်း သို့မဟုတ် တစ်ဝက်ကြောင်းပင် နားထောင်သူသည် မိမိအတ္တကို သန့်စင်စေသည်။
Verse 60
द्वादश्यामेकादश्यां वा शृण्वन्नायुष्यवान्भवेत् । पठत्यनश्नन् प्रयतस्पूतो भवति पातकात् ॥ ६० ॥
ဧကာဒသီ သို့မဟုတ် ဒွာဒသီနေ့တွင် ဤဘဂဝတပုရာဏကို နားထောင်သူသည် အသက်ရှည်မည်။ အစာရှောင်ကာ သေချာစွာ ရွတ်ဖတ်သူသည် အပြစ်ကံအကျိုးများမှ သန့်စင်လွတ်မြောက်သည်။
Verse 61
पुष्करे मथुरायां च द्वारवत्यां यतात्मवान् । उपोष्य संहितामेतां पठित्वा मुच्यते भयात् ॥ ६१ ॥
ပုရှ္ကရ၊ မထုရာ သို့မဟုတ် ဒွာရကာရှိ သန့်ရှင်းရာနေရာများတွင် စိတ်ကိုထိန်းချုပ်၍ အစာရှောင်ကာ ဤသံဟိတာကို လေ့လာ/ရွတ်ဖတ်သူသည် ကြောက်ရွံ့မှုအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 62
देवता मुनय: सिद्धा: पितरो मनवो नृपा: । यच्छन्ति कामान् गृणत: शृण्वतो यस्य कीर्तनात् ॥ ६२ ॥
ဤပုရာဏကို ကီရတန်ဖြင့် ချီးမွမ်းရွတ်ဆိုသူ သို့မဟုတ် သဒ္ဓါဖြင့် နားထောင်သူအား ဒေဝတာများ၊ ရှိများ၊ စစ်ဓ္ဓများ၊ ပိတೃများ၊ မနုများနှင့် မြေကြီး၏ ဘုရင်များက လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးအပ်ကြသည်။
Verse 63
ऋचो यजूंषि सामानि द्विजोऽधीत्यानुविन्दते । मधुकुल्या घृतकुल्या: पय:कुल्याश्च तत्फलम् ॥ ६३ ॥
ဋ္ဌဂ္ဝေဒ၊ ယဇုရ္ဝေဒ၊ သာမဝေဒ မန္တရများကို လေ့လာရာမှ ရသော အကျိုးတူကို ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) သည် ဤဘဂဝတကို လေ့လာခြင်းဖြင့်လည်း ရရှိသည်—ပျားရည်၊ ဂျီနှင့် နို့ စီးဆင်းရာ မြစ်များကို ခံစားသကဲ့သို့။
Verse 64
पुराणसंहितामेतामधीत्य प्रयतो द्विज: । प्रोक्तं भगवता यत्तु तत्पदं परमं व्रजेत् ॥ ६४ ॥
ဤပုရာဏသင်္ဟိတကို စိတ်အားထက်သန်စွာ လေ့လာဖတ်ရှုသော ဗြာဟ္မဏသည်၊ ဘဂဝန်တော်ကိုယ်တိုင် ဖော်ပြထားသည့် အမြင့်ဆုံးသော ဂမနရာသို့ ရောက်လိမ့်မည်။
Verse 65
विप्रोऽधीत्याप्नुयात् प्रज्ञां राजन्योदधिमेखलाम् । वैश्यो निधिपतित्वं च शूद्र: शुध्येत पातकात् ॥ ६५ ॥
ရှရီမဒ်-ဘာဂဝတမ်ကို လေ့လာလျှင် ဗြာဟ္မဏသည် ဘက္တိ၌ တည်ကြည်သော ဉာဏ်ရည်ရရှိပြီး၊ မင်းသည် မြေကြီးအပေါ် အာဏာရရှိကာ၊ ဝိုင်ရှျသည် ကြီးမားသော ဥစ္စာရရှိပြီး၊ ရှူဒြသည် အပြစ်ဖလများမှ သန့်စင်လွတ်မြောက်သည်။
Verse 66
कलिमलसंहतिकालनोऽखिलेशो हरिरितरत्र न गीयते ह्यभीक्ष्णम् । इह तु पुनर्भगवानशेषमूर्ति: परिपठितोऽनुपदं कथाप्रसङ्गै: ॥ ६६ ॥
ကလိယုဂ၏ စုဆောင်းလာသော အပြစ်မလကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော အလုံးစုံ၏ အရှင် ဟရီကို အခြားစာပေများတွင် အမြဲမပြတ် မချီးမွမ်းကြသော်လည်း၊ ဤ ရှရီမဒ်-ဘာဂဝတမ်တွင် ဘဂဝန်တော်သည် မရေတွက်နိုင်သော ကိုယ်ပိုင်ရုပ်သဏ္ဌာန်များဖြင့် ကഥာပရသင်္ဂများတစ်လျှောက် အဆက်မပြတ် အပေါများစွာ ဖော်ပြထားသည်။
Verse 67
तमहमजमनन्तमात्मतत्त्वं जगदुदयस्थितिसंयमात्मशक्तिम् । द्युपतिभिरजशक्रशङ्कराद्यै- र्दुरवसितस्तवमच्युतं नतोऽस्मि ॥ ६७ ॥
ကျွန်ုပ်သည် မမွေးဖွားသော အနန္တ အမြင့်ဆုံး အတ္တမတတ္တဝါကို ဦးညွှတ်ပါ၏။ သူ၏ ကိုယ်ပိုင် အင်အားများကြောင့် ကမ္ဘာလောက၏ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ တည်တံ့ခြင်း၊ ပျက်သိမ်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဘြဟ္မာ၊ အိန္ဒြ၊ ရှင်ကရ စသည့် သေဝတော်များပင် ထိုအချွတ်၏ ဂုဏ်တော်ကို မချိန်မီနိုင်ကြ။
Verse 68
उपचितनवशक्तिभि: स्व आत्म- न्युपरचितस्थिरजङ्गमालयाय । भगवत उपलब्धिमात्रधाम्ने सुरऋषभाय नम: सनातनाय ॥ ६८ ॥
ကျွန်ုပ်သည် ထာဝရသော ဘဂဝန်တော်ကို ဦးညွှတ်ပါ၏—သူသည် သေဝတော်များ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး၊ မာတိက အင်အား ၉ မျိုးကို ဖွံ့ဖြိုးစေကာ မိမိအတွင်း၌ လှုပ်ရှားသောနှင့် မလှုပ်ရှားသော သတ္တဝါအားလုံး၏ အာလယကို စီမံထားသည်။ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းသော အလွန်လောကီမဟုတ်သည့် သတိဉာဏ်၌ အမြဲတည်ရှိတော်မူသည်။
Verse 69
स्वसुखनिभृतचेतास्तद्वयुदस्तान्यभावो- ऽप्यजितरुचिरलीलाकृष्टसारस्तदीयम् । व्यतनुत कृपया यस्तत्त्वदीपं पुराणं तमखिलवृजिनघ्नं व्याससूनुं नतोऽस्मि ॥ ६९ ॥
ကျွန်ုပ်သည် ဗျာသဒေဝ၏သား သုကဒေဝ ဂိုစွာမီ—ကျွန်ုပ်၏ဝိညာဉ်ရေးဆရာတော်အား ဂါရဝပြုပါ၏။ သူသည် လောကရှိ အမင်္ဂလာအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသူဖြစ်သည်။ အစပိုင်းတွင် သူသည် ဗြဟ္မန်အာနန္ဒ၌ စိတ်ငြိမ်သက်၍ တိတ်ဆိတ်နေထိုင်ကာ အခြားသတိအာရုံများကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သော်လည်း၊ အနိုင်မရသော သီရိကృష్ణ၏ ချိုမြိန်လှပသော လီလာများကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံရပြီး ကရုဏာဖြင့် တတ္တဝဒိပ ဖြစ်သော အမြင့်ဆုံး ပုရာဏ—သီရိမဒ် ဘာဂဝတမ် ကို ဟောကြားခဲ့သည်။
Frequently Asked Questions
As a siddhānta-closure: the chapter functions like an index with a purpose—showing that all narratives (creation, manvantaras, dynasties, avatāras, Kṛṣṇa-līlā, dissolution) converge on āśraya, the Supreme Lord. The summary is not merely informational; it is meant to fix the listener’s remembrance in Hari and affirm bhakti as the Bhāgavatam’s final intent.
The verse teaches the intrinsic potency of Hari-nāma: contact with the Lord’s name invokes divine purification because the name is non-different from the Lord (nāma-tattva). The emphasis is that even unintended remembrance can break sinful momentum; deliberate, faithful hearing and chanting yields deeper purification and steady devotion.
Literature devoid of Hari-kathā is compared to a ‘crow’s pilgrimage’—attractive to those who relish worldly refuse—whereas devotees, likened to swans (haṁsas), seek the clear waters of divine glorification. The point is qualitative: speech becomes auspicious and truthful when it awakens devotion to the infallible Lord, even if stylistically imperfect.
Śukadeva is Vyāsa’s son and the principal reciter of the Bhāgavatam to Mahārāja Parīkṣit. Though originally absorbed in impersonal Brahman realization, he became attracted to Kṛṣṇa’s līlā and compassionately spoke the Bhāgavatam. He is praised because his realization, detachment, and sweetness of Hari-kathā together make him the archetypal Bhāgavata-vaktā.
SB 12.12 teaches that even partial hearing purifies, while attentive recitation brings cleansing of sins, longevity when heard on Ekādaśī/Dvādaśī, fearlessness when studied with restraint and pilgrimage discipline, and broad auspiciousness acknowledged by devas and sages. The highest benefit is remembrance of Kṛṣṇa’s lotus feet, yielding bhakti with realized knowledge and renunciation.