Adhyakshaprachara Adhyaya 35 Sutra 12 - Arthashastra | Burmese | Vedapath

Kautilya

Sutra 12

Devanagari script

परभूमिजातानां वारिस्थलपथोपयातानां सारफल्गुपुण्यानां कर्मसु च शुल्कवर्तन्यातिवाहिकगुल्मतरदेयभागभक्तपण्यागारप्रमाणं विद्युः ॥ कZ_०२.३५.१२ ॥

Transliteration

parabhūmijātānāṃ vāristhalapathopayātānāṃ sāraphalgupuṇyānāṃ karmasu ca śulkavartanyātivāhikagulmataradeyabhāgabhaktapaṇyāgārapramāṇaṃ vidyuḥ

Translation

နိုင်ငံပြင်ပမှ ထွက်ပေါ်လာပြီး ရေလမ်း၊ မြေလမ်း သို့မဟုတ် လမ်းကြီးဖြင့် ရောက်လာသော ကုန်ပစ္စည်းများအတွက် အရေးပါသောအရာနှင့် အရည်အသွေးနိမ့်သောအရာကိုလည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာတွင် သက်ဆိုင်သည့် စာရင်းဇယား/စံနှုန်းများ—အကောက်ခွန်၊ လမ်းခ/လမ်းကြေး၊ ဖယ်ရီ/ဖြတ်သန်းသယ်ယူခ၊ စစ်တပ်စခန်း(ဂါရစ်ဆန်) အခွန်၊ ဖြတ်ကူး/ဖို့ဒ်ကြေး၊ ခွဲဝေခံစားခွင့်(အချိုးအစား)၊ ရိက္ခာနှင့် ဂိုဒေါင်နှင့် ကုန်ပစ္စည်းတို့၏ စံတိုင်းတာချက်များ—ကို သိထားရမည်။

Word by Word

परभूमिजातानाम्of those born/produced in another territory

वारि-स्थल-पथ-उपयातानाम्of those arriving by water-route, land-route, or road-route

सार-फल्गु-पुण्यानाम्of (goods/persons) that are valuable, trifling, or meritorious/religious

कर्मसुin activities/transactions

चand

शुल्क-वर्तन्य-अतिवाहिक-गुल्म-तर-देय-भाग-भक्त-पण्य-आगार-प्रमाणम्the prescribed standard/measure for customs duty, road-toll, transport charge, garrison-levy, ferry-fee, other dues, share, rations, merchandise, and warehouse (assessment)

विद्युःthey should know/ascertain

Entities Mentioned

Vaidehaka agents

External merchants/goods (parabhūmija)

Customs administration (śulka)

Route administration (vartanī)

Transit/ferry administration (ativāhika)

Garrisons/posts (gulma)

Warehouses (paṇyāgāra)

FAQs

What administrative purpose is served by classifying goods as sāra vs phalgu?

It supports differential valuation for duties, detects misdeclaration, and improves revenue forecasting by linking tax rates and enforcement attention to quality/price bands.