Adhyaya 22
Ashtama SkandhaAdhyaya 2236 Verses

Adhyaya 22

Bali Mahārāja’s Surrender, Prahlāda’s Praise, and the Lord’s Mercy (Sutala and Future Indrahood)

ဝါမနယဇ္ဈာအဖြစ်အပျက်မှ ဆက်လက်၍၊ သုံးခြေလှမ်းအလှူပြီးနောက် ဗရုဏ၏ကြိုးများဖြင့် ဘလီမဟာရာဇာကို ချည်နှောင်ထားသည့်အခြေအနေမှ ဤအခန်းသည် အပြင်ပဋိပက္ခမှ အတွင်းစိတ်ဆုံးဖြတ်ချက်သို့ ပြောင်းလဲသည်။ “လှည့်စားခံရသကဲ့သို့” ဖြစ်သော်လည်း ဘလီသည် ဒါနဝရတကို ပြီးမြောက်စေရမည်ဟု တင်းမာစွာဆိုပြီး တတိယခြေလှမ်းကို မိမိခေါင်းပေါ်တင်စေပါဟု သခင်ကို တောင်းလျှောက်ကာ အရှက်အမဲထက် ဆုံးရှုံးမှု၊ နရက၊ ဒဏ်ခတ်မှုတို့ကို မကြောက်ဟု ကြေညာသည်။ သခင်၏တားဆီးခြင်းကို အဆုရများအတွက် လျှို့ဝှက်ကောင်းကျိုးဟု အဓိပ္ပါယ်ဖော်ကာ၊ နှိပ်စက်ခံရစဉ်တွင်ပင် ဘဂဝန်ထံ အားကိုးခဲ့သော ပရာဟ္လာဒ၏ စံနမူနာကို သတိရသည်။ ဘလီသည် ဘဂဝတ်-ဆေဝါကို တားဆီးသည့် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် မိသားစုအပေါ်ကပ်လှမ်းမှု၏ အကျိုးမဲ့မှုကို ဝမ်းနည်းပြောဆိုစဉ် ပရာဟ္လာဒ ရောက်လာ၍ သခင်ကို ပူဇော်ကာ စည်းစိမ်ပေးခြင်းနှင့် ဖယ်ရှားခြင်း နှစ်မျိုးလုံးသည် ဉာဏ်ပွင့်စေပါက တူညီစွာ လှပကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဝိန္ဓျာဝလီသည် မိမိပိုင်ဆိုင်မှုဟု ထင်မြင်ခြင်း၏ မမှန်ကန်မှုကို ဝေဖန်ပြီး ဘြဟ္မာသည် ဘလီကို လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် သခင်သည် ဘက္တိ၏ အဓိကသဘောတရားကို ဖော်ပြကာ မာနကြီးသူကို အထူးကရုဏာပြုရန် ပစ္စည်းဥစ္စာကို ဖယ်ရှားတတ်ကြောင်း၊ ရှုံးနိမ့်ခြင်းနှင့် ကျိန်စာကြားတွင်ပင် သစ္စာတည်မြဲသော ဘလီကို ချီးမွမ်းသည်။ သခင်သည် ဝိශ්ဝကರ್ಮာ တည်ဆောက်ပြီး သခင်က ကာကွယ်သော စုတလလောကကို ပေးအပ်ကာ၊ စာဝရဏီ မန္ဝန္တရတွင် အင်ဒြာဖြစ်မည်ဟု ကတိပေးပြီး ဘလီ၏ အစောင့်အရှောက်အဖြစ် အမြဲတမ်း တည်ရှိမည်ဟု မေတ္တာပြုသည်။ ထိုကြောင့် ယဇ္ဈာမြင်ကွင်းကို ကျော်လွန်၍ စုတလတွင် ဘလီ၏ တည်ငြိမ်သော အုပ်ချုပ်မှုနှင့် ကမ္ဘာစည်းကမ်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းသို့ ဇာတ်လမ်း ရွေ့လျားသည်။

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच एवं विप्रकृतो राजन् बलिर्भगवतासुर: । भिद्यमानोऽप्यभिन्नात्मा प्रत्याहाविक्लवं वच: ॥ १ ॥

သီရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက မိန့်ကြားသည်—အို မင်းကြီး၊ ဘဂဝန်သည် ဘလီ မဟာရာဇာအပေါ် အပြင်ပန်းအားဖြင့် ကစားသလို ပြုမူသော်လည်း ဘလီသည် ဆုံးဖြတ်ချက်၌ မလှုပ်မယှက် တည်ကြည်နေ၏။ မိမိကတိ မပြည့်စုံသေးဟု ထင်၍ မကြောက်မရွံ့ စကားဆို하였다။

Verse 2

श्रीबलिरुवाच यद्युत्तमश्लोक भवान् ममेरितं वचो व्यलीकं सुरवर्य मन्यते । करोम्यृतं तन्न भवेत् प्रलम्भनं पदं तृतीयं कुरु शीर्ष्णि मे निजम् ॥ २ ॥

ဘလီ မဟာရာဇာက ဆိုသည်—အို အုတ္တမရှ္လိုက၊ ဒေဝတားတို့ အလွန်အမင်း ပူဇော်အပ်သော प्रभု၊ ကျွန်ုပ်၏ ကတိကဝတ် မမှန်သွားသည်ဟု သင်ထင်ပါက၊ ကျွန်ုပ်က မဖြစ်မနေ မှန်ကန်အောင် ပြန်လည်ပြုလုပ်မည်။ ကျွန်ုပ်၏ သစ္စာက လှည့်စားမှု မဖြစ်စေရ; ထို့ကြောင့် သင်၏ တတိယ ကြာပန်းခြေရာကို ကျွန်ုပ်၏ ခေါင်းပေါ်၌ တင်ပေးပါ။

Verse 3

बिभेमि नाहं निरयात् पदच्युतो न पाशबन्धाद् व्यसनाद् दुरत्ययात् । नैवार्थकृच्छ्राद् भवतो विनिग्रहा- दसाधुवादाद् भृशमुद्विजे यथा ॥ ३ ॥

ကျွန်ုပ်သည် ပိုင်ဆိုင်မှုဆုံးရှုံးခြင်း၊ နరకသို့ကျခြင်း၊ အဆင့်အတန်းကျဆင်းခြင်း၊ ဝရုဏ၏ ကြိုးပတ်ဖြင့် ချုပ်နှောင်ခြင်း၊ မလွယ်ကူသော ဒုက္ခများ၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု သို့မဟုတ် သင်၏ အပြစ်ဒဏ်တို့ကို အလွန်မကြောက်ပါ။ အမှန်တကယ် ကျွန်ုပ်အလွန်ကြောက်သည်မှာ အပုပ်အနံ့သတင်းနှင့် အပြစ်တင်နিন্দာပင် ဖြစ်သည်။

Verse 4

पुंसां श्लाघ्यतमं मन्ये दण्डमर्हत्तमार्पितम् । यं न माता पिता भ्राता सुहृदश्चादिशन्ति हि ॥ ४ ॥

လူသားတို့အတွက် အလွန်ချီးမွမ်းထိုက်သော အပြစ်ဒဏ်ဟူသည် အလွန်အမင်း ပူဇော်ထိုက်သော प्रभုက ပေးသော အပြစ်ဒဏ်ပင် ဖြစ်သည်ဟု ကျွန်ုပ်ယူဆသည်။ မိခင်၊ ဖခင်၊ အစ်ကို သို့မဟုတ် မိတ်ဆွေတို့က ကောင်းကျိုးအတွက် အပြစ်ပေးသော်လည်း အောက်ခံကို ဤသို့ မပြုကြ; သို့သော် သင်ပေးသော အပြစ်ဒဏ်ကို ကျွန်ုပ် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု မြင်သည်။

Verse 5

त्वं नूनमसुराणां न: परोक्ष: परमो गुरु: । यो नोऽनेकमदान्धानां विभ्रंशं चक्षुरादिशत् ॥ ५ ॥

သင်သည် အမှန်တကယ် ကျွန်ုပ်တို့ အသူရတို့အတွက် အပြင်ပန်းမဟုတ်ဘဲ ပရိုက္ခအနေဖြင့် အမြင့်ဆုံး ဂုရုနှင့် အမြင့်ဆုံး အကျိုးပြုသူ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် မာနမျိုးစုံကြောင့် မျက်စိကန်းနေတတ်ကြသည်; ကျွန်ုပ်တို့ကို တားမြစ်၍ အဟင်္ကာကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြင့် မှန်ကန်သော လမ်းကို မြင်စေသော မျက်စိကို သင်ပေးတော်မူသည်။

Verse 6

यस्मिन् वैरानुबन्धेन व्यूढेन विबुधेतरा: । बहवो लेभिरे सिद्धिं यामु हैकान्तयोगिन: ॥ ६ ॥ तेनाहं निगृहीतोऽस्मि भवता भूरिकर्मणा । बद्धश्च वारुणै: पाशैर्नातिव्रीडे न च व्यथे ॥ ७ ॥

သင့်အပေါ် အမြဲတမ်း ရန်လိုစိတ်ဖြင့် ဆက်နွယ်နေသော်လည်း အဆုရများစွာသည် နောက်ဆုံးတွင် တစ်ပါးတည်းကိုသာ အာရုံပြုသော ယောဂီတို့ကဲ့သို့ စိဒ္ဓိကို ရရှိခဲ့ကြသည်။ အရှင်ဘုရား၊ အရှင်သည် လုပ်ရပ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်များစွာကို ပြည့်စုံစေတတ်သဖြင့်၊ အရှင်က ကျွန်ုပ်ကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် အပြစ်ပေးခဲ့သော်လည်း ဝရုဏ၏ ကြိုးပတ်ဖြင့် ချုပ်နှောင်ခံရခြင်းကို ကျွန်ုပ် မရှက်မကြောက်၊ မနာကျင်ပါ။

Verse 7

यस्मिन् वैरानुबन्धेन व्यूढेन विबुधेतरा: । बहवो लेभिरे सिद्धिं यामु हैकान्तयोगिन: ॥ ६ ॥ तेनाहं निगृहीतोऽस्मि भवता भूरिकर्मणा । बद्धश्च वारुणै: पाशैर्नातिव्रीडे न च व्यथे ॥ ७ ॥

ရန်လိုသူများဖြစ်သော ဒေတျများတောင် သင့်ကြောင့် စိဒ္ဓိရနိုင်သည့် အရှင်သည် လုပ်ရပ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်များစွာကို ပြည့်စုံစေတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် အရှင်၏ အမျိုးမျိုးသော အပြစ်ဒဏ်များကြောင့် ထိန်းချုပ်ခံရသော်လည်း ဝရုဏ၏ ပတ်ကြိုးဖြင့် ချုပ်နှောင်ခံရခြင်းကို ကျွန်ုပ် မရှက်မကြောက်၊ မနာကျင်ပါ။

Verse 8

पितामहो मे भवदीयसम्मत: प्रह्लाद आविष्कृतसाधुवाद: । भवद्विपक्षेण विचित्रवैशसं सम्प्रापितस्त्वं परम: स्वपित्रा ॥ ८ ॥

ကျွန်ုပ်၏ အဘိုး ပရဟ္လာဒ မဟာရာဇာသည် သင့်ဘက်တော်သားများအကြား အားလုံးက အသိအမှတ်ပြု၍ လေးစားကြပြီး သာဓုအဖြစ် နာမည်ကြီးသူဖြစ်သည်။ သင့်ကို ဆန့်ကျင်သော သူ၏ဖခင် ဟိရဏ္ယကశိပုက အမျိုးမျိုး ထူးဆန်းသည့် ညှဉ်းပန်းမှုများ ပြုခဲ့သော်လည်း၊ သူသည် သင့်၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်များကို အားကိုး၍ မလှုပ်မယှက် တည်ကြည်နေခဲ့သည်။

Verse 9

किमात्मनानेन जहाति योऽन्तत: किं रिक्थहारै: स्वजनाख्यदस्युभि: । किं जायया संसृतिहेतुभूतया मर्त्यस्य गेहै: किमिहायुषो व्यय: ॥ ९ ॥

နောက်ဆုံးမှာ ကိုယ့်ပိုင်ရှင်ကို အလိုအလျောက် စွန့်ခွာသွားမည့် ဤရုပ်ခန္ဓာက ဘာအကျိုးရှိသနည်း။ ‘ဆွေမျိုး’ ဟုခေါ်ကြသော်လည်း အမှန်တကယ်တော့ ဘုရားသခင်ကို ဆောင်ရွက်ရာတွင် အသုံးချနိုင်သော ငွေကြေးကို လုယူသည့် သူခိုးများကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါက သူတို့က ဘာအကျိုးရှိသနည်း။ သံသရာကို တိုးပွားစေသော မယားက ဘာအကျိုးရှိသနည်း။ အိမ်၊ မိသားစု စသည်တို့အပေါ် အလွန်အကျွံ တွယ်တာခြင်းသည် လူ့အသက်တာ၏ တန်ဖိုးကြီးသော အင်အားကိုသာ အလဟဿ ဖြုန်းတီးစေသည်။

Verse 10

इत्थं स निश्चित्य पितामहो महा- नगाधबोधो भवत: पादपद्मम् । ध्रुवं प्रपेदे ह्यकुतोभयं जनाद् भीत: स्वपक्षक्षपणस्य सत्तम ॥ १० ॥

ဤသို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် အကန့်အသတ်မရှိသော ဉာဏ်ရှိသည့် ကျွန်ုပ်၏ အဘိုး မဟာပုရုෂသည် သင့်၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်များကို မလှုပ်မယှက် အားကိုးရာအဖြစ် သေချာစွာ ခိုလှုံခဲ့သည်။ အို အမြတ်ဆုံးသူ၊ သူသည် ဤလောက၏ သာမန်လူများကိုတောင် ကြောက်ရွံ့ခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ သင့်က မိမိဘက်ကိုပင် ဖျက်ဆီးသွားသည်ကို မြင်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အကြောက်ကင်းသော အားကိုးရာအဖြစ် သင့်ခြေတော်များကိုသာ ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

Verse 11

अथाहमप्यात्मरिपोस्तवान्तिकं दैवेन नीत: प्रसभं त्याजितश्री: । इदं कृतान्तान्तिकवर्ति जीवितं ययाध्रुवं स्तब्धमतिर्न बुध्यते ॥ ११ ॥

အို မိမိအတွင်းရှိ ရန်သူကို အနိုင်ယူသော သခင်! ကံတရား၏ အမိန့်ကြောင့် ကျွန်ုပ်ကို အတင်းအကျပ် သင်၏ ပဒပဒ္မအနီးသို့ ခေါ်ဆောင်လာပြီး ကျွန်ုပ်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် စည်းစိမ်အားလုံးကို လုယူသွားသည်။ ခဏတာ စည်းစိမ်၏ မာယာကြောင့် မူးယစ်နေသူတို့သည် အချိန်တိုင်း သေမင်းနီးကပ်နေသော်လည်း ဤဘဝသည် မတည်မြဲကြောင်း မသိကြ။

Verse 12

श्रीशुक उवाच तस्येत्थं भाषमाणस्य प्रह्लादो भगवत्प्रिय: । आजगाम कुरुश्रेष्ठ राकापतिरिवोत्थित: ॥ १२ ॥

ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက မိန့်ကြားသည်—အို ကုရုတို့အနက် အမြတ်ဆုံး! ဘလီ မဟာရာဇာက ဤသို့ မိမိ၏ ကံကောင်းခြင်းကို ပြောဆိုနေစဉ်၊ ဘဂဝန်၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသော ဘက္တ ပရဟ္လာဒ မဟာရာဇာသည် ညအခါ လမင်းထွက်သကဲ့သို့ ထိုနေရာ၌ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 13

तमिन्द्रसेन: स्वपितामहं श्रिया विराजमानं नलिनायतेक्षणम् । प्रांशुं पिशङ्गाम्बरमञ्जनत्विषं प्रलम्बबाहुं शुभगर्षभमैक्षत ॥ १३ ॥

ထို့နောက် အင်ဒြစေန ဘလီ မဟာရာဇာသည် မိမိ၏ အဘိုး ပရဟ္လာဒ မဟာရာဇာကို မြင်သည်—ဂုဏ်သရေဖြင့် တောက်ပ၍ ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိသူ။ အရပ်ရှည် သပ်ရပ်လှပပြီး အဝါရောင် ဝတ်စုံ (ပီတాంబရ) ဝတ်ဆင်ကာ၊ အညိုမဲတောက်ပမှုသည် မျက်ကွင်းဆေးကဲ့သို့၊ လက်မောင်းရှည်၍ အားလုံးအတွက် ချစ်ခင်နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်သည်။

Verse 14

तस्मै बलिर्वारुणपाशयन्त्रित: समर्हणं नोपजहार पूर्ववत् । ननाम मूर्ध्नाश्रुविलोललोचन: सव्रीडनीचीनमुखो बभूव ह ॥ १४ ॥

ဝရုဏ၏ ကြိုးပတ်ဖြင့် ချည်နှောင်ထားသောကြောင့် ဘလီ မဟာရာဇာသည် ယခင်ကကဲ့သို့ ပရဟ္လာဒ မဟာရာဇာအား သင့်လျော်သော ဂုဏ်ပြုမှု မပြုနိုင်ခဲ့။ သူသည် ခေါင်းငုံ့၍သာ ဦးချကန်တော့ပြီး၊ မျက်လုံးများမှာ မျက်ရည်ဖြင့် တုန်လှုပ်ကာ၊ အရှက်ကြောင့် မျက်နှာကို အောက်သို့ ချထားခဲ့သည်။

Verse 15

स तत्र हासीनमुदीक्ष्य सत्पतिं हरिं सुनन्दाद्यनुगैरुपासितम् । उपेत्य भूमौ शिरसा महामना ननाम मूर्ध्ना पुलकाश्रुविक्लव: ॥ १५ ॥

မဟာပုဂ္ဂိုလ် ပရဟ္လာဒ မဟာရာဇာသည် စုနန္ဒ စသည့် နီးစပ်သော ပါရိသဒ်များက ဝန်းရံ၍ ပူဇော်နေသည့် အပြုံးဖြင့် ထိုင်နေသော ဟရီ ဘဂဝန်ကို မြင်သောအခါ၊ ပီတိမျက်ရည်ဖြင့် တုန်လှုပ်သွားသည်။ သူသည် နီးကပ်သွားကာ မြေပြင်ပေါ် လဲကျ၍ ခေါင်းဖြင့် ဦးချကန်တော့하였다။

Verse 16

श्रीप्रह्लाद उवाच त्वयैव दत्तं पदमैन्द्रमूर्जितं हृतं तदेवाद्य तथैव शोभनम् । मन्ये महानस्य कृतो ह्यनुग्रहो विभ्रंशितो यच्छ्रिय आत्ममोहनात् ॥ १६ ॥

ပရဟ္လာဒ မဟာရာဇာက မိန့်တော်မူသည်—အရှင်ဘုရား၊ ဤဘလီအား အင်ဒြာရာဇာ၏ အလွန်ကြီးမားသော ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် စည်းစိမ်ကို ပေးတော်မူသူလည်း သင်ပင်၊ ယနေ့ ထိုအားလုံးကို ပြန်လည်ယူဆောင်သွားသူလည်း သင်ပင် ဖြစ်သည်။ နှစ်မျိုးလုံး တူညီစွာ လှပသန့်ရှင်းသည်ဟု ကျွန်ုပ်ထင်သည်။ ထိုစည်းစိမ်က သူ့ကို မောဟအမှောင်ထဲသို့ ဆွဲချနေသဖြင့်၊ စည်းစိမ်ကို ဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် သင်သည် မဟာကရုဏာ ပြုတော်မူ၏။

Verse 17

यया हि विद्वानपि मुह्यते यत- स्तत् को विचष्टे गतिमात्मनो यथा । तस्मै नमस्ते जगदीश्वराय वै नारायणायाखिललोकसाक्षिणे ॥ १७ ॥

ရုပ်ဝတ္ထု စည်းစိမ်သည် အလွန်မောဟဖြစ်စေသဖြင့် ပညာရှိ၍ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သူတောင် ကိုယ်တိုင်သိမြင်ခြင်း၏ ပန်းတိုင်ကို မေ့လျော့တတ်သည်။ သို့သော် စကြဝဠာ၏ အရှင် နာရာယဏ၊ လောကအားလုံး၏ သက်သေတော်မူသော ဘုရားသည် မိမိအလိုတော်ဖြင့် အရာအားလုံးကို မြင်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုဘုရားသို့ ကျွန်ုပ် ဂါရဝပြု နမസ്കာရတင်ပါသည်။

Verse 18

श्रीशुक उवाच तस्यानुश‍ृण्वतो राजन् प्रह्लादस्य कृताञ्जले: । हिरण्यगर्भो भगवानुवाच मधुसूदनम् ॥ १८ ॥

ရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီက မိန့်တော်မူသည်—အို မင်းပါရိက္ခစ်၊ ပရဟ္လာဒ မဟာရာဇာသည် လက်အုပ်ချီ၍ အနီးတွင် ရပ်ကာ နားထောင်နေစဉ်၊ ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ ဘုရား ဘြဟ္မာသည် မဓုဆူဒန အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်ထံ စကားပြောရန် စတင်하였다။

Verse 19

बद्धं वीक्ष्य पतिं साध्वी तत्पत्नी भयविह्वला । प्राञ्जलि: प्रणतोपेन्द्रं बभाषेऽवाङ्‌मुखी नृप ॥ १९ ॥

အို မင်းကြီး၊ မိမိခင်ပွန်းကို ချည်နှောင်ထားသည်ကို မြင်သဖြင့် သစ္စာရှိသော ဇနီးသည် ကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်သွားသည်။ သူမသည် လက်အုပ်ချီ၍ ဥပೇಂದ್ರ ဝါမနဒေဝအား ဂါရဝပြုကာ မျက်နှာငုံ့၍ ဤသို့ ပြော하였다။

Verse 20

श्रीविन्ध्यावलिरुवाच क्रीडार्थमात्मन इदं त्रिजगत् कृतं ते स्वाम्यं तु तत्र कुधियोऽपर ईश कुर्यु: । कर्तु: प्रभोस्तव किमस्यत आवहन्ति त्यक्तह्रियस्त्वदवरोपितकर्तृवादा: ॥ २० ॥

သီရိမတီ ဝိန္ဓျာဝလီက မိန့်တော်မူသည်—အရှင်ဘုရား၊ သင်၏ လီလာအပျော်အပါးအတွက်ပင် ဤ သုံးလောကကို သင် ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ သို့သော် မိုက်မဲသောသူတို့သည် ပစ္စည်းအပျော်အပါးအတွက် ပိုင်ဆိုင်မှုကို အခိုင်အမာဆိုကြသည်။ အရှက်မရှိသော ဘုရားမယုံသူတို့သည် မိမိတို့ကို ‘လုပ်ဆောင်သူ’ ဟု မုသားကာရကာ ‘ကျွန်ုပ်တို့က ဒါနပေးနိုင်၊ ခံစားနိုင်’ ဟု ဂုဏ်ယူကြသည်။ သင်သည် လွတ်လပ်သော ဖန်ဆင်းရှင်၊ ထိန်းသိမ်းရှင်၊ ဖျက်သိမ်းရှင် ဖြစ်တော်မူရာ၊ ထိုသူတို့က သင့်အတွက် ဘာကောင်းကျိုးကို ယူဆောင်လာနိုင်မည်နည်း။

Verse 21

श्रीब्रह्मोवाच भूतभावन भूतेश देवदेव जगन्मय । मुञ्चैनं हृतसर्वस्वं नायमर्हति निग्रहम् ॥ २१ ॥

ဗြဟ္မာမဟာဘုရားက မိန့်တော်မူသည်—သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးပြုရှင်၊ သတ္တဝါတို့၏ အရှင်၊ ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၊ လောကတစ်လောကလုံးကို ပြည့်နှံ့တော်မူသော ဘုရားရှင်! သူ၏ အရာအားလုံးကို သင်ယူဆောင်ပြီးပြီ၊ ထိုဒဏ်သည် လုံလောက်ပါပြီ။ ယခု သူကို လွှတ်ပေးတော်မူပါ; ထပ်မံအပြစ်ပေးရန် မထိုက်တန်ပါ။

Verse 22

कृत्‍स्‍ना तेऽनेन दत्ता भूर्लोका: कर्मार्जिताश्च ये । निवेदितं च सर्वस्वमात्माविक्लवया धिया ॥ २२ ॥

သူသည် သင့်ထံသို့ မြေကြီးတစ်လုံးလုံး၊ ကုသိုလ်ကံဖြင့် ရရှိသော လောကများနှင့် မိမိ၏ စုစုပေါင်းပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးကို ဆက်ကပ်ပြီးပြီ။ မတုန်လှုပ်သော စိတ်ဉာဏ်ဖြင့် မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာတိုင်တိုင်ကိုပါ အပ်နှံဆက်ကပ်ခဲ့သည်။

Verse 23

यत्पादयोरशठधी: सलिलं प्रदाय दूर्वाङ्कुरैरपि विधाय सतीं सपर्याम् । अप्युत्तमां गतिमसौ भजते त्रिलोकीं दाश्वानविक्लवमना: कथमार्तिमृच्छेत् ॥ २३ ॥

လိမ်လည်မှုမရှိသော စိတ်ဖြင့် သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်၌ ရေတစ်စက်၊ ဒူရ္ဝာမြက်အပင်ငယ် သို့မဟုတ် ပန်းမုန့်တစ်ဖူးကိုပင် ဆက်ကပ်၍ သန့်ရှင်းသော ပူဇော်မှု ပြုသူသည် အမြင့်ဆုံးသော ဂတိကို ရရှိသည်။ ဤဘလီမဟာရာဇာသည်လည်း မလှည့်စားသော စိတ်ဖြင့် သုံးလောက၏ အရာအားလုံးကို ဆက်ကပ်ပြီးပြီ; ထို့ကြောင့် အကျဉ်းချုပ်ခြင်း၏ ဝေဒနာကို သူဘယ်လိုခံရမည်နည်း။

Verse 24

श्रीभगवानुवाच ब्रह्मन् यमनुगृह्णामि तद्विशो विधुनोम्यहम् । यन्मद: पुरुष: स्तब्धो लोकं मां चावमन्यते ॥ २४ ॥

ဘုရားရှင် မိန့်တော်မူသည်—ဗြဟ္မာရေ၊ ငါ အထူးကရုဏာပြုသောသူ၏ အိုင်ရှဝရျကို ငါ ပထမဦးစွာ ဖယ်ရှားတတ်သည်။ အကြောင်းမှာ ပစ္စည်းဓန၏ မူးယစ်မဒကြောင့် မိုက်မဲသူသည် မာန်တက်၍ သုံးလောကကိုလည်း ငါ့ကိုပါ အလေးမထားဘဲ အပြစ်တင်တတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 25

यदा कदाचिज्जीवात्मा संसरन् निजकर्मभि: । नानायोनिष्वनीशोऽयं पौरुषीं गतिमाव्रजेत् ॥ २५ ॥

ဇီဝအတ္မာသည် မိမိကံကြောင့် မျိုးစိတ်အမျိုးမျိုး၌ ထပ်ခါထပ်ခါ သံသရာအတွင်း လှည့်လည်ကာ အားမရှိသည့် အပေါ်မူတည်သူအဖြစ် ရှိနေသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ကံကောင်းခြင်းကြောင့် လူ့ဘဝကို ရရှိတတ်သည်။ လူ့ဘဝရရှိခြင်းသည် အလွန်ရှားပါးသည်။

Verse 26

जन्मकर्मवयोरूपविद्यैश्वर्यधनादिभि: । यद्यस्य न भवेत् स्तम्भस्तत्रायं मदनुग्रह: ॥ २६ ॥

လူတစ်ဦးသည် မြင့်မြတ်သော မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွား၍ ကောင်းမြတ်သော လုပ်ရပ်များရှိကာ ယೌဝန၊ အလှ၊ ပညာ၊ ဥစ္စာဓနတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော်လည်း မာန်မာနမရှိပါက၊ ထိုသူသည် အမြင့်ဆုံးဘုရား Bhagavān ၏ အထူးကရုဏာကို ရရှိသူဟု သိရသည်။

Verse 27

मानस्तम्भनिमित्तानां जन्मादीनां समन्तत: । सर्वश्रेय:प्रतीपानां हन्त मुह्येन्न मत्पर: ॥ २७ ॥

မြင့်မြတ်သော မျိုးရိုးမွေးဖွားခြင်းနှင့် အခြားသော ဂုဏ်သိက္ခာများသည် မာန်မာနကို ဖြစ်စေ၍ ဘက္တိတိုးတက်မှုကို တားဆီးနိုင်သော်လည်း၊ အမြင့်ဆုံးဘုရား Bhagavān ကိုသာ အားကိုးသော သန့်ရှင်းသော ဘက္တကို မည်သည့်အခါမျှ မလှုပ်ရှားစေနိုင်။

Verse 28

एष दानवदैत्यानामग्रणी: कीर्तिवर्धन: । अजैषीदजयां मायां सीदन्नपि न मुह्यति ॥ २८ ॥

ဘလီ မဟာရာဇာသည် ဒာနဝနှင့် ဒိုင်တျာတို့အတွင်း အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်လာသည်။ ပစ္စည်းဥစ္စာအာဏာအားလုံး ဆုံးရှုံးသော်လည်း အနိုင်မရလွယ်သော မာယာကို အနိုင်ယူပြီး ဘက္တိ၌ တည်ကြည်၍ မမောဟမိ။

Verse 29

क्षीणरिक्थश्‍च्युत: स्थानात् क्षिप्तो बद्धश्च शत्रुभि: । ज्ञातिभिश्च परित्यक्तो यातनामनुयापित: ॥ २९ ॥ गुरुणा भर्त्सित: शप्तो जहौ सत्यं न सुव्रत: । छलैरुक्तो मया धर्मो नायं त्यजति सत्यवाक् ॥ ३० ॥

ဥစ္စာဓန ဆုံးရှုံး၍ အနေအထားမှ ကျဆင်းကာ ရန်သူများက အနိုင်ယူ၍ ချည်နှောင်ဖမ်းဆီးပြီး၊ ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေများက ကဲ့ရဲ့စွန့်ပစ်ကာ ဒုက္ခယာတနာများ ခံစားရပြီး၊ ဆရာတော်က ဆူပူ၍ ကျိန်စာပေးသော်လည်း—သစ္စာကတိ၌ တည်ကြည်သော ဘလီ မဟာရာဇာသည် သစ္စာကို မစွန့်လွှတ်ခဲ့။ ငါသည် လှည့်ကွက်ဖြင့် ဓမ္မအကြောင်း ပြောခဲ့သော်လည်း၊ စကားတည်သူဖြစ်သော သူသည် ဓမ္မကို မစွန့်။

Verse 30

क्षीणरिक्थश्‍च्युत: स्थानात् क्षिप्तो बद्धश्च शत्रुभि: । ज्ञातिभिश्च परित्यक्तो यातनामनुयापित: ॥ २९ ॥ गुरुणा भर्त्सित: शप्तो जहौ सत्यं न सुव्रत: । छलैरुक्तो मया धर्मो नायं त्यजति सत्यवाक् ॥ ३० ॥

ဥစ္စာဓန ဆုံးရှုံး၍ အနေအထားမှ ကျဆင်းကာ ရန်သူများက အနိုင်ယူ၍ ချည်နှောင်ဖမ်းဆီးပြီး၊ ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေများက ကဲ့ရဲ့စွန့်ပစ်ကာ ဒုက္ခယာတနာများ ခံစားရပြီး၊ ဆရာတော်က ဆူပူ၍ ကျိန်စာပေးသော်လည်း—သစ္စာကတိ၌ တည်ကြည်သော ဘလီ မဟာရာဇာသည် သစ္စာကို မစွန့်လွှတ်ခဲ့။ ငါသည် လှည့်ကွက်ဖြင့် ဓမ္မအကြောင်း ပြောခဲ့သော်လည်း၊ စကားတည်သူဖြစ်သော သူသည် ဓမ္မကို မစွန့်။

Verse 31

एष मे प्रापित: स्थानं दुष्प्रापममरैरपि । सावर्णेरन्तरस्यायं भवितेन्द्रो मदाश्रय: ॥ ३१ ॥

ဘုရားရှင်က မိန့်တော်မူသည်—သူ၏ အလွန်ကြီးမားသော သည်းခံမှုကြောင့် နတ်တို့တောင် ရခဲသော အဆင့်ကို ငါပေးအပ်하였다။ စာဝර්ဏိ မနုကာလတွင် သူသည် ငါ့အာश्रಯဖြင့် အိန္ဒြာဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 32

तावत् सुतलमध्यास्तां विश्वकर्मविनिर्मितम् । यदाधयो व्याधयश्च क्लमस्तन्द्रा पराभव: । नोपसर्गा निवसतां सम्भवन्ति ममेक्षया ॥ ३२ ॥

ဘလီမဟာရာဇာသည် ကောင်းကင်ဘုရင်ရာထူးကို မရသေးသရွေ့ ငါ့အမိန့်ဖြင့် ဝိශ්ဝကರ್ಮာ တည်ဆောက်သော စုတလလောက၌ နေထိုင်စေ။ ငါ၏ အထူးကာကွယ်မှုကြောင့် ထိုနေရာတွင် စိတ်-ကိုယ်ဒုက္ခ၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု၊ မူးဝေမှု၊ ရှုံးနိမ့်မှုနှင့် အနှောင့်အယှက်များ မဖြစ်ပေါ်။

Verse 33

इन्द्रसेन महाराज याहि भो भद्रमस्तु ते । सुतलं स्वर्गिभि: प्रार्थ्यं ज्ञातिभि: परिवारित: ॥ ३३ ॥

အိန္ဒြစေန ဘလီမဟာရာဇာ၊ ယခု သွားလော့၊ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ နတ်တို့တောင် ဆန္ဒရှိသော စုတလလောက၌ မိတ်ဆွေ၊ ဆွေမျိုးများ ဝိုင်းရံလျက် ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်လော့။

Verse 34

न त्वामभिभविष्यन्ति लोकेशा: किमुतापरे । त्वच्छासनातिगान् दैत्यांश्चक्रं मे सूदयिष्यति ॥ ३४ ॥

စုတလလောက၌ သင်ကို လောကပာလများတောင် မအနိုင်ယူနိုင်၊ သာမန်လူများဆိုတာ မပြောလို။ သင်၏ အမိန့်ကို လွန်ကျူးသော အဆုရာများကို ငါ၏ စုဒർശနချက্ৰာက သတ်မည်။

Verse 35

रक्षिष्ये सर्वतोऽहं त्वां सानुगं सपरिच्छदम् । सदा सन्निहितं वीर तत्र मां द्रक्ष्यते भवान् ॥ ३५ ॥

သူရဲကောင်းရေ၊ သင်ကို သင်၏ အဖော်အပါးများနှင့် ပစ္စည်းပစ္စယများအပါအဝင် အရပ်ရပ်မှ ငါကာကွယ်မည်။ ငါသည် ထိုနေရာ၌ အမြဲတမ်း နီးကပ်စွာ ရှိနေမည်၊ သင်လည်း ငါကို အစဉ်မြင်တွေ့နိုင်မည်။

Verse 36

तत्र दानवदैत्यानां सङ्गात्ते भाव आसुर: । द‍ृष्ट्वा मदनुभावं वै सद्य: कुण्ठो विनङ्‌क्ष्यति ॥ ३६ ॥

အဲဒီမှာ သင်သည် ကျွန်ုပ်၏ အမြင့်ဆုံး အာနုဘော်ကို မြင်ရမည်; ဒါနဝနှင့် ဒೈတျတို့နှင့် ပေါင်းသင်းမှုကြောင့် ပေါ်လာသော အာသူရစိတ်နှင့် လောကီစိုးရိမ်ပူပန်မှုများသည် ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်မည်။

Frequently Asked Questions

Bali sees dāna as a sacred vrata that must be completed without duplicity. Since the Lord has already covered all worlds with two steps, Bali offers his own body as the remaining ‘space,’ requesting the third step on his head. This expresses śaraṇāgati and satya: preserving one’s word to Bhagavān is valued above life, wealth, or social standing.

The Lord explains that material opulence often produces pride, dullness, and defiance even toward divine authority. Therefore, He shows ‘special favor’ by removing possessions to dismantle false prestige and restore humility, making the heart fit for bhakti. Prahlāda echoes this: both granting and withdrawing opulence are beautiful when they rescue the soul from ignorance.

Prahlāda, Vindhyāvalī, and Brahmā each speak in Bali’s favor. Vindhyāvalī attacks the illusion of proprietorship; Brahmā argues Bali has already offered everything—including his body—without duplicity, and thus further punishment is unnecessary. Their defense frames Bali’s act as genuine surrender rather than mere political charity.

Sutala is a subterranean heavenly realm constructed by Viśvakarmā on the Lord’s order. It is uniquely protected by Bhagavān—free from common miseries and unconquerable by other planetary rulers. Theologically, it signifies that the devotee may lose external empire yet gain a superior, divinely guarded domain and the Lord’s direct companionship.

The Lord acknowledges that high birth, beauty, education, and wealth can obstruct bhakti by fueling false prestige; yet these opulences do not disturb a pure devotee. The chapter’s practical teaching is diagnostic: humility amid advantage indicates divine favor, while pride signals the need for corrective mercy.