Adhyaya 10
Dvadasha SkandhaAdhyaya 1042 Verses

Adhyaya 10

Mārkaṇḍeya Ṛṣi Meets Lord Śiva: Devotee as Living Tīrtha and the Lord’s Māyā

မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှိသည် အမြတ်ဆုံးဘုရား၏ မာယာအံ့ဩဖွယ် အာနုဘော်ကို မြင်တွေ့ပြီး တစ်ခုတည်းသော အားကိုးရာအဖြစ် ခိုလှုံသွားသည့်နောက်၊ ဤအခန်းတွင် ကမ္ဘာလောကကို ထိန်းချုပ်သူများက ထိုအခြေအနေကို အသိအမှတ်ပြုလာသည်။ ဥမာနှင့် အဖော်အပါများနှင့်အတူ ရှိဝဘုရားသည် မာရ္ကဏ္ဍေယကို နက်ရှိုင်းသော သမာဓိ၌ စိမ့်ဝင်နေ၍ ပြင်ပအရာများကို မတုံ့ပြန်သည့်အခါ တွေ့မြင်သည်။ သမာဓိကို မနှောင့်ယှက်ဘဲ နိုးထစေရန် ရှိဝဘုရားသည် ယောဂသိဒ္ဓိဖြင့် “နှလုံးကောင်းကင်” ထဲသို့ ဝင်ကာ သာသနာတရားအတွင်း၌ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ရှိသည် မျက်စိဖွင့်၍ အရ္ဃျ၊ ပါဒျ၊ အာသန၊ အာရတီ စသည့် ဧည့်ခံပူဇော်မှုများ ပြုကာ ဂုဏသုံးပါးကို ကျော်လွန်သော ရှိဝဘုရား၏ အထွတ်အမြတ်ကို ချီးမွမ်းသည်။ ရှိဝဘုရားကလည်း သန့်ရှင်းသော ဘြာဟ္မဏများနှင့် သုဒ္ဓဘက္တများကို ချက်ချင်း သန့်စင်ပေးနိုင်သူများဟု ချီးကျူးကာ၊ ပြင်ပမှသာ ချဉ်းကပ်သည့် သန့်ရေသန့်မြစ်များ သို့မဟုတ် ရုပ်ပုံပူဇော်မှုထက် ပိုမြင့်ကြောင်း ဆိုသည်။ အလှူတောင်းခိုင်းသော် မာရ္ကဏ္ဍေယသည် အဓောက္ရှဇ ဘုရားနှင့် သူ၏ ဘက္တများအပေါ် မပျက်မကွက် ဘက္တိသာ တောင်းသည်။ ရှိဝဘုရားက အသက်ရှည်ခြင်း၊ ပျက်ယွင်းမယိုယွင်းခြင်း၊ တြိကာလဇ္ဉာန (အတိတ်-ပစ္စုပ္ပန်-အနာဂတ် သိမြင်မှု) နှင့် ပုရာဏ အာစာရျ အဖြစ်ကို ပေးပြီး ထွက်ခွာကာ၊ မာယာဖြစ်ရပ်မှ နိဂုံးပိုင်း၏ နားထောင်ခြင်းနှင့် ဘက္တိဖြင့် မုက္ခသို့ ရောက်ခြင်းကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच स एवमनुभूयेदं नारायणविनिर्मितम् । वैभवं योगमायायास्तमेव शरणं ययौ ॥ १ ॥

သုတက ပြောသည်—ဤအရာအားလုံးသည် နာရာယဏဘုရား၏ ယောဂမာယာ အာနုဘော်တန်ခိုးဖြင့် စီမံထားသော ဂုဏ်သိက္ခာပြသမှု ဖြစ်သည်။ ထိုကို တွေ့ကြုံပြီး မာရကဏ္ဍေယ ရှိသည် ဘုရားထံသို့ ခိုလှုံ하였다။

Verse 2

श्रीमार्कण्डेय उवाच प्रपन्नोऽस्म्यङ्‍‍घ्रिमूलं ते प्रपन्नाभयदं हरे । यन्माययापि विबुधा मुह्यन्ति ज्ञानकाशया ॥ २ ॥

ရှရီ မာရကဏ္ဍေယက ပြောသည်—ဟေ ဟရီ၊ အရှုံးပေးဝင်ရောက်သူတို့အား အကြောက်ကင်းစေသော သင်၏ ကြာပန်းခြေဖဝါးတော်၌ ကျွန်ုပ် ခိုလှုံပါ၏။ ဉာဏ်အဖြစ် ပေါ်လာသော်လည်း သင်၏ မာယာသည် ဒေဝတားတို့ကိုပါ မောဟစေသည်။

Verse 3

सूत उवाच तमेवं निभृतात्मानं वृषेण दिवि पर्यटन् । रुद्राण्या भगवान् रुद्रो ददर्श स्वगणैर्वृत: ॥ ३ ॥

သုတက ပြောသည်—ကောင်းကင်တွင် နွားပေါ်စီး၍ လှည့်လည်သွားလာစဉ်၊ ရုဒြာဏီနှင့် ကိုယ်ပိုင်ဂဏများဖြင့် ဝန်းရံထားသော ဘဂဝန် ရုဒြာသည် သမာဓိ၌ တည်ငြိမ်နေသော မာရကဏ္ဍေယကို မြင်하였다။

Verse 4

अथोमा तमृषिं वीक्ष्य गिरिशं समभाषत । पश्येमं भगवन् विप्रं निभृतात्मेन्द्रियाशयम् ॥ ४ ॥

ထို့နောက် ဥမာသည် ထိုရရှိကို မြင်၍ ဂိရိရှအား ပြောသည်—အရှင်ဘုရား၊ ဤပညာရှိ ဘြာဟ္မဏကို ကြည့်ပါ။ ကိုယ်၊ စိတ်နှင့် အင်္ဒြိယတို့သည် သမာဓိ၌ အလုံးစုံ တည်ငြိမ်နေသည်။

Verse 5

निभृतोदझषव्रातो वातापाये यथार्णव: । कुर्वस्य तपस: साक्षात् संसिद्धिं सिद्धिदो भवान् ॥ ५ ॥

လေငြိမ်သွားသောအခါ ပင်လယ်သည် တည်ငြိမ်၍ ငါးအုပ်များလည်း မလှုပ်မရှား ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ဤရရှိသည် အလွန်ငြိမ်သက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဟေ ဒေဝ၊ တပဿီတို့အား စိဒ္ဓိပေးသူ၊ ဤရရှိအတွက် ထိုက်တန်သော ထင်ရှားသည့် စိဒ္ဓိကို ပေးသနားပါ။

Verse 6

श्रीभगवानुवाच नैवेच्छत्याशिष: क्‍वापि ब्रह्मर्षिर्मोक्षमप्युत । भक्तिं परां भगवति लब्धवान् पुरुषेऽव्यये ॥ ६ ॥

သီရိဘဂဝန် (ရှီဝ) မိန့်တော်မူသည်—ဤဗြဟ္မရိရှီသည် မည်သည့်ကောင်းချီးမဆို မလိုလား၊ မောက္ခတောင်မလို; အကြောင်းမှာ မကုန်ခန်းသော ပုရုရှိုတ္တမ ဘဂဝန်ထံသို့ အမြင့်ဆုံး သန့်ရှင်းသော ဘက္တိကို ရရှိပြီးဖြစ်သည်။

Verse 7

अथापि संवदिष्यामो भवान्येतेन साधुना । अयं हि परमो लाभो नृणां साधुसमागम: ॥ ७ ॥

သို့သော်လည်း၊ အို ဘဝါနီ၊ ဤသဒ္ဓုသူတော်ကောင်းနှင့် ကျွန်ုပ်တို့ စကားပြောကြစို့; လူသားတို့အတွက် သဒ္ဓုသင်္ဂဟာသည် အမြင့်ဆုံး အကျိုးအမြတ် ဖြစ်သည်။

Verse 8

सूत उवाच इत्युक्त्वा तमुपेयाय भगवान् स सतां गति: । ईशान: सर्वविद्यानामीश्वर: सर्वदेहिनाम् ॥ ८ ॥

စူတ မိန့်သည်—ဤသို့ဆိုပြီးနောက်၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တို့၏ အားကိုးရာ၊ ဝိညာဉ်ရေးရာဗిద္ယာအားလုံး၏ အရှင်၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိ သတ္တဝါအားလုံး၏ အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်သော ဘဂဝန် ရှင်ကရာသည် ထိုရိရှီထံ ချဉ်းကပ်သွား하였다။

Verse 9

तयोरागमनं साक्षादीशयोर्जगदात्मनो: । न वेद रुद्धधीवृत्तिरात्मानं विश्वमेव च ॥ ९ ॥

မာရကဏ္ဍေယ၏ ရုပ်ဝတ္ထုစိတ် လှုပ်ရှားမှုများ ရပ်တန့်နေသဖြင့်၊ ကမ္ဘာ၏ အတ္တဖြစ်သော အီရှဝရနှစ်ပါး (ရှီဝနှင့် ပါရဝတီ) ကိုယ်တိုင်လာရောက်ခြင်းကို မသိမြင်နိုင်ခဲ့; သူသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုလည်း မသိ၊ ပြင်ပလောကကိုလည်း မသိခဲ့။

Verse 10

भगवांस्तदभिज्ञाय गिरिशो योगमायया । आविशत्तद्गुहाकाशं वायुश्छिद्रमिवेश्वर: ॥ १० ॥

အခြေအနေကို ကောင်းစွာနားလည်ပြီးနောက်၊ ဂိရိရှ ဘဂဝန် ရှီဝသည် ယောဂမာယာဖြင့် မာရကဏ္ဍေယ၏ နှလုံးဂူအာကာသအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်—လေသည် အပေါက်တစ်ခုမှ ဖြတ်သန်းသကဲ့သို့။

Verse 11

आत्मन्यपि शिवं प्राप्तं तडित्पिङ्गजटाधरम् । त्र्यक्षं दशभुजं प्रांशुमुद्यन्तमिव भास्करम् ॥ ११ ॥ व्याघ्रचर्माम्बरं शूलधनुरिष्वसिचर्मभि: । अक्षमालाडमरुककपालं परशुं सह ॥ १२ ॥ बिभ्राणं सहसा भातं विचक्ष्य हृदि विस्मित: । किमिदं कुत एवेति समाधेर्विरतो मुनि: ॥ १३ ॥

သီရိ မာရကဏ္ဍေယ မုနိသည် မိမိ၏နှလုံးအတွင်း၌ ရုတ်တရက် ဘုရားရှီဝ ပေါ်ထွန်းလာသည်ကို မြင်တွေ့하였다။ ရှီဝ၏ ဇဋာဆံပင်သည် မိုးကြိုးကဲ့သို့ ရွှေရောင်တောက်ပပြီး မျက်စိသုံးလုံး၊ လက်ဆယ်ဖက်၊ ကိုယ်ထည်မြင့်မား၍ နေထွက်သကဲ့သို့ တောက်လင်းနေသည်။ ကျားအရေဝတ်ဆင်ကာ တြိရှူလ၊ လေး၊ မြား၊ ဓား၊ ကာကွယ်ချပ်၊ ဂုဏ်တော်ပုတီး၊ ḍamaru တီးဝိုင်း၊ ခေါင်းခွံနှင့် ပရရှု (ပုဆိန်) ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။ ထိုကိုမြင်၍ မုနိသည် အံ့ဩကာ သမာဓိမှ ထွက်လာပြီး “ဤသူသည် မည်သူနည်း၊ ဘယ်ကလာသနည်း” ဟု တွေးတော하였다။

Verse 12

आत्मन्यपि शिवं प्राप्तं तडित्पिङ्गजटाधरम् । त्र्यक्षं दशभुजं प्रांशुमुद्यन्तमिव भास्करम् ॥ ११ ॥ व्याघ्रचर्माम्बरं शूलधनुरिष्वसिचर्मभि: । अक्षमालाडमरुककपालं परशुं सह ॥ १२ ॥ बिभ्राणं सहसा भातं विचक्ष्य हृदि विस्मित: । किमिदं कुत एवेति समाधेर्विरतो मुनि: ॥ १३ ॥

မုနိသည် နှလုံးအတွင်း၌ ဘုရားရှီဝကို ကျားအရေဝတ်ဆင်ကာ တြိရှူလ၊ လေး၊ မြား၊ ဓား၊ ကာကွယ်ချပ်၊ ဂုဏ်တော်ပုတီး၊ ḍamaru တီးဝိုင်း၊ ခေါင်းခွံနှင့် ပရရှုတို့ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်ဟု မြင်하였다။ သူ၏အလင်းရောင်သည် အရုဏ်နေကဲ့သို့ တောက်ပသည်။ မုနိသည် အံ့ဩကာ သမာဓိမှ ထွက်ပြီး “ဘယ်ကလာသနည်း” ဟု စိတ်ထဲတွင် မေး하였다။

Verse 13

आत्मन्यपि शिवं प्राप्तं तडित्पिङ्गजटाधरम् । त्र्यक्षं दशभुजं प्रांशुमुद्यन्तमिव भास्करम् ॥ ११ ॥ व्याघ्रचर्माम्बरं शूलधनुरिष्वसिचर्मभि: । अक्षमालाडमरुककपालं परशुं सह ॥ १२ ॥ बिभ्राणं सहसा भातं विचक्ष्य हृदि विस्मित: । किमिदं कुत एवेति समाधेर्विरतो मुनि: ॥ १३ ॥

နှလုံးအတွင်း၌ ရုတ်တရက် တောက်ပလာသော ရှီဝကို မြင်၍ မုနိသည် အတွင်းစိတ်မှ အံ့ဩ하였다။ သမာဓိမှ ထွက်လာပြီး “ဤအရာသည် ဘာနည်း၊ ဘယ်ကလာသနည်း” ဟု တွေး하였다။

Verse 14

नेत्रे उन्मील्य दद‍ृशे सगणं सोमयागतम् । रुद्रं त्रिलोकैकगुरुं ननाम शिरसा मुनि: ॥ १४ ॥

မျက်စိဖွင့်လိုက်သောအခါ မုနိသည် ဥမာနှင့် ဂဏများအပါအဝင် သုံးလောက၏ တစ်ဦးတည်းသော ဆရာတော် ရုဒြကို မြင်တွေ့하였다။ ထို့နောက် ခေါင်းငုံ့၍ ဂါရဝပြု နမസ്കာရပြု하였다။

Verse 15

तस्मै सपर्यां व्यदधात् सगणाय सहोमया । स्वागतासनपाद्यार्घ्यगन्धस्रग्धूपदीपकै: ॥ १५ ॥

မာရကဏ္ဍေယ မုနိသည် ဥမာနှင့် ဂဏများအပါအဝင် ဘုရားရှီဝကို ပူဇော်ကာ—ကြိုဆိုစကား၊ ထိုင်ခုံအာသန၊ ခြေဆေးရေ၊ အရဃျ (arghya) ရေ၊ မွှေးကြိုင်ပစ္စည်း၊ ပန်းကုံး၊ သုပ် (ဓూప) နှင့် မီးအလင်း (ဒီပ) ကို ဆက်ကပ်하였다။

Verse 16

आह त्वात्मानुभावेन पूर्णकामस्य ते विभो । करवाम किमीशान येनेदं निर्वृतं जगत् ॥ १६ ॥

မာရကဏ္ဍေယက ပြောသည်—အို အင်အားကြီးသော အရှင်၊ မိမိအာနန္ဒအတွေ့အကြုံဖြင့် ပြည့်စုံတော်မူသော သင်အတွက် ကျွန်ုပ် ဘာကို ပြုနိုင်မည်နည်း။ သင်၏ကရုဏာကြောင့် ဤလောကတစ်လောကလုံး စိတ်ချမ်းသာတော်မူ၏။

Verse 17

नम: शिवाय शान्ताय सत्त्वाय प्रमृडाय च । रजोजुषेऽथ घोराय नमस्तुभ्यं तमोजुषे ॥ १७ ॥

ငြိမ်းချမ်း၍ မင်္ဂလာပြည့်စုံသော ရှီဝအား နမಸ್ಕာရ။ သတ္တဝ၏ အရှင်အဖြစ် သင်သည် ပျော်ရွှင်မှု ပေးတော်မူ၏; ရဇောနှင့် ဆက်နွယ်လျှင် ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဍာန် ထင်ရှား၏; တမောနှင့် ဆက်နွယ်သော သင်ကိုလည်း နမস্কာရ။

Verse 18

सूत उवाच एवं स्तुत: स भगवानादिदेव: सतां गति: । परितुष्ट: प्रसन्नात्मा प्रहसंस्तमभाषत ॥ १८ ॥

စူတက ပြောသည်—ဤသို့ ချီးမွမ်းခံရသော အာဒိဒေဝ ဘဂဝန် ရှီဝသည် သာဓုတို့၏ အားကိုးရာဖြစ်၍ ကျေနပ်တော်မူ၏။ စိတ်ပျော်ရွှင်၍ ပြုံးရယ်ကာ ထိုရသီအား မိန့်တော်မူ၏။

Verse 19

श्रीभगवानुवाच वरं वृणीष्व न: कामं वरदेशा वयं त्रय: । अमोघं दर्शनं येषां मर्त्यो यद् विन्दतेऽमृतम् ॥ १९ ॥

ဘဂဝန် ရှီဝ မိန့်တော်မူသည်—တစ်ပါးသော အကျိုးပေးသော ဆုတောင်းကို တောင်းလော့။ ဆုတောင်းပေးသူတို့အနက် ငါတို့ သုံးပါး—ဗြဟ္မာ၊ ဗိෂ္ဏု၊ နှင့် ငါ—အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ငါတို့ကို ဒർശနပြုခြင်းသည် မပျက်မကွက် အကျိုးရှိ၍၊ မရဏသတ္တဝါသည် ငါတို့ကို မြင်ရုံဖြင့် အမရత్వကို ရရှိသည်။

Verse 20

ब्राह्मणा: साधव: शान्ता नि:सङ्गा भूतवत्सला: । एकान्तभक्ता अस्मासु निर्वैरा: समदर्शिन: ॥ २० ॥ सलोका लोकपालास्तान् वन्दन्त्यर्चन्त्युपासते । अहं च भगवान् ब्रह्मा स्वयं च हरिरीश्वर: ॥ २१ ॥

သန့်ရှင်းသော ဗြဟ္မဏများသည် သာဓုဖြစ်၍ အမြဲငြိမ်းချမ်း၊ အလှည့်အပြောင်းကင်း၊ သတ္တဝါအားလုံးကို ချစ်ကြင်နာ၊ ငါတို့အပေါ် တစ်စိတ်တစ်လုံး ဘက္တိရှိ၊ ရန်မရှိ၊ တန်းတူမြင်တတ်ကြသည်။ ထိုသူတို့ကို လောကအားလုံး၏ နေထိုင်သူများနှင့် လောကပාල ဒေဝများက ဂါရဝပြု၍ ပူဇော်ကာ ကူညီစောင့်ရှောက်ကြသည်; ငါ၊ ဘဂဝန် ဗြဟ္မာနှင့် အရှင်ဟရီ (ဣશ્વရ) ကိုယ်တိုင်လည်း ထိုသို့ပင်။

Verse 21

ब्राह्मणा: साधव: शान्ता नि:सङ्गा भूतवत्सला: । एकान्तभक्ता अस्मासु निर्वैरा: समदर्शिन: ॥ २० ॥ सलोका लोकपालास्तान् वन्दन्त्यर्चन्त्युपासते । अहं च भगवान् ब्रह्मा स्वयं च हरिरीश्वर: ॥ २१ ॥

ထိုသန့်ရှင်းသော ဘြာဟ္မဏများသည် ငြိမ်းချမ်း၍ အလောဘကင်း၊ သတ္တဝါအားလုံးကို ကရုဏာထားပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် တစ်စိတ်တစ်လုံး ဘက္တိရှိကာ၊ ရန်မရှိ၊ တန်းတူမြင်မြတ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ လောကအားလုံး၏ နေထိုင်သူများနှင့် လောကပာလ ဒေဝတားများ၊ ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်၊ ဘဂဝန် ဘြဟ္မာနှင့် ကိုယ်တိုင် သရီဟရီ အီශ්ဝရတို့သည် သူတို့ကို ချီးမွမ်း၊ ပူဇော်၊ ကူညီဝန်ဆောင်ကြသည်။

Verse 22

न ते मय्यच्युतेऽजे च भिदामण्वपि चक्षते । नात्मनश्च जनस्यापि तद् युष्मान् वयमीमहि ॥ २२ ॥

ထိုဘက္တားတို့သည် ကျွန်ုပ်နှင့် အချျုတ ဝိෂ္ဏု၊ အဇ ဘြဟ္မာတို့အကြား အနည်းငယ်မျှ ခွဲခြားမမြင်ကြသကဲ့သို့၊ ကိုယ်တိုင်နှင့် အခြားသတ္တဝါတို့ကိုလည်း မခွဲခြားကြ။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ထိုကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသော ဘက္တားဖြစ်သဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့က သင့်ကို ပူဇော်ကြသည်။

Verse 23

न ह्यम्मयानि तीर्थानि न देवाश्चेतनोज्झिता: । ते पुनन्त्युरुकालेन यूयं दर्शनमात्रत: ॥ २३ ॥

ရေကန်ရေမြစ်တို့သာ တီရ္ထ မဟုတ်သကဲ့သို့၊ အသက်မဲ့ ဒေဝတားရုပ်တုများလည်း အမှန်တကယ် ပူဇော်ထိုက်သော ဒေဝတား မဟုတ်ကြ။ အပြင်ပန်းမြင်ကွင်းက သူတို့၏ မြင့်မြတ်သော အနှစ်သာရကို မသိမြင်သဖြင့် အချိန်ကြာမှသာ သန့်စင်စေတတ်သည်။ သို့သော် သင်တို့ကဲ့သို့သော ဘက္တားများသည် မြင်ရုံသာဖြင့် ချက်ချင်း သန့်စင်စေကြသည်။

Verse 24

ब्राह्मणेभ्यो नमस्यामो येऽस्मद्रूपं त्रयीमयम् । बिभ्रत्यात्मसमाधानतप:स्वाध्यायसंयमै: ॥ २४ ॥

ပရမာတ္မာ၌ သမာဓိဓ്യာန၊ တပဿ၊ ဝေဒသွာဓျာယနှင့် စည်းကမ်းထိန်းချုပ်မှုတို့ဖြင့် မိမိအတွင်း၌ တြိဝေဒ—ကျွန်ုပ်တို့၏ (ဝိෂ္ဏု၊ ဘြဟ္မာနှင့် ကျွန်ုပ်) ဆွရൂപနှင့် မခွဲမခြား—ကို ထိန်းသိမ်းထားသော ဘြာဟ္မဏတို့အား ကျွန်ုပ်တို့ ဦးညွှတ်နမസ്കာရ ပြုသည်။

Verse 25

श्रवणाद् दर्शनाद् वापि महापातकिनोऽपि व: । शुध्येरन्नन्त्यजाश्चापि किमु सम्भाषणादिभि: ॥ २५ ॥

သင်တို့ကဲ့သို့သော မဟာပုရုရှတို့အကြောင်း ကြားရုံ သို့မဟုတ် မြင်ရုံဖြင့်ပင် အကြီးမားဆုံး အပြစ်ရှိသူများနှင့် အနိမ့်တန်းအပြင်ပယ်ခံသူများတောင် သန့်စင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် တိုက်ရိုက် စကားပြောခြင်း စသည်တို့ဖြင့် သူတို့ ဘယ်လောက်ပို၍ သန့်ရှင်းမည်နည်း။

Verse 26

सूत उवाच इति चन्द्रललामस्य धर्मगुह्योपबृंहितम् । वचोऽमृतायनमृषिर्नातृप्यत् कर्णयो: पिबन् ॥ २६ ॥

စူတက ပြောသည်—လပန်းတံဆိပ်တင်သော သီဝ၏ ဓမ္မ၏ လျှို့ဝှက်အနှစ်သာရဖြင့် ပြည့်ဝသော အမృతတရားစကားကို နားဖြင့် သောက်သကဲ့သို့ ကြားနာသည့် မာရကဏ္ဍေယ ရှိသည် မည်သည့်အခါမျှ မပြည့်ဝနိုင်ခဲ့။

Verse 27

स चिरं मायया विष्णोर्भ्रामित: कर्शितो भृशम् । शिववागमृतध्वस्तक्लेशपुञ्जस्तमब्रवीत् ॥ २७ ॥

ဗိဿနု၏ မာယာကြောင့် သူသည် ပရလယရေထဲတွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ လှည့်လည်ခိုင်းခံရ၍ အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သီဝ၏ အမృతစကားများက စုဆောင်းထားသော ဒုက္ခအစုကို ဖျက်ဆီးသဖြင့် သူသည် သီဝကို မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 28

श्रीमार्कण्डेय उवाच अहो ईश्वरलीलेयं दुर्विभाव्या शरीरिणाम् । यन्नमन्तीशितव्यानि स्तुवन्ति जगदीश्वरा: ॥ २८ ॥

ရှရီ မာရကဏ္ဍေယက ပြောသည်—အဟို! ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူတို့အတွက် စကြဝဠာကို ထိန်းချုပ်သော အရှင်တို့၏ လီလာကို နားလည်ရန် အလွန်ခက်သည်။ အကြောင်းမူကား၊ လောကအရှင်တို့က မိမိတို့ အုပ်စိုးသော သတ္တဝါတို့ကိုပင် ဦးညွှတ်ကာ ချီးမွမ်းကြသည်။

Verse 29

धर्मं ग्राहयितुं प्राय: प्रवक्तारश्च देहिनाम् । आचरन्त्यनुमोदन्ते क्रियमाणं स्तुवन्ति च ॥ २९ ॥

ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူတို့ကို ဓမ္မကို လက်ခံစေလို၍ ဓမ္မကို သင်ကြားခွင့်ရှိသော ဆရာများသည် ကိုယ်တိုင် စံနမူနာအဖြစ် ကျင့်ကြံကြပြီး၊ အခြားသူတို့၏ ကောင်းသောအကျင့်ကို အားပေးကာ ချီးမွမ်းကြသည်။

Verse 30

नैतावता भगवत: स्वमायामयवृत्तिभि: । न दुष्येतानुभावस्तैर्मायिन: कुहकं यथा ॥ ३० ॥

ဤသဘောတရားကဲ့သို့ မြင်ရသော နှိမ့်ချမှုသည် ကရုဏာပြသခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ဘဂဝန်နှင့် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်အဖော်များ၏ အานุభာဝသည် မိမိ၏ မာယာဖြင့် ထင်ယောင်ထင်မှားစေသော်လည်း မပျက်စီးဘဲ၊ မာယာဝိဇ္ဇာသမား၏ လှည့်ကွက်ပြသမှုကြောင့် သူ၏ စွမ်းအား မလျော့သကဲ့သို့ပင်။

Verse 31

सृष्ट्वेदं मनसा विश्वमात्मनानुप्रविश्य य: । गुणै: कुर्वद्भ‍िराभाति कर्तेव स्वप्नद‍ृग् यथा ॥ ३१ ॥ तस्मै नमो भगवते त्रिगुणाय गुणात्मने । केवलायाद्वितीयाय गुरवे ब्रह्ममूर्तये ॥ ३२ ॥

အလိုတော်ဖြင့် ဤလောကကြီးကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် ပရမာတ္မာအဖြစ် ထဲသို့ဝင်ရောက်ကာ သဘာဝ၏ ဂုဏ်သုံးပါးကို လှုပ်ရှားစေသဖြင့် တိုက်ရိုက်လုပ်ဆောင်သူကဲ့သို့ ထင်ရှားတော်မူသည်—အိပ်မက်မြင်သူက အိပ်မက်ထဲတွင် လှုပ်ရှားသကဲ့သို့။ တြိဂုဏာဓိပတိ၊ သန့်ရှင်းတစ်ပါးတည်း၊ မတူညီသူမရှိ၊ အမြင့်ဆုံးဆရာ၊ အဘ္သလုတ်သတ္တဝါ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်သော ဘဂဝန်အား ငါ နမස්ကာရပြု၏။

Verse 32

सृष्ट्वेदं मनसा विश्वमात्मनानुप्रविश्य य: । गुणै: कुर्वद्भ‍िराभाति कर्तेव स्वप्नद‍ृग् यथा ॥ ३१ ॥ तस्मै नमो भगवते त्रिगुणाय गुणात्मने । केवलायाद्वितीयाय गुरवे ब्रह्ममूर्तये ॥ ३२ ॥

အလိုတော်ဖြင့် ဤလောကကြီးကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် ပရမာတ္မာအဖြစ် ထဲသို့ဝင်ရောက်ကာ သဘာဝ၏ ဂုဏ်သုံးပါးကို လှုပ်ရှားစေသဖြင့် တိုက်ရိုက်လုပ်ဆောင်သူကဲ့သို့ ထင်ရှားတော်မူသည်—အိပ်မက်မြင်သူက အိပ်မက်ထဲတွင် လှုပ်ရှားသကဲ့သို့။ တြိဂုဏာဓိပတိ၊ သန့်ရှင်းတစ်ပါးတည်း၊ မတူညီသူမရှိ၊ အမြင့်ဆုံးဆရာ၊ အဘ္သလုတ်သတ္တဝါ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်သော ဘဂဝန်အား ငါ နမස්ကာရပြု၏။

Verse 33

कं वृणे नु परं भूमन् वरं त्वद् वरदर्शनात् । यद्दर्शनात् पूर्णकाम: सत्यकाम: पुमान् भवेत् ॥ ३३ ॥

အို အနှံ့အပြားရှိသော သခင်ဘုရား၊ သင်၏ ကောင်းချီးပေးသော မြင်တွေ့ခြင်းကို ရပြီးနောက် အခြား ဘာကောင်းချီးကို တောင်းရမည်နည်း။ သင်ကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် လူသည် ဆန္ဒပြည့်ဝ၍ စစ်မှန်သော ဆန္ဒတို့ ပြည့်စုံနိုင်သည်။

Verse 34

वरमेकं वृणेऽथापि पूर्णात् कामाभिवर्षणात् । भगवत्यच्युतां भक्तिं तत्परेषु तथा त्वयि ॥ ३४ ॥

သို့သော် သင်သည် ပြည့်စုံတော်မူ၍ ဆန္ဒပြည့်စုံမှုကို မိုးကဲ့သို့ ချွေးချနိုင်သူဖြစ်သည်; ကျွန်ုပ် တစ်ခုတည်းသော ကောင်းချီးကိုသာ တောင်းပါသည်—ဘဂဝန်အပေါ် မလှုပ်မယှက်သော ဘက္တိ၊ ထို့ပြင် သူ့ထံ အပြည့်အဝ အပ်နှံထားသော ဘက္တများအပေါ်၊ အထူးသဖြင့် သင်အပေါ်လည်း ထိုဘက္တိကို။

Verse 35

सूत उवाच इत्यर्चितोऽभिष्टुतश्च मुनिना सूक्तया गिरा । तमाह भगवाञ्छर्व: शर्वया चाभिनन्दित: ॥ ३५ ॥

စူတ ဂိုစွာမီက ပြောသည်—ဤသို့ မုနိ မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ လှပသော စကားများဖြင့် ပူဇော်ချီးမွမ်းခံရပြီး၊ ဇနီး ရှာဗာဏီ၏ အားပေးမှုနှင့်အတူ ဘဂဝန် ရှာဗ (ရှီဝ) သည် သူ့အား ဤသို့ ပြန်လည်မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 36

कामो महर्षे सर्वोऽयं भक्तिमांस्त्वमधोक्षजे । आकल्पान्ताद् यश: पुण्यमजरामरता तथा ॥ ३६ ॥

အို မဟာရိရှီ၊ သင်သည် အဓောက္ရှဇ ဘုရားသခင်အား ဘက်တိဖြင့် ဆည်းကပ်သူဖြစ်သဖြင့် သင်၏ ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံမည်။ ဤကလ္ပ အဆုံးတိုင်အောင် ကုသိုလ်ကောင်းသော ဂုဏ်သတင်းနှင့် အိုမင်းခြင်း၊ သေခြင်းမှ လွတ်မြောက်မည်။

Verse 37

ज्ञानं त्रैकालिकं ब्रह्मन् विज्ञानं च विरक्तिमत् । ब्रह्मवर्चस्विनो भूयात् पुराणाचार्यतास्तु ते ॥ ३७ ॥

အို ဘြာဟ္မဏ၊ အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် သုံးကာလကို သိမြင်သော ဉာဏ်နှင့်၊ ဝိရာဂျ (လောကကပ်ငြိမှုကင်းခြင်း) ဖြင့် ပြည့်ဝသော အမြင့်ဆုံးတတ္တဝ၏ ဝိညာဏ်သဘောတရားကို ရရှိပါစေ။ သင်သည် စံပြဘြာဟ္မဏ၏ တေဇောဖြင့် တောက်ပသူဖြစ်သဖြင့် ပုရာဏာချာရျ အဖြစ်ကို ရရှိပါစေ။

Verse 38

सूत उवाच एवं वरान् स मुनये दत्त्वागात् त्र्यक्ष ईश्वर: । देव्यै तत्कर्म कथयन्ननुभूतं पुरामुना ॥ ३८ ॥

စူတက ပြောသည်—ဤသို့ မုနိအား ကောင်းချီးများ ပေးပြီးနောက် တြိယက္ရှ အီရှဝရ (ရှီဝ) သည် ထွက်ခွာသွား၏။ ထွက်ခွာစဉ်တွင်လည်း ဒေဝီအား ထိုမုနိ၏ အောင်မြင်မှုများနှင့် သူတွေ့ကြုံခဲ့သော ဘဂဝန်၏ မာယာဝိုင်ဘဝ အံ့ဖွယ်ပြသမှုကို ဆက်လက် ရှင်းပြနေ하였다။

Verse 39

सोऽप्यवाप्तमहायोगमहिमा भार्गवोत्तम: । विचरत्यधुनाप्यद्धा हरावेकान्ततां गत: ॥ ३९ ॥

ဘൃဂုဝంశ၏ အထူးမြတ်ဆုံး မာကဏ္ဍေယ ရိရှီသည် မဟာယောဂ စိဒ္ဓိကို ရရှိသဖြင့် ဂုဏ်သရေကြီးမားသည်။ ယနေ့တိုင်လည်း ဤလောက၌ လှည့်လည်သွားလာကာ သရီဟရီ အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်ထံသို့ မရောနှောသော ဘက်တိ၌ အပြည့်အဝ လီနနေသည်။

Verse 40

अनुवर्णितमेतत्ते मार्कण्डेयस्य धीमत: । अनुभूतं भगवतो मायावैभवमद्भ‍ुतम् ॥ ४० ॥

ကျွန်ုပ်သည် သင်အား ဉာဏ်ပညာထက်မြက်သော မာကဏ္ဍေယ မုနိ၏ ဖြစ်ရပ်များကို ဤသို့ ရှင်းပြခဲ့သည်—အထူးသဖြင့် သူသည် ဘဂဝန်၏ မာယာဝိုင်ဘဝ အံ့ဖွယ်အာနုဘော်ကို မည်သို့ တိုက်ရိုက်တွေ့ကြုံခဲ့သည်ကို။

Verse 41

एतत् केचिदविद्वांसो मायासंसृतिरात्मन: । अनाद्यावर्तितं नृणां कादाचित्कं प्रचक्षते ॥ ४१ ॥

ဤဖြစ်ရပ်သည် ထူးခြား၍ မတိုင်မီမဖြစ်ဖူးသော်လည်း ဉာဏ်နည်းသူအချို့က ၎င်းကို ဘုရားသခင်အမြင့်ဆုံးက ချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ်များအတွက် ဖန်ဆင်းထားသော မာယာဆန်သော ရုပ်ဝတ္ထုသံသရာလည်ပတ်မှုနှင့် တူညီသကဲ့သို့ နှိုင်းယှဉ်ကြသည်။

Verse 42

य एवमेतद् भृगुवर्य वर्णितं रथाङ्गपाणेरनुभावभावितम् । संश्रावयेत् संश‍ृणुयादु तावुभौ तयोर्न कर्माशयसंसृतिर्भवेत् ॥ ४२ ॥

အို ဘൃဂုတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ စက်ရတနာကိုင်ဆောင်သော အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ အလွန်လောကီမဟုတ်သော အာနုဘော်ဖြင့် ပြည့်ဝသည့် မာရကဏ္ဍေယ ရှိ၏ ဤဇာတ်လမ်းကို မှန်ကန်စွာ ပြောကြားသူ သို့မဟုတ် ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် နားထောင်သူသည် ကမ္မဖലလိုလားမှုအပေါ် အခြေခံသော ရုပ်ဝတ္ထုသံသရာကို ထပ်မံ မခံစားရတော့ပါ။

Frequently Asked Questions

Mārkaṇḍeya’s mind is withdrawn from external function due to deep samādhi, so ordinary approach would not register. Śiva uses yogic siddhi to appear within the sage’s inner awareness, demonstrating mastery over subtle existence while honoring the sage’s absorption. The episode also teaches that the Lord’s associates can interface with consciousness directly, and that genuine trance is characterized by forgetfulness of self and world, not performative stillness.

Śiva states that water-bodies and externally viewed deities purify ‘after a considerable time’ because people often approach them with external vision and mixed motives. A pure devotee, however, purifies immediately by darśana because devotion carries the Lord’s presence (bhagavat-sambandha) and awakens remembrance and surrender in others. The teaching elevates sādhu-saṅga as the most potent tīrtha.

Śiva names Brahmā, Viṣṇu (Hari), and himself as foremost among benedictors, emphasizing that contact with cosmic rulers is not meaningless. Yet the chapter’s conclusion reframes the highest boon: Mārkaṇḍeya asks not for wealth, siddhi, or even mokṣa, but for unwavering bhakti—showing that devotion is superior to all benedictions and that devas ultimately honor bhakti.

Śiva grants enduring fame, freedom from old age and death until the end of the creation cycle, tri-kāla-jñāna (knowledge of past, present, and future), and realization enriched by renunciation—culminating in eligibility as a Purāṇic spiritual master. These gifts validate Mārkaṇḍeya as a trustworthy transmitter (paramparā) while keeping bhakti central: the boons are secondary confirmations of his devotion to Adhokṣaja.