Sutra 12
Devanagari script
काष्ठलोष्टपाषाणलोहदण्डरज्जुद्रव्याणामन्यतमेन दुःखमशोणितमुत्पादयतश्चतुर्विंशतिपणो दण्डः शोणितोत्पादने द्विगुणः अन्यत्र दुष्टशोणितात् ॥ कZ_०३.१९.१२ ॥
Transliteration
kāṣṭha-loṣṭa-pāṣāṇa-loha-daṇḍa-rajju-dravyāṇām anyatamena duḥkham aśoṇitam utpādayataś caturviṃśati-paṇo daṇḍaḥ śoṇitotpādane dviguṇaḥ anyatra duṣṭa-śoṇitāt
Translation
If, with any among wood, clod, stone, iron, staff, rope, or similar implements, one causes pain without drawing blood, the fine is 24 paṇas. If blood is drawn, the fine is doubled—except where the bleeding is from diseased/tainted blood.
Word by Word
काष्ठwood
काष्ठ:
TypeNoun
Rootकाष्ठ
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
लोष्टclod (lump of earth)
लोष्ट:
TypeNoun
Rootलोष्ट
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
पाषाणstone
पाषाण:
TypeNoun
Rootपाषाण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
लोहmetal/iron
लोह:
TypeNoun
Rootलोह
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
दण्डstick/rod
दण्ड:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
रज्जुrope
रज्जु:
TypeNoun
Rootरज्जु
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
द्रव्याणाम्of the objects/materials
द्रव्याणाम्:
TypeNoun
Rootद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन
अन्यतमेनby any one (of them)
अन्यतमेन:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्यतम
Formपुं/नपुंसक, तृतीया एकवचन (instrumental)
दुःखम्pain/suffering (hurt)
दुःखम्:
TypeNoun
Rootदुःख
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (कर्म)
अशोणितम्without blood (non-bleeding)
अशोणितम्:
TypeAdjective
Rootअ-शोणित
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; नञ्-समास/उपसर्ग-निषेध (not involving blood)
उत्पादयतःof (a person) causing/producing
उत्पादयतः:
TypeVerb (participle)
Rootउत् + √पद् (उत्पादयति)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; परस्मैपदी; षष्ठी एकवचन (genitive) — ‘of one who causes/produces’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
चतुर्विंशतिपणः(a fine of) twenty-four paṇas
चतुर्विंशतिपणः:
TypeNumeral + Noun (compound)
Rootचतुर्विंशति + पण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (दण्डः इत्यस्य विशेषणम्)
दण्डःthe penalty/fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (कर्तृ/विधेय)
शोणितोत्पादनेin (the case of) producing blood/bleeding
शोणितोत्पादने:
TypeNoun (compound)
Rootशोणित + उत्पादन
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (अधिकरण)
द्विगुणःdouble (in amount)
द्विगुणः:
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (दण्डः इत्यस्य विशेषणम्)
अन्यत्रexcept (in a different case)
अन्यत्र:
TypeAdverb
Rootअन्यत्र
Formदेश/विषय-निर्देशक अव्यय; ‘except/otherwise’
दुष्टशोणितात्from/than vitiated (impure) blood
दुष्टशोणितात्:
TypeNoun (compound)
Rootदुष्ट + शोणित
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन (अपादान/हेतु-निर्देश: ‘except from/than…’)
FAQs
To avoid over-penalizing when bleeding is not proportionate to force used (e.g., pre-existing condition), improving fairness and reducing disputes.