Sutra 97

Devanagari script

शुद्धं शुद्धरक्तं पक्षरक्तं चाविकं खचितं वानचित्रं खण्डसंघात्यं तन्तुविच्छिन्नं च ॥ कZ_०२.११.९७ ॥

Transliteration

śuddhaṃ śuddharaktaṃ pakṣaraktaṃ cāvikaṃ khacitaṃ vānacitraṃ khaṇḍasaṃghātyaṃ tantuvicchinnaṃ ca

Translation

(သိုးမွေးအထည်) ကို အမျိုးအစားခွဲလျှင်— သန့်ရှင်း/မရောနှောသော၊ အနီရောင်ကို တစ်ပြေးညီ ဆိုးထားသော၊ အနီရောင်ကို အပိုင်းပိုင်း/အစင်းအစင်း ဆိုးထားသော သိုးမွေးအထည်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ပန်းထိုး/အတွင်းထည့်အလှဆင်ထားသော၊ တောပုံစံ/အရောင်စုံပြားသော၊ အထည်ပတ်ချ်များကို ဆက်စပ်ချုပ်ထားသော၊ နှင့် အမျှင်ကြိုးများ ပြတ်တောက် သို့မဟုတ် အားနည်းနေသော အမျိုးအစားများလည်း ရှိသည်။

Word by Word

• शुद्धम्: pure, clean
• Type: Adjective
• Root: शुध् (शुच्)
• Form: विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (वस्तुनि)

• शुद्ध-रक्तम्: pure-coloured / evenly dyed
• Type: Adjective
• Root: शुध् (शुच्) + रक्त
• Form: समासः (कर्मधारयः); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्

• पक्ष-रक्तम्: side-dyed / dyed on one side
• Type: Adjective
• Root: पक्ष + रक्त
• Form: समासः (षष्ठी/तत्पुरुषः—पक्षे रक्तम्); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• आविकम्: woollen (cloth)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अविका
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘अविकायाः’ इति तद्धितार्थः—ऊनसम्बद्धम्

• खचितम्: inlaid, set, ornamented
• Type: Participle (Verbal Adjective)
• Root: खच्
• Form: कृदन्तः; क्त-प्रत्ययान्तः; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः—‘खचित’ = जडित/आवेष्टित

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम्

• अनचित्रम्: unpatterned, plain
• Type: Adjective
• Root: न + चित्र
• Form: नञ्-समास/नकार-निषेधः; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्

• खण्ड-संघात्यम्: made by joining pieces; patchwork
• Type: Adjective
• Root: खण्ड + संघात्य
• Form: समासः (तत्पुरुषः); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘संघात्य’ = संघातेन कृतम्/संहतम् (patch-joined)

• तन्तु-विच्छिन्नम्: with threads broken; torn in the yarn
• Type: Adjective
• Root: तन्तु + विच्छिन्न (वि + छिद्)
• Form: समासः (तत्पुरुषः); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘विच्छिन्न’ = क्त-प्रत्ययान्तः (cut/broken)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

Entities Mentioned

• woollen-cloth producers (implied)
• state textile stores (implied)

More Details

FAQs

Why list both decorative types and defective types together?

For administrators, both affect valuation: ornamentation raises price; defects (broken threads, patch-joining) reduce grade and signal possible fraud.

What is the governance logic behind this taxonomy?

A standardized vocabulary lets the state specify what it is buying/selling and audit storekeepers and suppliers consistently.