Sutra 26
Devanagari script
देशकालातिपातने वा परिहीणं सम्प्रदानकालिकेनार्घेण मूल्यमुदयं च दद्युः ॥ कZ_०३.१२.२६ ॥
Transliteration
deśakālātipātane vā parihīṇaṃ sampradānakālikenārgheṇa mūlyam udayaṃ ca dadyuḥ
Translation
သင့်လျော်သော နေရာ/အချိန်ကို ကျော်လွန်ခြင်း (ဥပမာ စျေးကွက်ကို နောက်ကျခြင်း သို့မဟုတ် လွဲချော်ခြင်း) ကြောင့် ကုန်ပစ္စည်းတန်ဖိုးလျော့နည်းသွားပါက၊ ကုန်ပစ္စည်းကို ပေးအပ်/စာရင်းရှင်းသင့်သည့် အချိန်တွင် ရှိနေသော စျေးနှုန်းအရ အရင်းတန်ဖိုးနှင့် အမြတ်ကို တွက်ချက်၍ ပေးချေရမည်။
Word by Word
देश-काल-अतिपातनेin the case of transgression/overstepping of place and time (limits)
देश-काल-अतिपातने:
TypeNoun
Rootअति√पत्
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी; समासपदम् (देश + काल + अतिपातन)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
परिहीणम्deficient, fallen short (in quantity/quality)
परिहीणम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootपरि√हा
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (सन्दर्भतः ‘वस्तु/द्रव्य’ का विशेषण)
सम्प्रदान-कालिकेनpertaining to the time of delivery/handing over
सम्प्रदान-कालिकेन:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootसम्+प्र√दा (सम्प्रदान)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया; समासपदम् (सम्प्रदान + कालिक)
अर्घेणby the price/rate
अर्घेण:
TypeNoun
Rootअर्घ
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया
मूल्यम्the price (to be paid)
मूल्यम्:
TypeNoun
Rootमूल्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
उदयम्the increase (increment/profit)
उदयम्:
TypeNoun
Rootउदय
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
दद्युःthey should give/pay
दद्युः:
TypeVerb
Root√दा
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/विधानार्थ); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
FAQs
By using the price at the due time of delivery/settlement as the valuation benchmark for principal and profit.