Sutra 5

Devanagari script

ग्रामारण्योपजीविव्रजवणिक्पथानुपालनमुज्झितापसृतापकारिणां चार्पणमिति सान्त्वमाचरेत् ॥ कZ_०७.१६.०५ ॥

Transliteration

grāmāraṇyopajīvivrajavaṇikpathānupālanam ujjhitāpasṛtāpakāriṇāṃ cārpaṇam iti sāntvam ācaret

Translation

သူသည် သဘောတူညီညှိနှိုင်းခြင်းကို အောက်ပါအတိုင်း ကျင့်သုံးရမည်—ရွာများ၊ တောအခြေပြုအသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအုပ်စုများ၊ နွားထိန်းတဲစခန်းများ၊ ကုန်သည်များနှင့် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ထို့ပြင် စွန့်ပစ်ခံရသူ သို့မဟုတ် ထွက်ပြေးသွားသူ အပြစ်ကျူးလွန်သူများကို ပြန်လက်ခံခြင်း (ပြန်လည်ပေါင်းစည်းခွင့်ပေးခြင်း) တို့ဖြစ်သည်။

Word by Word

ग्राम-अरण्य-उपजीवि-व्रज-वणिक्-पथ-अनुपालनम्protection/guarding of villages, forests and their dependents, cattle-herds, merchants, and roads

उज्झित-अपसृत-अपकारिणाम्of those who have been expelled, who have fled, and who commit harm (malefactors)

चand

अर्पणम्handing over / surrender (of such offenders)

इतिthus

सान्त्वम्conciliation / persuasion (the ‘sāma’ policy)

आचरेत्should practice / should employ

Entities Mentioned

villages

forest-dependent communities

pastoral camps (vraja)

merchants

trade routes

offenders/defectors

FAQs

Why are merchants and routes explicitly included under sāma?

Protecting commerce signals benevolent governance, stabilizes revenue flows, and reduces incentives for banditry or rebellion.

What is the administrative meaning of 'arpana' of offenders?

A controlled return policy—conditional acceptance to reduce opposition manpower and restore order without continuous coercion.