
Chapter 244 — चामरादिलक्षणम् / आयुधलक्षणादि (Characteristics of the Fly-whisk and Related Royal Emblems; Weapon Characteristics)
အဂ္နိဘုရားသည် လူမှုရေးသဘောတရားမှ ရာဇဝင်ပရိုတိုကောသို့ ကူးပြောင်းကာ၊ ရာဇသင်္ကေတများဖြစ်သော ချာမရ (ပျံ့နှင့်ပန်ကာတံ) နှင့် ထီးတော်တို့၏ မင်္ဂလာလက္ခဏာစံနှုန်းများကို ဦးစွာဖော်ပြ၍ တရားဝင်အာဏာပိုင်မှုနှင့် နန်းတော်စည်းကမ်းတကျကို ပြသသည်။ ထို့နောက် ဓနုရဝေဒပုံစံနည်းပညာများ—တံ/အဆစ်အရေအတွက်၊ ထိုင်ခုံ/သရဖူခုံအတိုင်းအတာ၊ လေးတံဆောက်လုပ်နည်း (ပစ္စည်း၊ အချိုးအစား၊ ရှောင်ရမည့်ချို့ယွင်းချက်၊ ကြိုးတပ်နည်း၊ ချိုထိပ်ပုံဖော်နည်း) ကို အသေးစိတ်ချဲ့ထွင်သည်။ ရာဇလမ်းလျှောက်ပွဲနှင့် အဘိသေကအခမ်းအနားများတွင် လေးနှင့် မြားကို ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းဖြင့် စစ်လက်နက်များကို သန့်ရှင်းစေ၍ သာမန်အသုံးအဆောင်မဟုတ်ကြောင်း ပြသသည်။ ထို့ပြင် ဘြဟ္မာ၏ ယဇ်ပူဇော်ပွဲကို သံဒေမုန်တားဆီးရာမှ ဗိဿနုသည် နန္ဒကဓားနှင့် ပေါ်ထွန်းကာ သတ်ခံရသူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာများ သံအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်ဟူသော ဒေဝကထာက မက်တယ်လ်လုပ်ငန်းနှင့် လက်နက်အာဏာကို ဘုရားသမိုင်းဖြင့် အခြေခံပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓားစမ်းသပ်စံနှုန်းများ (အရှည်အဆင့်၊ ချိုမြိန်သံမြည်၊ ဓားပုံသဏ္ဍာန်) နှင့် စည်းကမ်းများ (သန့်ရှင်းရေးစည်းကမ်း၊ ညအချိန်တွင် အလင်းပြန်မြင်ခြင်း/စျေးနှုန်းပြောခြင်း တားမြစ်) ကို ထည့်သွင်းကာ သီလ၊ အနိမိတ်နှင့် ရာဇဓမ္မကို တစ်စုတစ်စည်းတည်းသော အုပ်ချုပ်ရေးလမ်းညွှန်အဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे स्त्रीलक्षणं नाम त्रिचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुश् चत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः चामरादिलक्षणम् अग्निर् उवाच चामरो रुक्मादण्डो ऽग्र्यः छत्रं राज्ञः प्रशस्यते हंसपक्षैर् विरचितं मयूरस्य शुकस्य च
ဤသို့ အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ «မိန်းမလက္ခဏာ» ဟူသော အခန်း၊ ၂၄၃ မြောက်အခန်း ပြီးဆုံး၏။ ယခု ၂၄၄ မြောက်အခန်း «ချာမရနှင့် ဆက်စပ်သော (မင်းရာဇသင်္ကေတ) လက္ခဏာများ» စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်ကြားသည်– «အကောင်းဆုံး ချာမရမှာ ရွှေဒဏ်ပါသော ချာမရဖြစ်သည်။ မင်းအတွက် ရာဇထီးကို ချီးမွမ်းကြသည်—ဟံသာ၏ အမွှေးတောင်များဖြင့် ပြုလုပ်၍ မယူးရ (ဒေါင်း) နှင့် ကြက်တူရွေး၏ အမွှေးတောင်များဖြင့်လည်း ပြုလုပ်ကြသည်»။
Verse 2
पक्षैर् वाथ बलाकाया न कार्यं मिश्रपक्षकैः न शथेति छ जठरमित्यादिः, ततो गुणा इत्य् अन्तः पाठः घ , ञ , पुस्तकद्वये नास्ति चतुरस्यं ब्राह्मणस्य वृत्तं राज्ञश् च शुक्लकं
ကြာငှက် (ဘလာက္ကာ) ၏ အတောင်များဖြင့် လုပ်ငန်းတစ်ခုကို အတောင်ရောနှော မညီမညာဖြင့် မလုပ်သင့်။ (အချို့ လက်ရေးမူများတွင် «na śatheti … jaṭharam ityādiḥ» စသည့် ဖတ်ပုံများ ထပ်တိုးထားပြီး၊ မိတ္တူနှစ်စောင်တွင် အတွင်းပိုင်း အဆုံးဖတ်ပုံ «tato guṇāḥ» မပါရှိ။) ဤသည်ကို ဉာဏ်ကောင်းသော ဗြာဟ္မဏ၏ အကျင့်နှင့် မင်း၏ အကျင့်ကို ဥပမာပြ (śuklaka) အဖြစ် ကိုးကားထားသည်။
Verse 3
त्रिचतुःपञ्चषट्सप्ताष्टपर्वश् च दण्डकः भद्रासनं क्षीरवृक्षैः पञ्चाशदङ्गुलोच्छ्रयैः
ဒဏ္ဍက (တံတောင်) သည် အဆစ် (node) ၃၊ ၄၊ ၅၊ ၆၊ ၇ သို့မဟုတ် ၈ ဆစ် ရှိရမည်။ ဘဒြာသန (မင်္ဂလာအာසန) ကို နို့ရည်ထွက်သော သစ်ပင်များဖြင့် ပြုလုပ်၍ အမြင့် ၅၀ အင်္ဂုလ ဖြစ်ရမည်။
Verse 4
विस्तारेण त्रिहस्तं स्यात् सुवर्णाद्यैश् च चित्रितं धनुर्द्रव्यत्रयं लोहं शृङ्गं दारु द्विजोत्तम
အပြည့်အဝ အတိုင်းအတာဖြင့် အလျား သုံးလက် (hastas) ဖြစ်ရမည်၊ ရွှေစသည်တို့ဖြင့် အလှဆင်နိုင်သည်။ လေးအတွက် ပစ္စည်း သုံးမျိုးမှာ သတ္တု၊ ချို (horn) နှင့် သစ်သား ဖြစ်သည်၊ အနှစ်မြောက်သော ဒွိဇ (dvija) ရေ။
Verse 5
ज्याद्रव्यत्रितयञ्चैव वंशभङ्गत्वचस् तथा दारुचापप्रमाणन्तु श्रेष्ठं हस्तचतुष्टयं
လေးကြိုးအတွက် ပစ္စည်း သုံးမျိုးနှင့် အားဖြည့်ချည်ရန် ပြင်ဆင်ထားသော ဝါးပြားအခွံ (bamboo-strip bark) ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ သစ်သားလေး၏ အကောင်းဆုံး စံအတိုင်းအတာမှာ လေးလက် (hastas) ဖြစ်သည်။
Verse 6
तदेव समहीनन्तु प्रोक्तं मध्यकनीयसि मुष्टिग्राहनिमित्तानि मध्ये द्रव्याणि कारयेत्
ထိုနည်းတူပင် အင်အားအလယ်အလတ် သို့မဟုတ် နိမ့်သော ပြိုင်ဘက်အတွက်လည်း သင်ကြားထားသည်။ လက်မုဋ္ဌိကို ဖမ်းယူထိန်းချုပ်ရန် ရည်ရွယ်၍ အလယ်တွင် သင့်လျော်သော ပစ္စည်းများကို ပြင်ဆင်ထားရမည်။
Verse 7
स्वल्पकोटिस्त्वचा शृङ्गं शार्ङ्गलोहमये द्विज कामिनीभ्रूलताकारा कोटिः कार्या सुसंयुता
ဒွိဇရေ၊ ချိုအဖျားကို အမှတ်ငယ်ငယ်ဖြင့် တိတိကျကျ ဖန်တီးပြီး အရေဖြင့် ဖုံးအုပ်ရမည်။ śārṅga-သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်သော လေးတွင် အဖျား (koṭi) ကို ခိုင်မာစွာ ဆက်စပ်စေ၍ လှပသော မိန်းမ၏ လျှောလျှောကွေးသော မျက်ခုံးကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 8
पृथग्वा विप्र मिश्रं वा लौहं शार्ङ्गन्तु कारयेत् शार्ङ्गं समुचितं कार्यं रुक्मविन्दुविभूषितं
Śārṅga ဟုခေါ်သော လေးကို သံသက်သက်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ vipra (တောက်ပသော အထူးသတ္တု) နှင့် သံရောစပ်၍ဖြစ်စေ ပြုလုပ်သင့်သည်။ အချိုးအစားမှန်ကန်စွာ ဖန်တီး၍ ရွှေရောင် အစက်ကဲ့သို့သော ထည့်သွင်းအလှဆင်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ရမည်။
Verse 9
कुटिलं स्फुटितञ्चापं सच्छिद्रञ्च न शस्यते सुवर्णं रजतं ताम्रं कृष्णायो धनुषि स्मृतं
ကွေးနေသော၊ ကွဲအက်နေသော၊ အပေါက်များပြည့်နေသော လေးကို မထောက်ခံကြ။ လေးအတွက် ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေးနီနှင့် သံမဲ (black iron) ကို သင့်တော်သော ပစ္စည်း/သတ္တုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 10
माहिषं शारभं शार्ङ्गं रौहिषं वा धनुःशुभं चन्दनं वेतसं सालं धावलङ्ककुभन्तरुः
အလွန်ကောင်းမွန်သော လေးအတွက် māhiṣa, śārabha, śārṅga သို့မဟုတ် rauhiṣa ဟုခေါ်သော သစ်သားမျိုးများကို အကြံပြုကြသည်။ ထို့အပြင် စန္ဒန (sandalwood), vetasa (ရတန်/ဝီလို), sāla, dhāvala နှင့် laṅkaka, kubhanta ဟုခေါ်သော သစ်ပင်များလည်း သင့်တော်သည်။
Verse 11
सर्वश्रेष्ठं धनुर्वंशैर् गृहीतैः शरदि श्रितैः पूजयेत्तु धनुः खड्गमन्त्रैस्त्रैलोक्यमोहनैः
ဆောင်းဦးရာသီတွင် အကောင်းဆုံးပစ္စည်းများ—ဝါး/အမောင်းမှ ယူထားသော လေးတံများ—ကို ရယူပြီးနောက်၊ သုံးလောကကို မောဟန (မေ့မောစေ) နိုင်သည်ဟု ဆိုသော ဓားမန်တရများဖြင့် လေးကို အခမ်းအနားတော်အဖြစ် ပူဇော်ရမည်။
Verse 12
अयसश्चाथ वंशस्य शरस्याप्यशरस्य च ऋत्विजो हेमवार्णाभाः स्नायुश्लिष्टाः सुपत्रकाः
ထို့ပြင် အစိတ်အပိုင်းများကို သံဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဝါးဖြင့်လည်းကောင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ မြားနှင့် မြားမဟုတ်သော အရာ (ဘောလ်/ဒတ်) အတွက်လည်း သတ်မှတ်ချက်များ ရှိသည်။ သင့်လျော်စွာ ပြင်ဆင်ထားသော ကြောချည်များသည် တင်းကျပ်စွာ ကပ်ညှိထားရပြီး ရွှေရောင်တောက်ပကာ အမွှေးတံ (fletching) ကောင်းမွန်ရမည်။
Verse 13
चतुरस्रमित्यादिः, पञ्चाशदङ्गुलोच्छ्रयैर् इत्यन्तः पाठः जपुस्तके नास्ति द्विहस्तमिति ट पूजयेत्तद्धनुरिति ग , घ , ञ च रुक्मपुङ्खाः सुपङ्कास्ते तैलधौताः सुवर्णकाः यात्रायामभिषेकादौ यजेद्वाणधनुर्मुखान्
«လေးထောင့်ဖြစ်သည်» ဟူသောစကားမှ စ၍ «အမြင့် အင်္ဂုလ ၅၀» ဟူသောအဆုံးပါသောဖတ်ချက်ကို ဂျပု (ရွတ်ဆိုစာမူ) တွင် မတွေ့ရ။ အခြားဖတ်ချက်တွင် «လက်နှစ်လက်အတိုင်းအတာ» ဟုရှိသည်။ စာမူအချို့ (ga, gha, ña) တွင် «ထိုလေးကို ပူဇော်ရမည်» ဟုဖတ်သည်။ မြားတို့သည် ရွှေလောဟာအတောင်ပါ၍ သေချာတိကျချောမွေ့ကာ ဆီဖြင့်ပွတ်သန့်ပြီး ရွှေရောင်တောက်ပသည်။ ယာထရာ (ခရီးစဉ်) နှင့် အဘိသေက (ရေချိုးသန့်စင်ပွဲ) စသည့်အခါများတွင် မြား၊ လေးနှင့် လေး၏အဖျား/ပါးစပ်ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 14
सपताकास्त्रसङ्ग्राहसांवत्सरकरान्नृपः ब्रह्मा वै मेरुशिखरे स्वर्गगङ्गातटे ऽयजत्
အို မင်းကြီး၊ «စပတားကာ» ဟုခေါ်သော ဒေဝမစ္စိုင်လ်အာစတြာများကို ရယူစုဆောင်းပြုစုရန် အချိန်အတိုင်းအတာအဖြစ် «တစ်နှစ်» ကို သတ်မှတ်တည်ထောင်သူ ဘြဟ္မာသည် မေရုတောင်ထိပ်၌၊ ကောင်းကင်ဂင်္ဂါ (Svarga-Gaṅgā) ၏ ကမ်းပါးတွင် ယဇ်ပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
Verse 15
लौहदैत्यं स ददृशे विध्नं यज्ञे तु चिन्तयन् तस्य चिन्तयतो वह्नेः पुरुषो ऽभूद्वली महान्
ယဇ်ပူဇော်ပွဲကို တားဆီးသော အတားအဆီးကို စဉ်းစားနေစဉ်၊ ထိုအခါ သူသည် အခမ်းအနားအတွင်း အတားအဆီးအဖြစ် «သံဒေဝ (Iron Demon)» ကို မြင်တွေ့하였다။ ထိုသို့ စိတ်တွင် တရားထိုင်စဉ်၊ အဂ္နိ (ဝဟ္နိ) ထံမှ အင်အားကြီးမားသော «ပုရုෂ» တစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 16
ववन्दे ऽजञ्च तन्देवा अभ्यनन्दन्त हर्षिताः तस्मात्स नन्दकः कड्गो देवोक्तो हरिरग्रहीत्
သူသည် «မမွေးဖွားသူ» (အဇ) ဘြဟ္မာကို ဦးညွှတ်ဝတ်ပြုခဲ့ပြီး၊ ထိုဒေဝတားတို့သည် ဝမ်းမြောက်၍ ပျော်ရွှင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဒေဝတားတို့က «နန္ဒက» ဟုခေါ်သော ထိုဓားကို ဟရီ (ဗိဿနု) က လက်ခံယူကိုင်하였다။
Verse 17
तं जग्राह शनैर् देवो विकोषः सो ऽभ्यपद्यत खड्गो नीलो रत्नमुष्टिस्ततो ऽभूच्छतबाहुकः
ထိုဒေဝသည် ထိုဓားကို တဖြည်းဖြည်း ကိုင်ယူခဲ့သည်။ အဖုံးမှ ဆွဲထုတ်၍ သူသည် ရှေ့သို့ ချီတက်လာသည်။ ဓားသည် အပြာမဲရောင်ဖြစ်၍ ရတနာတပ်ဆင်ထားသော လက်ကိုင်ရှိသည်။ ထို့နောက် သူသည် «လက်တစ်ရာရှိသူ» စတဘားဟုက (Śatabāhuka) အဖြစ် ထင်ရှားလာ하였다။
Verse 18
दैत्यः स गदया देवान् द्रावयामास वै रणे विष्णुना खड्गच्छिन्नानि दैत्यगात्राणि भूतले
ထိုဒೈတျသည် ဂဒါကိုင်၍ စစ်မြေတွင် ဒေဝတို့ကို ထွက်ပြေးစေခဲ့၏။ သို့ရာတွင် မြေပြင်ပေါ်၌ ဗိဿဏုသည် မိမိ၏ဓားဖြင့် ဖြတ်တောက်ထားသော ဒೈတျတို့၏ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ပြန့်ကျဲနေ၏။
Verse 19
पतितानि तु संस्पर्शान्नन्दकस्य च तानि हि लोहभूतानि सर्वाणि हत्वा तस्मै हरिर्वरं
သို့သော် ကျသွားသောအရာတို့သည် နန္ဒက၏ ထိတွေ့မှုတစ်ခါတည်းကြောင့်ပင် အားလုံး သံအဖြစ် ပြောင်းလဲသွား၏။ ဟရိသည် ထိုအားလုံးကို သတ်ပြီးနောက် သူ့အား ကောင်းချီးတစ်ပါး ပေးတော်မူ၏။
Verse 20
ददौ पवित्रमङ्गन्ते आयुधाय भवेद्भुवि हरिप्रसादाद् ब्रह्मापि विना विघ्नं हरिं प्रभुं
အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့၌ ဝတ်ဆင်ရန် ကာကွယ်ရေးအဖြစ် «ပဝိတြ» (သန့်ရှင်းကာကွယ်ကြိုး/အမူလက်) ကို ပေးတော်မူ၏။ လောက၌ ထိုသည် ကာကွယ်ရာ အထောက်အကူ ဖြစ်၏။ ဟရိ၏ ကရုဏာကြောင့် ဘြဟ္မာတောင် အတားအဆီးမရှိဘဲ ရည်မှန်းချက်ကို ရောက်နိုင်၏—ဟရိသည် အရှင်မင်းတော် ဖြစ်၏။
Verse 21
पूजयामास यज्ञेन वक्ष्ये ऽथो खड्गलक्षणं खटीखट्टरजाता ये दशनीयास्तुते स्मृताः
သူသည် ယဇ္ဉဖြင့် ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခဲ့၏။ ယခု ဓား၏ လက္ခဏာကို ငါဆိုမည်။ အို ချီးမွမ်းခံရသူ၊ «ခဋီ» နှင့် «ခဋ္ဋရ» ဟူသော သတ္တုမှ ပေါ်လာသော ဓားတို့ကို “စမ်းသပ်/စစ်ဆေးရမည့်” ဟု မှတ်သားထားကြ၏။
Verse 22
कायच्छिदस्त्वाषिकाः स्युर्दृढाः सूर्पारकोद्भवाः तीक्ष्णाश्छेदसहा वङ्गास्तीक्ष्णाःस्युश्चाङ्गदेशजाः
စူർပါရကမှ ထွက်သော ဓားသွား (အာသိကာ) တို့သည် ခိုင်မာ၍ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဖြတ်တောက်နိုင်ကြောင်း ဆိုကြ၏။ ဝင်္ဂမှ ထွက်သော ဓားတို့သည် ထက်မြက်၍ ဖြတ်တောက်ရာတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဖိအားကို ခံနိုင်၏။ အင်္ဂဒေသမှ ထုတ်လုပ်သော ဓားတို့လည်း ထက်မြက်ကြောင်း ဆိုကြ၏။
Verse 23
शतार्धमङ्गुलानाञ्च श्रेष्ठं खद्गं प्रकीर्तितं लोहदैत्यमित्यादिः, हर्षिता इत्य् अन्तः पाठः ज पुस्तके नास्ति तस्मात्तु नन्दक इति घ , ञ च महादेव इति ज तदर्धं मध्यमं ज्ञेयं ततो हीनं न धारयेत्
အင်္ဂုလ ၁၅၀ (တစ်ရာခွဲ) အလျားရှိသော ဓားကို အကောင်းဆုံးဟု ကြေညာထားသည်။ (ဤနေရာတွင် “lohadaitya-…” စသည့် မူကွဲဖတ်ချက်များရှိပြီး ‘ja’ လက်ရေးမူတွင် “harṣitā” မပါဟု မှတ်သားထားသည်; အချို့မူများတွင် “nandaka” ဟုဖတ်ကြပြီး ‘ja’ တွင် “mahādeva” ဟုဖတ်သည်)။ ထိုအတိုင်းအတာ၏ တစ်ဝက်ကို အလတ်တန်းဟု သိရမည်၊ ထိုထက်တိုသော ဓားကို မဆောင်သင့်။
Verse 24
दीर्घं सुमधुरं शब्दं युस्य खड्गस्य सत्तम किङ्किणीसदृशन्तस्य धारणं श्रेष्ठमुच्यते
အို လူတို့အနက် အကောင်းဆုံးသောသူ၊ အသံက ရှည်လျား၍ အလွန်ချိုမြိန်ကာ ကင်္ကိဏီ (ခေါင်းလောင်းငယ်) တီးသံကဲ့သို့ မြည်သော ဓားကို ကိုင်ဆောင်ဝတ်ဆင်ရန် အကောင်းဆုံးဟု ဆိုကြသည်။
Verse 25
खड्गः पद्मपलाशाग्रो मण्डलाग्रश् च शस्यते करवीरदलाग्राभो घृतगन्धो वियत्प्रभः
ဓား၏ ထိပ်ဖျားသည် ပဒ္မပလားရှ (ကြာရွက်) ထိပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ အဆုံးဖျားသည် မဏ္ဍလ (ဝိုင်းပြား) ကဲ့သို့ ဝိုင်းဝန်းသော ဓားကို အလွန်ကောင်းမြတ်ဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ ၎င်း၏ အစွန်းသည် ကရဝီရ ရွက်ထိပ်ကဲ့သို့ ထင်ရှား၍ ဂှရတ (ghee) အနံ့ရှိကာ မိုးကောင်းကင်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်သည်။
Verse 26
समाङ्गुलस्थाः शस्यन्ते व्रणाः खद्गेषु लिङ्गवत् काकोलूकसवर्णाभा विषमास्ते न शोभनाः
ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်ရှိ အနာများသည် လက်ချောင်းအတိုင်းအတာဖြင့် တန်းတူညီမျှနေပါက ဓားဖြင့် ထိုးဖြတ်ထားသကဲ့သို့ ထင်ရှားသော လက္ခဏာရှိ၍ ချီးမွမ်းကြသည်။ သို့သော် ကောက်ကွေ့မညီမညာ၍ ကာကာ (ကျီး) သို့မဟုတ် အူလူက (ဇီးကွက်) အရောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်သောအနာများသည် မကောင်းမြတ်၊ မမင်္ဂလာ။
Verse 27
खड्गे न पश्येद्वदनमुच्छिष्टो न स्पृशेदसिं मूल्यं जातिं न कथयेन्निशि कुर्यान्न शीर्षके
ဓားထဲတွင် မိမိမျက်နှာကို ပြန်လှန်မြင်ရန် မကြည့်သင့်။ အစားအစာစားပြီး မသန့်ရှင်းသော အခြေအနေ (ucchiṣṭa) တွင် ဓားကို မထိသင့်။ ညအချိန်တွင် ၎င်း၏ တန်ဖိုး သို့မဟုတ် မျိုးရိုး/အမျိုးအစားကို မပြောသင့်၊ ထို့ပြင် အိပ်ရာ၏ ခေါင်းဘက်တွင် မတင်ထားသင့်။
Precise weapon metrics and quality-control: bow materials (metal/horn/wood), recommended woods, defects to reject (crooked/cracked/holed), best wooden bow measure (four hastas), sword best length (150 aṅgulas) with a minimum carry-length threshold, and even ‘sweet ringing’ sound as a diagnostic of excellence.
It sacralizes state power: royal insignia and weapons are treated as Dharma-instruments requiring worship, purity, restraint, and auspicious testing—turning governance and protection into disciplined service aligned with righteous kingship.