Adhyaya 12

Verse 1

मैत्रेय उवाच ध्रुवं निवृत्तं प्रतिबुद्ध्य वैशसा- दपेतमन्युं भगवान्धनेश्वर: । तत्रागतश्चारणयक्षकिन्नरै: संस्तूयमानो न्यवदत्कृताञ्जलिम् ॥ १ ॥

မૈထရေယ မဟာရသီက ပြောသည်—ဗိဒုရာ၊ သြရုဝ မဟာရာဇာ၏ ဒေါသသည် သက်သာသွား၍ ယက္ခများကို သတ်ဖြတ်ခြင်းကို လုံးဝ ရပ်တန့်하였다။ ဤသတင်းကို ကြားသိသဖြင့် ဘဏ္ဍာတိုက်၏ အရှင် ကုဗေရသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ하였다။ ယက္ခ၊ ကိန္နရ၊ ချာရဏတို့က ချီးမွမ်းပူဇော်နေစဉ်၊ လက်အုပ်ချီ၍ ရပ်နေသော သြရုဝအား သူက မိန့်ကြား하였다။

Verse 2

धनद उवाच भो भो: क्षत्रियदायाद परितुष्टोऽस्मि तेऽनघ । यत्त्वं पितामहादेशाद्वैरं दुस्त्यजमत्यज: ॥ २ ॥

ဓနဒ (ကုဗေရ) က ပြောသည်—အို က္ෂတ္တရိယ မျိုးနွယ်၏ အပြစ်ကင်းသော သားရေ၊ ငါသည် သင်အပေါ် အလွန်ပင် ကျေနပ်ဝမ်းမြောက်၏။ သင်သည် အဘိုး၏ အမိန့်အတိုင်း စွန့်လွှတ်ရန် ခက်ခဲသော ရန်ငြိုးကိုပင် စွန့်လွှတ်ခဲ့သောကြောင့် ငါ အလွန်ပင် ပီတိဖြစ်၏။

Verse 3

न भवानवधीद्यक्षान्न यक्षा भ्रातरं तव । काल एव हि भूतानां प्रभुरप्ययभावयो: ॥ ३ ॥

အမှန်တကယ်တော့ သင်သည် ယက္ခများကို မသတ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယက္ခများလည်း သင့်အစ်ကိုကို မသတ်ခဲ့ကြ။ သတ္တဝါအားလုံး၏ ပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်း၏ အဆုံးစွန်သော အကြောင်းရင်းမှာ အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ “ကာလ” သဘောတရားပင် ဖြစ်သည်။

Verse 4

अहं त्वमित्यपार्था धीरज्ञानात्पुरुषस्य हि । स्वाप्नीवाभात्यतद्ध्यानाद्यया बन्धविपर्ययौ ॥ ४ ॥

ကိုယ်ခန္ဓာအယူအဆပေါ် အခြေခံ၍ “ငါ” “သင်” ဟူသော အဓိပ္ပါယ်မဲ့ ခွဲခြားမှုသည် အဝိဇ္ဇာမှ ပေါ်ပေါက်သည်။ ၎င်းသည် အိပ်မက်ကဲ့သို့ မမှန်ကန်သော်လည်း ထင်မြင်ရပြီး၊ ထိုကြောင့်ပင် ချည်နှောင်မှုနှင့် မွေး-သေ အလှည့်အပြောင်း ဆက်လက် ဖြစ်ပေါ်နေသည်။

Verse 5

तद्गच्छ ध्रुव भद्रं ते भगवन्तमधोक्षजम् । सर्वभूतात्मभावेन सर्वभूतात्मविग्रहम् ॥ ५ ॥

ဓရုဝါ၊ ရှေ့သို့လာပါ; သင့်အပေါ် မင်္ဂလာရှိပါစေ။ အာရုံခံအင်္ဂါများကို ကျော်လွန်သော အဓောက္ရှဇ ဘဂဝန်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အတွင်းရှိ ပရမာတ္မာဖြစ်၍ အားလုံး၏ အဆုံးစွန်အာရုံခံရာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ ဒိဗ္ဗရုပ်တော်ကို ခိုလှုံကာ ဘက္တိ-ဆေဝာကို စတင်ပါ။

Verse 6

भजस्व भजनीयाङ्‌घ्रि मभवाय भवच्छिदम् । युक्तं विरहितं शक्त्या गुणमय्यात्ममायया ॥ ६ ॥

ထို့ကြောင့် ပူဇော်ထိုက်သော ခြေတော်ရှိသော प्रभုကို ဘက္တိဖြင့် ဘဇပါ; သူတော်တည်းသာ သံသာရချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်ပေးနိုင်သည်။ ဂုဏ်သုံးပါးပါဝင်သော အာတ္မမာယာ-శక్తi နှင့် ဆက်နွယ်နေသော်လည်း သူသည် ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်များမှ မထိခိုက်ဘဲ နေရသည်; လောကရှိ အရာအားလုံးသည် သူ၏ အစဉ်းစားမရသော အင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 7

वृणीहि कामं नृप यन्मनोगतं मत्तस्त्वमौत्तानपदेऽविशङ्कित: । वरं वरार्होऽम्बुजनाभपादयो- रनन्तरं त्वां वयमङ्ग शुश्रुम ॥ ७ ॥

အို မင်းကြီး ဓရုဝါ၊ ဥတ္တာနပာဒ၏ သားတော်၊ သင့်စိတ်ထဲရှိ ဆန္ဒကို မကြောက်မရွံ့ ငါ့ထံမှ တောင်းပါ။ ပဒ္မနာဘ ဘဂဝန်၏ ခြေတော်၌ သင်သည် အမြဲတမ်း ပရೇမ-ဘက္တိ ဆေဝာ၌ တည်နေသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကြားသိရသည်; ထို့ကြောင့် သင်သည် အပေးအယူ (ဝရ) ကို ခံယူရန် ထိုက်တန်သည်။

Verse 8

मैत्रेय उवाच स राजराजेन वराय चोदितो ध्रुवो महाभागवतो महामति: । हरौ स वव्रेऽचलितां स्मृतिं यया तरत्ययत्नेन दुरत्ययं तम: ॥ ८ ॥

မૈထရေယက ပြောသည်—ဗိဒုရ၊ ယက္ခရာဇ ကုဗေရက ဝရတောင်းရန် တိုက်တွန်းသောအခါ၊ မဟာဘဂဝတနှင့် ဉာဏ်ကြီးသော ဓရုဝ မဟာရာဇာသည် ဟရိ၌ မလှုပ်မရှားသော သတိရမှုနှင့် ယုံကြည်နಿಷ್ಠာကို ဝရအဖြစ် တောင်းခံ하였다။ ထိုကြောင့် လူသည် အခြားသူများအတွက် ခက်ခဲသော အဝိဇ္ဇာအမှောင်ကို လွယ်ကူစွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်သည်။

Verse 9

तस्य प्रीतेन मनसा तां दत्त्वैडविडस्तत: । पश्यतोऽन्तर्दधे सोऽपि स्वपुरं प्रत्यपद्यत ॥ ९ ॥

ဣဍဝိဍာ၏ သား ကုဗေရသည် ဓရုဝအပေါ် အလွန်ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ တောင်းဆိုသော ဝရကို ဝမ်းမြောက်စွာ ပေးအပ်하였다။ ထို့နောက် ဓရုဝ၏ မျက်စိရှေ့တွင်ပင် သူသည် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး၊ ဓရုဝ မဟာရာဇာလည်း မိမိ၏ မြို့တော်သို့ ပြန်လည်သွား하였다။

Verse 10

अथायजत यज्ञेशं क्रतुभिर्भूरिदक्षिणै: । द्रव्यक्रियादेवतानां कर्म कर्मफलप्रदम् ॥ १० ॥

အိမ်တွင်နေစဉ်ကာလတစ်လျှောက် ဒြုဝ မဟာရာဇာသည် ယဇ္ဉအားလုံး၏ ဘောဂ္ဂတော်ဖြစ်သော ယဇ္ဉေရှဝရ သီရိဗိဿဏုကို ပျော်ရွှင်စေရန် ဒက္ခိဏာများစွာပါသော မဟာယဇ္ဉများကို များစွာ ဆောင်ရွက်하였다။ ဝေဒသတ်မှတ် ယဇ္ဉများသည် အထူးသဖြင့် ဗိဿဏု၏ ပရိတိအတွက်ဖြစ်ပြီး၊ သူတော်တည်းက ရလဒ်ကို ပေးတော်မူသည်။

Verse 11

सर्वात्मन्यच्युतेऽसर्वे तीव्रौघां भक्तिमुद्वहन् । ददर्शात्मनि भूतेषु तमेवावस्थितं विभुम् ॥ ११ ॥

ဒြုဝ မဟာရာဇာသည် အရာအားလုံး၏ အာဓာရနှင့် စကြဝဠာ၏ အတ္တမဖြစ်သော အချျုတ (Acyuta) ထံသို့ ပြင်းထန်၍ မပြတ်တောက်သော ဘက္တိကို ဆောင်ရွက်하였다။ ဘက္တိယောဂ၌ သူသည် ထိုဗိဘုသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း တည်ရှိပြီး အရာအားလုံးလည်း သူ့အတွင်း၌ တည်ရှိကြောင်း မြင်တွေ့하였다။

Verse 12

तमेवं शीलसम्पन्नं ब्रह्मण्यं दीनवत्सलम् । गोप्तारं धर्मसेतूनां मेनिरे पितरं प्रजा: ॥ १२ ॥

ဒြုဝ မဟာရာဇာသည် သီလဂုဏ်ပြည့်ဝ၍ ဘဂဝန်၏ ဘက္တများကို လေးစားကာ ဆင်းရဲသူနှင့် အပြစ်ကင်းသူတို့အပေါ် ကရုဏာရှိပြီး ဓမ္မ၏ အခြေခံတံတားများကို ကာကွယ်သူဖြစ်하였다။ ထို့ကြောင့် ပြည်သူများက သူ့ကို မိမိတို့၏ တိုက်ရိုက်ဖခင်ဟု သဘောထား하였다။

Verse 13

षट्‌त्रिंशद्वर्षसाहस्रं शशास क्षितिमण्डलम् । भोगै: पुण्यक्षयं कुर्वन्नभोगैरशुभक्षयम् ॥ १३ ॥

ဒြုဝ မဟာရာဇာသည် နှစ်သုံးသောင်းခြောက်ထောင်ကြာ မြေကမ္ဘာကို အုပ်ချုပ်하였다။ အပျော်အပါးဖြင့် ကုသိုလ်ဖလကို လျော့နည်းစေပြီး၊ တပဿနှင့် မပျော်မပါးနေထိုင်ခြင်းဖြင့် အကူသိုလ်ဖလကို လျော့နည်းစေ하였다။

Verse 14

एवं बहुसवं कालं महात्माविचलेन्द्रिय: । त्रिवर्गौपयिकं नीत्वा पुत्रायादान्नृपासनम् ॥ १४ ॥

ဤသို့ အင်ဒြိယများကို တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်သော မဟာတ္မာ ဒြုဝ မဟာရာဇာသည် ဓမ္မ၊ အರ್ಥ၊ ကာမ ဟူသော လောကီသုံးပါးကို သင့်လျော်စွာ ဆောင်ရွက်ရင်း နှစ်များစွာ ကုန်လွန်하였다။ ထို့နောက် ရာဇပလ္လင်၏ တာဝန်ကို သားတော်ထံ လွှဲအပ်하였다။

Verse 15

मन्यमान इदं विश्वं मायारचितमात्मनि । अविद्यारचितस्वप्नगन्धर्वनगरोपमम् ॥ १५ ॥

ဓြုဝ မဟာရာဇာသည် ဤလောကသဘောတရားသည် အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ ပြင်ပမာယာက ဖန်ဆင်းထားသဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို အိပ်မက်နှင့် မျက်လှည့်မြို့ကဲ့သို့ မောဟစေသည်ဟု သိမြင်하였다။

Verse 16

आत्मस्त्र्यपत्यसुहृदो बलमृद्धकोश- मन्त:पुरं परिविहारभुवश्च रम्या: । भूमण्डलं जलधिमेखलमाकलय्य कालोपसृष्टमिति स प्रययौ विशालाम् ॥ १६ ॥

နောက်ဆုံးတွင် ဓြုဝ မဟာရာဇာသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၊ ဇနီးများ၊ သားသမီးများ၊ မိတ်ဆွေများ၊ စစ်တပ်၊ ကြွယ်ဝသော خزانہ၊ နန်းတော်များနှင့် အပန်းဖြေရာနေရာများကို မာယာ၏ ဖန်ဆင်းမှုဟု မြင်ခဲ့သည်။ မဟာသမုဒ္ဒရာများက ဝန်းရံထားသော မြေပြင်တစ်လျှောက်လုံး ပျံ့နှံ့သည့် နိုင်ငံတော်သည် ကာလ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင်ရှိကြောင်း သိမြင်၍ ထိုအားလုံးကို စွန့်ကာ ဟိမဝန္တာရှိ ဘဒရိကာရှရမ သစ်တောသို့ ထွက်ခွာ하였다။

Verse 17

तस्यां विशुद्धकरण: शिववार्विगाह्य बद्ध्वासनं जितमरुन्मनसाहृताक्ष: । स्थूले दधार भगवत्प्रतिरूप एतद् ध्यायंस्तदव्यवहितो व्यसृजत्समाधौ ॥ १७ ॥

ဘဒရိကာရှရမ၌ ဓြုဝ မဟာရာဇာသည် ကြည်လင်သန့်ရှင်းသော ပဝါနရေတွင် မကြာခဏ ရေချိုးသဖြင့် အာရုံခံများ ပကတိသန့်စင်လာ하였다။ ထိုင်ခုံအာသနကို တည်ငြိမ်စွာ ချထားပြီး ယောဂဖြင့် ပရာဏကို ထိန်းချုပ်ကာ အာရုံခံများကို စိတ်ဖြင့် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာစေ하였다။ ထို့နောက် ဘုရား၏ အရ္စာ-ဝိဂ္ရဟ (ဘုရား၏ တိတိကျကျ ကိုယ်စားပြုရုပ်) ပေါ်တွင် စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း တင်၍ ဓ్యာနပြုကာ ပြည့်စုံသော သမာဓိသို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 18

भक्तिं हरौ भगवति प्रवहन्नजस्र- मानन्दबाष्पकलया मुहुरर्द्यमान: । विक्लिद्यमानहृदय: पुलकाचिताङ्गो नात्मानमस्मरदसाविति मुक्तलिङ्ग: ॥ १८ ॥

ဟရီဘုရားထံသို့ မပြတ်မလပ် ဘက္တိစီးဆင်းမှုကြောင့် ဓြုဝ မဟာရာဇာ၏ မျက်လုံးမှ ဝိညာဏအာနန္ဒ မျက်ရည်များ အဆက်မပြတ် စီးကျလာ하였다။ နှလုံးသား ပျော်လျက်ပျော်လျက် ပျော်ရည်ကဲ့သို့ ပျော်လျက်၊ ကိုယ်အနှံ့ ရိုမန်ချ်ဖြစ်၍ ဆံပင်များ ထောင်လာ하였다။ ဘက္တိ-သမာဓိအတွင်း သူသည် ကိုယ်ခန္ဓာရှိမှုကိုပင် မေ့လျော့ကာ ချက်ချင်းပင် ပစ္စည်းဘంధနမှ လွတ်မြောက်하였다။

Verse 19

स ददर्श विमानाग्र्यं नभसोऽवतरद् ध्रुव: । विभ्राजयद्दश दिशो राकापतिमिवोदितम् ॥ १९ ॥

လွတ်မြောက်မှု၏ လက္ခဏာများ ပေါ်ထွက်လာသည်နှင့်တပြိုင်နက် ဓြုဝသည် ကောင်းကင်မှ ဆင်းလာသော အလွန်လှပသည့် ဝိမာနကို မြင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပေါ်ထွန်းလာသော လပြည့်ကဲ့သို့ ဒသဒిశအားလုံးကို တောက်ပစေ하였다။

Verse 20

तत्रानु देवप्रवरौ चतुर्भुजौ श्यामौ किशोरावरुणाम्बुजेक्षणौ । स्थिताववष्टभ्य गदां सुवाससौ किरीटहाराङ्गदचारुकुण्डलौ ॥ २० ॥

အဲဒီနေရာမှာ ဓြုဝ မဟာရာဇာက ဝိမာန်ပေါ်တွင် ဗိဿနုဘုရား၏ အလွန်လှပသော အပါးတော်နှစ်ပါးကို မြင်တော်မူသည်။ သူတို့မှာ လက်လေးဖက်ရှိ၍ အနက်ရောင်တောက်ပကာ လူငယ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး မျက်လုံးများသည် နီရောင်ကြာပန်းကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ လက်တွင် ဂဒါကိုင်ကာ လှပသောဝတ်စုံ၊ မကွတ်၊ လည်ဆွဲ၊ လက်ကောက်နှင့် နားကပ်တို့ဖြင့် တင့်တယ်စွာ အလှဆင်ထားသည်။

Verse 21

विज्ञाय तावुत्तमगायकिङ्करा- वभ्युत्थित: साध्वसविस्मृतक्रम: । ननाम नामानि गृणन्मधुद्विष: पार्षत्प्रधानाविति संहताञ्जलि: ॥ २१ ॥

သူတို့သည် အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ တိုက်ရိုက်အမှုထမ်းများဖြစ်ကြောင်း သိမြင်သဖြင့် ဓြုဝ မဟာရာဇာသည် ချက်ချင်း ထရပ်တော်မူ၏။ သို့သော် အံ့ဩမှုနှင့် အလျင်အမြန်ကြောင့် ကြိုဆိုပုံစံကို မေ့သွားသည်။ ထို့ကြောင့် လက်အုပ်ချီ၍ ဦးညွှတ်ကာ မဓုဒွိရှ် သခင်၏ သန့်ရှင်းသော နာမတော်များကို ရွတ်ဆိုကာ ချီးမွမ်း하였다။

Verse 22

तं कृष्णपादाभिनिविष्टचेतसं बद्धाञ्जलिं प्रश्रयनम्रकन्धरम् । सुनन्दनन्दावुपसृत्य सस्मितं प्रत्यूचतु: पुष्करनाभसम्मतौ ॥ २२ ॥

ဓြုဝ မဟာရာဇာ၏ စိတ်သည် အမြဲတမ်း သီရိကృష్ణ၏ ကြာပန်းခြေတော်များ၌ လုံးဝစိုက်နှံ့နေ하였다။ သူသည် လက်အုပ်ချီ၍ အလွန်နှိမ့်ချစွာ ခေါင်းငုံ့ကာ ရပ်နေသည်။ ထို့နောက် ပုရှ္ကရနာဘ သခင်၏ အနီးကပ်အမှုထမ်း နန္ဒနှင့် စုနန္ဒတို့သည် ပျော်ရွှင်စွာ ပြုံးလျက် နီးကပ်လာပြီး အောက်ပါအတိုင်း ပြောကြား하였다။

Verse 23

सुनन्दनन्दावूचतु: भो भो राजन्सुभद्रं ते वाचं नोऽवहित: श‍ृणु । य: पञ्चवर्षस्तपसा भवान्देवमतीतृपत् ॥ २३ ॥

နန္ဒနှင့် စုနန္ဒတို့က ပြောကြားသည်— “အို မင်းကြီး၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ စကားကို သေချာစွာ နားထောင်ပါ။ သင်သည် အသက်ငါးနှစ်သာရှိစဉ်က ပြင်းထန်သော တပသ္စရိယာကို ကျင့်၍ အမြင့်ဆုံးဘုရားကို အလွန်ပင် နှစ်သက်စေခဲ့သည်။”

Verse 24

तस्याखिलजगद्धातुरावां देवस्य शार्ङ्गिण: । पार्षदाविह सम्प्राप्तौ नेतुं त्वां भगवत्पदम् ॥ २४ ॥

ကျွန်ုပ်တို့သည် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး၏ ဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်၍ လက်တွင် ရှာရင်္ဂ အမည်ရှိ သံလျင်ကိုင်ဆောင်သော အမြင့်ဆုံးဘုရား၏ ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်သည်။ သင့်ကို ဘဂဝတ်ပဒ—ဝိညာဉ်လောက—သို့ ခေါ်ဆောင်ရန် အထူးသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို တာဝန်ပေး၍ စေလွှတ်ထားသည်။

Verse 25

सुदुर्जयं विष्णुपदं जितं त्वया यत्सूरयोऽप्राप्य विचक्षते परम् । आतिष्ठ तच्चन्द्रदिवाकरादयो ग्रहर्क्षतारा: परियन्ति दक्षिणम् ॥ २५ ॥

ဗိဿနုပဒကို ရောက်ရှိခြင်းသည် အလွန်ခက်ခဲသော်လည်း သင်၏ တပဿာကြောင့် သင်က အောင်မြင်၍ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မဟာရိရှီများနှင့် ဒေဝတားများတောင် မရောက်နိုင်သော အမြင့်ဆုံး ဓာမကို မြင်ရုံအတွက်ပင် နေ၊ လ၊ ဂြိုဟ်များ၊ ကြယ်များနှင့် နက္ခတ်စုများက ပတ်လည် လှည့်လည်နေကြသည်။ ယခု လာပါ; ထိုနေရာသို့ သင်ကို ကြိုဆိုပါသည်။

Verse 26

अनास्थितं ते पितृभिरन्यैरप्यङ्ग कर्हिचित् । आतिष्ठ जगतां वन्द्यं तद्विष्णो: परमं पदम् ॥ २६ ॥

အို ဓြုဝမဟာရာဇာ၊ သင်၏ ဘိုးဘွားများ သို့မဟုတ် အခြားသူမည်သူမျှ ယခင်က ထိုအလွန်မြင့်မြတ်သော လောကကို မရောက်ဖူးကြ။ သခင်ဗိဿနု ကိုယ်တိုင် နေထိုင်ရာ ဗိဿနုလောကသည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်၍ စကြဝဠာရှိ လောကအားလုံးက ဝတ်ပြုထိုက်သည်။ လာပါ; ထိုနေရာတွင် အနန္တကာလ နေထိုင်ပါ။

Verse 27

एतद्विमानप्रवरमुत्तमश्लोकमौलिना । उपस्थापितमायुष्मन्नधिरोढुं त्वमर्हसि ॥ २७ ॥

အို မသေမပျက်သူ၊ ရွေးချယ်ထားသော ဆုတောင်းသီချင်းများဖြင့် ပူဇော်ခံရသော၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်သော ဥတ္တမရှ္လိုက ဘုရားသခင်က ဤအထူးကောင်းမြတ်သော ယာဉ်ကို ပို့ထားသည်။ သင်သည် ထိုယာဉ်ပေါ် တက်ရောက်ရန် အလွန်ထိုက်တန်သည်။

Verse 28

मैत्रेय उवाच निशम्य वैकुण्ठनियोज्यमुख्ययो- र्मधुच्युतं वाचमुरुक्रमप्रिय: । कृताभिषेक: कृतनित्यमङ्गलो मुनीन् प्रणम्याशिषमभ्यवादयत् ॥ २८ ॥

မૈထရေယာက ပြောသည်—ဘုရားသခင်၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးခံရသော ဓြုဝမဟာရာဇာသည် ဝைகုဏ္ဌရှိ အဓိက ပါရ္ရှဒများ၏ ချိုမြိန်သော စကားကို ကြားသော် ချက်ချင်း ပဝित्रရေချိုးကာ သင့်တော်သော အလှဆင်ပစ္စည်းများ ဝတ်ဆင်ပြီး နေ့စဉ် ဓမ္မကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်하였다။ ထို့နောက် အဲဒီနေရာရှိ မုနိများကို ဦးညွှတ်ကာ သူတို့၏ ကောင်းချီးကို လက်ခံ하였다။

Verse 29

परीत्याभ्यर्च्य धिष्ण्याग्र्यं पार्षदावभिवन्द्य च । इयेष तदधिष्ठातुं बिभ्रद्रूपं हिरण्मयम् ॥ २९ ॥

တက်မီ ဓြုဝမဟာရာဇာသည် ထိုအထူးကောင်းမြတ်သော ယာဉ်ကို ပူဇော်ကာ ပတ်လည် လှည့်လည်ပြီး ဗိဿနု၏ ပါရ္ရှဒများကိုလည်း ဦးညွှတ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူ၏ ကိုယ်ရောင်သည် ပျော်ဝင်သော ရွှေကဲ့သို့ တောက်ပလာ하였다။ ထို့ကြောင့် သူသည် အလွန်မြင့်မြတ်သော ယာဉ်ပေါ် တက်ရန် အပြည့်အဝ ပြင်ဆင်ပြီးဖြစ်သည်။

Verse 30

तदोत्तानपद: पुत्रो ददर्शान्तकमागतम् । मृत्योर्मूर्ध्नि पदं दत्त्वा आरुरोहाद्भुतं गृहम् ॥ ३० ॥

ထိုအခါ ဥတ္တာနပဒ၏သား ဒြုဝသည် မရဏကိုယ်တိုင် (အန္တက) လာရောက်နီးကပ်သည်ကို မြင်၏။ မရဏကို မလေးစားဘဲ ၎င်း၏ခေါင်းပေါ် ခြေတင်ကာ အိမ်တစ်လုံးအရွယ်ရှိသော ဒိဗ္ဗဗိမာန်သို့ တက်ရောက်လေ၏။

Verse 31

तदा दुन्दुभयो नेदुर्मृदङ्गपणवादय: । गन्धर्वमुख्या: प्रजगु: पेतु: कुसुमवृष्टय: ॥ ३१ ॥

ထိုအချိန်၌ ကောင်းကင်မှ ဒုန္ဒုဘိ၊ မৃদင်္ဂ၊ ပဏဝ တီးဝိုင်းသံများ မြည်ဟည်းလာ၏။ အဓိက ဂန္ဓဗ္ဗများ သီဆိုကြပြီး ဒေဝတားတို့သည် ဒြုဝ မဟာရာဇာအပေါ် မိုးသွန်းသကဲ့သို့ ပန်းများကို ကြဲချလေ၏။

Verse 32

स च स्वर्लोकमारोक्ष्यन् सुनीतिं जननीं ध्रुव: । अन्वस्मरदगं हित्वा दीनां यास्ये त्रिविष्टपम् ॥ ३२ ॥

ဒြုဝသည် ဒိဗ္ဗဗိမာန်ပေါ်တွင် ထိုင်ကာ ဆွရ္လောကသို့ ထွက်ခွာမည်အချိန်၌ ဆင်းရဲသော မိခင် စုနီတိကို သတိရလာ၏။ “ငါတစ်ယောက်တည်း ဝைகုဏ္ဌသို့ ဘယ်လိုသွားမလဲ၊ မိခင်ကို နောက်မှာထားခဲ့ရမလား” ဟု စဉ်းစား၏။

Verse 33

इति व्यवसितं तस्य व्यवसाय सुरोत्तमौ । दर्शयामासतुर्देवीं पुरो यानेन गच्छतीम् ॥ ३३ ॥

ဒြုဝ မဟာရာဇာ၏ စိတ်အတွင်းကို ဝைகုဏ္ဌလောက၏ မဟာပါရ္ဍသများ နန္ဒနှင့် စုနန္ဒတို့ နားလည်၍ မိခင် စုနီတိသည် အခြားဗိမာန်တစ်စီးဖြင့် ရှေ့သို့ သွားနေသည်ကို ပြသကြ၏။

Verse 34

तत्र तत्र प्रशंसद्‌भि: पथि वैमानिकै: सुरै: । अवकीर्यमाणो दद‍ृशे कुसुमै: क्रमशो ग्रहान् ॥ ३४ ॥

ဒြုဝ မဟာရာဇာသည် အာကာသလမ်းကြောင်းဖြင့် ဖြတ်သန်းစဉ် ဂြိုဟ်များကို တဖြည်းဖြည်း မြင်တွေ့၏။ လမ်းတစ်လျှောက် ဗိမာန်စီး ဒေဝတားတို့က ချီးမွမ်းကာ မိုးကဲ့သို့ ပန်းများကို ကြဲချကြ၏။

Verse 35

त्रिलोकीं देवयानेन सोऽतिव्रज्य मुनीनपि । परस्ताद्यद् ध्रुवगतिर्विष्णो: पदमथाभ्यगात् ॥ ३५ ॥

ဓရုဝ မဟာရာဇာသည် ဒေဝယာနဖြင့် တြိလောကနှင့် စပ္တရ္ရှိ မုနိတို့၏ လောကများကိုပါ ကျော်လွန်၍၊ ထို့ထက်လည်း အလွန်အဝေးတွင်ရှိသော ဗိෂ္ဏု၏ ပဒ—ဓရုဝဂတိ အနန္တနိတျ ဓာမကို ရောက်ရှိ하였다။

Verse 36

यद्भ्राजमानं स्वरुचैव सर्वतो लोकास्त्रयो ह्यनु विभ्राजन्त एते । यन्नाव्रजञ्जन्तुषु येऽननुग्रहा व्रजन्ति भद्राणि चरन्ति येऽनिशम् ॥ ३६ ॥

ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော ဝိုင်ကుంఠ လောကများ၏ အလင်းကြောင့်ပင် တြိလောကရှိ အလင်းရောင်များသည် ပြန်လှန်တောက်ပကြသည်။ သတ္တဝါတို့အပေါ် ကရုဏာမရှိသူတို့ မရောက်နိုင်ကြ; သတ္တဝါဟితအတွက် အမြဲကောင်းမှုလုပ်သူတို့သာ ရောက်နိုင်သည်။

Verse 37

शान्ता: समद‍ृश: शुद्धा: सर्वभूतानुरञ्जना: । यान्त्यञ्जसाच्युतपदमच्युतप्रियबान्धवा: ॥ ३७ ॥

ငြိမ်းချမ်း၍ မျှတမြင်ကွင်းရှိ၊ သန့်ရှင်းပကတိဖြစ်ကာ သတ္တဝါအားလုံးကို နှစ်သက်စေတတ်သူများ၊ အချျုတ၏ ဘက္တများနှင့်သာ မိတ်သဟာယပြုသူများ—သူတို့သာ အချျုတပဒကို လွယ်ကူစွာ ရောက်နိုင်သည်။

Verse 38

इत्युत्तानपद: पुत्रो ध्रुव: कृष्णपरायण: । अभूत्‍त्रयाणां लोकानां चूडामणिरिवामल: ॥ ३८ ॥

ဤသို့ ဥတ္တာနပာဒ မဟာရာဇာ၏ သားတော် ဓရုဝ မဟာရာဇာသည် ကృష్ణကို အပြည့်အဝ အားထားသူဖြစ်၍ တြိလောက၏ အမြင့်ဆုံးတွင် သန့်ရှင်းသော မုဒိတမဏိကဲ့သို့ ထင်ရှားလာ하였다။

Verse 39

गम्भीरवेगोऽनिमिषं ज्योतिषां चक्रमाहितम् । यस्मिन् भ्रमति कौरव्य मेढ्यामिव गवां गण: ॥ ३९ ॥

မૈထရေယ ရှင်က ဆက်ပြောသည်—ကူရုဝంశသား ဗိဒုရရေ၊ နွားထီးအုပ်က အလယ်တိုင်ကို ညာဘက်မှ ဝိုင်းလည်သကဲ့သို့၊ စကြဝဠာကောင်းကင်ရှိ အလင်းရောင်အရာဝတ္ထုများအားလုံးသည် အလွန်ပြင်းထန်သော အရှိန်နှင့် အမြဲမပြတ် ဓရုဝ မဟာရာဇာ၏ ဓာမကို ဝိုင်းလည်နေကြသည်။

Verse 40

महिमानं विलोक्यास्य नारदो भगवानृषि: । आतोद्यं वितुदञ्श्लोकान् सत्रेऽगायत्प्रचेतसाम् ॥ ४० ॥

ဓြုဝ မဟာရာဇာ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို မြင်ပြီးနောက် မဟာရိသိ နာရဒသည် ဝီဏာကို တီးခတ်ကာ ပရချေတားတို့၏ ယဇ္ဉမဏ္ဍပသို့ သွား၍ အလွန်ပီတိဖြင့် အောက်ပါ သုံးပုဒ်ကို သီဆို하였다။

Verse 41

नारद उवाच नूनं सुनीते: पतिदेवताया- स्तप:प्रभावस्य सुतस्य तां गतिम् । दृष्ट्वाभ्युपायानपि वेदवादिनो नैवाधिगन्तुं प्रभवन्ति किं नृपा: ॥ ४१ ॥

နာရဒက ပြောသည်—ခင်ပွန်းကို ဘုရားတော်ကဲ့သို့ ရိုသေသော စုနီတီ၏ သား ဓြုဝသည် တပဿ၏ အာနုဘော်နှင့် ဝိညာဉ်ရေး တိုးတက်မှုကြောင့် အလွန်မြင့်မြတ်သော အဆင့်ကို ရရှိ하였다။ ထိုအဆင့်ကို နည်းလမ်းများ သိနေသော်လည်း ဝేదဝါဒီတို့တောင် မရောက်နိုင်ကြ၊ သာမန်လူတို့ဆိုလျှင် မပြောလို။

Verse 42

य: पञ्चवर्षो गुरुदारवाक्शरै- र्भिन्नेन यातो हृदयेन दूयता । वनं मदादेशकरोऽजितं प्रभुं जिगाय तद्भक्तगुणै: पराजितम् ॥ ४२ ॥

ကြည့်ပါဦး၊ ဓြုဝ မဟာရာဇာသည် အသက်ငါးနှစ်သာရှိစဉ် စတီးမိခင်၏ ကြမ်းတမ်းသော စကားမြားများကြောင့် နှလုံးသားကွဲကြေ၍ ဒုက္ခဖြင့် တောသို့ သွားခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း တပဿကျင့်ကာ မအနိုင်ယူနိုင်သော အရှင်ကိုပင် ဘက္တ၏ ထူးခြားသော ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။

Verse 43

य: क्षत्रबन्धुर्भुवि तस्याधिरूढ- मन्वारुरुक्षेदपि वर्षपूगै: । प्रसाद्य वैकुण्ठमवाप तत्पदम् ॥ ४३ ॥ षट्पञ्चवर्षो यदहोभिरल्पै:

ကမ္ဘာပေါ်တွင် အမည်သာရှိသော ခ္ෂတ္တရိယ (kṣatrabandhu) တစ်ဦးသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ တပဿကျင့်သော်လည်း ထိုမြင့်မြတ်သော အဆင့်သို့ မတက်နိုင်။ သို့သော် ဓြုဝသည် ဝိုင်ကుంఠနာထကို ပျော်ရွှင်စေပြီး အသက်ငါးခြောက်နှစ်အရွယ်တွင်ပင် လအနည်းငယ် တပဿဖြင့် ထိုအဆင့်ကို ရရှိ하였다။

Verse 44

मैत्रेय उवाच एतत्तेऽभिहितं सर्वं यत्पृष्टोऽहमिह त्वया । ध्रुवस्योद्दामयशसश्‍चरितं सम्मतं सताम् ॥ ४४ ॥

မೈထရေယက ပြောသည်—ချစ်လှစွာသော ဝိဒုရ၊ ဓြုဝ မဟာရာဇာ၏ အလွန်ကြီးမြတ်သော ဂုဏ်သတင်းနှင့် သန့်ရှင်းသော အတ္ထုပ္ပတ္တိအကြောင်း သင်မေးမြန်းသမျှကို ငါသည် ဤနေရာတွင် အသေးစိတ် ရှင်းပြပြီးပြီ။ သာဓုများနှင့် ဘက္တများသည် ဓြုဝ မဟာရာဇာ၏ ကഥာများကို နားထောင်ခြင်းကို အလွန်နှစ်သက်ကြသည်။

Verse 45

धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं स्वस्त्ययनं महत् । स्वर्ग्यं ध्रौव्यं सौमनस्यं प्रशस्यमघमर्षणम् ॥ ४५ ॥

ဓရုဝ မဟာရာဇာ၏ သန့်ရှင်းသော ဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်ခြင်းသည် ကုသိုလ်ကြီး၍ စည်းစိမ်၊ ဂုဏ်သတင်းနှင့် အသက်ရှည်မှုကို ပေးသည်။ ထိုနားထောင်ခြင်းဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားနိုင်သကဲ့သို့ ဓရုဝလောကကိုလည်း ရနိုင်ပြီး၊ ဒေဝတာတို့လည်း ပျော်ရွှင်ကာ အပြစ်ကံ၏ အကျိုးကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။

Verse 46

श्रुत्वैतच्छ्रद्धयाभीक्ष्णमच्युतप्रियचेष्टितम् । भवेद्भक्तिर्भगवति यया स्यात्‍क्‍लेशसङ्‌क्षय: ॥ ४६ ॥

အချျုတ၏ နှစ်သက်ရာ ဓရုဝ မဟာရာဇာ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် မကြာခဏ နားထောင်ပြီး သူ၏ သန့်ရှင်းသော သဘောသဘာဝကို နားလည်ရန် ကြိုးစားသူသည် ဘဂဝန်အပေါ် သန့်ရှင်းသော ဘက္တိကို ရရှိသည်။ ထိုဘက္တိကြောင့် လောကီဒုက္ခကလေးရှ်များ လျော့နည်းပျောက်ကင်းသည်။

Verse 47

महत्त्वमिच्छतां तीर्थं श्रोतु: शीलादयो गुणा: । यत्र तेजस्तदिच्छूनां मानो यत्र मनस्विनाम् ॥ ४७ ॥

ဓရုဝ မဟာရာဇာ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်သူသည် သူကဲ့သို့ သီလစသည့် မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်သတ္တိများကို ရရှိသည်။ ကြီးမြတ်မှု၊ တန်ခိုးသြဇာ သို့မဟုတ် သက်ရောက်မှုကို လိုလားသူများအတွက် ဤသည်မှာ တီရ္ထကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသော လမ်းစဉ်ဖြစ်ပြီး၊ စဉ်းစားတတ်သူများက ဂုဏ်သိက္ခာကို လိုလားလျှင်လည်း ဤနည်းလမ်းသည် မှန်ကန်သည်။

Verse 48

प्रयत: कीर्तयेत्प्रात: समवाये द्विजन्मनाम् । सायं च पुण्यश्लोकस्य ध्रुवस्य चरितं महत् ॥ ४८ ॥

မဟာရသီ မૈထရေယက အကြံပြုသည်မှာ—ဗြာဟ္မဏများ သို့မဟုတ် အခြား ဒွိဇများ စုဝေးရာတွင် အထူးဂရုစိုက်၍ ကြိုးစားကာ မနက်နှင့် ညနေ—နှစ်ချိန်လုံး—ပုဏ္ဏရှ္လိုက ဓရုဝ မဟာရာဇာ၏ မဟာဇာတ်ကြောင်းကို ကီရ္တန ပြုရမည်။

Verse 49

पौर्णमास्यां सिनीवाल्यां द्वादश्यां श्रवणेऽथवा । दिनक्षये व्यतीपाते सङ्‌क्रमेऽर्कदिनेऽपि वा ॥ ४९ ॥ श्रावयेच्छ्रद्दधानानां तीर्थपादपदाश्रय: । नेच्छंस्तत्रात्मनात्मानं सन्तुष्ट इति सिध्यति ॥ ५० ॥

လပြည့်နေ့၊ လကွယ်နေ့(အမဝါသျာ)၊ ဧကာဒသီနောက်နေ့ ဒွာဒသီ၊ ရှရဝဏ နက္ခတ်ပေါ်ချိန်၊ တိထိအဆုံး၊ ဗျတီပာတ အခါ၊ သင်္ကရန္တိ၊ လကုန် သို့မဟုတ် တနင်္ဂနွေ—ဤအခါများတွင် ဘုရား၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို အားကိုးသော ဘက္တသည် ယုံကြည်သဒ္ဓါရှိသော နားထောင်သူများရှေ့တွင် ဓရုဝ မဟာရာဇာ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို အခကြေးငွေမယူဘဲ ဖတ်ကြား/ဟောကြားရမည်။ အလုပ်အကိုင်လို စိတ်မထားဘဲ ပြုလုပ်လျှင် ဖတ်သူနှင့် နားထောင်သူ နှစ်ဦးစလုံး စိတ်ကျေနပ်၍ ပြည့်စုံမှုကို ရရှိသည်။

Verse 50

पौर्णमास्यां सिनीवाल्यां द्वादश्यां श्रवणेऽथवा । दिनक्षये व्यतीपाते सङ्‌क्रमेऽर्कदिनेऽपि वा ॥ ४९ ॥ श्रावयेच्छ्रद्दधानानां तीर्थपादपदाश्रय: । नेच्छंस्तत्रात्मनात्मानं सन्तुष्ट इति सिध्यति ॥ ५० ॥

ဘုရားရှင်၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်ကို အပြည့်အဝ ခိုလှုံထားသူတို့သည် ဓြုဝ မဟာရာဇာ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို အခကြေးငွေ မမျှော်လင့်ဘဲ ယုံကြည်သူများအား ဖတ်ကြားနားဆင်စေသင့်သည်။ ပုဏ္ဏမီ သို့မဟုတ် အမဝါသီနေ့၊ ဧကာဒသီနောက် ဒွာဒသီနေ့၊ သြရဝဏ နက္ခတ်ပေါ်ချိန်၊ တိထိအဆုံး၊ ဗျတီပာတ အခါ၊ လအဆုံး သို့မဟုတ် တနင်္ဂနွေနေ့တို့တွင် သင့်လျော်သော ပရိသတ်ရှေ့၌ ဖတ်ကြားပါက ကောင်းသည်။ အလုပ်အကိုင်လို မရည်ရွယ်ဘဲ ဖတ်ကြားလျှင် ဖတ်သူနှင့် နားထောင်သူတို့ နှစ်ဖက်စလုံး ပြည့်စုံမှုကို ရရှိသည်။

Verse 51

ज्ञानमज्ञाततत्त्वाय यो दद्यात्सत्पथेऽमृतम् । कृपालोर्दीननाथस्य देवास्तस्यानुगृह्णते ॥ ५१ ॥

ဓြုဝ မဟာရာဇာ၏ ဇာတ်ကြောင်းသည် မသေမနေရခြင်းသို့ ရောက်ရန် အမြင့်မြတ်သော ဉာဏ်ပညာဖြစ်သည်။ အကြင်သူသည် ကရုဏာတရားဖြင့် အပြည့်အဝ သမ္မာတရားကို မသိသူများအား သမ္မာလမ်းသို့ ဦးတည်စေသော အမృతတူ ဉာဏ်ပညာကို ပေးကမ်းပြီး၊ ဆင်းရဲသော သတ္တဝါများ၏ သခင်-ကာကွယ်သူ ဖြစ်ရန် တာဝန်ယူလျှင်၊ ဒေဝတားတို့က အလိုအလျောက် စိတ်ကြည်နူးစွာ ကောင်းချီးပေးကြသည်။

Verse 52

इदं मया तेऽभिहितं कुरूद्वहध्रुवस्य विख्यातविशुद्धकर्मण: । हित्वार्भक: क्रीडनकानि मातु-र्गृहं च विष्णुं शरणं यो जगाम ॥ ५२ ॥

ကူရုဝంశ၏ ထူးမြတ်သူ ဝိဒုရာ၊ ဓြုဝ မဟာရာဇာ၏ ကမ္ဘာကျော်၍ အလွန်သန့်ရှင်းသော အလွန်လောကီမဟုတ်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ငါသည် သင်အား ပြောပြပြီးပြီ။ ကလေးဘဝကတည်းက သူသည် ကစားစရာများနှင့် ကစားပွဲများကို စွန့်လွှတ်၍ မိခင်အိမ်၏ အကာအကွယ်ကိုပါ ထားခဲ့ပြီး၊ အမြင့်ဆုံး ဘုရားပုဂ္ဂိုလ်တော် ဗိဿ္ဏုထံသို့ တည်ကြည်စွာ ခိုလှုံခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဝိဒုရာ၊ ငါသည် ဤဇာတ်ကြောင်းကို ဤနေရာတွင် အဆုံးသတ်မည်; အသေးစိတ်အားလုံးကို သင်အား ပြောပြီးပြီ။