शृङ्गिणा दंष्ट्रिणा वा हिंस्यमानममोक्षयतः स्वामिनः पूर्वः साहसदण्डः प्रतिक्रुष्टस्य द्विगुणः ॥ कZ_०४.१३.१८ ॥
śṛṅgiṇā daṃṣṭriṇā vā hiṃsyamānam amokṣayataḥ svāminaḥ pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ pratikruṣṭasya dviguṇaḥ
လူတစ်ဦးကို ချိုရှိသော သို့မဟုတ် အစွယ်ရှိသော တိရစ္ဆာန်က ထိခိုက်စေရာတွင် ပိုင်ရှင်က မလွှတ်/မကယ်တင်ပါက ပိုင်ရှင်သည် sāhasa ဒဏ်ကြေး ‘ပထမ’ (အနိမ့်ဆုံး) ကို ခံရမည်။ ထိခိုက်သူက အကူအညီတောင်း၍ အော်ဟစ်ခဲ့လျှင် ဒဏ်ကြေးကို နှစ်ဆ ချမှတ်သည်။
Ignoring an explicit distress signal increases culpability; the law treats omission after warning as aggravated negligence.
Animals are controlled through human responsibility; governance works by assigning accountable custodians.