Adhyaya 245

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे आयुधलक्षणादिर्नाम चतुश् चत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः रत्नपरीक्षा अग्निर् उवाच रत्नानां लक्षणं वक्ष्ये रत्नं धार्यमिदं नृपैः वज्रं मरकतं रत्नं पद्मरागञ्च मौक्तिकं

ဤသို့ အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ «လက်နက်လက္ခဏာနှင့် ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများ» ဟူသော အခန်း ၂၄၄ ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၂၄၅ «ရတနာစိစစ်ခြင်း» စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်— «မင်းတို့ ဝတ်ဆင်သင့်သော ရတနာတို့၏ လက္ခဏာကို ငါဆိုမည်။ ဒိုင်မဏ် (vajra)၊ မြရကတ် (emerald)၊ ပဒ္မရာဂ (ruby) နှင့် မောက်တိက (ပုလဲ)»။

Verse 2

इन्द्रनीलं महानीलं वैदूर्यं गन्धशस्यकं चन्द्रकान्तं सूर्यकान्तं स्फटिकं पुलकं तथा

ဣန္ဒြနီလ (sapphire)၊ မဟာနီလ (နီလအပြာနက်)၊ ဝိုင်ဒူရျ (cat’s-eye)၊ ဂန္ဓသရှ္ယက (မြက်ရောင်နှင့် အနံ့ရှိသော ကျောက်)၊ စန္ဒြကာန္တ (moonstone)၊ စူရျကာန္တ (sunstone)၊ စဖဋိက (rock-crystal) နှင့် ပုလက (အကွက်အပြောက်/ကြမ်းတမ်းသဏ္ဌာန်ရှိသော ကျောက်) ဟူ၍ စာရင်းပြုထားသည်။

Verse 3

कर्केतनं पुष्परागं तथा ज्योतीरसं द्विज स्पटिकं राजपट्टञ्च तथा राजमयं शुभं

အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ— ကရ္ကေတန (အနီရောင် ရတနာ)၊ ပုရှ္ပရာဂ (topaz) နှင့် ဂျျောတီရသ တို့လည်းရှိ၏။ ထို့ပြင် စဖဋိက (crystal)၊ ရာဇပဋ္ဌ နှင့် မင်္ဂလာရှိသော ရာဇမယ တို့လည်း ပါဝင်သည်။

Verse 4

सौगन्धिकं तथा गञ्जं शङ्खब्रह्ममयं तथा गोमेदं रुधिराक्षञ्च तथा भल्लातकं द्विज

«ထို့ပြင် စောဂန္ဓိက နှင့် ဂဉ္ဇ ကိုလည်း စဉ်းစားရမည်။ ထို့အတူ သင်္ခ (conch) မှ ဖြစ်သော အရာများနှင့် ‘ဗြဟ္မမယ’ ဟု ခေါ်သော ပစ္စည်းများလည်း ရှိ၏။ ထို့ပြင် ဂိုမေဒ (hessonite)၊ ရုဓိရာက္ခ (အနီစေ့ပုတီး) နှင့် ဘ္ဟလ္လာတက (marking-nut) တို့လည်း ပါဝင်သည်၊ အို ဒွိဇ»။

Verse 5

धूलीं मरकतञ्चैव तुथकं सीसमेव च पीलुं प्रवालकञ्चैव गिरिवज्रं द्विजोत्तम

အို ဒွိဇောတ္တမ (နှစ်ကြိမ်မွေးတို့အနက် အမြတ်) ရေ— ဖုန်မှုန့် (အမှုန့်သေး)၊ မြရကတ် (emerald)၊ တုထက (blue vitriol)၊ စီသ (lead)၊ ပီလု၊ ပရဝါလ (coral) နှင့် ဂိရိဝဇ္ရ (တောင်ပေဇ္ရဟု ခေါ်သော ခဲသတ္တုတစ်မျိုး) တို့ကိုလည်း သိမှတ်ရမည်။

Verse 6

भुजङ्गममणिञ्चैव तथा वज्रमणिं शुभं टिट्टिभञ्च तथा पिण्डं भ्रामरञ्च तथोत्पलं

ထို့အပြင် «မြွေမဏိ» နှင့် မင်္ဂလာရှိသော «ဝဇ္ရမဏိ» ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် Ṭiṭṭibha၊ Piṇḍa၊ Bhrāmara နှင့် Utpala ဟူသော မဏိ/အမူလက်များလည်း ရှိသည်။

Verse 7

सुवर्णप्रतिबद्धानि रत्नानि श्रीजयादिके अन्तःप्रभत्वं वैमल्यं सुसंस्थानत्वमेव च

ရွှေဖြင့်တပ်ဆင်ထားသော မဏိများ—ဥပမာ Śrī၊ Jaya နှင့် ဆက်စပ်အမျိုးအစားများ—တွင် အတွင်းရောင်တောက်ပမှု၊ အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းမှု (အမဲစက်မရှိခြင်း) နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်အချိုးအစားကောင်းမွန်မှု ရှိရမည်။

Verse 8

सुधार्या नैव धार्यास्तु निष्प्रभा मलिनास् तथा खण्डाः सशर्करा ये च प्रशस्तं वज्रधरणम्

ပြုပြင်လို့သာရနိုင်သော စိန်ကို မဝတ်သင့်။ ထို့အတူ အလင်းမတောက်သော၊ မသန့်ရှင်းသော၊ ကွဲအက်သော၊ သဲမှုန်ပါသော စိန်များလည်း မဝတ်သင့်။ ချို့ယွင်းချက်ကင်းသော စိန်တစ်လုံးတည်းကို ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ချီးမွမ်းအပ်သည်။

Verse 9

अम्भस्तरति यद्वज्रमभेद्यं विमलं च यत् षट्कोणं शक्रचापाभं लघु चार्कनिभं शुभम्

ထို (သန့်ရှင်းသော) အရာကို «ဝဇ္ရ» ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းသည် «ရေကိုကူးဖြတ်နိုင်သည်» ဟူ၍ ဆိုကြပြီး မဖောက်မပြဲနိုင်သော၊ သန့်စင်သော အရာဖြစ်သည်။ ခြောက်ထောင့်ပုံရှိ၍ အိန္ဒြ၏ မြားတံ (မိုးကောင်းကင်ရောင်စဉ်) ကဲ့သို့ ထင်ရှားကာ ပေါ့ပါး၍ နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသဖြင့် မင်္ဂလာဖြစ်သည်။

Verse 10

शुकपक्षनिभः स्निग्धः कान्तिमान्विमलस् तथा स्वर्णचूर्णनिभैः सूक्ष्मैर् मरकतश् च विन्दुभिः

၎င်းသည် ကြက်တူရွေးတောင်ပံကဲ့သို့ ဖြစ်ရမည်၊ ပြောင်လက်၍ တောက်ပကာ အပြစ်ကင်းရမည်။ ထို့ပြင် ရွှေမှုန့်ကဲ့သို့ သေးငယ်သော အစက်အပြောက်များနှင့် မရကတ် (မြ) ကဲ့သို့ အစိမ်းရောင်အမှတ်များလည်း ပါရမည်။

Verse 11

स्फटिकजाः पद्मरागाः स्यू रागवन्तो ऽतिनिर्मलाः जातवङ्गा भवन्तीह कुरुविन्दसमुद्भवाः

ကြည်လင်သော စဖတိက (ကြည်တောက်ကျောက်) မှ ပဒ္မရာဂ (Padmarāga) ရတနာများသည် အရောင်တောက်ပ၍ အလွန်သန့်စင်ကြည်လင်၏။ ဤတွင် ကုရုဝိန္ဒ (Kuruvinda) မှ ထွက်ပေါ်သော အရာတို့ကို ဇာတဝင်္ဂ (Jātavaṅga) ဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 12

सौगन्धिकोत्था काषाया मुक्ताफलास्तु शुक्तिजाः विमलास्तेभ्य उत्कृष्टा ये च शङ्खोद्भवा मुने

စೌဂန္ဓိက (Saugandhika) အရင်းအမြစ်မှ ထွက်သော မုက္တာဖလ (ပုလဲ) များသည် အညိုဝါရောင် ဖြစ်၏။ ပုလဲများသည် သို့ရာတွင် သုက္တိ (အိုစတာခွံ) မှလည်း ထွက်ပေါ်တတ်၏။ ကြည်လင်သန့်ရှင်းသော ပုလဲတို့သည် အခြားတို့ထက် အထက်မြတ်ပြီး၊ မုနိရေ—အကောင်းဆုံးဟု ဆိုကြသည်မှာ သင်္ခ (conch) မှ ထွက်သော ပုလဲတို့ပင် ဖြစ်၏။

Verse 13

नागदन्तभवाश्चाग्र्याः कुम्भशूकरमत्स्यजाः वेणुनागभवाः श्रेष्ठा मौक्तिकं मेघजं वरं

နာဂဒန္တ (ဆင်စွယ်) မှ ထွက်သော ပုလဲတို့သည် အထွတ်အထိပ်ဟု ဆို၏။ ကုမ္ဘ-ငါး (kumbha-fish)၊ ဝက် (boar) နှင့် ငါးတို့မှ ထွက်သော အမျိုးတို့လည်း ရှိ၏။ ဝေဏုနာဂ (veṇunāga) မှ ပေါ်လာသော ပုလဲသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ မိုးတိမ်မှ မွေးဖွားသော ပုလဲသည်လည်း အလွန်ကောင်းမြတ်၏။

Verse 14

वृत्तत्वं शुक्रता स्वाच्छ्यंमहत्त्वं मौक्तिके गुणाः इन्द्रनीलं शुभं क्षीरे राजते भ्राजते ऽधिकं

ဝိုင်းဝန်းမှု၊ တောက်ပမှု၊ ကြည်လင်မှု၊ နှင့် အရွယ်အစားကြီးမားမှု—ဤတို့သည် ပုလဲ၏ ဂုဏ်ရည်များ ဖြစ်၏။ အင်ဒြနီလ (indranīla) စဖိုင်ယာကောင်းသည် မင်္ဂလာဖြစ်စေ၏; နို့ထဲတွင် ထားလျှင် ပိုမိုတောက်ပ၍ ပိုမိုလင်းလက်၏။

Verse 15

रञ्जयेत् स्वप्रभावेण तममूल्यं विनिर्दिशेत् नीलरक्तन्तु वैदूर्यं श्रेष्ठं हारादिकं भजेत्

ရတနာ၏ တန်ဖိုးကို ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်တောက်ပမှုကြောင့် အရောင်နှင့် အလင်းရောင် မည်သို့ ထင်ရှားလာသည်ကို ကြည့်၍ သတ်မှတ်ရမည်၊ ထို့နောက် ဈေးနှုန်းကို ချမှတ်ရမည်။ ဝိုင်ဒူရျ (vaidūrya—ကြောင်မျက်လုံးကျောက်) များအနက် အပြာနှင့် အနီရောင်သွေးသွေး အမျိုးတို့ကို အကောင်းဆုံးဟု ယူဆပြီး လည်ဆွဲနှင့် အလားတူ အလှဆင်ပစ္စည်းများတွင် သုံးသင့်၏။