Sutra 49
ताभ्यां पीडनैर्यथोक्तैश्च पीडितः सक्तो मुख्येषु परिहारोपहतः प्रकीर्णो मिथ्यासंहृतः सामन्ताटवीहृत इति कोशसङ्गवर्गः ॥ कZ_०८.४.४९ ॥
tābhyāṃ pīḍanair yathoktaiś ca pīḍitaḥ sakto mukhyeṣu parihāropahataḥ prakīrṇo mithyāsaṃhṛtaḥ sāmantāṭavīhṛta iti kośasaṅgavargaḥ.
ထိုအတွင်းပိုင်းနှင့် အပြင်ပိုင်း ဖိအားနှစ်မျိုးနှင့် အခြားဖော်ပြထားသည့် ဖိအားများကြောင့် ထိခိုက်ခံရသောအခါ ဘဏ္ဍာတိုက်သည် “ချိတ်ဆက်ပိတ်မိ/ထိခိုက်ပျက်စီး” သော အခြေအနေများအဖြစ် ဤသို့ဖြစ်လာသည်။ အရေးကြီးသောနေရာများတွင် ကပ်တင်နေခြင်း (ပိတ်ဆို့နေခြင်း)၊ လျှော့ပေါ့/ကင်းလွတ်ခွင့်များကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်း၊ ပြန့်ကျဲသွားခြင်း (မစုဆောင်းနိုင်ခြင်း)၊ မမှန်ကန်စွာ စုဆောင်းခြင်း (လိမ်လည်စာရင်းကိုင်ခြင်း) သို့မဟုတ် စာမန်တော်များနှင့် တောလုယက်သူများက ယူဆောင်သွားခြင်း။ ဤသည်မှာ ဘဏ္ဍာတိုက်ပျက်စီးချိတ်မိမှု (kośasaṅga) အမျိုးအစားခွဲခြားမှုဖြစ်သည်။
FAQs
Bottlenecks at key points, losses from remissions/exemptions, dispersed non-collection, fraudulent collection/accounting, and outright seizure by feudatories/forest raiders.
It links security and administration directly to fiscal performance: disorder and weak controls translate into predictable revenue pathologies.