
Chapter 264 — Dikpālādi-snāna (Bathing rites for the Dikpālas and associated deities)
အဂ္နိသည် ဝသိဋ္ဌအား အမျိုးမျိုးသုံးနိုင်သော သာန္တိဖြစ်စေသည့် စ္နာန (ရေချိုးပူဇော်) ကို သင်ကြားသည်။ မြစ်ကမ်း၊ ရေကန်၊ အိမ်၊ ဘုရားကျောင်း၊ တီရ္ထ စသည့် မင်္ဂလာနေရာများတွင် ပြုလုပ်ကာ ဝိෂ္ဏုနှင့် ဂြဟများကို အာဝါဟနာပြုသည်။ အခြေအနေအလိုက် အကျိုးရလဒ်ကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြပြီး ဖျားနာခြင်းနှင့် ဂြဟဒုက္ခ (အထူးသဖြင့် ဝိနာယက-ဂြဟ) သက်သာစေခြင်း၊ ကျောင်းသားများကို ထောက်ပံ့ခြင်း၊ အောင်ပွဲလိုသူများအတွက် အောင်မြင်မှုရစေခြင်း၊ မျိုးပွားရေးအပျက်အယွင်းများကို ကုသခြင်းတို့ ပါဝင်သည်—ကြာပန်းကန်တွင် ရေချိုး၍ ကိုယ်ဝန်ပျက်ခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်း၊ အရှိုကပင်အနီး ရေချိုး၍ မွေးကင်းစကလေး ဆက်တိုက်ဆုံးရှုံးမှုကို ဖြေရှင်းခြင်း။ ထို့နောက် လပြက္ခဒိန်ရွေးချယ်မှုအဖြစ် လသည် ရေဝတီ သို့မဟုတ် ပုရှျယ နက္ခတ်၌ ရှိသော ဝိုင်ရှ္ဏဝနေ့ကို ရွေးကာ ၇ ရက်ကြိုတင်သန့်စင်ခြင်း (ဥတ္စဒန) ကို ပြုလုပ်ရန် ဆိုသည်။ ဒြဗျဝိဓိတွင် အပင်ဆေးမှုန့်နှင့် အနံ့သာများ၊ ဗာလီမှုန့်နှင့် ပဉ္စဂဝျဖြင့် ဥဒ္ဝရ္တန၊ ကုမ္ဘထဲတွင် ဆေးပင်များစိမ့်ဝင်စေခြင်းတို့ကို အသေးစိတ်ညွှန်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တစ်လမ်းတစ်လျှောက်နှင့် အလယ်တန်းဦးတည်ချက်များတွင် စ္နာနမဏ္ဍလ တည်ဆောက်၍ ဟရ၊ အိန္ဒြနှင့် ဒိက္ပာလအစု (လက်နက်၊ ပရိဝါရနှင့်တကွ) ကို ရေးထိုးကာ ဝိෂ္ဏုနှင့် ဗြာဟ္မဏကို ပူဇော်ပြီး သတ်မှတ်အာဟုတိများ၊ ကလသနာမများနှင့် အာဝါဟနာသော ဒေဝအစုများဖြင့် ဟောမ ပြုလုပ်သည်။ အဆုံးတွင် အိန္ဒြ၏ အဘိသေကကြောင့် ဒိုင်တျများကို အောင်နိုင်ခဲ့သည့် ဥပမာဖြင့် စ္နာနကို စစ်ပွဲအစတွင်ပါ မင်္ဂလာအောင်မြင်မှုရစေသော ဓမ္မနည်းပညာအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे देवपूजावैश्वदेवबलिर्नाम त्रिषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुःषष्ठ्यधिअकद्विशततमो ऽध्यायः दिक्पालादिस्नानं अग्निर् उवाच सर्वार्थसाधनं स्नानं वक्ष्ये शान्तिकरं शृणु स्नापयेच्च सरित्तीरे ग्रहान् विष्णुं विचक्षणः
ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ “ဒေဝပူဇာ၊ Vaiśvadeva နှင့် Bali (ပူဇော်အလှူ)” ဟူသော အခန်း ၂၆၃ ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၂၆၄ “ဒိက္ပာလတို့နှင့် အခြားတို့အတွက် ရေချိုးပွဲ” စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်—“အရာအားလုံးကို ပြည့်စုံစေ၍ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ဖြစ်စေသော ရေချိုးနည်းကို ငါဆိုမည်၊ နားထောင်လော့။ ဉာဏ်ရှိသူသည် မြစ်ကမ်း၌ ရေချိုးကာ ဗိṣṇုနှင့် ဂြဟ (ဂြိုဟ်ဒေဝတား) တို့ကို အာဝါဟနာ ပြုရမည်။”
Verse 2
सौरभेया इति क , घ , छ , ञ च पुष्पराशय इति ज , ट च देवालये ज्वरार्त्यादौ विनायकग्रहार्दिते विद्यार्थिनो ह्रदे गेहे जयकामस्य तीर्थके
“Saurabheyā” ဟူသည်မှာ ka, gha, cha နှင့် ña စသည့် အသံများဖြင့် စတင်သော နာမအုပ်စုကို ဆိုလိုသည်။ “Puṣparāśaya” ဟူသည်မှာ ja နှင့် ṭa စသည့် အသံများဖြင့် စတင်သော နာမအုပ်စုကို ဆိုလိုသည်။ (ဤတို့ကို) ဘုရားကျောင်း၌၊ ဖျားနာခြင်းနှင့် အခြားဒုက္ခများတွင်၊ Vināyaka-graha ကြောင့် နှိပ်စက်ခံရသူအတွက်၊ ကျောင်းသားအတွက်၊ ရေကန်၌၊ အိမ်၌၊ အောင်မြင်မှု/အနိုင်ရလိုသူအတွက်၊ နှင့် tīrtha သန့်ရှင်းရာကူးတို့၌ အသုံးပြုရသည်။
Verse 3
पद्मिन्यां स्नापयेन्नारीं गर्भो यस्याः स्रवेत्तथा अशोकसन्निधौ स्नायाज्जातो यस्या विनश्यति
ကိုယ်ဝန်ပျက်လုနီးပါး (မီးဖွားမတိုင်မီ ပျက်စီးခြင်း) ဖြစ်နေသော မိန်းမကို ကြာကန်တွင် ရေချိုးစေသင့်သည်။ ထို့အတူ မွေးကင်းစကလေးများ မကြာခဏ သေဆုံးတတ်သော မိန်းမသည် အသောကပင် (Aśoka) အနီးတွင် ရေချိုးသင့်သည်။
Verse 4
पुष्पार्थिनाञ्च पुष्पाढ्ये पुत्रार्थिनाञ्च सागरे गृहसौभाग्यकामानां सर्वेषां विष्णुसन्निधौ
ပန်းကိုလိုလားသူတို့သည် ပန်းပေါများသောနေရာသို့ သွားရမည်။ သားကိုလိုလားသူတို့သည် ပင်လယ်သို့ သွားရမည်။ အိမ်ထောင်ရေးကံကောင်းခြင်းနှင့် အိမ်တွင်းစည်းစိမ်ကိုလိုလားသူတို့—အမှန်တကယ်အားဖြင့် အားလုံး—သည် ဗိဿဏု (Viṣṇu) ၏ အနီးကပ်တော်မူရာ၌ ပြည့်စုံခြင်းကို ရကြသည်။
Verse 5
वैष्णवे रेवतीपुष्ये सर्वेषां स्नानमुत्तमं स्नानकामस्य सप्ताहम्पूर्वमुत्सादनं स्मृतं
ဝိုင်ရှ္ဏဝနေ့—လသည် ရေဝတီ သို့မဟုတ် ပုရှျာ နက္ခတ်၌ ရှိသောအခါ—ရေချိုးခြင်းသည် လူအားလုံးအတွက် အကောင်းဆုံးဟု ကြေညာထားသည်။ ရေချိုးပူဇော်လိုသူအတွက်တော့ အရင်ကတည်းက ခုနှစ်ရက်တိုင်တိုင် အဆီလိမ်း၍ ကိုယ်ခန္ဓာသန့်စင်ခြင်း (utsādana) ကို ပြုလုပ်ရမည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 6
पुनर् नवां रोचनाञ्च शताङ्गं गुरुणी त्वचं मधूकं रजनी द्वे च तगरन्नागकेशरम्
ထို့ပြင် punarnavā, rocanā, śatāṅga, guruṇī ၏ အခေါက်, madhūka, rajanī နှစ်မျိုး (နနွင်းမျိုးများ), tagara နှင့် nāgakeśara တို့ကိုလည်း ထည့်ရမည်။
Verse 7
अम्बरीञ्चैव मञ्जिष्ठां मांसीयासकमर्दनैः प्रियङ्गुसर्षपं कुष्ठम्बलाम्ब्राह्मीञ्च कुङ्कुमं
ထို့ပြင် amberī, mañjiṣṭhā, māṃsī, yāsaka နှင့် mardana တို့ကိုယူပါ။ ထို့အပြင် priyaṅgu, မုန်ညင်းစေ့, kuṣṭha, balā, brāhmī နှင့် saffron (kuṅkuma) တို့ကိုလည်း ထည့်ပါ။
Verse 8
पञ्चगव्यं शक्तुमिश्रं उद्वर्त्य स्नानमाचरेत् मण्डले कर्णिकायाञ्च विष्णुं ब्राह्मणमर्चयेत्
ပဉ္စဂဝျ (နွားမှရသော အရာငါးမျိုး) ကို မီးကင်ထားသော ဘာလီမှုန့်နှင့် ရောစပ်၍ ကိုယ်ခန္ဓာကို လိမ်းနှိပ်ကာ သန့်စင်ရေချိုး (snāna) ပြုရမည်။ ထို့နောက် မဏ္ဍလအတွင်း အထူးသဖြင့် ကဏ္ဏိကာ (အလယ်ဗဟို) တွင် ဗိဿဏုကို ပူဇော်၍ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးကိုလည်း ဂုဏ်ပြုရမည်။
Verse 9
दक्षे वामे हरं पूर्वं पत्रे पूर्वादिके क्रमात् लिखेदिन्द्रादिकान्देवान् सायुधान् सहबान्धवान्
ညာဘက်နှင့် ဘယ်ဘက်တွင် အရင်ဆုံး ဟရ (ရှီဝ) ကို ရေးမှတ်ရမည်။ ထို့နောက် ကြာပန်းအရွက်များပေါ်တွင် အရှေ့ဦးတည်ရာမှ စ၍ အင်ဒြာစသော ဒေဝတားတို့ကို အစဉ်လိုက် ရေးဆွဲကာ လက်နက်များနှင့် အတူ အဖော်အပါ/အနီးကပ်အစုအဖွဲ့တို့ပါ ထည့်ဖော်ပြရမည်။
Verse 10
स्नानमण्डलकान् दिक्षु कुर्याच्चैव विदिक्षु च विष्णुब्रह्मेशशक्रादींस्तदस्त्राण्यर्च्य होमयेत्
အဓိကဦးတည်ရာများနှင့် အလယ်ဦးတည်ရာများတွင်လည်း snāna-maṇḍala (ရေချိုးမဏ္ဍလ) များကို တည်ဆောက်ရမည်။ ထို့နောက် ဗိဿဏု၊ ဘြဟ္မာ၊ ဣဿ (ရှီဝ)၊ သက္ကရ (အင်ဒြာ) စသော အခြားဒေဝတားများကို ၎င်းတို့၏ အစတြ (လက်နက်မန်တရ) များနှင့်အတူ ပူဇော်ကာ နောက်ဆုံး မီးထဲသို့ ဟိုးမ (homa) အဖြစ် ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 11
एकैकस्य त्वष्टशतं समिधस्तु तिलान् धृतं भद्रः सुभद्रः सिद्धार्थः कलसाः पुष्टिवर्धनाः
တစ်ခုချင်းစီအတွက် မီးထိုးသစ်တံ (samidh) ကို ရှစ်ရာ ထားရမည်။ နှမ်းစေ့နှင့် ဂျီ (ghee) ကို ပူဇော်ရမည်။ ကလသ (kalaśa) အိုးများကို ဘဒ္ဒရ၊ သုဘဒ္ဒရ၊ စိဒ္ဓာရ္ထ ဟူ၍ အမည်ပေး/စီစဉ်ကာ အာဟာရနှင့် စည်းစိမ်တိုးပွားစေသည်။
Verse 12
अमोघश्चित्रभानुश् च पर्जन्यो ऽथ सुदर्शनः स्थापयेत्तु वटानेनान् साश्विरुद्रमरुद्गणान्
အမောဃ၊ စိတ္တရဘ္ဟာနု၊ ပရ္ဇည၊ ထို့နောက် သုဒර්ရှန—ဤဒေဝတားတို့ကို ဤ vaṭa စီစဉ်ပုံအတိုင်း တည်ထောင်ရမည်။ ထို့ပြင် အရှွင်နှစ်ပါး၊ ရုဒြ၊ နှင့် မရုတ်အစုအဖွဲ့များကိုလည်း အတူတကွ တည်ထောင်ရမည်။
Verse 13
सहवाहनानिति घ , ज च विश्वे देवस् तथा दैत्या वसवो मुनयस् तथा आवेशयन्तु सुप्रीतास् तथान्या अपि देवताः
«ယာဉ်တော်များနှင့်အတူ ဖိတ်ခေါ်ပါ» ဟူသည်မှာ ‘gha’ နှင့် ‘ja’ မန္တရားတို့၏ စည်းကမ်းဖြစ်သည်။ ဝိශ්ဝေဒေဝများ၊ ဒိုင်တျများ၊ ဝသုများနှင့် မုနိများသည် စိတ်ပျော်ရွှင်ကျေနပ်စွာ ဤပူဇော်ပွဲ/မဏ္ဍလသို့ ဝင်ရောက်စေကြပါစေ၊ အခြားဒေဝတာများလည်း ထိုနည်းတူ ဝင်ရောက်စေကြပါစေ။
Verse 14
ओषधीर् निक्षिपेत् कुम्भे जयन्तीं विजयां जयां शतावरीं शतपुष्पां विष्णुक्रान्तापराजिताम्
ကုံဘ (အိုး) ထဲသို့ ဆေးဖက်ဝင် အပင်များကို ထည့်ရမည်—ဇယန္တီ၊ ဝိဇယာ၊ ဇယာ၊ သတாவရီ၊ သတပုෂ္ပာ၊ နှင့် ဝိષ્ણုကရန္တာ (အပရာဇိတာ ဟုလည်း ခေါ်သည်)။
Verse 15
ज्योतिष्मतीमतिबलाञ्चन्दनोशीरकेशरं कस्तूरिकाञ्च कर्पूरं बालकं पत्रकं त्वचं
စာရင်းပါ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ်—ဂျျိုတိရှ္မတီ၊ အတိဗလာ၊ စန္ဒန (စန္ဒကူး)၊ ဥရှီရ (ဗက်တီဗာ)၊ ကေရှရ (ဇာဖရန်)၊ ကஸ္တူရိကာ (မတ်စ်)၊ ကർပူရ (ကမ်ဖာ)၊ ဘာလက၊ ပတ္ရက (အရွက်အနံ့) နှင့် တွဗချ (အခေါက်) ကို ယူရမည်။
Verse 16
जातीफलं लवङ्गञ्च मृत्तिकां पञ्चगव्यकं भद्रपीठे स्थितं साध्यं स्नापयेयुर्द्विजा बलात्
နတ်မက် (ဇာတီဖလ)၊ လဝင်္ဂ (ကလိုဗ်)၊ မြတ္တိကာ (မြေ) နှင့် ပဉ္စဂဝျ (နွားထွက်ငါးမျိုး) ဖြင့်၊ မင်္ဂလာပီဋ္ဌ (bhadrapīṭha) ပေါ်တွင် တင်ထားသော sādhya ကို ဗြာဟ္မဏများသည် အခိုင်အမာ အားထုတ်၍ အဘိသေက (ရေချိုးပူဇော်) ပြုလုပ်စေကြရမည်။
Verse 17
राजाभिषेकमन्त्रोक्तदेवानां होमकाः पृथक् पूर्णाहुतिन्ततो दत्वा गुरवे दक्षिणां ददेत्
ရာဇအဘိသေက မန္တရားများတွင် ဖော်ပြထားသော ဒေဝတားတို့အား ဟောမ (မီးပူဇော်) ကို သီးခြားစီ ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ပူර්ဏာဟုတိ (နောက်ဆုံး အာဟုတိ) ကို ပူဇော်ပြီးလျှင် ဂုရု (ပူဇော်အုပ်ထိန်းဆရာ) ထံသို့ ဒက္ခိဏာ (ပူဇော်ခ) ကို ပေးရမည်။
Verse 18
इन्द्रो ऽभिषिक्तो गुरुणा पुरा दैत्यान् जघान ह दिक्पालस्नानङ्कथितं संग्रामादौ जयादिकं
အင်ဒြာသည် ဆရာကြီး၏ အဘိသိက္ခာ (အနံ့တင်) ကို ခံယူပြီးနောက် ရှေးက ဒိုင်တျယာတို့ကို သတ်နှိမ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒိက္ပါလ (အရပ်စောင့်) ရေချိုးပူဇော်ပွဲကို သင်ကြားထားပြီး စစ်ပွဲအစတွင် အောင်မြင်မှုနှင့် မင်္ဂလာရလဒ်များကို ပေးသည်။
It is presented as sarvārtha-sādhana and śānti-kara: a bath that accomplishes aims (health, prosperity, victory) while pacifying disturbances, especially those linked to grahas and directional forces.
The chapter states that bathing is best for everyone on a Vaiṣṇava day when the Moon is in Revatī or Puṣya.
It combines Vishnu-centered worship (including honoring a brahmana) with precise mandala construction, directional deity inscription, specified offerings, kalasha arrangements, and homa—showing Agneya Vidya as both bhakti-aligned and shastrically engineered.
For miscarriage: bathing in a lotus-pond; for repeated newborn loss: bathing near an Ashoka tree—each tying place-specific sanctity to desired outcomes.
Indra’s consecration by his guru and subsequent victory over Daityas serves as a precedent (itihasa-style proof) that abhiṣeka/snana rites empower success, especially for victory at the start of battle.