Adhyaya 8
Dhruva’s Humiliation, Sunīti’s Counsel, and Nārada’s Bhakti-Yoga Instruction
မaitreya သည် အဓမ္မ၏ မောရယ်မျိုးရိုးကို ဦးစွာဖော်ပြသည်—အဓမ္မ (Ireligion) နှင့် မုသာ (Falsity) တို့မှ အလိမ်အညာ၊ လှည့်ဖြားမှု၊ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မနာလိုမှု၊ ကလိ၊ ကြမ်းတမ်းသောစကား၊ သေခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ နာကျင်မှုနှင့် နရကတို့ ပေါက်ဖွားလာ၍ အတွင်းကိလေသာများက လူမှုလောကကို ပျက်စီးစေကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် Svāyambhuva Manu ၏ မျိုးဆက်များထဲမှ ဘုရင် Uttānapāda၊ မိဖုရား Sunīti နှင့် Suruci၊ သား Dhruva နှင့် Uttama တို့ကို အဓိကထားပြောသည်။ Dhruva သည် ဖခင်၏ ပေါင်ပေါ်ထိုင်လိုသော်လည်း ပယ်ချခံရပြီး Suruci ၏ ထိခိုက်စေသောစကားများက က္ṣatriya ဂုဏ်မာန်ကို လောင်ကျွမ်းစေကာ ဘုရင်၏ တိတ်ဆိတ်မှုက နာကျင်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေသည်။ Sunīti သည် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခြင်းမှ Nārāyaṇa ထံ အားကိုးရာသို့ လမ်းညွှန်ကာ Brahmā နှင့် Manu တို့တောင် သခင်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း သင်ကြားသည်။ Nārada သည် သည်းခံမှုနှင့် ကမ္မအကြောင်းဖြင့် Dhruva ကို စမ်းသပ်သော်လည်း Dhruva သည် မိမိ၏ မဟာအလိုဆန္ဒကို ဝန်ခံပြီး မည်သူမျှမတူအောင် မြင့်မားသော အနေအထားကို တောင်းဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် Nārada သည် သာဓနာကို တိတိကျကျပေးသည်—ယမုနာမြစ်ကမ်းရှိ Madhuvana သို့ သွား၍ စည်းကမ်းတကျ ယောဂနှင့် သမาธိကို လေ့ကျင့်ကာ လေးလက်တော်ရှိသော Viṣṇu ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဉာဏ်တည်ပြီး dvādaśākṣarī မန္တရ «oṁ namo bhagavate vāsudevāya» ကို ဂျပပါ။ Dhruva သည် တပဿာအတွက် ထွက်ခွာပြီး နောင်တရသော ဘုရင်ကို Nārada က နှစ်သိမ့်သည်။ Dhruva ၏ တပဿာ တိုးတက်လာသဖြင့် ကမ္ဘာလောက လှုပ်ခတ်ကာ ဒေဝတားများက သခင်ထံ အကူအညီတောင်းကြပြီး သခင်က ဝင်ရောက်ဖြေရှင်းမည်ဟု ကတိပေးကာ နောက်အခန်း၏ သာသနာတော်တုံ့ပြန်မှုကို ပြင်ဆင်ပေးသည်။
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच सनकाद्या नारदश्च ऋभुर्हंसोऽरुणिर्यति: । नैते गृहान् ब्रह्मसुता ह्यावसन्नूर्ध्वरेतस: ॥ १ ॥
မૈတြေးယက ပြောသည်—စနကာတို့ ကုမာရလေးပါးနှင့် နာရဒ၊ ရဘု၊ ဟံသ၊ အရုဏိ၊ ယတိတို့သည် ဘြဟ္မာ၏ သားများဖြစ်သော်လည်း အိမ်ထောင်မနေဘဲ ūrdhva-retā ဖြစ်သော နိဋ္ဌိက ဘြဟ္မစာရီများအဖြစ် သန့်ရှင်းသော ဘြဟ္မစာရ్యంలో တည်ရှိခဲ့ကြသည်။
Verse 2
मृषाधर्मस्य भार्यासीद्दम्भं मायां च शत्रुहन् । असूत मिथुनं तत्तु निऋर्तिर्जगृहेऽप्रज: ॥ २ ॥
ဘြဟ္မာ၏ အခြားသားတစ်ဦးမှာ မೃෂာဓර්မ (အဓမ္မ) ဖြစ်ပြီး ဇနီးမှာ မૃષာ (မုသာ) ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ ပေါင်းစည်းမှုမှ ဒಂಭ (ဟန်ဆောင်မှု) နှင့် မာယာ (လှည့်စားမှု) ဟူသော အဆုရနှစ်ဦး မွေးဖွားလာသည်။ သားသမီးမရှိသော နိရ္ဋတိ အမည်ရှိ အဆုရက သူတို့ကို လက်ခံယူခဲ့သည်။
Verse 3
तयो: समभवल्लोभो निकृतिश्च महामते । ताभ्यां क्रोधश्च हिंसा च यद्दुरुक्ति: स्वसा कलि: ॥ ३ ॥
အို မဟာပညာရှိ၊ ဒಂಭ နှင့် မာယာ မှ လောဘ (လောဘကြီးမှု) နှင့် နိကృతి (ကောက်ကျစ်မှု) မွေးဖွားလာသည်။ ထိုနှစ်ဦးမှ က்ரೋಧ (ဒေါသ) နှင့် ဟിംသာ (အကြမ်းဖက်/အန္တရာယ်ပြုမှု) ပေါ်လာပြီး၊ က்ரോധနှင့် ဟിംသာ မှ ကလိ နှင့် သူ၏ အစ်မ/နှမ ဒုရ္ဝုက္တိ (ကြမ်းတမ်းသောစကား) မွေးဖွားလာသည်။
Verse 4
दुरुक्तौ कलिराधत्त भयं मृत्युं च सत्तम । तयोश्च मिथुनं जज्ञे यातना निरयस्तथा ॥ ४ ॥
အို သုတမမြတ်သူရေ၊ ကလိနှင့် ကြမ်းတမ်းသောစကားတို့ ပေါင်းစည်းရာမှ ‘မృత్యု’ (သေခြင်း) နှင့် ‘ဘီတိ’ (ကြောက်ရွံ့ခြင်း) ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထို့နောက် သေခြင်းနှင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်း ပေါင်းစည်းရာမှ ‘ယာတနာ’ (ပြင်းထန်သောဒဏ်) နှင့် ‘နိရယ’ (ငရဲ) မွေးဖွားလာသည်။
Verse 5
सङ्ग्रहेण मयाख्यात: प्रतिसर्गस्तवानघ । त्रि: श्रुत्वैतत्पुमान् पुण्यं विधुनोत्यात्मनो मलम् ॥ ५ ॥
အို အပြစ်ကင်းသူရေ၊ ငါသည် ပရတိသර්ဂ (ပျက်စီးခြင်း၏အကြောင်းရင်း) ကို အကျဉ်းချုပ် ပြောပြပြီးပြီ။ ဤဖော်ပြချက်ကို သုံးကြိမ် နားထောင်သူသည် ကုသိုလ်ရပြီး မိမိဝိညာဉ်၏ အပြစ်အညစ်ကို ဆေးကြောပယ်ရှားနိုင်သည်။
Verse 6
अथात: कीर्तये वंशं पुण्यकीर्ते: कुरूद्वह । स्वायम्भुवस्यापि मनोर्हरेरंशांशजन्मन: ॥ ६ ॥
မૈထရေယက ဆက်လက်ဆိုသည်—အို ကုရုမျိုးရိုး၏ အကောင်းဆုံးသူရေ၊ ယခု ငါသည် သန့်ရှင်းသောကီർത്തိရှိသည့် စွာယံဘုဝ မနု၏ မျိုးဆက်ကို ဖော်ပြမည်။ သူသည် ဘဂဝန် ဟရိ၏ အံ့သြဖွယ် အင်္ဂါ၏ အင်္ဂါတစ်စိတ်မှ ပေါ်ထွန်းလာသူ ဖြစ်သည်။
Verse 7
प्रियव्रतोत्तानपादौ शतरूपापते: सुतौ । वासुदेवस्य कलया रक्षायां जगत: स्थितौ ॥ ७ ॥
ရှတရူပါမှ စွာယံဘုဝ မနုတွင် သားနှစ်ဦး—ပရိယဝရတ နှင့် ဥတ္တာနပာဒ—မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူတို့သည် ဘဂဝန် ဝါစုဒေဝ၏ ကလာအံ့သြဖွယ် အင်္ဂါတစ်စိတ်မှ ဆင်းသက်သဖြင့် လောကကို ကာကွယ်၍ ပြည်သူကို စောင့်ရှောက်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ခဲ့သည်။
Verse 8
जाये उत्तानपादस्य सुनीति: सुरुचिस्तयो: । सुरुचि: प्रेयसी पत्युर्नेतरा यत्सुतो ध्रुव: ॥ ८ ॥
ဥတ္တာနပာဒ မင်းတွင် မိဖုရားနှစ်ပါး—စುನီတိ နှင့် စုရုချိ—ရှိသည်။ စုရုချိသည် မင်း၏ အလွန်ချစ်ခင်သော မိဖုရားဖြစ်ပြီး၊ ဓြုဝဟု အမည်ရ သားတော်ရှိသည့် စునီတိသည် မင်း၏ အနှစ်သက်ဆုံး မဟုတ်ခဲ့။
Verse 9
एकदा सुरुचे: पुत्रमङ्कमारोप्य लालयन् । उत्तमं नारुरुक्षन्तं ध्रुवं राजाभ्यनन्दत ॥ ९ ॥
တစ်ခါက ဘုရင် ဥတ္တာနပါဒ သည် သုရုစိ ၏ သားတော် ဥတ္တမ ကို ပေါင်ပေါ်တင်၍ ချစ်ခင်ယုယ နေ၏။ ဓြုဝ မင်းသားလေး သည်လည်း ဘုရင်ကြီး၏ ပေါင်ပေါ်သို့ တက်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း ဘုရင်ကြီးက သူ့ကို လက်မခံခဲ့ပေ။
Verse 10
तथा चिकीर्षमाणं तं सपत्न्यास्तनयं ध्रुवम् । सुरुचि: शृण्वतो राज्ञ: सेर्ष्यमाहातिगर्विता ॥ १० ॥
ကလေးငယ် ဓြုဝမင်းသား သည် ခမည်းတော်၏ ပေါင်ပေါ်သို့ တက်ရန် ကြိုးစားနေစဉ် မိထွေးတော် သုရုစိ သည် မနာလိုဝန်တိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး မာန်မာနကြီးစွာဖြင့် ဘုရင်ကြီး ကြားအောင် ပြောဆိုလေသည်။
Verse 11
न वत्स नृपतेर्धिष्ण्यं भवानारोढुमर्हति । न गृहीतो मया यत्त्वं कुक्षावपि नृपात्मज: ॥ ११ ॥
မိဖုရား သုရုစိ က ဓြုဝမင်းသား အား ပြောကြားသည်မှာ - ချစ်သား၊ သင်သည် ဘုရင်ကြီး၏ ထီးနန်း သို့မဟုတ် ပေါင်ပေါ်တွင် ထိုင်ရန် မထိုက်တန်ပေ။ သင်သည် ဘုရင်ကြီး၏ သားတော် ဖြစ်သော်လည်း ငါ၏ ဝမ်းဗိုက်မှ မမွေးဖွားသောကြောင့် ခမည်းတော်၏ ပေါင်ပေါ်တွင် ထိုင်ရန် အရည်အချင်း မရှိပေ။
Verse 12
बालोऽसि बत नात्मानमन्यस्त्रीगर्भसम्भृतम् । नूनं वेद भवान् यस्य दुर्लभेऽर्थे मनोरथ: ॥ १२ ॥
ချစ်သား၊ သင်သည် ငါ၏ ဝမ်းဗိုက်မှ မဟုတ်ဘဲ အခြား အမျိုးသမီး တစ်ဦး၏ ဝမ်းဗိုက်မှ မွေးဖွားလာသည်ကို သင် သတိမထားမိပေ။ ထို့ကြောင့် သင်၏ ကြိုးပမ်းမှုသည် အောင်မြင်မည် မဟုတ်ကြောင်း သိထားသင့်သည်။ သင်သည် မဖြစ်နိုင်သော ဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းရန် ကြိုးစားနေခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 13
तपसाराध्य पुरुषं तस्यैवानुग्रहेण मे । गर्भे त्वं साधयात्मानं यदीच्छसि नृपासनम् ॥ १३ ॥
အကယ်၍ သင်သည် ဘုရင်ကြီး၏ ထီးနန်းကို စိုးစံလိုလျှင် ပြင်းထန်သော ခြိုးခြံချွေတာမှုကို ကျင့်ကြံရမည်။ ရှေးဦးစွာ ဘုရားသခင် နာရာယဏ ကို ကျေနပ်စေရမည်။ ထို့နောက် ကိုယ်တော်၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် နောက်ဘဝတွင် ငါ၏ ဝမ်းဗိုက်မှ မွေးဖွားရမည်။
Verse 14
मैत्रेय उवाच मातु: सपत्न्या: स दुरुक्तिविद्ध: श्वसन् रुषा दण्डहतो यथाहि: । हित्वा मिषन्तं पितरं सन्नवाचं जगाम मातु: प्ररुदन् सकाशम् ॥ १४ ॥
မૈထရေယက ပြောသည်—မိထွေး၏ ကြမ်းတမ်းသောစကားကြောင့် ထိခိုက်သွားသော ဓြုဝသည် တုတ်ဖြင့်ရိုက်ခံရသော မြွေကဲ့သို့ ဒေါသဖြင့် အသက်ရှူပြင်းလာ၏။ ဖခင်သည် တိတ်ဆိတ်၍ မကာကွယ်သည်ကိုမြင်သဖြင့် နန်းတော်မှ ထွက်ခွာကာ မိခင်ထံသို့ ငိုလျက်သွား၏။
Verse 15
तं नि:श्वसन्तं स्फुरिताधरोष्ठं सुनीतिरुत्सङ्ग उदूह्य बालम् । निशम्य तत्पौरमुखान्नितान्तं सा विव्यथे यद्गदितं सपत्न्या ॥ १५ ॥
ဓြုဝသည် အသက်ရှူหนัก၍ ဒေါသကြောင့် နှုတ်ခမ်းတုန်ကာ အလွန်အမင်း ငိုနေသည်ကိုမြင်သဖြင့် မိဖုရား စုနီတီက ကလေးကို မိမိရင်ခွင်ပေါ်တင်လိုက်သည်။ စုရုချီ၏ ကြမ်းတမ်းသောစကားကို ကြားခဲ့သော နန်းတော်သားများက အကြောင်းအရာအားလုံးကို အသေးစိတ်ပြောရာ စုနီတီလည်း အလွန်ဝမ်းနည်းပူဆွေး하였다။
Verse 16
सोत्सृज्य धैर्यं विललाप शोक दावाग्निना दावलतेव बाला । वाक्यं सपत्न्या: स्मरती सरोज श्रिया दृशा बाष्पकलामुवाह ॥ १६ ॥
စိတ်ဓာတ်ကို လွှတ်ချပြီး စုနီတီသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးကာ ငိုကြွေးလေ၏။ ဒုက္ခ၏ တောမီးကြောင့် မီးလောင်သွားသော ရွက်ကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။ မိထွေး၏ စကားကို သတိရသည့်အခါ ကြာပန်းကဲ့သို့ တောက်ပသော မျက်နှာမှာ မျက်ရည်များဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ထို့နောက် ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 17
दीर्घं श्वसन्ती वृजिनस्य पार- मपश्यती बालकमाह बाला । मामङ्गलं तात परेषु मंस्था भुङ्क्ते जनो यत्परदु:खदस्तत् ॥ १७ ॥
သူမလည်း အသက်ရှူရှည်ရှည် ထုတ်ကာ ဤဒုက္ခအတွက် ဖြေရှင်းနည်းကို မမြင်နိုင်ခဲ့။ နည်းလမ်းမတွေ့သဖြင့် ကလေးကို ပြောသည်—သားရေ၊ အခြားသူများအတွက် အမင်္ဂလာ မဆန္ဒမပြုနှင့်။ အခြားသူကို ဒုက္ခပေးသူသည် နောက်ဆုံးတွင် ထိုဒုက္ခ၏ အကျိုးကို ကိုယ်တိုင်ခံစားရသည်။
Verse 18
सत्यं सुरुच्याभिहितं भवान्मे यद्दुर्भगाया उदरे गृहीत: । स्तन्येन वृद्धश्च विलज्जते यां भार्येति वा वोढुमिडस्पतिर्माम् ॥ १८ ॥
စုနီတီက ပြောသည်—သားရေ၊ စုရုချီ ပြောခဲ့သမျှသည် အမှန်ပင်။ မင်း၏ဖခင် ဘုရင်သည် ငါကို မယားဟုလည်း မယူဆ၊ အမှုထမ်းဟုတောင် မယူဆ; ငါကို လက်ခံရန် ရှက်ကြောက်သည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ကံမကောင်းသော မိန်းမ၏ ဝမ်းမှ မွေးဖွားပြီး သူမ၏ နို့ရည်ဖြင့်ပင် ကြီးပြင်းလာသည်ဟု ဆိုသည်မှာလည်း အမှန်ပင်။
Verse 19
आतिष्ठ तत्तात विमत्सरस्त्वम् उक्तं समात्रापि यदव्यलीकम् । आराधयाधोक्षजपादपद्मं यदीच्छसेऽध्यासनमुत्तमो यथा ॥ १९ ॥
သားရေ၊ မနာလိုမှုကို စွန့်ပြီး တည်ငြိမ်နေပါ။ မိထွေး စုရုချီ ပြောသည့် စကားက ကြမ်းတမ်းသော်လည်း အမှန်တရားပါ။ ဥတ္တမကဲ့သို့ ထီးနန်းလိုလျှင် အဓိုက္ခဇ ဘုရား၏ ခြေတော်ကြာပန်းကို ချက်ချင်း ပူဇော်ပါ။
Verse 20
यस्याङ्घ्रि पद्मं परिचर्य विश्व विभावनायात्तगुणाभिपत्ते: । अजोऽध्यतिष्ठत्खलु पारमेष्ठ्यं पदं जितात्मश्वसनाभिवन्द्यम् ॥ २० ॥
အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရား၏ ခြေတော်ကြာပန်းကို ဆည်းကပ်ခြင်းဖြင့် ကမ္ဘာလောကကို ဖန်ဆင်းရန် လိုအပ်သော အရည်အချင်းကို သင်၏ အဘိုးအဘွားဘက် ဘုရားဗြဟ္မာ (မမွေးဖွားသူ) ရရှိခဲ့သည်။ ထိုမြင့်မြတ်သော အဆင့်ကိုလည်း ဘုရား၏ ကရုဏာကြောင့်သာ ရရှိပြီး စိတ်နှင့် ပရాణကို ထိန်းသော မဟာယောဂီများပင် ဦးညွှတ်ကြသည်။
Verse 21
तथा मनुर्वो भगवान् पितामहो यमेकमत्या पुरुदक्षिणैर्मखै: । इष्ट्वाभिपेदे दुरवापमन्यतो भौमं सुखं दिव्यमथापवर्ग्यम् ॥ २१ ॥
ထိုနည်းတူ သင်၏ အဘိုး မနု (Svāyambhuva Manu) သည် ယဇ်ပူဇော်ပွဲများကို များစွာ ပြုလုပ်၍ ဒါနကို ပေါများစွာ ပေးကမ်းကာ တစ်စိတ်တစ်မနာ ယုံကြည်မှုဖြင့် ဘုရားကို ပူဇော်၍ ပျော်ရွှင်စေ하였다။ ထို့ကြောင့် လောကီသုခ၏ အမြင့်ဆုံး အောင်မြင်မှုကို ရပြီး နောက်တွင် ဒေဝတားပူဇော်ခြင်းဖြင့် မရလွယ်သော အပဝဂ္ဂ—မောက္ခ—ကိုလည်း ရရှိ하였다။
Verse 22
तमेव वत्साश्रय भृत्यवत्सलं मुमुक्षुभिर्मृग्यपदाब्जपद्धतिम् । अनन्यभावे निजधर्मभाविते मनस्यवस्थाप्य भजस्व पूरुषम् ॥ २२ ॥
သားရေ၊ ဘက္တများကို ချစ်မြတ်နိုးသော ဘုရားကိုသာ အားကိုးပါ။ မွေးဖွားသေဆုံးခြင်းမှ လွတ်မြောက်လိုသူများသည် ဘက္တိလမ်း၌ ဘုရား၏ ခြေတော်ကြာပန်းကို အားထားကြသည်။ ကိုယ့်တာဝန်ဓမ္မဖြင့် သန့်စင်ပြီး၊ တစ်စိတ်တစ်မနာဖြင့် ဘုရားကို နှလုံးထဲတွင် တည်စေကာ အမြဲတမ်း ဆည်းကပ်ပါ။
Verse 23
नान्यं तत: पद्मपलाशलोचनाद् दु:खच्छिदं ते मृगयामि कञ्चन । यो मृग्यते हस्तगृहीतपद्मया श्रियेतरैरङ्ग विमृग्यमाणया ॥ २३ ॥
ဓြုဝရေ၊ သင့်ဒုက္ခကို ဖြတ်တောက်ပေးနိုင်သူဟာ ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိသော ဘုရားမှတပါး မရှိဟု မိခင်က မြင်သည်။ ဘြဟ္မာတို့က လက္ခမီ၏ အားပေးမှုကို ရှာကြသော်လည်း၊ လက်ထဲတွင် ကြာပန်းကိုင်ထားသော လက္ခမီကိုယ်တိုင်က အမြဲတမ်း ဘုရား၏ ဝန်ဆောင်မှုအတွက် အသင့်ရှိနေသည်။
Verse 24
मैत्रेय उवाच एवं सञ्जल्पितं मातुराकर्ण्यार्थागमं वच: । सन्नियम्यात्मनात्मानं निश्चक्राम पितु: पुरात् ॥ २४ ॥
မૈထရေယာ မိန့်တော်မူသည်—မိခင် စုနီတီ၏ ရည်မှန်းချက်ပြည့်စုံစေသော အမိန့်ကို ကြားပြီးနောက် ဓြုဝသည် စိတ်ကိုထိန်းချုပ်ကာ ဉာဏ်နှင့် दृঢ়ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် အဖေ၏အိမ်မှ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 25
नारदस्तदुपाकर्ण्य ज्ञात्वा तस्य चिकीर्षितम् । स्पृष्ट्वा मूर्धन्यघघ्नेन पाणिना प्राह विस्मित: ॥ २५ ॥
နာရဒသည် ထိုသတင်းကို ကြား၍ ဓြုဝ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိကာ အံ့ဩ하였다။ သူသည် နီးကပ်လာပြီး အပြစ်ဖျက်သည့် သန့်ရှင်းသောလက်ဖြင့် ကလေး၏ ခေါင်းကိုထိကာ ပြော하였다။
Verse 26
अहो तेज: क्षत्रियाणां मानभङ्गममृष्यताम् । बालोऽप्ययं हृदा धत्ते यत्समातुरसद्वच: ॥ २६ ॥
အဟို၊ က్షတ္တရိယတို့၏ တေဇာသည် အံ့ဩဖွယ်ပင်! ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်မှုကို မခံနိုင်ကြ။ ကြည့်ပါ၊ ဒီကလေးတောင် စတုမိခင်၏ ကြမ်းတမ်းစကားကို နှလုံးထဲထား၍ မခံနိုင်ဖြစ်နေသည်။
Verse 27
नारद उवाच नाधुनाप्यवमानं ते सम्मानं वापि पुत्रक । लक्षयाम: कुमारस्य सक्तस्य क्रीडनादिषु ॥ २७ ॥
နာရဒက ပြောသည်—သားလေး၊ ယခုအချိန်ထိ မင်းအပေါ် အရှက်ခွဲခြင်းလည်း မမြင်၊ ဂုဏ်ပြုခြင်းလည်း မမြင်။ မင်းက ကစားပျော်ပွဲများတွင် စိတ်ကပ်နေသေးသော ကလေးပဲ; ထို့ကြောင့် ဂုဏ်သိက္ခာထိခိုက်စကားများကို ဘာကြောင့် ဒီလောက် ထိခိုက်နေရသနည်း။
Verse 28
विकल्पे विद्यमानेऽपि न ह्यसन्तोषहेतव: । पुंसो मोहमृते भिन्ना यल्लोके निजकर्मभि: ॥ २८ ॥
ဓြုဝာ၊ ရွေးချယ်စရာများရှိသော်လည်း မကျေနပ်မှုအတွက် အကြောင်းမရှိ။ ဤမကျေနပ်မှုသည် မာယာ၏ လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ သတ္တဝါသည် အတိတ်က ကမ္မ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသဖြင့် လောက၌ ခံစားရန် သို့မဟုတ် ဒုက္ခခံရန် အခြေအနေမျိုးစုံ ဖြစ်ပေါ်သည်။
Verse 29
परितुष्येत्ततस्तात तावन्मात्रेण पूरुष: । दैवोपसादितं यावद्वीक्ष्येश्वरगतिं बुध: ॥ २९ ॥
ချစ်သားရေ၊ လူသည် ရရှိလာသမျှအတိုင်းပင် ကျေနပ်သင့်သည်။ ပညာရှိသူသည် ဘုရားသခင်၏ အံ့ဩဖွယ် လမ်းစဉ်ကိုမြင်၍ အမြင့်ဆုံး အလိုတော်အရ အကောင်းအဆိုး အားလုံးကို လက်ခံတတ်သည်။
Verse 30
अथ मात्रोपदिष्टेन योगेनावरुरुत्ससि । यत्प्रसादं स वै पुंसां दुराराध्यो मतो मम ॥ ३० ॥
ယခု သင်သည် မိခင်၏ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ယောဂ-သမาธိကို စတင်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာကိုသာ ရယူလိုသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်အမြင်အရ အမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်တော်ကို ပျော်ရွှင်စေခြင်းသည် သာမန်လူအတွက် အလွန်ခက်ခဲသည်။
Verse 31
मुनय: पदवीं यस्य नि:सङ्गेनोरुजन्मभि: । न विदुर्मृगयन्तोऽपि तीव्रयोगसमाधिना ॥ ३१ ॥
နာရဒ မုနိက ဆက်လက်ပြောသည်— များစွာသော မွေးဖွားမှုများတစ်လျှောက် အလှည့်အပြောင်းများကို မကပ်မိဘဲ၊ ပြင်းထန်သော ယောဂ-သမာဓိတွင် တည်မြဲကာ တပသများစွာ ပြုလုပ်သော်လည်း ယောဂီများစွာသည် ဘုရားသခင်ကို သိမြင်ရာ လမ်း၏ အဆုံးကို မတွေ့နိုင်ခဲ့ကြ။
Verse 32
अतो निवर्ततामेष निर्बन्धस्तव निष्फल: । यतिष्यति भवान् काले श्रेयसां समुपस्थिते ॥ ३२ ॥
ထို့ကြောင့် ချစ်သားရေ၊ ဒီအတင်းအကျပ်ကြိုးစားမှုက အကျိုးမရှိဘဲ မအောင်မြင်နိုင်။ အိမ်ပြန်သွားပါ။ သင်ကြီးလာသောအခါ ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာကြောင့် ယောဂကျင့်စဉ်များကို လုပ်ဆောင်ရန် အခွင့်အရေးရမည်; အဲဒီအချိန်မှာ လုပ်ပါ။
Verse 33
यस्य यद्दैवविहितं स तेन सुखदु:खयो: । आत्मानं तोषयन्देही तमस: पारमृच्छति ॥ ३३ ॥
တစ်ဦးချင်းစီအတွက် ကံတရား(ဒေဝ)က သတ်မှတ်ထားသမျှကို ကိုယ်ရှိသူသည် ပျော်ရွှင်မှုဖြစ်စေ ဝမ်းနည်းမှုဖြစ်စေ လက်ခံကာ မိမိစိတ်ကို ကျေနပ်အောင်ထားရမည်။ ဤသို့ သည်းခံသူသည် မသိမြင်မှု၏ အမှောင်ကို လွယ်ကူစွာ ကျော်လွှားနိုင်သည်။
Verse 34
गुणाधिकान्मुदं लिप्सेदनुक्रोशं गुणाधमात् । मैत्रीं समानादन्विच्छेन्न तापैरभिभूयते ॥ ३४ ॥
မိမိထက်ဂုဏ်သတ္တိမြင့်သူကိုတွေ့လျှင် ဝမ်းမြောက်ရမည်၊ နိမ့်သူကိုတွေ့လျှင် ကရုဏာထားရမည်၊ တန်းတူသူနှင့် မိတ်ဖွဲ့ရမည်။ ထိုသို့ဖြင့် သုံးမျိုးသောလောကဒုက္ခများ မလွှမ်းမိုးနိုင်။
Verse 35
ध्रुव उवाच सोऽयं शमो भगवता सुखदु:खहतात्मनाम् । दर्शित: कृपया पुंसां दुर्दर्शोऽस्मद्विधैस्तु य: ॥ ३५ ॥
ဓြုဝက ပြောသည်—နာရဒကြီးရေ၊ လောကီ စိတ်ချမ်းသာမှုနှင့် စိတ်ဆင်းရဲမှုကြောင့် နှလုံးသားလှုပ်ရှားနေသူများအတွက် သင်က ကရုဏာဖြင့် ရှင်းပြသော စိတ်ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အကြံဉာဏ်သည် အလွန်ကောင်းမွန်ပါသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်သည် အဝိဇ္ဇာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေ၍ ဤတရားသဘောသည် နှလုံးသားကို မထိရောက်ပါ။
Verse 36
अथापि मेऽविनीतस्य क्षात्त्रं घोरमुपेयुष: । सुरुच्या दुर्वचोबाणैर्न भिन्ने श्रयते हृदि ॥ ३६ ॥
သို့သော်လည်း အရှင်၊ သင်၏အကြံဉာဏ်ကို မလက်ခံသဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် မယဉ်ကျေးသူဖြစ်နေသည်။ သို့ရာတွင် ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏အပြစ်မဟုတ်ပါ။ က္ෂတ္တရိယ မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားသဖြင့် စိတ်သဘောက ကြမ်းတမ်းလာသည်။ စုရုချီ၏ ခက်ခဲသောစကားမြားက နှလုံးသားကို ထိုးဖောက်ထားသဖြင့် သင်၏တန်ဖိုးရှိသောအကြံဉာဏ်သည် နှလုံးသားတွင် မတည်နိုင်ပါ။
Verse 37
पदं त्रिभुवनोत्कृष्टं जिगीषो: साधु वर्त्म मे । ब्रूह्यस्मत्पितृभिर्ब्रह्मन्नन्यैरप्यनधिष्ठितम् ॥ ३७ ॥
ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏာရေ၊ သုံးလောကအတွင်း မည်သူမျှ—ကျွန်ုပ်၏ဖခင်နှင့် ဘိုးဘွားများတောင်—မရရှိဖူးသော အမြင့်မြတ်ဆုံးအဆင့်ကို ကျွန်ုပ် ရယူလိုပါသည်။ ကျွန်ုပ်၏ဘဝရည်မှန်းချက်ကို ပြည့်စုံစေရန် သန့်ရှင်းသော မှန်ကန်သည့် လမ်းကို မေတ္တာဖြင့် ပြောပြပါ။
Verse 38
नूनं भवान्भगवतो योऽङ्गज: परमेष्ठिन: । वितुदन्नटते वीणां हिताय जगतोऽर्कवत् ॥ ३८ ॥
အမှန်တကယ် သင်သည် ပရမေဋ္ဌီ ဘဂဝန် ဘြဟ္မာ၏ ထိုက်တန်သော သားတော်ဖြစ်သည်။ သင်သည် ဝီဏာကို တီးခတ်ကာ စကြဝဠာတစ်လျှောက် သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးအတွက် နေရောင်ကဲ့သို့ လှည့်လည်သွားလာသည်။
Verse 39
मैत्रेय उवाच इत्युदाहृतमाकर्ण्य भगवान्नारदस्तदा । प्रीत: प्रत्याह तं बालं सद्वाक्यमनुकम्पया ॥ ३९ ॥
မૈထရေယက ပြောသည်—ဓြုဝ မဟာရာဇ၏ စကားကို ကြားသော် ဘဂဝန် နာရဒ မုနိသည် အလွန်ကရုဏာဖြစ်၍ အကြောင်းမဲ့ကရုဏာတော်ကို ပြရန် ကလေးအား မြတ်သော အကြံဉာဏ်ကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 40
नारद उवाच जनन्याभिहित: पन्था: स वै नि:श्रेयसस्य ते । भगवान् वासुदेवस्तं भज तं प्रवणात्मना ॥ ४० ॥
နာရဒ မုနိက မိန့်သည်—မိခင် စုနီတီ ပြသသော လမ်းကြောင်းသည် သင်၏ အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုးအတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နိမ့်ချသော စိတ်ဖြင့် ဘဂဝန် ဝါစုဒေဝကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ပါ။
Verse 41
धर्मार्थकाममोक्षाख्यं य इच्छेच्छ्रेय आत्मन: । एकं ह्येव हरेस्तत्र कारणं पादसेवनम् ॥ ४१ ॥
ဓမ္မ၊ အဓိပ္ပါယ်(အာဓာ)၊ ကာမ နှင့် နောက်ဆုံး မောက္ခ—ဤလေးပါး၏ အကျိုးကို လိုလားသူသည် ဘဂဝန် ဟရိ၏ ဘက္တိ-ဝန်ဆောင်မှု၌ ပါဝင်ရမည်။ အကြောင်းမှာ သူ၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို ဆောင်ရွက်ခြင်းက အားလုံးကို ပြည့်စုံစေသော အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။
Verse 42
तत्तात गच्छ भद्रं ते यमुनायास्तटं शुचि । पुण्यं मधुवनं यत्र सान्निध्यं नित्यदा हरे: ॥ ४२ ॥
ထို့ကြောင့် ကလေးရေ၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ ယမုနာမြစ်၏ သန့်ရှင်းသော ကမ်းပါးသို့ သွားပါ။ ထိုနေရာ၌ ‘မဓုဝန’ ဟူသော ပုဏ္ဏဝန်ရှိပြီး ဘဂဝန် ဟရိ၏ နိစ္စတမ်း နီးကပ်တော်မူရာ ဖြစ်သည်။
Verse 43
स्नात्वानुसवनं तस्मिन् कालिन्द्या: सलिले शिवे । कृत्वोचितानि निवसन्नात्मन: कल्पितासन: ॥ ४३ ॥
ကာလင်ဒီ (ယမုနာ) ဟုခေါ်သော မြစ်၏ မင်္ဂလာရှိ၍ သန့်ရှင်းကြည်လင်သော ရေတွင် တစ်နေ့ သုံးကြိမ် ရေချိုးပါ။ ရေချိုးပြီးနောက် အဋ္ဌာင်္ဂယောဂ စည်းကမ်းအတိုင်း လိုအပ်သော အကျင့်များကို ဆောင်ရွက်ကာ၊ ပြင်ဆင်ထားသော အာသနပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ ထိုင်ပါ။
Verse 44
प्राणायामेन त्रिवृता प्राणेन्द्रियमनोमलम् । शनैर्व्युदस्याभिध्यायेन्मनसा गुरुणा गुरुम् ॥ ४४ ॥
အာသနပေါ်တွင် ထိုင်ပြီး ပရာဏာယာမ သုံးမျိုးကို လေ့ကျင့်ကာ ပရာဏ၊ စိတ်နှင့် အင်ဒြိယတို့ကို တဖြည်းဖြည်း ထိန်းချုပ်ပါ။ ရုပ်ဝတ္ထုအညစ်အကြေးအားလုံးမှ လွတ်ကင်းပြီး သည်းခံမှုကြီးစွာဖြင့် အမြင့်ဆုံးပုရုရှ ဘဂဝန်ကို စိတ်ဖြင့် သမาธိပြုပါ။
Verse 45
प्रसादाभिमुखं शश्वत्प्रसन्नवदनेक्षणम् । सुनासं सुभ्रुवं चारुकपोलं सुरसुन्दरम् ॥ ४५ ॥
ဘုရား၏ မျက်နှာတော်သည် အမြဲ ကရုဏာသို့ မျက်နှာမူ၍ ကြည်လင်ပျော်ရွှင်နေသည်။ ဘက္တများအတွက် မည်သည့်အခါမျှ မနှစ်သက်သကဲ့သို့ မပေါ်လွင်ဘဲ ကောင်းချီးပေးရန် အမြဲအသင့်ရှိသည်။ လှပသော နှာတံ၊ မျက်ခုံး၊ ပါးနှင့် ကျယ်ဝန်းသော နဖူးတို့သည် ဒေဝတများထက်ပင် ပိုမိုလှပသည်။
Verse 46
तरुणं रमणीयाङ्गमरुणोष्ठेक्षणाधरम् । प्रणताश्रयणं नृम्णं शरण्यं करुणार्णवम् ॥ ४६ ॥
နာရဒ မုနိ ဆက်လက်ဆိုသည်—ဘုရား၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် အမြဲ ယောဝန်မယ ဖြစ်ပြီး ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်း သင့်တင့်လှပ၍ ချို့ယွင်းချက်မရှိ။ မျက်လုံးနှင့် နှုတ်ခမ်းတို့သည် နေထွက်အရောင်ကဲ့သို့ နီမြန်းသည်။ လက်အောက်ခံ၍ အပ်နှံသော ဝိညာဉ်ကို အကာအကွယ်ပေးရန် အမြဲအသင့်ရှိပြီး၊ သူ့ကို မြင်သူသည် ပြည့်ဝသော စိတ်ကျေနပ်မှုကို ခံစားရသည်။ အပ်နှံသူ၏ အရှင်ဖြစ်ရန် သူသည် သင့်တော်သည်၊ အကြောင်းမှာ သူသည် ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာဖြစ်သည်။
Verse 47
श्रीवत्साङ्कं घनश्यामं पुरुषं वनमालिनम् । शङ्खचक्रगदापद्मैरभिव्यक्तचतुर्भुजम् ॥ ४७ ॥
ဘုရား၏ ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် သြီဝတ္ဆ အမှတ်တံဆိပ်ရှိပြီး ကိုယ်ရောင်သည် မိုးတိမ်ကဲ့သို့ အနက်ပြာရောင်ဖြစ်သည်။ သူသည် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော ပုရုရှဖြစ်၍ ပန်းဝန်းမാലာကို ဆင်မြန်းထားသည်။ လက်လေးဖက် ပေါ်လွင်ကာ သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒါနှင့် ပဒ్మကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။
Verse 48
किरीटिनं कुण्डलिनं केयूरवलयान्वितम् । कौस्तुभाभरणग्रीवं पीतकौशेयवाससम् ॥ ४८ ॥
အမြင့်ဆုံးပုရုရှ ဘဂဝန် ဝါစုဒေဝ၏ ကိုယ်တော်တစ်လျှောက်လုံး အလှဆင်အင်္ဂါရပ်များဖြင့် တင့်တယ်လှပသည်။ ရတနာတပ်မက်သော မကွတ်၊ နားကပ်၊ လည်ဆွဲ၊ လက်မောင်းကွင်းနှင့် လက်ကောက်များကို ဆင်မြန်းထားပြီး၊ လည်ပင်းတွင် ကောသ္တုဘ မဏိ တောက်ပကာ အဝါရောင် ပိုးဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။
Verse 49
काञ्चीकलापपर्यस्तं लसत्काञ्चननूपुरम् । दर्शनीयतमं शान्तं मनोनयनवर्धनम् ॥ ४९ ॥
သခင်ဘုရား၏ ခါးပတ်တွင် ရွှေခေါင်းလောင်းသေးသေးများ တပ်ဆင်ထားပြီး၊ ကြာပန်းတော်ခြေတော်တွင် ရွှေခြေကောက်များ တောက်ပမြည်သံထွက်သည်။ အင်္ဂါရပ်အားလုံး အလွန်လှပ၍ တည်ငြိမ်သက်သာကာ မျက်စိနှင့် စိတ်ကို ပျော်ရွှင်စေသည်။
Verse 50
पद्भ्यां नखमणिश्रेण्या विलसद्भ्यां समर्चताम् । हृत्पद्मकर्णिकाधिष्ण्यमाक्रम्यात्मन्यवस्थितम् ॥ ५० ॥
တကယ့်ယောဂီများသည် မိမိတို့၏ နှလုံးကြာပန်း၏ အလယ်ဗဟိုပေါ်တွင် တည်ရှိနေသော သခင်ဘုရား၏ အလွန်မြင့်မြတ်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို သမาธိဖြင့် တွေးတောကြသည်။ ကြာပန်းတော်ခြေတော်၏ လက်သည်းများသည် ရတနာကဲ့သို့ တောက်ပသည်။
Verse 51
स्मयमानमभिध्यायेत्सानुरागावलोकनम् । नियतेनैकभूतेन मनसा वरदर्षभम् ॥ ५१ ॥
ဘုရားကိုချစ်မြတ်နိုးသူသည် အမြဲပြုံးနေပြီး ကရုဏာပြည့်ဝသော မျက်နှာမူဖြင့် भक्त ကိုကြည့်ရှုသော သခင်ဘုရား၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို အစဉ်သတိပြု၍ သမาธိထားရမည်။ ထိန်းချုပ်ထားသော တစ်စိတ်တစ်လုံးသော စိတ်ဖြင့် အားလုံးသော အကျိုးကျေးဇူးပေးတော်မူသော အမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ကို မြင်ရမည်။
Verse 52
एवं भगवतो रूपं सुभद्रं ध्यायतो मन: । निर्वृत्या परया तूर्णं सम्पन्नं न निवर्तते ॥ ५२ ॥
ဤသို့ သခင်ဘုရား၏ အမြဲမင်္ဂလာဖြစ်စေသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ပေါ်တွင် စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စူးစိုက်၍ သမาธိထားသူသည် မကြာမီ ပစ္စည်းလောက၏ အညစ်အကြေးမှ လွတ်မြောက်ကာ အမြင့်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိပြီး၊ ဘုရားသမาธိမှ မကျဆင်းတော့။
Verse 53
जपश्च परमो गुह्य: श्रूयतां मे नृपात्मज । यं सप्तरात्रं प्रपठन्पुमान् पश्यति खेचरान् ॥ ५३ ॥
အို မင်းသားရေ၊ ယခု ငါပြောမည့် အလွန်လျှို့ဝှက်သော ဂျပ်မန္တရကို နားထောင်ပါ။ မည်သူမဆို ခုနှစ်ညတိုင်တိုင် သေချာစွာ ရွတ်ဖတ်၍ ဂျပ်လုပ်ပါက ကောင်းကင်တွင် ပျံသန်းသွားလာသော စိဒ္ဓပုဂ္ဂိုလ်များကို မြင်နိုင်သည်။
Verse 54
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय । मन्त्रेणानेन देवस्य कुर्याद् द्रव्यमयीं बुध: । सपर्यां विविधैर्द्रव्यैर्देशकालविभागवित् ॥ ५४ ॥
“အောမ် နမော ဘဂဝတေ ဝါစုဒေဝါယ” သည် အက္ခရာ ၁၂ လုံး မန္တရားဖြစ်သည်။ နေရာ‑အချိန်ကို စဉ်းစား၍ ပညာရှိသော ဘက္တသည် သရီကృష్ణ၏ ရုပ်တော်ကို တည်ထောင်ကာ သာသနာကျမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း ပန်း၊ သစ်သီး၊ နైవေဒျ စသည်တို့ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 55
सलिलै: शुचिभिर्माल्यैर्वन्यैर्मूलफलादिभि: । शस्ताङ्कुरांशुकैश्चार्चेत्तुलस्या प्रियया प्रभुम् ॥ ५५ ॥
သန့်ရှင်းသောရေ၊ သန့်ပန်းမော်လီ၊ တောထဲရှိ အမြစ်‑အသီးများ၊ အသစ်ပေါက်မိုက်များ၊ ပန်းကလေးများ သို့မဟုတ် သစ်ခွံတို့ဖြင့် प्रभုကို ပူဇော်ရမည်။ အထူးသဖြင့် ဘဂဝန်အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသော တုလစီရွက်ကို ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 56
लब्ध्वा द्रव्यमयीमर्चां क्षित्यम्ब्वादिषु वार्चयेत् । आभृतात्मा मुनि: शान्तो यतवाङ्मितवन्यभुक् ॥ ५६ ॥
မြေ၊ ရေ၊ သစ်သား၊ သတ္တု စသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဘုရားရုပ်တော်ကို ရရှိလျှင် ပူဇော်နိုင်သည်။ တောထဲတွင်တော့ မြေ‑ရေဖြင့်သာ ရုပ်ပုံဖန်တီးပြီး အထက်ပါနည်းလမ်းအတိုင်း ကိုးကွယ်ရမည်။ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သော ဘက္တသည် တည်ငြိမ်အေးချမ်း၍ စကားကိုထိန်းကာ တောထဲရှိ အသီး‑ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့ဖြင့်သာ ကျေနပ်ရမည်။
Verse 57
स्वेच्छावतारचरितैरचिन्त्यनिजमायया । करिष्यत्युत्तमश्लोकस्तद् ध्यायेद्धृदयङ्गमम् ॥ ५७ ॥
ချစ်သော ဓြုဝရေ၊ ရုပ်တော်ပူဇော်ခြင်းနှင့် တစ်နေ့သုံးကြိမ် မန္တရားရွတ်ဆိုခြင်းအပြင်၊ အုတ်တမရှ္လိုက ဘဂဝန်သည် မိမိ၏ မစဉ်းစားနိုင်သော သက္တိနှင့် ကိုယ်ပိုင်အလိုတော်ဖြင့် အဝတားအမျိုးမျိုးတွင် ပြသသော သာလွန်လီလာများကို နှလုံးသား၌ သမาธိဖြင့် တရားထိုင်စဉ်းစားလော့။
Verse 58
परिचर्या भगवतो यावत्य: पूर्वसेविता: । ता मन्त्रहृदयेनैव प्रयुञ्ज्यान्मन्त्रमूर्तये ॥ ५८ ॥
အရင်ဘက္တများ ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ဘဂဝန်ကို သတ်မှတ်ထားသော ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်နည်းကို လိုက်နာရမည်။ သို့မဟုတ် “မန္တရား‑နှလုံးသား” ဖြင့် မန္တရားနှင့် မကွာခြားသော ဘဂဝန်—မန္တရားမూర్తိ—ကို နှလုံးသားအတွင်း၌ပင် မန္တရားရွတ်ဆိုကာ အရાધနာပြုရမည်။
Verse 59
एवं कायेन मनसा वचसा च मनोगतम् । परिचर्यमाणो भगवान् भक्तिमत्परिचर्यया ॥ ५९ ॥ पुंसाममायिनां सम्यग्भजतां भाववर्धन: । श्रेयो दिशत्यभिमतं यद्धर्मादिषु देहिनाम् ॥ ६० ॥
ကိုယ်၊ စိတ်၊ နှုတ်ကပတ်တို့ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော ဘက္တိဝန်ဆောင်မှုအတိုင်း သစ္စာရှိစွာ ဘဂဝန်ကို ဆောင်ရွက်သူအား ဘုရားသည် သူ၏ဆန္ဒအတိုင်း အကျိုးကို ချီးမြှင့်တော်မူသည်။
Verse 60
एवं कायेन मनसा वचसा च मनोगतम् । परिचर्यमाणो भगवान् भक्तिमत्परिचर्यया ॥ ५९ ॥ पुंसाममायिनां सम्यग्भजतां भाववर्धन: । श्रेयो दिशत्यभिमतं यद्धर्मादिषु देहिनाम् ॥ ६० ॥
လှည့်စားမှုမရှိဘဲ မှန်ကန်စွာ ဘဂဝန်ကို ဘဇနာပြုသူတို့၏ ဘက္တိအာရုံကို တိုးပွားစေသော ဘုရားသည် ကိုယ်ရှိသူတို့အတွက် ဓမ္မ၊ အර්ထ၊ ကာမ သို့မဟုတ် မောက္ခ—လိုအင်ရှိသမျှကို ကောင်းကျိုးအဖြစ် ပေးတော်မူသည်။
Verse 61
विरक्तश्चेन्द्रियरतौ भक्तियोगेन भूयसा । तं निरन्तरभावेन भजेताद्धा विमुक्तये ॥ ६१ ॥
မောက္ခကို အလွန်တကာ အလေးအနက်ထားသူသည် အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုများမှ ဝေးကွာ၍ ခိုင်မာသော ဘက္တိယောဂဖြင့် မပြတ်မလပ်သော စိတ်နေစိတ်ထားနှင့် ယုံကြည် श्रद्धာဖြင့် ဘဂဝန်ကို ဘဇနာပြုရမည်။
Verse 62
इत्युक्तस्तं परिक्रम्य प्रणम्य च नृपार्भक: । ययौ मधुवनं पुण्यं हरेश्चरणचर्चितम् ॥ ६२ ॥
နာရဒမုနိ၏ အကြံဉာဏ်ကို ကြားပြီးနောက် မင်းသားဓရုဝသည် ဆရာတော်ကို ပတ်လည်လှည့်ကာ ဂါရဝပြု၍ နမസ്കာရပြုသော်လည်းကောင်း၊ ထို့နောက် ဟရိ၏ ကြာပန်းခြေရာများဖြင့် ပုဏ္ဏမြတ်သော မဓုဝနသို့ ထွက်ခွာ하였다။
Verse 63
तपोवनं गते तस्मिन्प्रविष्टोऽन्त:पुरं मुनि: । अर्हितार्हणको राज्ञा सुखासीन उवाच तम् ॥ ६३ ॥
ဓရုဝသည် တပောဝနသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် နာရဒမုနိသည် နန်းတော်အတွင်းပိုင်းသို့ ဝင်လာ하였다။ မင်းကြီးက သင့်တော်သလို ဂါရဝပြု၍ နမസ്കာရပြုကာ ကြိုဆိုပြီး၊ နာရဒမုနိသည် သက်တောင့်သက်သာ ထိုင်ပြီးနောက် မင်းကြီးအား စကားပြောလေသည်။
Verse 64
नारद उवाच राजन् किं ध्यायसे दीर्घं मुखेन परिशुष्यता । किं वा न रिष्यते कामो धर्मो वार्थेन संयुत: ॥ ६४ ॥
နာရဒ ရှင်တော်က မေးမြန်းသည်—အို မင်းကြီး၊ အဘယ်ကြောင့် အချိန်ကြာကြာ စဉ်းစားနေသနည်း။ မျက်နှာတော် ခြောက်သွေ့၍ ညှိုးနွမ်းသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ဓမ္မ၊ အာဓာ (artha) နှင့် ကာမ (kāma) လမ်းစဉ်တွင် အတားအဆီးရှိသလော၊ သို့မဟုတ် အာဓာနှင့်ဆက်စပ်သော ဓမ္မ သို့ ကာမ ပျက်ယွင်းနေသလော။
Verse 65
राजोवाच सुतो मे बालको ब्रह्मन् स्त्रैणेनाकरुणात्मना । निर्वासित: पञ्चवर्ष: सह मात्रा महान्कवि: ॥ ६५ ॥
မင်းကြီးက ပြောသည်—အို ဘြာဟ္မဏအမြတ်၊ ကျွန်ုပ်သည် မယားအပေါ် အလွန်အကျွံ စွဲလမ်း၍ ပျက်စီးကျဆုံးကာ ကရုဏာမဲ့သော စိတ်ဖြင့် နေခဲ့ပါသည်။ အသက်ငါးနှစ်သာရှိသေးသော သားကို မိခင်နှင့်အတူ နယ်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်; သူသည် မဟာအတ္မာ၊ ကြီးမြတ်သော ဘက္တ (Krishna-ဘက္တ) ဖြစ်ပါသည်။
Verse 66
अप्यनाथं वने ब्रह्मन्मा स्मादन्त्यर्भकं वृका: । श्रान्तं शयानं क्षुधितं परिम्लानमुखाम्बुजम् ॥ ६६ ॥
အို ဘြာဟ္မဏ၊ ကျွန်ုပ်သား၏ မျက်နှာသည် ကြာပန်းကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သူ၏ အန္တရာယ်ရှိသော အခြေအနေကို စဉ်းစားမိသည်—တောထဲတွင် အကာအကွယ်မရှိ၊ ဆာလောင်၍ ပင်ပန်းကာ တစ်နေရာရာတွင် လဲလျောင်းနေနိုင်သည်။ မျက်နှာကြာပန်းညှိုးနွမ်းနေသော သူကို ဝံပုလွေများ မစားပါစေနှင့်။
Verse 67
अहो मे बत दौरात्म्यं स्त्रीजितस्योपधारय । योऽङ्कं प्रेम्णारुरुक्षन्तं नाभ्यनन्दमसत्तम: ॥ ६७ ॥
အိုဟို! မယား၏ အာဏာအောက်တွင် ကျရောက်သော ကျွန်ုပ်၏ မကောင်းမှုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ချစ်ခင်မှုကြောင့် ကျွန်ုပ်ပေါင်ပေါ် တက်လာချင်သော ကလေးကို ဤအနိမ့်ကျသူ ကျွန်ုပ် မကြိုဆိုခဲ့၊ ခဏတစ်စုံတစ်ရာတောင် မေတ္တာဖြင့် မထိမပုတ်ခဲ့—ကျွန်ုပ် ဘယ်လောက် စိတ်ခက်သနည်း!
Verse 68
नारद उवाच मा मा शुच: स्वतनयं देवगुप्तं विशाम्पते । तत्प्रभावमविज्ञाय प्रावृङ्क्ते यद्यशो जगत् ॥ ६८ ॥
နာရဒ ရှင်တော်က ပြောသည်—အို မင်းကြီး၊ သားတော်အတွက် မပူပန်ပါနှင့်။ သူသည် ဘဂဝန်၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ မင်းကြီးသည် သူ၏ အာနုဘော်ကို မသိသေးသော်လည်း၊ သူ၏ ကီရ్తိသည် လောကအနှံ့ ပြန့်နှံ့နေပြီ။
Verse 69
सुदुष्करं कर्म कृत्वा लोकपालैरपि प्रभु: । ऐष्यत्यचिरतो राजन् यशो विपुलयंस्तव ॥ ६९ ॥
အရှင်မင်းကြီး၊ သင်၏သားတော်သည် အလွန်ကျွမ်းကျင်တော်မူ၏။ လောကပာလတို့တောင် ခက်ခဲသော ကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်မည်။ မကြာမီ တာဝန်ပြီးစီးကာ အိမ်သို့ ပြန်လာမည်၊ သင်၏ဂုဏ်သတင်းကိုလည်း ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ဖြန့်ကျက်မည်။
Verse 70
मैत्रेय उवाच इति देवर्षिणा प्रोक्तं विश्रुत्य जगतीपति: । राजलक्ष्मीमनादृत्य पुत्रमेवान्वचिन्तयत् ॥ ७० ॥
မૈထရေယက ပြောသည်—ဒေဝရိရှီ နာရဒ၏ အကြံဉာဏ်ကို ကြားပြီးနောက် မြေကြီး၏အရှင် ဥတ္တာနပာဒမင်းသည် ရာဇစည်းစိမ်ကို မလေးစားတော့ဘဲ သားတော် ဓ್ರုဝကိုသာ စိတ်ထဲတွင် အမြဲစဉ်းစားနေ하였다။
Verse 71
तत्राभिषिक्त: प्रयतस्तामुपोष्य विभावरीम् । समाहित: पर्यचरदृष्यादेशेन पूरुषम् ॥ ७१ ॥
မဓုဝန၌ ဓရုဝ မဟာရာဇာသည် ရေချိုးသန့်စင်ပြီး ထိုညတွင် အလွန်ဂရုစိုက်ကာ အစာရှောင်하였다။ ထို့နောက် မဟာရိရှီ နာရဒ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း စိတ်တည်ငြိမ်စွာ အမြင့်ဆုံးပုရုရှ ဘဂဝန်ကို ပူဇော်ဝတ်ပြု하였다။
Verse 72
त्रिरात्रान्ते त्रिरात्रान्ते कपित्थबदराशन: । आत्मवृत्त्यनुसारेण मासं निन्येऽर्चयन्हरिम् ॥ ७२ ॥
ပထမလတွင် ဓရုဝ မဟာရာဇာသည် သုံးရက်တစ်ကြိမ် ကပိဋ္ဌနှင့် ဘဒရီကဲ့သို့သော သစ်သီးများကိုသာ ကိုယ်ခန္ဓာတည်တံ့ရန်အတွက် စား하였다။ ဤနည်းဖြင့် ဟရီကို ပူဇော်ကာ တစ်လလုံး ဖြတ်သန်း하였다။
Verse 73
द्वितीयं च तथा मासं षष्ठे षष्ठेऽर्भको दिने । तृणपर्णादिभि: शीर्णै: कृतान्नोऽभ्यर्चयन्विभुम् ॥ ७३ ॥
ဒုတိယလတွင် ကလေးငယ် ဓရုဝသည် ခြောက်ရက်တစ်ကြိမ်သာ အစာစားပြီး အစာအဖြစ် ခြောက်သွေ့သော မြက်နှင့် ရွက်များကိုသာ ယူ하였다။ ဤနည်းဖြင့် အာနုဘော်ကြီးသော ဝိဘူ ဘဂဝန်ကို ဆက်လက်ပူဇော်하였다။
Verse 74
तृतीयं चानयन्मासं नवमे नवमेऽहनि । अब्भक्ष उत्तमश्लोकमुपाधावत्समाधिना ॥ ७४ ॥
တတိယလတွင် သူသည် ကိုးရက်တစ်ကြိမ်သာ ရေကိုသာ သောက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ သမာဓိ၌ တည်မြဲကာ အုတ္တမရှ్లోက ဘဂဝန်ကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြု하였다။
Verse 75
चतुर्थमपि वै मासं द्वादशे द्वादशेऽहनि । वायुभक्षो जितश्वासो ध्यायन्देवमधारयत् ॥ ७५ ॥
စတုတ္ထလတွင် သူသည် ဆယ့်နှစ်ရက်တစ်ကြိမ်သာ လေကိုသာ ရှူယူခဲ့သည်။ အသက်ရှုကို အနိုင်ယူကာ တည်ငြိမ်စွာ ဘဂဝန်ကို ဓ్యာန၍ ပူဇော်ခဲ့သည်။
Verse 76
पञ्चमे मास्यनुप्राप्ते जितश्वासो नृपात्मज: । ध्यायन् ब्रह्म पदैकेन तस्थौ स्थाणुरिवाचल: ॥ ७६ ॥
ပဉ္စမလရောက်သော် မင်းသားဓရုဝသည် အသက်ရှုကို ပြည့်စုံစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ တိုင်တစ်တိုင်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် တစ်ခြေတည်းဖြင့် ရပ်ကာ ပရဗြဟ္မန်ကို ဓ్యာနပြု하였다။
Verse 77
सर्वतो मन आकृष्य हृदि भूतेन्द्रियाशयम् । ध्यायन्भगवतो रूपं नाद्राक्षीत्किञ्चनापरम् ॥ ७७ ॥
သူသည် စိတ်ကို အရပ်ရပ်မှ ပြန်လည်ဆွဲယူ၍ အင်္ဒြိယနှင့် အာရုံတို့၏ အခြေတည်ရာ နှလုံးအတွင်း၌ တည်စေ하였다။ ဘဂဝန်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဓ്യာနပြုရာတွင် အခြားအရာ မမြင်တော့하였다။
Verse 78
आधारं महदादीनां प्रधानपुरुषेश्वरम् । ब्रह्म धारयमाणस्य त्रयो लोकाश्चकम्पिरे ॥ ७८ ॥
ဓရုဝ မဟာရာဇာသည် မဟတ္တတ္တဝ အစရှိသော စကြဝဠာ၏ အခြေခံအာධာရ၊ ပရဓာနနှင့် ဇီဝတို့၏ အရှင်ဖြစ်သော ပရမေရှဝရကို စိတ်၌ ထိန်းထားသော် သုံးလောကလုံး တုန်လှုပ်하였다။
Verse 79
यदैकपादेन स पार्थिवार्भक स्तस्थौ तदङ्गुष्ठनिपीडिता मही । ननाम तत्रार्धमिभेन्द्रधिष्ठिता तरीव सव्येतरत: पदे पदे ॥ ७९ ॥
ဘုရင်၏သား ဒြုဝ မဟာရာဇာသည် ခြေတစ်ဖက်ပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ ရပ်နေစဉ်၊ သူ၏ ခြေမကြီးလက်မ၏ ဖိအားကြောင့် မြေကြီး၏ တစ်ဝက်က နိမ့်ကျသွားသည်။ လှေပေါ်ရှိ ဆင်ကြီးက ခြေလှမ်းတိုင်းတွင် လှေကို ဘယ်ညာ လှုပ်ခါစေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 80
तस्मिन्नभिध्यायति विश्वमात्मनो द्वारं निरुध्यासुमनन्यया धिया । लोका निरुच्छ्वासनिपीडिता भृशं सलोकपाला: शरणं ययुर्हरिम् ॥ ८० ॥
ဒြုဝ မဟာရာဇာသည် အနန္တတည်းသော စိတ်ဖြင့် စကြဝဠာအတ္တမန် ဗိဿနုကို သမာဓိပြုကာ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အပေါက်အဝင်များကို ပိတ်ဆို့လိုက်သဖြင့် စကြဝဠာ၏ အသက်ရှူလှုပ်ရှားမှု မတတ်နိုင်အောင် တင်းကျပ်သွားသည်။ ထို့ကြောင့် လောကပာလများসহ ဒေဝတာတို့သည် အသက်ရှူမဝဖြစ်ကာ ဟရိ၏ အရိပ်အာဝါသသို့ ခိုလှုံကြသည်။
Verse 81
देवा ऊचु: नैवं विदामो भगवन् प्राणरोधं चराचरस्याखिलसत्त्वधाम्न: । विधेहि तन्नो वृजिनाद्विमोक्षं प्राप्ता वयं त्वां शरणं शरण्यम् ॥ ८१ ॥
ဒေဝတာတို့က လျှောက်ကြသည်—အရှင်ဘုရား၊ လှုပ်ရှားသောနှင့် မလှုပ်ရှားသော သတ္တဝါအားလုံး၏ အားကိုးရာမှာ သင်တော်မူ၏။ သတ္တဝါအားလုံး၏ အသက်ရှူစီးဆင်းမှု ပိတ်ဆို့သကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့ခံစားရပြီး၊ ဤကဲ့သို့ကို မည်သည့်အခါမျှ မတွေ့ဖူးပါ။ ထို့ကြောင့် အားကိုးရာအရှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့ သင်၏ အရိပ်အာဝါသသို့ လာရောက်ခိုလှုံပါသည်—ဤအန္တရာယ်မှ ကယ်တင်ပေးတော်မူပါ။
Verse 82
श्रीभगवानुवाच मा भैष्ट बालं तपसो दुरत्यया- न्निवर्तयिष्ये प्रतियात स्वधाम । यतो हि व: प्राणनिरोध आसी- दौत्तानपादिर्मयि सङ्गतात्मा ॥ ८२ ॥
အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်က မိန့်တော်မူသည်—ဒေဝတာတို့၊ မကြောက်ကြနှင့်။ ဤစကြဝဠာ၏ အသက်ရှူမှု တားဆီးခံရခြင်းသည် ယခု မိမိကို အပြည့်အဝ စိတ်နှလုံးစည်းကပ်လျက်ရှိသော ဥတ္တာနပာဒ ဘုရင်၏ သား၏ ပြင်းထန်သော တပဿာနှင့် दृঢ়သန္နိဋ္ဌာန်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ သင်တို့သည် လုံခြုံစွာ ကိုယ့်ကိုယ့် ဌာနသို့ ပြန်သွားကြ; ငါသည် ဤကလေးကို သူ၏ ခက်ခဲသော တပဿာမှ ရပ်တန့်စေမည်။
Frequently Asked Questions
Suruci’s statement is driven by pride and envy, using birth as a weapon to deny Dhruva legitimacy. In Purāṇic ethics, such speech exemplifies durukti (harsh speech) and the social misuse of status. The narrative contrasts this with Sunīti’s higher remedy: rather than fighting for validation within a corrupt social equation, Dhruva should approach Nārāyaṇa, who alone can grant true qualification and an enduring position beyond ordinary worldly hierarchy.
Sunīti acknowledges the painful reality of Dhruva’s situation yet forbids retaliation, teaching that harming others rebounds upon oneself. She then offers a bhakti-centered solution: worship the Supreme Lord’s lotus feet, the same refuge by which Brahmā and Manu attained their powers and success. This aligns with the Bhāgavatam’s method of converting duḥkha into sādhana—distress becomes fuel for surrender rather than a cause for further adharma.
Nārada’s initial discouragement tests Dhruva’s resolve and purifies motive by exposing the difficulty of God-realization and the need for inner steadiness. When Dhruva reveals unwavering determination—though mixed with ambition—Nārada channels that intensity into authorized bhakti-yoga rather than leaving it to devolve into revenge or mere political obsession. This demonstrates the guru’s role: not merely to negate desire, but to redirect it toward the Lord in a regulated, transformative way.
The dvādaśākṣarī mantra is presented as a direct worship-form of Vāsudeva, suitable for Deity worship and internal meditation. In Bhāgavata theology, nāma/mantra is non-different from the Lord when received and practiced properly. Here it functions as Dhruva’s central sādhana, integrating ritual offering, remembrance of the Lord’s form, and disciplined repetition—leading to rapid purification and concentrated devotion.
Dhruva’s one-pointed concentration and breath-control are depicted as so powerful that they disrupt the universal ‘breathing’—a poetic way of showing how individual tapas can influence cosmic balance. The devas, responsible for cosmic administration, feel suffocated and seek the ultimate refuge, Viṣṇu, because only the Supreme Lord can harmonize competing forces: the devotee’s intense vow and the universe’s functional stability. The Lord’s reply affirms both: Dhruva’s devotion is real, and divine intervention will restore equilibrium.