Adhyaya 28
Chaturtha SkandhaAdhyaya 2865 Verses

Adhyaya 28

The Fall of Purañjana and the Supersoul as the Eternal Friend (Purañjana-Upākhyāna Culmination)

နာရဒ၏ သွန်သင်ဆုံးမမှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေစဉ် ပုံဥပမာသည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ သေခြင်းတရားနှင့် အိုမင်းခြင်းတို့သည် ပုရဉ္ဇန၏ မြို့တော် (ခန္ဓာကိုယ်) ကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသည်။ စောင့်ရှောက်သူ မြွေ (ပရာဏ) သည် အားနည်းသွားပြီး မြို့တော်သည် အဖျားရောဂါဖြင့် လောင်ကျွမ်းသွားသည်။ ဇနီးသည်အပေါ် တွယ်တာလျက် သေဆုံးသွားသော ပုရဉ္ဇနသည် အမျိုးသမီး (ဝေဒဗ္ဘီ) အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားပြီး မလယဓွဇ နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ခင်ပွန်းသည် ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏ (ပရမတ္တမ) သည် မိဖုရားအား ဆုံးမသွန်သင်ကာ ၎င်းတို့၏ ထာဝရမိတ်ဆွေဖြစ်မှုကို ဖော်ပြပြီး "တံခါးကိုးပေါက်မြို့တော်" အကြောင်း ရှင်းပြကာ လွတ်မြောက်မှုလမ်းကြောင်းသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच सैनिका भयनाम्नो ये बर्हिष्मन् दिष्टकारिण: । प्रज्वारकालकन्याभ्यां विचेरुरवनीमिमाम् ॥ १ ॥

နာရဒ မုနိက မိန့်တော်မူသည်—အို ပရာချီနဗရ္ဟိရှတ် မင်းကြီး၊ ထို့နောက် ‘ကြောက်ရွံ့ခြင်း’ ဟူသော အမည်ရှိ ယဝနမင်း၊ ပရဇ္ဝာရ၊ ကာလကန်ညာ နှင့် သူ၏ စစ်သည်တို့သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း လှည့်လည်သွားလာကြ၏။

Verse 2

त एकदा तु रभसा पुरञ्जनपुरीं नृप । रुरुधुर्भौमभोगाढ्यां जरत्पन्नगपालिताम् ॥ २ ॥

အို မင်းကြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ အန္တရာယ်ကြီးသော စစ်သည်တို့သည် အင်အားကြီးစွာဖြင့် ပုရဉ္ဇနမြို့ကို တိုက်ခိုက်ကြ၏။ မြို့သည် အာရုံခံစားမှုဆိုင်ရာ ပျော်ရွှင်စရာများဖြင့် ပြည့်နှက်သော်လည်း အိုမင်းသော မြွေတစ်ကောင်က ကာကွယ်နေ၏။

Verse 3

कालकन्यापि बुभुजे पुरञ्जनपुरं बलात् । ययाभिभूत: पुरुष: सद्यो नि:सारतामियात् ॥ ३ ॥

ကာလကန်ညာသည်လည်း အန္တရာယ်ကြီးသော စစ်သည်တို့၏ အကူအညီဖြင့် ပုရဉ္ဇနမြို့ကို အင်အားသုံး၍ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သူမ၏ အာဏာအောက်ကျသည့် လူသည် ချက်ချင်း အသုံးမဝင်သူ ဖြစ်သွား၏။

Verse 4

तयोपभुज्यमानां वै यवना: सर्वतोदिशम् । द्वार्भि: प्रविश्य सुभृशं प्रार्दयन् सकलां पुरीम् ॥ ४ ॥

ကာလကန်ညာ (အချိန်၏ သမီး) သည် ကိုယ်ခန္ဓာကို တိုက်ခိုက်လာသောအခါ ယဝနမင်း၏ အန္တရာယ်ကြီးသော စစ်သည်တို့သည် တံခါးမျိုးစုံမှ မြို့ထဲဝင်ရောက်ကာ မြို့သူမြို့သားအားလုံးကို ပြင်းထန်စွာ ဒုက္ခပေးကြ၏။

Verse 5

तस्यां प्रपीड्यमानायामभिमानी पुरञ्जन: । अवापोरुविधांस्तापान् कुटुम्बी ममताकुल: ॥ ५ ॥

မြို့သည် ထိုသို့ ဖိနှိပ်ခံရသောအခါ အဟင်္ကာရကြီးသော ပုရဉ္ဇနသည် မိသားစုချစ်ခင်မှုနှင့် “ငါ့ဟာ” ဟူသော မမတားကြောင့် စိတ်ရှုပ်ထွေးကာ ယဝနမင်းနှင့် ကာလကန်ညာ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒုက္ခမျိုးစုံကို ခံစားရ၏။

Verse 6

कन्योपगूढो नष्टश्री: कृपणो विषयात्मक: । नष्टप्रज्ञो हृतैश्वर्यो गन्धर्वयवनैर्बलात् ॥ ६ ॥

ကာလကညာ၏ ဖက်တွယ်ခြင်းကို ခံရသောအခါ ဘုရင် ပုရဉ္ဇန၏ အလှအပသည် တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ကာမအာရုံတွင် မူးယစ်လွန်းသဖြင့် ဉာဏ်ပညာ ဆင်းရဲကာ အာဏာစည်းစိမ် ဆုံးရှုံးပြီး ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် ယဝနတို့က အင်အားဖြင့် အနိုင်ယူ하였다။

Verse 7

विशीर्णां स्वपुरीं वीक्ष्य प्रतिकूलाननाद‍ृतान् । पुत्रान् पौत्रानुगामात्याञ्जायां च गतसौहृदाम् ॥ ७ ॥

မိမိမြို့တော် ပျက်စီးကွဲပြားနေသည်ကို မြင်သောအခါ ဘုရင်သည် သား၊ မြေး၊ အမှုထမ်းနှင့် ဝန်ကြီးများက တဖြည်းဖြည်း ဆန့်ကျင်၍ မလေးစားတော့သည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ပြင် မိဖုရား၏ မေတ္တာလည်း အေးစက်၍ မသက်ဆိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်ကို သတိပြု하였다။

Verse 8

आत्मानं कन्यया ग्रस्तं पञ्चालानरिदूषितान् । दुरन्तचिन्तामापन्नो न लेभे तत्प्रतिक्रियाम् ॥ ८ ॥

ဘုရင် ပုရဉ္ဇနသည် မိသားစု၊ ဆွေမျိုး၊ နောက်လိုက်၊ အမှုထမ်း၊ စာရေးများ အားလုံး မိမိကို ဆန့်ကျင်လာသည်ကို မြင်သောအခါ အလွန်စိုးရိမ်ပူပန်သွားသည်။ သို့သော် ကာလကညာက လုံးဝလွှမ်းမိုးထားသဖြင့် ထိုအခြေအနေကို တုံ့ပြန်ကာကွယ်ရန် မတတ်နိုင်ခဲ့။

Verse 9

कामानभिलषन्दीनो यातयामांश्च कन्यया । विगतात्मगतिस्‍नेह: पुत्रदारांश्च लालयन् ॥ ९ ॥

ကာလကညာ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ပျော်ရွှင်မှုအရာဝတ္ထုများသည် ဖျော့ဖျော့နှင့် ပျက်စီးသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ ကာမလိုလားချက်များ ဆက်လက်ရှိနေသဖြင့် ဘုရင် ပုရဉ္ဇနသည် အရာရာတွင် ဆင်းရဲသွားကာ ဘဝ၏ ရည်မှန်းချက်ကို မသိနားမလည်ခဲ့။ သို့သော် မိဖုရားနှင့် သားသမီးများအပေါ် မေတ္တာတွယ်တာနေဆဲဖြစ်၍ သူတို့ကို ထိန်းသိမ်းပေးရန် စိုးရိမ်ပူပန်နေ하였다။

Verse 10

गन्धर्वयवनाक्रान्तां कालकन्योपमर्दिताम् । हातुं प्रचक्रमे राजा तां पुरीमनिकामत: ॥ १० ॥

ဘုရင် ပုရဉ္ဇန၏ မြို့တော်သည် ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် ယဝန စစ်တပ်များက ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ပြီး ကာလကညာကလည်း ဖျက်ဆီးနှိပ်စက်ခဲ့သည်။ ဘုရင်သည် မထွက်ခွာလိုသော်လည်း အခြေအနေကြောင့် ထိုမြို့ကို စွန့်ခွာရလေသည်။

Verse 11

भयनाम्नोऽग्रजो भ्राता प्रज्वार: प्रत्युपस्थित: । ददाह तां पुरीं कृत्‍स्‍नां भ्रातु: प्रियचिकीर्षया ॥ ११ ॥

ထိုအခါ ယဝနရာဇာ၏ အစ်ကိုကြီး ‘ပရဇ္ဝါရ’ ဟု ခေါ်သောသူ ရောက်လာ၍၊ ‘ဘယ’ ဟု အမည်ရှိသော ညီကို ပျော်ရွှင်စေရန် မြို့တစ်မြို့လုံးကို မီးရှို့လေ၏။

Verse 12

तस्यां सन्दह्यमानायां सपौर: सपरिच्छद: । कौटुम्बिक: कुटुम्बिन्या उपातप्यत सान्वय: ॥ १२ ॥

မြို့တော် မီးလောင်နေစဉ် ရာဇာ၏ မြို့သူမြို့သားများ၊ အမှုထမ်းများနှင့် မိသားစုဝင်များ—သား၊ မြေး၊ ဇနီးများနှင့် အခြားဆွေမျိုးများ—အားလုံး မီးထဲတွင် ပိတ်မိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပုရဉ္ဇန ရာဇာ အလွန်ဝမ်းနည်းလေ၏။

Verse 13

यवनोपरुद्धायतनो ग्रस्तायां कालकन्यया । पुर्यां प्रज्वारसंसृष्ट: पुरपालोऽन्वतप्यत ॥ १३ ॥

မြို့တော်ကို ယဝနများက ပိတ်ဆို့ထားစဉ် မြို့ကာကွယ်ရေးအရာရှိဖြစ်သော မြွေသည် ကာလကနျာက မြို့သူမြို့သားများကို တိုက်ခိုက်နေသည်ကို မြင်၏။ ထို့ပြင် ပရဇ္ဝါရ၏ မီးကြောင့် မိမိနေအိမ်ပါ လောင်ကျွမ်းသဖြင့် အလွန်ဝမ်းနည်းလေ၏။

Verse 14

न शेके सोऽवितुं तत्र पुरुकृच्छ्रोरुवेपथु: । गन्तुमैच्छत्ततो वृक्षकोटरादिव सानलात् ॥ १४ ॥

သူသည် ပြင်းထန်သော ဒုက္ခနှင့် တုန်လှုပ်မှုကြောင့် အဲဒီနေရာတွင် မည်သူကိုမျှ မကာကွယ်နိုင်ခဲ့။ တောမီးလောင်သည့်အခါ သစ်ပင်အပေါက်ထဲနေသော မြွေက ထွက်ချင်သကဲ့သို့ မီး၏ပြင်းထန်သော အပူကြောင့် မြို့ကို ထွက်ခွာလိုခဲ့သည်။

Verse 15

शिथिलावयवो यर्हि गन्धर्वैर्हृतपौरुष: । यवनैररिभी राजन्नुपरुद्धो रुरोद ह ॥ १५ ॥

အရှင်မင်းကြီး၊ ဂန္ဓဗ္ဗများက သူ၏ ပုရုသသတ္တိကို လုယူသဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ ပျော့နွမ်းလာပြီး၊ ရန်သူ ယဝနများကလည်း တားဆီးလေ၏။ ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်ခွာလိုသော်လည်း တားခံရ၍ မအောင်မြင်သဖြင့် အသံကျယ်ကျယ် ငိုကြွေးလေ၏။

Verse 16

दुहितृ: पुत्रपौत्रांश्च जामिजामातृपार्षदान् । स्वत्वावशिष्टं यत्किञ्चिद् गृहकोशपरिच्छदम् ॥ १६ ॥

ထို့နောက် ဘုရင် ပုရဉ္ဇန သည် မိမိ၏ သမီးများ၊ သားများ၊ မြေးများ၊ ချွေးမများ၊ ချွေးသားများ၊ အလုပ်သမားများနှင့် အဖော်အပေါင်းများကိုလည်းကောင်း၊ မိမိအိမ်၊ အိမ်သုံးပစ္စည်းများနှင့် ကျန်ရှိသည့် အနည်းငယ်သော ဥစ္စာစုဆောင်းမှုကိုလည်းကောင်း စဉ်းစားမိလာသည်။

Verse 17

अहं ममेति स्वीकृत्य गृहेषु कुमतिर्गृही । दध्यौ प्रमदया दीनो विप्रयोग उपस्थिते ॥ १७ ॥

“ငါ” “ငါ့ဟာ” ဟူသော အယူအဆကို လက်ခံကာ အိမ်ထောင်ရေးတွင် ကပ်လျက်နေသော ဘုရင် ပုရဉ္ဇန သည် မမှန်သောအမြင်ဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရ하였다။ ဇနီးအပေါ် အလွန်မိုဟ်ကြောင့် သူသည် အတွင်းစိတ်ကနေ ဆင်းရဲနေပြီး၊ ခွဲခွာရမည့်အချိန်ရောက်လာသော် အလွန်ဝမ်းနည်းခဲ့သည်။

Verse 18

लोकान्तरं गतवति मय्यनाथा कुटुम्बिनी । वर्तिष्यते कथं त्वेषा बालकाननुशोचती ॥ १८ ॥

ဘုရင် ပုရဉ္ဇန သည် စိုးရိမ်ပူပန်စွာ “အို! ကလေးများစွာ၏တာဝန်ကို ထမ်းထားသော ငါ့ဇနီးသည် ငါ အခြားလောကသို့ သွားလျှင် အကာအကွယ်မဲ့သွားမည်။ ငါ ဒီကိုယ်ကို စွန့်ခွာသွားသောအခါ သူမသည် မိသားစုအားလုံးကို ဘယ်လို ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်မလဲ။ မိသားစုစားဝတ်နေရေးအတွေးများက သူမကို အလွန်နှောင့်ယှက်မည်” ဟု တွေးမိ하였다။

Verse 19

न मय्यनाशिते भुङ्क्ते नास्‍नाते स्‍नाति मत्परा । मयि रुष्टे सुसन्त्रस्ता भर्त्सिते यतवाग्भयात् ॥ १९ ॥

ဘုရင် ပုရဉ္ဇန သည် ဇနီးနှင့် အတိတ်က ဆက်ဆံပုံများကို ပြန်လည်စဉ်းစားမိ하였다။ ဇနီးသည် သူစားပြီးမှသာ စားတတ်ပြီး၊ သူရေချိုးပြီးမှသာ ရေချိုးတတ်ကာ၊ သူ့အပေါ် အလွန်ချစ်ခင်ကပ်လျက်ရှိသဖြင့် တခါတရံ သူက ဒေါသထွက်၍ ဆူပူသော်လည်း စကားမပြောဘဲ သည်းခံနေတတ်သည်ကို သတိရ하였다။

Verse 20

प्रबोधयति माविज्ञं व्युषिते शोककर्शिता । वर्त्मैतद् गृहमेधीयं वीरसूरपि नेष्यति ॥ २० ॥

ဘုရင် ပုရဉ္ဇန သည် ဆက်လက်စဉ်းစားမိသည်—“ငါ မသိမသာ မောဟဖြစ်နေချိန်တွင် သူမက ကောင်းသောအကြံဉာဏ်ပေး၍ ငါ့ကို သတိပေးတတ်သည်။ ငါ အိမ်မှ ဝေးနေချိန်တွင် သူမသည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ပိန်လှီသွားတတ်သည်။ သူမသည် သူရဲကောင်းသားများစွာ၏ မိခင်ဖြစ်သော်လည်း အိမ်ထောင်ရေးကိစ္စများ၏ တာဝန်ကို မည်သို့ ထမ်းဆောင်နိုင်မလဲဟု ငါ ကြောက်ရွံ့နေသည်။”

Verse 21

कथं नु दारका दीना दारकीर्वापरायणा: । वर्तिष्यन्ते मयि गते भिन्ननाव इवोदधौ ॥ २१ ॥

ဘုရင် ပုရဉ္ဇန သောကဖြင့်ဆိုသည်—“ငါ လောကမှ ထွက်ခွာသွားလျှင် ငါ့ကို အားထားနေသော သားသမီးများ မည်သို့ အသက်ရှင်မည်နည်း။ သူတို့အခြေအနေသည် သမုဒ္ဒရာအလယ်တွင် သင်္ဘောပျက်သည့် ခရီးသည်များကဲ့သို့ ဖြစ်လိမ့်မည်။”

Verse 22

एवं कृपणया बुद्ध्या शोचन्तमतदर्हणम् । ग्रहीतुं कृतधीरेनं भयनामाभ्यपद्यत ॥ २२ ॥

ဤသို့ ကပ်စီးသော ဉာဏ်ကြောင့် မသင့်လျော်သည့်အရာကို ဝမ်းနည်းနေစဉ်၊ ‘ကြောက်ရွံ့ခြင်း’ ဟူသောအမည်ရှိ ယဝနရာဇာသည် သူ့ကို ဖမ်းဆီးရန် ချက်ချင်း နီးကပ်လာ하였다။

Verse 23

पशुवद्यवनैरेष नीयमान: स्वकं क्षयम् । अन्वद्रवन्ननुपथा: शोचन्तो भृशमातुरा: ॥ २३ ॥

ယဝနများက ဘုရင် ပုရဉ္ဇနကို တိရစ္ဆာန်လို ချည်နှောင်၍ သူတို့နေရာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားစဉ်၊ သူ၏နောက်လိုက်များသည် အလွန်ဝမ်းနည်းကာ ငိုကြွေးရင်းပင် မဖြစ်မနေ အတူလိုက်သွားရ하였다။

Verse 24

पुरीं विहायोपगत उपरुद्धो भुजङ्गम: । यदा तमेवानु पुरी विशीर्णा प्रकृतिं गता ॥ २४ ॥

ယဝနရာဇာ၏ စစ်သားများက ဖမ်းဆီးထားသော မြွေသည် မြို့မှ ထွက်ပြီးသားဖြစ်၍ အခြားသူများနှင့်အတူ မိမိသခင်နောက်သို့ လိုက်သွား하였다။ အားလုံး မြို့ကို စွန့်ခွာသွားသည်နှင့် မြို့သည် ချက်ချင်း ပြိုကွဲ၍ ဖုန်မှုန့်ဖြစ်သွား하였다။

Verse 25

विकृष्यमाण: प्रसभं यवनेन बलीयसा । नाविन्दत्तमसाविष्ट: सखायं सुहृदं पुर: ॥ २५ ॥

အားကြီးသော ယဝနက သူ့ကို အကြမ်းဖက် ဆွဲခေါ်သွားစဉ်တွင်ပင် မသိမှု၏ အမှောင်ထဲတွင် ဖုံးလွှမ်းနေသော ဘုရင်သည် မိမိရှေ့တွင်ရှိသော မိတ်ဆွေ၊ အကျိုးလိုလားသူ—အန္တర్యာမီ ပရမာတ္မာကို မမှတ်မိနိုင်ခဲ့။

Verse 26

तं यज्ञपशवोऽनेन संज्ञप्ता येऽदयालुना । कुठारैश्चिच्छिदु: क्रुद्धा: स्मरन्तोऽमीवमस्य तत् ॥ २६ ॥

ရက်စက်သော ပုရဉ္ဇန မင်းသည် ယဇ္ဉပွဲများတွင် တိရစ္ဆာန်များစွာကို သတ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ အခွင့်အရေးရသဖြင့် ယဇ္ဉတိရစ္ဆာန်များသည် ဒေါသထွက်ကာ မိမိတို့၏နာကျင်မှုကို သတိရ၍ ချိုများဖြင့် သူ့ကို ထိုးဖောက်ကြသည်၊ ပုဆိန်များဖြင့် ခွဲဖြတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 27

अनन्तपारे तमसि मग्नो नष्टस्मृति: समा: । शाश्वतीरनुभूयार्तिं प्रमदासङ्गदूषित: ॥ २७ ॥

မိန်းမတို့နှင့် အညစ်အကြေးပါသော ပေါင်းသင်းမှုကြောင့် ပုရဉ္ဇန မင်းကဲ့သို့သော သတ္တဝါသည် အဆုံးမရှိသော မှောင်မိုက်ထဲသို့ နစ်မြုပ်ကာ အမှတ်ရမှု ပျောက်ဆုံးပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ မာယာလောက၏ ဒုက္ခကို ဆက်လက်ခံစားရသည်။

Verse 28

तामेव मनसा गृह्णन् बभूव प्रमदोत्तमा । अनन्तरं विदर्भस्य राजसिंहस्य वेश्मनि ॥ २८ ॥

ပုရဉ္ဇန မင်းသည် မိမိဇနီးကို စိတ်ထဲတွင် သတိရလျက် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်하였다။ ထို့ကြောင့် နောက်ဘဝတွင် အလွန်လှပ၍ အနေအထားကောင်းသော မိန်းမအဖြစ် ဖြစ်လာကာ ဝိဒರ್ಭ မင်း၏ အိမ်တော်တွင် သမီးအဖြစ် မွေးဖွား하였다။

Verse 29

उपयेमे वीर्यपणां वैदर्भीं मलयध्वज: । युधि निर्जित्य राजन्यान् पाण्ड्य: परपुरञ्जय: ॥ २९ ॥

ဝိဒರ್ಭ မင်း၏ သမီး ဝိုင်ဒါರ್ಭီသည် အလွန်အင်အားကြီးသော ယောကျာ်းနှင့် လက်ထပ်ရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပာဏ္ဍယ နိုင်ငံသား၊ ရန်သူမြို့များကို အနိုင်ယူသူ မလယဓွဇသည် စစ်မြေပြင်တွင် အခြားမင်းသားများကို အနိုင်ယူပြီးနောက် သူမနှင့် လက်ထပ်하였다။

Verse 30

तस्यां स जनयां चक्र आत्मजामसितेक्षणाम् । यवीयस: सप्त सुतान् सप्त द्रविडभूभृत: ॥ ३० ॥

ထိုမိဖုရားမှ မလယဓွဇသည် မျက်လုံးအလွန်မည်းသော သမီးတစ်ဦးကို မွေးဖွားစေ하였다။ ထို့ပြင် အငယ်သား ခုနစ်ဦးလည်း ရှိပြီး၊ နောက်ကာလတွင် ဒြာဝိဍ နယ်မြေ၏ အုပ်ချုပ်သူများ ဖြစ်လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုဒေသတွင် မင်း ခုနစ်ပါး ရှိလာ하였다။

Verse 31

एकैकस्याभवत्तेषां राजन्नर्बुदमर्बुदम् । भोक्ष्यते यद्वंशधरैर्मही मन्वन्तरं परम् ॥ ३१ ॥

အို မင်းကြီး ပရာချီနဗർဟိရှတ်၊ မလယဓွဇ၏ သားတော်တို့ တစ်ဦးချင်းစီမှ ကုဋေကုဋေ များစွာသော သားမြေးများ ပေါက်ဖွားခဲ့သည်။ ထိုမျိုးဆက်တို့သည် မနုတစ်ပါး၏ အသက်ကာလ အဆုံးတိုင်အောင်သာမက ထို့နောက်တိုင်အောင်လည်း ကမ္ဘာမြေကို ကာကွယ်ခဲ့ကြသည်။

Verse 32

अगस्त्य: प्राग्दुहितरमुपयेमे धृतव्रताम् । यस्यां द‍ृढच्युतो जात इध्मवाहात्मजो मुनि: ॥ ३२ ॥

မဟာရသီ အဂஸ္တျသည် မလယဓွဇ၏ အကြီးဆုံးသမီး ဓෘတဝြတာ (သီရိကృష్ణအား အတည်ကြည် ဘက္တိရှိသူ) ကို လက်ထပ်하였다။ သူမမှ ဒృဍ္ဍချျုတ အမည်ရှိ သားတော် မွေးဖွားပြီး၊ ထိုသူမှ အိဓ္မဝါဟ အမည်ရှိ မုနိသားတော် ထပ်မံ မွေးဖွား하였다။

Verse 33

विभज्य तनयेभ्य: क्ष्मां राजर्षिर्मलयध्वज: । आरिराधयिषु: कृष्णं स जगाम कुलाचलम् ॥ ३३ ॥

ရာဇရသီ မလယဓွဇသည် မိမိ၏ နိုင်ငံတော်အား သားတော်များထံ ခွဲဝေပေး하였다။ ထို့နောက် သီရိကൃഷ്ണကို စိတ်အာရုံတစ်စိုက်ဖြင့် ပူဇော်လိုသဖြင့် ကုလာချလ အမည်ရှိ တိတ်ဆိတ်ရာသို့ သွား하였다။

Verse 34

हित्वा गृहान् सुतान् भोगान् वैदर्भी मदिरेक्षणा । अन्वधावत पाण्ड्येशं ज्योत्‍स्‍नेव रजनीकरम् ॥ ३४ ॥

အိမ်၊ သားသမီးနှင့် လောကီအာရုံခံစားမှုတို့ကို စွန့်၍ မျက်လုံးမိုဟ်မက်သော ဝိုင်ဒರ್ಭီသည် ပாண்டျရాజကို လိုက်သွား하였다—ည၌ လမင်းနောက်သို့ လရောင်လိုက်သကဲ့သို့။

Verse 35

तत्र चन्द्रवसा नाम ताम्रपर्णी वटोदका । तत्पुण्यसलिलैर्नित्यमुभयत्रात्मनो मृजन् ॥ ३५ ॥ कन्दाष्टिभिर्मूलफलै: पुष्पपर्णैस्तृणोदकै: । वर्तमान: शनैर्गात्रकर्शनं तप आस्थित: ॥ ३६ ॥

ကုလာချလ ဒေသတွင် ချန္ဒြဝသာ၊ တာမ္ရပရ္ဏီ၊ ဝဋောဒကာ ဟူသော မြစ်များရှိသည်။ ရာဇာ မလယဓွဇသည် ထိုပုဏ္ဏရေများတွင် နေ့စဉ် ရေချိုးကာ အပြင်အတွင်း ကိုယ်ကို သန့်စင်하였다။ ကန္ဒ၊ မျိုးစေ့၊ အမြစ်နှင့် အသီး၊ ပန်းနှင့် အရွက်၊ မြက်တို့ကို စား၍ ရေသောက်ကာ ပြင်းထန်သော တပသ်ကို ကျင့်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ကိုယ်ခန္ဓာ အလွန်ပိန်လှီသွား하였다။

Verse 36

तत्र चन्द्रवसा नाम ताम्रपर्णी वटोदका । तत्पुण्यसलिलैर्नित्यमुभयत्रात्मनो मृजन् ॥ ३५ ॥ कन्दाष्टिभिर्मूलफलै: पुष्पपर्णैस्तृणोदकै: । वर्तमान: शनैर्गात्रकर्शनं तप आस्थित: ॥ ३६ ॥

ကူလာချလ ဒေသတွင် စန္ဒြဝသာ၊ တာမ်ရပဏ္ဏီ၊ ဝဋောဒကာ ဟူသော သန့်ရှင်းမြစ်များ ရှိ하였다။ မလယဓွဇ မင်းသည် နေ့စဉ် ထိုမြစ်များသို့ သွားရောက် ရေချိုးကာ အပြင်နှင့် အတွင်း နှစ်ဖက်လုံးကို သန့်စင်하였다။ သူသည် အမြစ်ဥ၊ မျိုးစေ့၊ အရွက်၊ ပန်း၊ အမြစ်၊ အသီးနှင့် မြက်တို့ကို စား၍ ရေကိုသာ သောက်ကာ တဖြည်းဖြည်း ကိုယ်ခန္ဓာကို ချုံ့သိမ်စေပြီး ပြင်းထန်သော တပသ္သယကို ကျင့်သုံးသဖြင့် နောက်ဆုံး အလွန်ပိန်လှီသွား하였다။

Verse 37

शीतोष्णवातवर्षाणि क्षुत्पिपासे प्रियाप्रिये । सुखदु:खे इति द्वन्द्वान्यजयत्समदर्शन: ॥ ३७ ॥

တပသ္သယ၏ အင်အားကြောင့် မလယဓွဇ မင်းသည် အအေး-အပူ၊ လေ-မိုး၊ ဆာလောင်-ရေငတ်၊ နှစ်သက်-မနှစ်သက်၊ ပျော်ရွှင်-ဒုက္ခ ဟူသော ဒွန္ဒများအပေါ် တူညီသောမြင်ကွင်းကို ရရှိ하였다။ ထို့ကြောင့် ဆက်စပ်ပြောင်းလဲမှုအားလုံးကို အနိုင်ယူ하였다။

Verse 38

तपसा विद्यया पक्‍वकषायो नियमैर्यमै: । युयुजे ब्रह्मण्यात्मानं विजिताक्षानिलाशय: ॥ ३८ ॥

တပသ္သယ၊ ဗိဒ္ဓာ (ဉာဏ်) နှင့် နိယမ-ယမတို့ကို လိုက်နာခြင်းကြောင့် မလယဓွဇ မင်း၏ ကရှာယ (အညစ်အကြေးဆန်သော ဝါသနာ) များ ပကွက်၍ ပျောက်ကွယ်သွား하였다။ အင်္ဒြိယ၊ ပရာဏ နှင့် စိတ်ကို အနိုင်ယူပြီး သူသည် မိမိအတ္တကို အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်—သီရိကృష్ణ—၌ တည်စေ하였다။

Verse 39

आस्ते स्थाणुरिवैकत्र दिव्यं वर्षशतं स्थिर: । वासुदेवे भगवति नान्यद्वेदोद्वहन् रतिम् ॥ ३९ ॥

ဤသို့ သူသည် တစ်နေရာတည်းတွင် တိုင်တန်းကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက်ဘဲ ဒေဝတို့၏တွက်ချက်မှုအရ နှစ်တစ်ရာတိုင်တိုင် တည်ငြိမ်စွာ နေ하였다။ ထိုကာလပြီးနောက် ဘဂဝန် ဝါစုဒေဝ—သီရိကృష్ణ—အပေါ် သန့်ရှင်းသော ဘက္တိရတိ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ထိုအနေအထား၌ပင် ခိုင်မြဲစွာ တည်နေ하였다။

Verse 40

स व्यापकतयात्मानं व्यतिरिक्ततयात्मनि । विद्वान् स्वप्न इवामर्शसाक्षिणं विरराम ह ॥ ४० ॥

မလယဓွဇ မင်းသည် ပြည့်စုံသော ဉာဏ်ကို ရရှိ၍ ပရမာတ္မာသည် အလုံးစုံတွင် ပျံ့နှံ့နေသော်လည်း ဇီဝာတ္မာသည် သီးခြား၍ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌သာ တည်ရှိကြောင်း ခွဲခြားသိမြင်하였다။ ကိုယ်ခန္ဓာသည် အတ္တမဟုတ်ဘဲ အတ္တသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ သက်သေဖြစ်ကြောင်း သိကာ အိပ်မက်မှ နိုးထသကဲ့သို့ မောဟမှ ရပ်နား하였다။

Verse 41

साक्षाद्भगवतोक्तेन गुरुणा हरिणा नृप । विशुद्धज्ञानदीपेन स्फुरता विश्वतोमुखम् ॥ ४१ ॥

ဤသို့ဖြင့် မလယဓွဇ မင်းသည် ကိုယ်တိုင် အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင် သရီဟရီ အဖြစ် ဂုရုက တိုက်ရိုက် သင်ကြားပေးသဖြင့် သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ကို ရရှိ하였다။ ထို ဒိဗ္ဗ ဉာဏ်မီးတိုင်ကြောင့် အရာအားလုံးကို မျက်နှာမူရာ အားလုံးမှ နားလည်နိုင်하였다။

Verse 42

परे ब्रह्मणि चात्मानं परं ब्रह्म तथात्मनि । वीक्षमाणो विहायेक्षामस्मादुपरराम ह ॥ ४२ ॥

သူသည် ပရဗြဟ္မ၌ မိမိကိုယ်ကိုလည်းကောင်း၊ မိမိအတွင်း၌ ပရဗြဟ္မကိုလည်းကောင်း တည်ရှိနေသည်ဟု မြင်တွေ့하였다။ နှစ်ပါးတည်းတူရှိကြောင်း သိသဖြင့် ခွဲခြားမြင်မှုကို စွန့်၍ သီးခြားအကျိုးစိတ်ဖြင့် လုပ်သော လှုပ်ရှားမှုများမှ ရပ်နား하였다။

Verse 43

पतिं परमधर्मज्ञं वैदर्भी मलयध्वजम् । प्रेम्णा पर्यचरद्धित्वा भोगान् सा पतिदेवता ॥ ४३ ॥

ဝိဒರ್ಭ မင်း၏ သမီးသည် ဓမ္မကို အလွန်သိမြင်သော မလယဓွဇ ကို မိမိ၏ အားလုံးနှင့် အမြင့်ဆုံးဟု လက်ခံကာ မေတ္တာဖြင့် ဆောင်ရွက်၍ စေဝာပြု하였다။ အာရုံခံစားမှုဆိုင်ရာ ပျော်ရွှင်မှုများကို စွန့်လွှတ်ပြီး ပတိဒေဝတာအဖြစ် ခင်ပွန်း၏ စည်းကမ်းများကို လိုက်နာ하였다။

Verse 44

चीरवासा व्रतक्षामा वेणीभूतशिरोरुहा । बभावुप पतिं शान्ता शिखा शान्तमिवानलम् ॥ ४४ ॥

သူမသည် အဟောင်းအဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်၍ ဝတ်ပြုကတိနှင့် တပသဖြင့် ပိန်ပါးလာခဲ့သည်။ ဆံပင်ကို မစီမံသဖြင့် ဆံပင်သည် ဂျာတာလို ပတ်လည်ကပ်ကပ် ဖြစ်လာ하였다။ ခင်ပွန်းအနီး၌ အမြဲရှိနေသော်လည်း မလှုပ်မရှား တိတ်ဆိတ်၍ အနှောင့်အယှက်မရှိသော မီးလျှံကဲ့သို့ ငြိမ်သက်နေ하였다။

Verse 45

अजानती प्रियतमं यदोपरतमङ्गना । सुस्थिरासनमासाद्य यथापूर्वमुपाचरत् ॥ ४५ ॥

ဝိဒರ್ಭ မင်းသမီးသည် ချစ်ခင်ရသော ခင်ပွန်းသည် တည်ငြိမ်သော အာသန၌ ထိုင်နေသော်လည်း၊ သူသည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်ခွာသွားပြီဟု သေချာသိမြင်မချင်း ယခင်ကဲ့သို့ပင် ဆက်လက်စေဝာပြု하였다။

Verse 46

यदा नोपलभेताङ्‌घ्रावूष्माणं पत्युरर्चती । आसीत्संविग्नहृदया यूथभ्रष्टा मृगी यथा ॥ ४६ ॥

သူမက ခင်ပွန်း၏ ခြေထောက်များကို နှိပ်နယ်၍ ဝတ်ပြုနေစဉ် ခြေဖျား၏ အပူမခံစားရတော့သဖြင့် ခင်ပွန်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်ခွာသွားပြီဟု သိမြင်하였다။ ခင်ပွန်းမရှိသဖြင့် အဖော်ကွာသွားသော မိခင်သမင်ကဲ့သို့ စိတ်လှုပ်ရှားကာ ဝမ်းနည်းကြေကွဲ하였다။

Verse 47

आत्मानं शोचती दीनमबन्धुं विक्लवाश्रुभि: । स्तनावासिच्य विपिने सुस्वरं प्ररुरोद सा ॥ ४७ ॥

သူမသည် မိမိကိုယ်ကို ဒုက္ခရောက်၍ အားကိုးသူမရှိဟု ဝမ်းနည်းကာ မထိန်းနိုင်သော မျက်ရည်များကြောင့် ရင်ဘတ်တောင် စိုစွတ်သွားသည်။ ထိုတောအတွင်း၌ အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် ငိုကြွေးလေ၏။

Verse 48

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ राजर्षे इमामुदधिमेखलाम् । दस्युभ्य: क्षत्रबन्धुभ्यो बिभ्यतीं पातुमर्हसि ॥ ४८ ॥

ထလော့ ထလော့ ရာဇဋ္ဌိ! ရေဝိုင်းကာလှည့်ပတ်နေသော ဤလောကကို ကြည့်လော့။ သူခိုးဓားပြများနှင့် အမည်သာရှိသော မင်းများကြောင့် လောကသည် ကြောက်ရွံ့နေသည်။ ထိုလောကကို ကာကွယ်ခြင်းသည် သင်၏ တာဝန်ဖြစ်သည်။

Verse 49

एवं विलपन्ती बाला विपिनेऽनुगता पतिम् । पतिता पादयोर्भर्तू रुदत्यश्रूण्यवर्तयत् ॥ ४९ ॥

ဤသို့ ငိုကြွေးလျက် သူမသည် တောထဲတွင် ခင်ပွန်းနောက်သို့ လိုက်သွားကာ ကွယ်လွန်ပြီးသော ခင်ပွန်း၏ ခြေတော်ရင်း၌ လဲကျ하였다။ ကရုဏာပြည့်စွာ ငိုရင်း မျက်ရည်များ မျက်စိမှ စီးကျလာသည်။

Verse 50

चितिं दारुमयीं चित्वा तस्यां पत्यु: कलेवरम् । आदीप्य चानुमरणे विलपन्ती मनो दधे ॥ ५० ॥

ထို့နောက် သူမသည် သစ်သားများဖြင့် မီးသင်္ဂြိုဟ်စင်ကို တည်ဆောက်၍ ခင်ပွန်း၏ ရုပ်ကောင်ကို ထိုပေါ်တွင် တင်하였다။ မီးကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး ပြင်းထန်စွာ ငိုကြွေးလျက် ခင်ပွန်းနှင့်အတူ မီးထဲဝင်ကာ သေဆုံးရန် စိတ်ဆုံးဖြတ်하였다။

Verse 51

तत्र पूर्वतर: कश्चित्सखा ब्राह्मण आत्मवान् । सान्‍त्वयन् वल्गुना साम्ना तामाह रुदतीं प्रभो ॥ ५१ ॥

အရှင်ဘုရင်၊ ထိုနေရာသို့ ပုရဉ္ဇန မင်း၏ မိတ်ဟောင်းဖြစ်သော ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် ဘြာဟ္မဏတစ်ဦး လာရောက်၍ မိဖုရားကို ချိုမြိန်သောစကားများဖြင့် နှစ်သိမ့်လေ၏။

Verse 52

ब्राह्मण उवाच का त्वं कस्यासि को वायं शयानो यस्य शोचसि । जानासि किं सखायं मां येनाग्रे विचचर्थ ह ॥ ५२ ॥

ဘြာဟ္မဏက မေးလေ၏—သင်သည် မည်သူနည်း၊ မည်သူ၏ ဇနီး သို့မဟုတ် သမီးနည်း။ ဤနေရာ၌ လဲလျောင်းနေသူသည် မည်သူနည်း၊ သူ့အတွက် သင် ဝမ်းနည်းနေသလား။ ကျွန်ုပ်ကို မမှတ်မိသလော။ ကျွန်ုပ်သည် သင်၏ နిత్యမိတ်ဆွေဖြစ်၏; အတိတ်ကာလ၌ သင် မကြာခဏ ကျွန်ုပ်နှင့် တိုင်ပင်ခဲ့သည်။

Verse 53

अपि स्मरसि चात्मानमविज्ञातसखं सखे । हित्वा मां पदमन्विच्छन् भौमभोगरतो गत: ॥ ५३ ॥

ဘြာဟ္မဏက ဆက်လက်ပြောသည်—မိတ်ဆွေ၊ သင်သည် ချက်ချင်း ကျွန်ုပ်ကို မမှတ်မိသော်လည်း အတိတ်က အလွန်နီးစပ်သော မိတ်ဆွေတစ်ဦးရှိခဲ့သည်ကို မမှတ်မိသလော။ ကံမကောင်းစွာ သင်သည် ကျွန်ုပ်၏အဖော်ကို စွန့်၍ လောကီအာရုံခံစားမှုများတွင် မူးယစ်ကာ ဤရုပ်ဝတ္ထုလောက၏ ခံစားသူဖြစ်သွားလေ၏။

Verse 54

हंसावहं च त्वं चार्य सखायौ मानसायनौ । अभूतामन्तरा वौक: सहस्रपरिवत्सरान् ॥ ५४ ॥

နူးညံ့သော မိတ်ဆွေ၊ သင်နှင့် ကျွန်ုပ်သည် ဟင်္သာနှစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ မာနသရောဝရကဲ့သို့သော တစ်ခုတည်းသော နှလုံးရေကန်၌ အတူနေထိုင်ကြသော်လည်း၊ ထောင်ပေါင်းများစွာသော နှစ်များတိုင် မူလအိမ်ရာမှ ဝေးကွာနေဆဲဖြစ်သည်။

Verse 55

स त्वं विहाय मां बन्धो गतो ग्राम्यमतिर्महीम् । विचरन् पदमद्राक्षी: कयाचिन्निर्मितं स्त्रिया ॥ ५५ ॥

မိတ်ဆွေ၊ သင်သည် ကျွန်ုပ်၏ အတူတူသော မိတ်ဟောင်းပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်ကို စွန့်ပြီးနောက် သင်၏စိတ်သည် လောကီဆန်လာကာ မြေပြင်သို့ ဆင်းလာသည်။ ကျွန်ုပ်ကို မမြင်နိုင်သဖြင့်၊ မိန်းမတစ်ဦးက ဖန်တီးထားသော ဤရုပ်ဝတ္ထုလောက၌ သင်သည် အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်များဖြင့် လှည့်လည်နေခဲ့သည်။

Verse 56

पञ्चारामं नवद्वारमेकपालं त्रिकोष्ठकम् । षट्कुलं पञ्चविपणं पञ्चप्रकृति स्त्रीधवम् ॥ ५६ ॥

ဤကိုယ်ခန္ဓာမြို့၌ ဥယျာဉ်ငါးခု၊ တံခါးကိုးပေါက်၊ ကာကွယ်သူတစ်ဦး၊ အခန်းသုံးခန်း၊ မိသားစုခြောက်စု၊ ဆိုင်ငါးဆိုင်၊ ဓာတ်ငါးပါးနှင့် အိမ်ရှင်မတစ်ဦး ရှိသည်။

Verse 57

पञ्चेन्द्रियार्था आरामा द्वार: प्राणा नव प्रभो । तेजोऽबन्नानि कोष्ठानि कुलमिन्द्रियसङ्ग्रह: ॥ ५७ ॥

မိတ်ဆွေချစ်၊ ဥယျာဉ်ငါးခုသည် အာရုံခံစားမှု၏ အရာဝတ္ထုငါးပါး ဖြစ်ပြီး၊ ကာကွယ်သူမှာ တံခါးကိုးပေါက်မှ ဖြတ်သန်းသွားလာသော ပရာဏ (အသက်ရှူလေ) ဖြစ်သည်။ အခန်းသုံးခန်းမှာ မီး၊ ရေ၊ မြေ; မိသားစုခြောက်စုမှာ စိတ်နှင့် အင်္ဂါငါးပါး၏ စုပေါင်းဖြစ်သည်။

Verse 58

विपणस्तु क्रियाशक्तिर्भूतप्रकृतिरव्यया । शक्त्यधीश: पुमांस्त्वत्र प्रविष्टो नावबुध्यते ॥ ५८ ॥

ဆိုင်ငါးဆိုင်သည် ကర్మအင်္ဂါငါးပါး ဖြစ်ပြီး၊ မပျက်မယွင်းသော ဓာတ်ငါးပါး၏ ပေါင်းစည်းအားဖြင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ကြသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုအားလုံး၏ နောက်ကွယ်တွင် အတ္တမန်—ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၊ အမှန်တကယ် ခံစားသူ—ရှိသော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာမြို့တွင် ဖုံးကွယ်နေသဖြင့် ဉာဏ်မသိ ဖြစ်နေသည်။

Verse 59

तस्मिंस्त्वं रामया स्पृष्टो रममाणोऽश्रुतस्मृति: । तत्सङ्गादीद‍ृशीं प्राप्तो दशां पापीयसीं प्रभो ॥ ५९ ॥

မိတ်ဆွေချစ်၊ မာယာဆန္ဒများကို ကိုယ်စားပြုသော မိန်းမနှင့်အတူ ထိုကဲ့သို့သော ကိုယ်ခန္ဓာထဲ ဝင်ရောက်သော် အာရုံပျော်ရွှင်မှုတွင် မူးယစ်ကာ သရုတိ-စမရတိ၊ အတ္တဝိညာဉ်ဆိုင်ရာ မှတ်မိမှုကို မေ့လျော့သွားသည်။ ထိုပေါင်းသင်းမှုကြောင့် ပစ္စည်းဆိုင်ရာ အယူအဆများဖြင့် ဒုက္ခမယ့် အခြေအနေမျိုးစုံသို့ ကျရောက်သည်။

Verse 60

न त्वं विदर्भदुहिता नायं वीर: सुहृत्तव । न पतिस्त्वं पुरञ्जन्या रुद्धो नवमुखे यया ॥ ६० ॥

အမှန်တကယ်တော့ သင်သည် ဝိဒರ್ಭ၏ သမီးမဟုတ်၊ ဤသူရဲကောင်းလည်း သင့်အကျိုးကိုလိုလားသော ခင်ပွန်းမဟုတ်။ သင်သည် ပုရဉ္ဇနီ၏ ခင်ပွန်းလည်း မဟုတ်; သင်သည် တံခါးကိုးပေါက်ရှိသော ဤကိုယ်ခန္ဓာတွင် မောဟဖြင့် ဖမ်းဆီးခံထားရုံသာ ဖြစ်သည်။

Verse 61

माया ह्येषा मया सृष्टा यत्पुमांसं स्त्रियं सतीम् । मन्यसे नोभयं यद्वै हंसौ पश्यावयोर्गतिम् ॥ ६१ ॥

ဤသည်မှာ ငါ၏ မာယာဖြစ်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာကို အထင်ကြီးသဖြင့် သင်သည် တခါတရံ ယောက်ျားဟု၊ တခါတရံ သန့်ရှင်းသော မိန်းမဟု၊ တခါတရံ အလယ်လတ်ဟု ထင်မြင်သည်။ အမှန်တကယ် သင်နှင့် ငါတို့သည် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်အတ္တများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤအမှန်ကို နားလည်ပါ; ငါတို့၏ အနေအထားကို ရှင်းပြမည်။

Verse 62

अहं भवान्न चान्यस्त्वं त्वमेवाहं विचक्ष्व भो: । न नौ पश्यन्ति कवयश्छिद्रं जातु मनागपि ॥ ६२ ॥

ချစ်သောမိတ်ဆွေ၊ ငါ (ပရမာတ္မာ) နှင့် သင် (ဇီဝတ္မာ) သည် အရည်အသွေးအရ မကွာခြားကြ၊ နှစ်ဦးစလုံး ဝိညာဉ်တရားဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းကို စဉ်းစားပါ။ တရားသိ ပညာရှင်တို့သည် သင်နှင့် ငါအကြား အရည်အသွေးကွာခြားမှုကို မတွေ့ကြ။

Verse 63

यथा पुरुष आत्मानमेकमादर्शचक्षुषो: । द्विधाभूतमवेक्षेत तथैवान्तरमावयो: ॥ ६३ ॥

လူတစ်ယောက်က မှန်ထဲရှိ ကိုယ့်ရုပ်ပြန်ကို ကိုယ့်နဲ့တစ်ခုတည်းဟု မြင်သော်လည်း အခြားသူများကတော့ ကိုယ်နှစ်ခုဟု မြင်ကြသည်။ ထိုနည်းတူ ပစ္စည်းလောကအခြေအနေတွင်—ဇီဝသည် ထိခိုက်သကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း အမှန်တကယ် မထိခိုက်—ဘုရားနှင့် ဇီဝအကြား ကွာခြားသကဲ့သို့ ပေါ်လွင်သည်။

Verse 64

एवं स मानसो हंसो हंसेन प्रतिबोधित: । स्वस्थस्तद्वय‍‌भिचारेण नष्टामाप पुन: स्मृतिम् ॥ ६४ ॥

ဤသို့ နှလုံးအတွင်း၌ ဟင်္သာနှစ်ကောင် အတူနေကြသည်။ ဟင်္သာတစ်ကောင်က အခြားတစ်ကောင်ကို သတိပေးသင်ကြားသောအခါ၊ သူသည် မိမိ၏ မူလသဘောတရား၌ တည်မြဲလာသည်။ အဆိုပါအရာသည် ပစ္စည်းဆွဲဆောင်မှုကြောင့် ပျောက်ကွယ်ခဲ့သော မူလ ကృష్ణသတိကို ပြန်လည်ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 65

बर्हिष्मन्नेतदध्यात्मं पारोक्ष्येण प्रदर्शितम् । यत्परोक्षप्रियो देवो भगवान् विश्वभावन: ॥ ६५ ॥

အို ဘရဟိෂ္မန် မင်းကြီး ပရာချီနဘရဟိ၊ ဤအဓျာတ္မတတ္တဝကို ငါသည် အလွှာလွှာ အနက်ဖြင့် ပြသခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ကမ္ဘာကို ပျိုးထောင်သော ဘဂဝန်သည် တိုက်ရိုက်မဟုတ်ဘဲ အနက်သဘောဖြင့် သိမြင်ခြင်းကို နှစ်သက်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ပုရဉ္ဇနကഥာဖြင့် ကိုယ်တိုင်သိမြင်မှုအတွက် ငါ သင်ကြားခဲ့သည်။

Frequently Asked Questions

They function allegorically: Yavana-rāja represents fear and death overtaking the embodied being, while Kālakanyā represents Time manifesting as old age that drains beauty, strength, and enjoyment. Their ‘soldiers’ symbolize the progressive breakdown of bodily systems and the pressures that force the jīva to abandon the body.

The city is the material body (deha), described as having nine gates (two eyes, two ears, two nostrils, mouth, anus, genitals). Within this city, the jīva misidentifies as the enjoyer, becomes absorbed in sense objects, and forgets the Paramātmā. The image teaches embodied psychology and the mechanics of bondage in a memorable narrative form.

The chapter applies the Bhagavatam’s principle that one’s consciousness at death shapes the next embodiment. Because Purañjana dies intensely remembering his wife and household attachment, the mind’s final fixation produces a corresponding birth—here as Vaidarbhī—illustrating how kāma and identification with relational roles redirect the jīva’s journey.

He is the Paramātmā, the Supersoul—present as the jīva’s eternal friend within the heart. He reminds the conditioned soul of their long companionship (the ‘two swans’) and reorients identity away from bodily designations toward spiritual self-knowledge and bhakti.

Malayadhvaja models the positive resolution of the allegory: disciplined living, austerity, sense control, and bhakti lead to steady realization—distinguishing the localized jīva from the all-pervading Supersoul—culminating in fixed devotional attraction to Kṛṣṇa. His life contrasts Purañjana’s downfall under attachment and forgetfulness.