Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 6

परोक्षेणाधिकर्णग्रहणमवक्तव्यकरा वा तिरोहिताः सिध्येयुः ॥ कZ_०३.१.०६ ॥

parokṣeṇādhikarṇagrahaṇam avaktavyakarā vā tirohitāḥ sidhyeyuḥ

လျှို့ဝှက်စွာ ပြုလုပ်သော လုပ်ရပ်များ—ဥပမာ အများသိအောင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမရှိဘဲ တစ်ဦးကို ဖမ်းဆီး/အတင်းအကျပ် ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဖုံးကွယ်ထားသော/မတရားသော အခွန်အကောက်ယူမှုတို့ ပါဝင်သည့် ဆောင်ရွက်မှုများ—သည် ဖုံးကွယ်ခြင်းဖြင့်သာ «အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်သည်» ဟု သတ်မှတ်ရပြီး၊ ထို့ကြောင့် စီရင်ဆုံးဖြတ်ရာတွင် မူလတန်းအားဖြင့် သံသယရှိစရာ ဖြစ်သည်။

परोक्षेणindirectly; covertly; in secret
परोक्षेण:
TypeNoun (used adverbially)
Rootपरोक्ष
Formतृतीया-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगः), क्रियाविशेषणभावे ‘परोक्षेण’ = ‘परोक्षतया/गुप्तम्’
अधिकर्ण-ग्रहणम्the taking up/seizing of a case (matter)
अधिकर्ण-ग्रहणम्:
TypeNoun
Rootग्रह् (ग्रहण) / अधिकरण
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-एकवचनम्; समासः—‘अधिकर्ण’ (case/tribunal/matter) + ‘ग्रहण’ (seizure/attachment/taking)
अवक्तव्य-कराःunspeakable/unnamed ‘hands’ (secret operatives)
अवक्तव्य-कराः:
TypeNoun (adjectival compound)
Rootकर / अवक्तव्य
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-बहुवचनम्; ‘कर’ = कर/हस्त (agents/men, lit. hands) अथवा ‘कर’ = करः (tax) — अत्र बहुवचन-पुरुषवाचकप्रयोगः अधिक सम्भाव्यः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
तिरोहिताःconcealed; kept hidden
तिरोहिताः:
TypeVerb (past passive participle used adjectivally)
Rootतिरो-धा (तिरोहित)
Formकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गम्, प्रथमा-बहुवचनम्; अर्थः—‘अन्तर्हिताः/गुप्ताः’
सिध्येयुःshould succeed; should be accomplished
सिध्येयुः:
TypeVerb
Rootसिध्
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; भावः—‘सिद्धिं गच्छेयुः/सम्पद्येरन्’
L
litigants
O
officials collecting levies
C
courts/adhikaraṇa (tribunal context)

FAQs

If a matter was executed secretly—especially involving coercive ‘seizure’ or undisclosed levies—the court should presume heightened suspicion and scrutinize voluntariness and legality.