
Prāyaścitta — Definitions of Killing, Brahmahatyā, and Graded Expiations
အဂ္နိဘုရားသည် ဓမ္မရှာစတြာအရ «ပရာယရှ္စိတ္တ» (အပြစ်ဖြေခြင်း) ကို စတင်ဖော်ပြပြီး၊ အပြစ်ဖြေစနစ်ကို ဘြဟ္မာမှ ထားရှိသည်ဟု ဆိုကာ «သတ်ခြင်း» ကို ပရာဏ (အသက်ဓာတ်) ကွာခွာသွား၍ သေဆုံးခြင်းသို့ ရောက်စေသော လုပ်ရပ်ဟူ၍ သတ်မှတ်သည်။ တိုက်ရိုက်သတ်သူသာမက အမိန့်ပေးသူ၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့လိုက် ပါဝင်သူ၊ အကြောင်းရင်းအလွှာလိုက် ဖြစ်စေသူ (အနိုင်ကျင့်မှု သို့မဟုတ် ဖိအားကြောင့် ကိုယ်သတ်သေမှုအပါအဝင်) တို့ကိုလည်း အပြစ်ကြီးအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အထူးသဖြင့် «ဘြဟ္မဟတ္ယာ» ကို ပြင်းထန်စွာ ဆိုသည်။ ထို့နောက် အပြစ်ဖြေသတ်မှတ်ရာတွင် နေရာ၊ အချိန်၊ လုပ်နိုင်စွမ်းနှင့် အပြစ်၏ သဘောသဘာဝတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် စည်းကမ်းများကို ထုတ်ပြန်ပြီး၊ ဘြာဟ္မဏသတ်မှုအတွက် အဓိကအပြစ်ဖြေများ (ကိုယ်တိုင်အသက်စွန့်ခြင်း၊ ရေရှည်တပသီအမှတ်အသားများနှင့် ဆွမ်းခံအသက်မွေးခြင်း၊ အကျင့်အပေါ်မူတည်၍ လျော့ချနိုင်ခြင်း) ကို ရေးသားသည်။ ထို့ပြင် သေဆုံးသူ၏ ဝဏ္ဏအလိုက်နှင့် အားနည်းသူများ (အိုသူ၊ မိန်းမ၊ ကလေး၊ နာသူ) အလိုက် အဆင့်လိုက် သတ်မှတ်ကာ၊ နွားသတ်ခြင်း၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ၊ ကိရိယာကြောင့် မတော်တဆသေဆုံးခြင်းတို့အတွက်လည်း သီးခြားအပြစ်ဖြေများကို ဖော်ပြသည်။ အစာအညစ်အကြေးနှင့် သန့်ရှင်းရေးဥပဒေ၊ မူးယစ်သောက်စားခြင်းနှင့် တားမြစ်စားသောက်မှု၊ ခိုးမှုနှင့် ပြန်လည်ပေးဆပ်/မင်းအာဏာဒဏ်၏ သဘောတရား၊ «ဂုရုတల్ప» အဖြစ် ခွဲခြားသည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျူးလွန်မှုများအတွက် သေဒဏ်ဆန်သော အပြစ်ဖြေ သို့မဟုတ် လအတော်ကြာ «ချန္ဒြာယဏ» ကို တောင်းဆိုခြင်းတို့ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ အဂ္နိဘုရားသည် ပရာယရှ္စိတ္တ ကို ဥပဒေတရားအရ ချိန်ညှိမှုနှင့် ဝိညာဉ်ဆေးဝါးအဖြစ် တပြိုင်နက်တည်း မြင်စေပြီး၊ အပြင်ဘက်ဓမ္မကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ကာ အတွင်းဘက် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အကျင့်ကို သန့်စင်စေသည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे सर्वपापप्रायश्चित्ते पापनाशनस्तोत्रं नाम द्विसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः अथ त्रिसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तं अग्निर् उवाच प्रायश्चित्तं ब्रह्णोक्तं वक्ष्ये पापोपशान्तिदं स्यात् प्राणवियोगफलो व्यापारो हननं स्मृतं
ဤသို့ အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ အပြစ်အမျိုးမျိုးအတွက် ပရాయశ္စိတ္တ အခန်းတွင် «အပြစ်ဖျက်သီချင်း» ဟု အမည်ရသော အခန်း ၁၇၂ ပြီးဆုံး၏။ ယခု ပရాయశ္စိတ္တ အကြောင်း အခန်း ၁၇၃ စတင်၏။ အဂ္နိ မိန့်တော်မူသည်– «ဗြဟ္မာက မိန့်ကြားထားသော အပြစ်ငြိမ်းစေသည့် ပရాయశ္စိတ္တ ကို ငါဟောမည်။ အသက်ရှုသက် (ပရာဏ) ကွာခွာသွားခြင်းကို အကျိုးဖြစ်စေသော လုပ်ရပ်ကို ‘သတ်ခြင်း’ (hanana) ဟု မှတ်ယူကြသည်»။
Verse 2
रागाद् द्वेषात् प्रमादाच्च स्वतः परत एव वा ब्राह्मणं घातयेद्यस्तु स भवेद्ब्रह्मघातकः
ရാഗ (လိုချင်တပ်မက်မှု)၊ ဒွေသ (မုန်းတီးမှု) သို့မဟုတ် ပရမာဒ (ပေါ့လျော့မှု) ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ်တိုင်လက်ဖြင့်ဖြစ်စေ အခြားသူအားဖြင့်ဖြစ်စေ ဗြာဟ္မဏကို သတ်စေသူသည် «ဗြဟ္မဏသတ်သူ» (brahma-ghātaka) ဖြစ်လာသည်။
Verse 3
बहूनामेककार्याणां सर्वेषां शस्त्रधारिणां यद्येको घातकस्तत्र सर्वे ते घातकाः स्मृताः
လက်နက်ကိုင်သူများ အများအပြားက တစ်ခုတည်းသော အလုပ်တစ်ရပ်ကို ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နေစဉ်၊ ထိုအထဲမှ တစ်ဦးက သတ်သူဖြစ်လာလျှင် ထိုသူတို့အားလုံးကို သတ်သူများဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 4
आक्रोशितस्ताडितो वा धनैव्वा परिपीडितः ततः कर्माणीति ख , ग , घ , छ च यमुद्दिश्य त्यजेत् प्राणांस्तमाहुर्ब्रह्मघातकं
လူတစ်ဦးသည် ဆဲဆိုအော်ဟစ်ခံရခြင်း၊ ရိုက်နှက်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် ငွေကြေးအာဏာကြောင့် ဖိနှိပ်ခံရခြင်းရှိသော်လည်း၊ ထိုလုပ်ရပ်များကြောင့် (ရှေ့တွင် ဖော်ပြထားသော က၊ ခ၊ ဂ၊ ဃ၊ စ အချက်များအရ) မိမိအသက်ကို မိမိပယ်ချလျှင်၊ ထိုသေဆုံးမှုကို ဖြစ်စေသောသူကို «ဗြဟ္မဏသတ်သူ» (brahma-ghātaka) ဟု ကြေညာကြသည်။
Verse 5
औषधाद्युपकारे तु न पापं स्यात् कृते मृते पुत्रं शिष्यन्तथा भार्यां शासते न मृते ह्य् अघं
ဆေးပေးခြင်း စသည့် အကျိုးပြုကူညီမှုအတွက် လုပ်ဆောင်ရာတွင် သေဆုံးမှုဖြစ်ပေါ်သော်လည်း အပြစ်မရှိ။ ထို့အတူ မိမိ၏ သား၊ တပည့် သို့မဟုတ် ဇနီးကို စည်းကမ်းတကျ ဆုံးမရာတွင်လည်း မရည်ရွယ်ဘဲ သေဆုံးသွားလျှင် အပြစ်မရှိဟု ဆိုသည်။
Verse 6
देशं कालञ्च यः शक्तिं पापञ्चावेक्ष्य यत्नतः प्रायश्चित्तं प्रकल्प्यं स्याद्यत्र चोक्ता ब निष्कृतिः
နေရာ၊ အချိန်၊ ကိုယ်တိုင်၏စွမ်းအားနှင့် အပြစ်၏သဘောကို သေချာစွာစိစစ်ပြီးနောက်၊ သင့်လျော်သော ပရာယශ්ချိတ္တ (အပြစ်ဖြေ) ကို သတ်မှတ်ရမည်။ ထိုအပြစ်မှ လွတ်မြောက်စေသော နည်းလမ်းကို သာသနာတော်၌ ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်ရမည်။
Verse 7
गवार्थे ब्राह्मणार्थे वा सद्यः प्राणान् परित्यजेत् प्रास्येदात्मानमग्नौ वा मुच्यते ब्रह्महत्यया
နွားအတွက်ဖြစ်စေ၊ ဘြာဟ္မဏအတွက်ဖြစ်စေ၊ ချက်ချင်း အသက်ကို စွန့်လွှတ်ရမည်။ သို့မဟုတ် မီးထဲသို့ ကိုယ်ကို ပစ်ချနိုင်သည်။ ထိုသို့သော ကိုယ်တိုင်ပူဇော်ခြင်းကြောင့် ဘြာဟ္မဏသတ်မှု (brahmahatyā) အပြစ်မှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 8
शिरःकपाली ध्वजवान् भैक्षाशी कर्म वेदयन् ब्रह्महा द्वादशाब्दानि मितभुक् शुद्धिमाप्नुयात्
ဘြာဟ္မဏကို သတ်သူသည် အပြစ်ဖြေသင်္ကေတအဖြစ် ခေါင်းခွံကို ဆောင်၍ အလံကို ကိုင်ကာ၊ ဆွမ်းခံစား၍၊ မိမိပြုခဲ့သည့် အမှုကို ထင်ရှားစွာ ကြေညာလျက်၊ အစာကို တိုင်းတာစားသုံးပြီး တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာ ကျင့်သုံးပါက သန့်စင်မှုကို ရရှိမည်။
Verse 9
षड्भिर्वर्षैः शुद्धचारी ब्रह्महा पूयते नरः विहितं यदकामा मां कामात्तु द्विगुणं स्मृतं
ဘြာဟ္မဏကို သတ်သူသည် သန့်ရှင်းသော အကျင့်ကို ထိန်းသိမ်းပါက ခြောက်နှစ်အတွင်း သန့်စင်လာသည်။ ဆန္ဒမရှိဘဲ ပြုလုပ်သည့်အခါ သတ်မှတ်ထားသည့်အရာကို ဆန္ဒဖြင့် ပြုလုပ်လျှင် ပရာယශ්ချိတ္တကို နှစ်ဆ လိုအပ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 10
प्रायश्चित्तं प्रवृत्तस्य बधे स्यात्तु त्रिवार्षिकं ब्रह्मघ्नि क्षत्रे द्विगुणं विट्च्छूद्रे द्विगुणं त्रिधा
သတ်ဖြတ်ရန် လုပ်ဆောင်သွားသူအတွက် ပရာယශ්ချိတ္တကို သုံးနှစ်တာ အကျင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဘြာဟ္မဏကို သတ်လျှင် နှစ်ဆ; က္ෂတ္တရိယကို သတ်လျှင်လည်း နှစ်ဆ; ဝိုင်ရှျနှင့် ရှူဒြကို သတ်လျှင် နှစ်ဆကို သုံးဆင့်တိုး၍ (သတ်မှတ်ထားသည့် အဆင့်လိုက်) ချမှတ်သည်။
Verse 11
अन्यत्र विप्रे सकलं पादोनं क्षत्रिये मतं वैश्ये ऽर्धपादं क्षत्रे स्याद्वृद्धस्त्रीबालरोगिषु
အခြားကိစ္စများတွင် ပရాయశ္စိတ္တ/ဒဏ်ပြည့်အတိုင်းအတာကို ဗြာဟ္မဏအတွက် သတ်မှတ်သည်။ က္ෂတ္တရိယအတွက် လေးပုံတစ်ပုံလျော့ဟု မှတ်ယူသည်။ ဝိုင်ရှျအတွက် တစ်ဝက်လျော့သည်။ ရှုဒ္ဒရနှင့် အိုမင်းသူ၊ မိန်းမ၊ ကလေး၊ နာမကျန်းသူတို့တွင် ထိုအတိုင်း သင့်လျော်စွာ ပိုမိုလျော့ချရမည်။
Verse 12
तुरीयो ब्रह्महत्यायाः क्षत्रियस्य बधे स्मृतं वैश्ये ऽष्टमांशो वृत्तस्थे शूद्रे ज्ञेयस्तु षोडशः
က္ෂတ္တရိယကို သတ်ခြင်းအတွက် အပြစ်ကို ဗြာဟ္မဏသတ်မှု၏ လေးပုံတစ်ပုံဟု မှတ်သားထားသည်။ ဝိုင်ရှျအတွက် ရှစ်ပုံတစ်ပုံ ဖြစ်သည်။ မိမိသင့်လျော်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဖြင့် နေထိုင်သော ရှုဒ္ဒရအတွက်တော့ ဆယ့်ခြောက်ပုံတစ်ပုံဟု သိမှတ်ရမည်။
Verse 13
अप्रदुष्टां स्त्रियं हत्वा शूद्रहत्याव्रतं चरेत् पञ्चगव्यं पिवेद्गोघ्नो मासमासीत संयतः
အပြစ်မရှိသော မိန်းမကို သတ်မိလျှင် ရှုဒ္ဒရသတ်မှုအတွက် သတ်မှတ်ထားသော ပရాయశ္စိတ္တဝရတကို ကျင့်ရမည်။ သို့ရာတွင် နွားသတ်သူသည် ပဉ္စဂဝ்யကို သောက်၍ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်ကာ တစ်လပတ်လုံး ပင်နန့်ဖြင့် နေရမည်။
Verse 14
गोष्ठे शयो गो ऽनुगामी गोप्रदानेन शुद्ध्यति कृच्छ्रञ्चैवातिकृच्छ्रं वा पादह्रासो नृपादिषु
နွားခြံတွင် အိပ်သူ သို့မဟုတ် နွားနောက်လိုက်၍ (နှောင့်ယှက်၍) သွားသူသည် နွားတစ်ကောင် လှူဒါန်းခြင်းဖြင့် သန့်စင်လာသည်။ သို့သော် မင်းနှင့် ဆင်တူသူတို့နှင့် ပတ်သက်သော ကိစ္စများတွင် ကೃચ્છရ သို့မဟုတ် အတိကೃच्छရ ကို ကျင့်ရပြီး ထို့အပြင် အဆင့်အတန်းကျဆင်းခြင်း (ပာဒဟ္ရာသ) လည်း ရှိသည်။
Verse 15
अतिवृद्धामतिकृशामतिबालाञ्च रोगिणीं न संस्कृतिरिति छ बधे ऽस्य तु इति छ हत्वा पूर्वविधानेन चरेदर्धव्रतं द्विजः
အလွန်အိုမင်းသူ၊ အလွန်ပိန်လှီသူ၊ အလွန်ငယ်ရွယ်သူ သို့မဟုတ် နာမကျန်းသူတို့အတွက် ပြည့်စုံသော သံස්ကာရ (saṃskāra) အခမ်းအနား မရှိဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) ယောက်ျားတစ်ဦးက ထိုသို့သောသူကို သတ်မိလျှင် ယခင်ဖော်ပြခဲ့သည့် စည်းကမ်းအတိုင်း အာဓဝရတ (ardha-vrata) ဟူသော တစ်ဝက်ဝရတကို ပရాయశ္စိတ္တအဖြစ် ကျင့်ရမည်။
Verse 16
ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्त्या दद्याद्धेमतिलदिकं मुष्टिचपेटकीलेन तथा शृङ्गादिमोटने
မိမိ၏စွမ်းအားအတိုင်း ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးရမည်။ ထို့ပြင် လက်သီးထိုးခြင်း၊ ပါးရိုက်ခြင်း၊ ချောင်း/ခဲတံကဲ့သို့သော ချွန်တံဖြင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရစေခြင်းနှင့် ချိုတို့ကို ချိုးဖောက်ခြင်းစသည့် အပြစ်အတွက် ရွှေ၊ နှမ်းနှင့် အလားတူပစ္စည်းများကို ဒါနပြု၍ ပြစ်ပယ်ရမည်။
Verse 17
लगुडादिप्रहारेण गोबधं तत्र निर्दिशेत् दमेन दामने चैव शकटादौ च योजने
ထိုနေရာတွင် (တရားစီရင်ရာ၌) လက်တံ/တုတ်နှင့် အလားတူအရာဖြင့် ထိုးနှက်ခြင်းကို ‘နွားသတ်ခြင်း’ ဟူ၍ သတ်မှတ်ရမည်။ ထို့အတူ dama ဟုခေါ်သော ဒဏ်ကြေး၊ (နွားကို) ချည်နှောင်ခြင်း၊ နှင့် လှည်းစသည်တို့တွင် ချိတ်ဆက်ယိုင်းခြင်းတို့၌လည်း ထိုစည်းကမ်းတူညီစွာ သက်ရောက်သည်။
Verse 18
स्तम्भशृङ्खलपाशैर् वा मृते पादोनमाचरेत् काष्ठे शान्तपनं कुर्यात् प्राजापत्यन्तु लोष्ठके
တိုင်၊ သံကြိုး၊ သို့မဟုတ် ကြိုးကွင်းကြောင့် (သတ္တဝါ) သေဆုံးလျှင် ကုသိုလ်ပြု၍ ပြစ်ပယ်ခြင်းကို လေးပုံတစ်ပုံ လျှော့၍ ဆောင်ရွက်ရမည်။ သစ်တုံးကြောင့် (သေဆုံး) လျှင် Śāntapana ပဋိညာဉ်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ loṣṭa ဟုခေါ်သော မြေတုံး/အုတ်ခဲကြောင့် ဖြစ်လျှင် Prājāpatya ပဋိညာဉ်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 19
तप्तकृच्छ्रन्तु पाषाणे शस्त्रे चाप्यतिकृच्छ्रकं मार्जारगोधानकुलमण्डूकश्वपतत्रिणः
ကြောင်၊ ဂိုဓာ (godhā—အိဂွာနာ/အိမ်မြှောင်ကြီး)၊ နကူလ (mongoose)၊ ဖား၊ ခွေး၊ သို့မဟုတ် ငှက်တို့ကို သတ်မိလျှင်—ကျောက်ပေါ်တွင် (ထိခိုက်၍) သတ်မိသောအခါ Tapta-kṛcchra ပဋိညာဉ်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ လက်နက်ဖြင့် သတ်မိလျှင် Ati-kṛcchra ပဋိညာဉ်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 20
हत्वा त्र्यहं पिवेत् क्षीरं कृच्छ्रं चान्द्रायणं चरेत् व्रतं रहस्ये रहसि प्रकाशे ऽपि प्रकाशकं
လူတစ်ဦးကို သတ်မိပြီးနောက် သုံးရက်တိုင်တိုင် နို့ကို သောက်ရမည်။ ထို့ပြင် Kṛcchra ပဋိညာဉ်နှင့် Cāndrāyaṇa ဝတ်ပြုကျင့်စဉ်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်—ဤသည်မှာ လျှို့ဝှက်အပြစ်ကို လျှို့ဝှက်နေရာ၌ပင် သန့်စင်စေသကဲ့သို့ လူသိရှင်ကြား ထင်ရှားသောအပြစ်ကိုပါ သန့်စင်ပေးသော အပြစ်ပယ်ဝတ်ဖြစ်သည်။
Verse 21
प्राणायामशतं कार्यं सर्वपापापनुत्तये पानकं द्राक्षमधुकं खार्जरन्तालमैक्षवं
အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားရန် ပရాణာယာမ (prāṇāyāma) ကို တစ်ရာကြိမ် ပြုလုပ်သင့်သည်။ ထို့နောက် စပျစ်သီး၊ မဓူက (madhūka)၊ ဒိတ်သီး၊ တာလသီး (tāla) နှင့် ကြံရည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော ချိုမြိန်သောက်စရာ (pānaka) ကို သောက်သင့်သည်။
Verse 22
मध्वीकं टङ्कमाध्वीकं मैरेयं नारिकेलजं न मद्यान्यपि मद्यानि पैष्टी मुख्या सुरा स्मृता
မဓ္ဝီက (madhvīka)၊ တင်္က-မဓ္ဝီက (ṭaṅka-mādhvīka)၊ မိုင်ရေယ (maireya) နှင့် အုန်းသီးမှ ပြုလုပ်သော အရက်တို့—ဤတို့နှင့် အခြား မူးယစ်သောက်စရာများသည် အမှန်တကယ် အရက်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အဓိကသော စုရာ (surā) ဟူသည်မှာ သီးနှံအမှုန့်အခြေပြု (paiṣṭī) အရက်ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 23
त्रैवर्णस्य निषिद्धानि पीत्वा तप्त्वाप्यपः शुचिः कणान् वा भक्षयेदब्दं पिण्याकं वा सकृन्निशि
သုံးတန်းတော် (တရိုင်ဝဏ္ဏ) အတွင်းရှိ ဒွိဇ (twice-born) တစ်ဦးက တားမြစ်ထားသောအရာကို သောက်မိလျှင်—ပူနွေးသောရေကို သောက်ပြီးနောက်—သန့်စင်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့မဟုတ် တစ်နှစ်ပတ်လုံး စပါးအမှုန့်/အနှံသာ စားရမည်၊ သို့တည်းမဟုတ် ညအချိန်တွင် တစ်ကြိမ်သာ ဆီကိတ် (oil-cake) ကို ယူရမည်။
Verse 24
सुरापाणापनुत्यर्थं बालवामा जटी ध्वजी अज्ञानात् प्राश्य विण्मूत्रं सुरासंस्पृष्टमेव च
အရက်သောက်ခြင်း၏ အပြစ်ကို ဖယ်ရှားရန် ကလေးသဘောရှိသော တပသီကဲ့သို့ (bāla)၊ ဘယ်ဘက်ကို သတ်မှတ်ထားသော အနေအထားဖြင့် (vāma)၊ ဆံပင်ကို ဂျဋာ (jaṭā) အဖြစ် ချည်ထား၍ အလံကို ကိုင်ဆောင်ကာ ဝတ္တရားကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ ထို့ပြင် မသိကြောင်းကြောင့် အရက်နှင့် ထိတွေ့ထားသော မစင် သို့မဟုတ် ဆီးကို စားသောက်မိသော်လည်း ဤပရాయశ္စိတ္တသည် သက်ဆိုင်သည်။
Verse 25
पुनः संस्कारमर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजातयः मद्यमाण्डस्थिता आपः पीत्वा सप्तदिनं व्रती
သုံးတန်းတော်ရှိ ဒွိဇတို့သည် ထပ်မံ သံစ్కာရ (re-consecration) ကို ခံယူရန် သင့်တော်ကြသည်။ အရက်၏ မာဏ္ဍ (māṇḍa) အကျန်/ဖျော်ရည်အနှစ် ပါဝင်နေသော ရေကို သောက်မိလျှင် ထိုသူသည် ခုနစ်ရက်ကြာ ဝတ္တ (vrata) ကို ထိန်းသိမ်းရမည်။
Verse 26
चाण्डालस्य तु पानीयं पीत्वा स्यात् षड्दिनं व्रती चण्डालकूपभाण्डेषु पीत्वा शान्तपनं चरेत्
ချဏ္ဍာလ၏ သောက်ရေကို သောက်မိလျှင် ခြောက်ရက်ကြာ ဝ్రတ (ဝတ်) ကို ထိန်းသိမ်းရမည်။ ချဏ္ဍာလ၏ ရေတွင်းမှ သို့မဟုတ် ချဏ္ဍာလအသုံးပြုသော အိုးခွက်များမှ ရေကို သောက်မိလျှင် Śāntapana အပြစ်ဖြေဝတ်ကို ကျင့်ရမည်။
Verse 27
पञ्चगव्यं त्रिरान्ते पीत्वा चान्त्यजलं द्विजः मत्स्यकण्टकशम्बूकशङ्खशुक्तिकपर्दकान्
ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် သတ်မှတ်ကာလအဆုံးတွင် pañcagavya ကို သုံးကြိမ် သောက်ပြီး၊ antyaja နှင့်ဆိုင်သော ရေကိုလည်း သောက်ကာ၊ ငါးအရိုး၊ ခရု၊ သင်္ခါ (conch)၊ အိုစတာအခွံ၊ ကော်ရီအခွံတို့ကို စားသုံး/ထိတွေ့မိသော အပြစ်ကို ပြေစေသည်။
Verse 28
पीत्वा नवोदकं चैव पञ्चगव्येन शुद्ध्यति शवकूपोदकं पीत्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति
အသစ်ရေ (navodaka) ကို သောက်မိလျှင် pañcagavya ကို သောက်ခြင်းဖြင့် သန့်စင်သည်။ အလောင်းနှင့်ဆိုင်သော ရေတွင်းရေကို သောက်မိလျှင် သုံးညအကြာတွင် ပြည့်စုံစွာ သန့်စင်သည်။
Verse 29
अन्त्यावसायिनामन्नं भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् आपत्काले शूद्रगृहे मनस्तापेन शुद्ध्यति
antyāvasāyin ဟု ခေါ်သော (လူမှုစည်းကမ်းအပြင်ဘက်ရှိ) သူတို့၏ အစာကို စားမိလျှင် Cāndrāyaṇa အပြစ်ဖြေဝတ်ကို ကျင့်ရမည်။ သို့သော် အရေးပေါ်ကာလတွင် Śūdra အိမ်၌ စားရလျှင် စိတ်ထဲက နောင်တတရားသာဖြင့် သန့်စင်နိုင်သည်။
Verse 30
शूद्रभाजनभुक् विप्रः पञ्चगव्यादुपोषितः कन्दुपक्वं स्नेहपक्वं स्नेहं च दधिशक्तवः
Śūdra ၏ အိုးခွက်မှ စားသောက်မိသော ဗိပရ (brāhmaṇa) သည် pañcagavya ကို အားထား၍ အစာရှောင်ရမည်။ ခွင့်ပြုသော အစာအဖြစ် ရေဖြင့်ချက်သော အမြစ်အတုံးများ၊ ဂီ (ghee) ဖြင့်ချက်သော အစာ၊ ဂီ ကိုယ်တိုင်၊ နှင့် ဒဓိ (curd) နှင့်ရောထားသော မုယောဆန်ရည် (barley-gruel) ကို ယူနိုင်သည်။
Verse 31
शूद्रादनिन्द्यान्येतानि गुडक्षीररसादिकं अस्नातभुक् चोपवासी दिनान्ते तु जपाच्छुचिः
ရှုဒ္ဒရ (Śūdra) ထံမှ လက်ခံယူလျှင် အပြစ်မဖြစ်သော အရာများမှာ—ဂျက်ဂရီ (jaggery)၊ နို့၊ သစ်သီးရည် စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ရေချိုးမပြုဘဲ စားသောက်သူသည် အုပဝါသ (အစာရှောင်) ပြု၍ နေ့အဆုံးတွင် ဇပ (japa) ရွတ်ဆိုခြင်းဖြင့် သန့်စင်ရမည်။
Verse 32
मूत्रोच्चार्यशुचिर्भुक्त्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति केशकीटावपन्नं च पादस्पृष्टञ्च कामतः
ဆီးသွားပြီးနောက် သန့်စင်မှုမပြုဘဲ စားသောက်လျှင် သုံးညအကြာတွင် သန့်စင်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အတူ ဆံပင် သို့မဟုတ် ပိုးမွှားများကြောင့် အညစ်အကြေးဝင်သည့် အစာနှင့် ခြေထောက်ဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိစွာ ထိမိထားသော အစာတို့အတွက်လည်း သန့်စင်ခြင်းကို သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 33
भ्रूणघ्नावेक्षित्तं चैव सस्पृष्टं वाप्युदक्यया काकाद्यैर् अवलीढं च शुनासंस्पृष्टमेव च
အ भ्रूणघ्न (ဖွားကလေးကို သတ်သူ) က ကြည့်မြင်ထားသော အစာ (သို့) ပြင်ဆင်ထားသော ပူဇော်ပစ္စည်း၊ သွေးဆင်းနေသော မိန်းမ (menstruating woman) က ထိတွေ့ထားသော အစာ၊ ကာကာ (ကျီး) စသည်တို့က လျှာဖြင့် လိမ်းလျက်ထားသော အစာ၊ သို့မဟုတ် ခွေးနှင့် ထိတွေ့ထားသော အစာ—ဤအရာအားလုံးကို အညစ်အကြေးဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 34
गवाद्यैर् अन्नमाघ्रातं भुक्त्वा त्र्यहमुपावसेत् रेतोविण्मूत्रभक्षी तु प्राजापत्यं समाचरेत्
နွား စသည်တို့က နံ့ရှူထားသော အစာကို စားမိလျှင် သုံးရက် အစာရှောင်ရမည်။ သို့သော် သုတ်ရည်၊ မစင်၊ သို့မဟုတ် ဆီးကို စားသောက်မိလျှင် ပရာဇာပတျယ (Prājāpatya) အပြစ်ဖြေကာယကံကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 35
चान्द्रायण नवश्राद्धे पराको मासिके मतः पक्षत्रये ऽतिकृच्छ्रं स्यात् षण्मासे कृच्छ्रमेव च
ကိုးမျိုးသော ရှရာဒ္ဓ (nava-śrāddha) နှင့် ဆက်စပ်သော အပြစ်အတွက် အပြစ်ဖြေကာယကံကို ချန်ဒြာယဏ (Cāndrāyaṇa) ဝတ်တရားဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ လစဉ် (monthly) ရိတုနှင့် ဆက်စပ်သော အပြစ်အတွက် ပရာက (Parāka) ကို သတ်မှတ်သည်။ ချော်လဲမှုက သုံးပက္ခ (သုံးဖို့တ်နိုက်) ဆက်လက်ရှိလျှင် အတိကೃစ္ฉရ (Atikṛcchra) ဖြစ်ရမည်၊ ခြောက်လ ဆက်လက်ရှိလျှင် ကೃစ္ฉရ (Kṛcchra) တစ်မျိုးတည်းဖြင့် အပြစ်ဖြေရမည်။
Verse 36
आब्दिके पादकृच्छ्रं स्यादेकाहः पुनराव्दिके पूर्वेद्युर्वार्षिकं श्राद्धं परेद्युः पुनराव्दिकं
နှစ်ပတ်လည် (ābdika) śrāddha အတွက် «တစ်ဝက်-kṛcchra» အပြစ်ဖြေတရားကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ထပ်မံနှစ်ပတ်လည် (punar-ābdika) အတွက်တော့ တစ်ရက်တည်း (ekāha) ဥပုသ်/အကျင့်ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ မနေ့က vārṣika śrāddha ကို ပြုလုပ်ပြီး နောက်နေ့တွင် (punar-)ābdika śrāddha ကို ထပ်မံပြုလုပ်ရမည်။
Verse 37
निषिद्धभक्षणे भुक्ते प्रायश्चित्तमुपोषणं भूस्तृणं लशुनं भुक्त्वा शिशुकं कृच्छ्रमाचरेत्
တားမြစ်ထားသော အစာကို စားမိလျှင် အပြစ်ဖြေသည် ဥပုသ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မြေ၊ မြက် သို့မဟုတ် ကြက်သွန်ဖြူကို စားမိပါက «Śiśuka» အမျိုးအစား kṛcchra အပြစ်ဖြေကို ကျင့်သုံးရမည်။
Verse 38
लशुनं गृञ्जनं भुक्त्वेति ङ शिशुकृच्छ्रं समाचरेदिति ख अभोज्यानान्तु भुक्त्वान्नं स्त्रीशूद्रोच्छिष्टमेव च जग्ध्वा मांसमभक्ष्यञ्च सप्तरात्रं पयः पिवेत्
ကြက်သွန်ဖြူ သို့မဟုတ် ကြက်သွန်နီကို စားမိလျှင် «Śiśu-kṛcchra» (အသေးစားတင်းကျပ်မှု) ကို ကျင့်သုံးရမည်။ သို့ရာတွင် မစားသင့်သော အစာကို စားမိခြင်း၊ မိန်းမ သို့မဟုတ် Śūdra ၏ ကျန်အစာကို စားမိခြင်း၊ ခွင့်မပြုသော အသားကို စားမိခြင်းတို့ ဖြစ်ပါက ခုနှစ်ညတိုင်တိုင် နို့သာ သောက်ရမည်။
Verse 39
मधु मांसञ्च यो ऽश्नीयाच्छावं सूतकमेव वा प्राजापत्यं चरेत् कृच्छ्रं ब्रह्मचारी यतिर्व्रती
ပျားရည်နှင့် အသားကို စားသူ၊ သို့မဟုတ် သေဆုံးမှုကြောင့် ဖြစ်သော မသန့်ရှင်းမှု (śāva) သို့မဟုတ် မွေးဖွားမှုကြောင့် ဖြစ်သော မသန့်ရှင်းမှု (sūtaka) အတွင်း စားသောက်သူသည် «Prājāpatya kṛcchra» အပြစ်ဖြေကို ကျင့်သုံးရမည်—ဗြဟ္မစရိယ (အိမ်ထောင်မပြု) အဖြစ်၊ ယတိ (အကျင့်သီလရှင်) အဖြစ်၊ ဝတ္တရားကို ထိန်းသိမ်းသူအဖြစ် နေထိုင်၍ ဖြစ်သည်။
Verse 40
अन्ययेन परस्वापहरणं स्तेयमुच्यते मुसलेन हतो राज्ञा स्वर्णस्तेयी विशुद्ध्यति
အခြားသူ၏ ပစ္စည်းကို မတရားယူသွားခြင်းကို ခိုးမှုဟု ခေါ်သည်။ ရွှေခိုးသူကို ဘုရင်က တုတ် (musala) ဖြင့် သတ်ဒဏ်ပေးလျှင် ထိုအပြစ်မှ သန့်စင်သွားသည်။
Verse 41
अधःशायी जटाधारी पर्णमूलफलाशनः एककालं समश्नानो द्वादशाब्दे विशुद्ध्यति
မြေပြင်ပေါ်တွင် အောက်ချ၍အိပ်ကာ ဆံပင်ကိုဂျဋာအဖြစ်ချည်ထား၍ ရွက်၊ အမြစ်၊ အသီးတို့ဖြင့်သာအသက်မွေးကာ တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ အတိုင်းအတာဖြင့်စားသောက်လျှင်—ဤသီလဝတ္တရားဖြင့် ဒွါဒသနှစ်အတွင်း သန့်စင်လာသည်။
Verse 42
रुक्मस्तेयी सुरापश् च ब्रह्महा गुरुतल्पगः स्तेयं कृत्वा सुरां पीत्वा कृच्छ्रञ्चाब्दं चरेन्नरः
ရွှေခိုးသူ၊ မူးယစ်အရက်သောက်သူ၊ ဗြာဟ္မဏကိုသတ်သူ၊ ဆရာ၏အိပ်ရာကိုဖောက်ပြန်သူတို့သည်—ခိုးယူပြီး အရက်သောက်ပြီးနောက် လူသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ကೃच्छ्र (Kṛcchra) ပရాయశ္စိတ္တကို ကျင့်ဆောင်သင့်သည်။
Verse 43
मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च अयस्कांस्योपलानाञ्च द्वादशाहं कणान्नभुक्
ရတနာ၊ ပုလဲ၊ ပရဝါလ် (သန္တာ)၊ ကြေးနီ၊ ငွေ၊ သံ၊ ကံသ (bell-metal) နှင့် ကျောက်တုံးတို့နှင့်ပတ်သက်သော အပြစ်ဖြေရာတွင်—ဒွါဒသရက်တိုင် ကဏာန်န (kaṇānna) ဟူသော ရိုးရိုးစပါးအစာကိုသာ စားသုံးရမည်။
Verse 44
मनुष्याणान्तु हरणे स्त्रीणां क्षेत्रगृहस्य च वापीकूपतडागानां शुद्धिश्चान्द्रायणं स्मृतं
လူကိုခိုးယူခြင်း (သို့) ဖမ်းဆီးခြင်း၊ မိန်းမကိုယူဆောင်ခြင်း၊ လယ်မြေ သို့မဟုတ် အိမ်ကိုလုယူခြင်း၊ ထို့ပြင် ရေတွင်း၊ အဆင့်ဆင့်ရေတွင်း (stepwell) နှင့် ကန်/ရေကန်တို့ကိုလုယူခြင်းတို့အတွက်—သန့်စင်ခြင်းအဖြစ် Cāndrāyaṇa (ချန္ဒြာယဏ) ပရాయశ္စိတ္တကို သတ်မှတ်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 45
भक्ष्यभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च पुष्पमूलफलानाञ्च पञ्चगव्यं विशोधनं
စားသောက်နိုင်သောအစာနှင့် ချက်ပြုတ်ပြီးသောအစာကို ယူဆောင်သွားခြင်း (သို့) မသန့်စင်စေခြင်း၊ ထို့အတူ ယာဉ်၊ အိပ်ရာ၊ ထိုင်ခုံတို့နှင့် ပန်း၊ အမြစ်၊ အသီးတို့အတွက်လည်း—သန့်စင်ခြင်းကို pañcagavya (ပဉ္စဂဝျ) ဟူသော နွားထွက်ပစ္စည်းငါးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ရသည်။
Verse 47
तृणकाष्ठद्रुमाणाञ्च शुष्कान्नस्य गुडस्य च चेलचर्मामिषाणाञ्च त्रिरात्रं स्यादभोजनं
မြက်၊ သစ်သား၊ သစ်ပင်တို့ကဲ့သို့ မသန့်မရှင်း သို့မဟုတ် မသင့်လျော်သောအရာများနှင့် ထိတွေ့စားသောက်မိခြင်း၊ ထို့ပြင် အခြောက်အစာနှင့် ဂုဍ (jaggery)၊ အဝတ်အထည်၊ သားရေ၊ အသားတို့ကြောင့် မသန့်မရှင်းဖြစ်လျှင် သုံးညတိုင်တိုင် အစာမစားဘဲ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုရမည်။
Verse 48
पितुः पत्नीञ्च भगिनीमाचार्यतनयान्तथा आचार्याणीं सुतां स्वाञ्च गच्छंश् च गुरुतल्पगः
အဖေ၏ဇနီး (မိခင်မဟုတ်သောဇနီး)၊ မိမိ၏အစ်မ/ညီမ၊ ဆရာ၏သမီး၊ ဆရာ၏ဇနီး၊ မိမိ၏သမီး၊ သို့မဟုတ် မိမိ၏မိခင်နှင့် လိင်ဆက်ဆံသူကို «ဂုရု၏အိပ်ရာကိုဖောက်ဖျက်သူ» (gurutalpaga) ဟု ခေါ်သည်။
Verse 49
गुरुतल्पे ऽभिभाष्यैनस्तप्ते पच्यादयोमये शूमीं ज्वलन्तीञ्चाश्लिष्य मृतुना स विशुद्ध्यति
ဆရာ၏အိပ်ရာကိုဖောက်ဖျက်သောအပြစ်အတွက် ထိုသူကို အနီရောင်ပူလောင်သော သံပေါ်တွင် မီးလောင်အောင် (ချက်အောင်) ပြုစေရမည်။ ထို့ပြင် မီးလောင်နေသော သံရုပ် (မိန်းမပုံ) ကို ဖက်ကပ်လျက် သေခြင်းဖြင့် သန့်စင်ခြင်းကို ရရှိသည်။
Verse 50
चान्द्रायणान् वा त्रीन्मासानभ्यस्य गुरुतल्पगः एवमेव विधिं कुर्याद् योषित्सु पतितास्वपि
သို့မဟုတ် ဂုရု၏အိပ်ရာကိုဖောက်ဖျက်သူသည် သုံးလအတွင်း ချန်ဒြာယဏ (Cāndrāyaṇa) ဝတ်ပြုခြင်း သုံးကြိမ်ကို ကျင့်သုံးပြီးနောက်၊ ကျဆုံးသွားသော မိန်းမများအမှု၌ပင် ထိုတူညီသော သတ်မှတ်ထားသည့် အပြစ်ဖြေစနစ်ကို လိုက်နာရမည်။
Verse 51
यत् पुंसः परदारेषु तच्चैनां कारयेद्व्रतं रेतः सिक्त्वा कुमारीषु चाण्डालीषु सुतासु च
အခြားသူ၏ဇနီးနှင့် ဆက်ဆံခြင်းအမှု၌ ယောက်ျားအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အပြစ်ဖြေဝတ်ကို ထိုမိန်းမအပေါ်တွင်လည်း ထိုတူညီသော ဝတ်ကို ချမှတ်စေရာမည်—သူမက ကညာမိန်းကလေးများ၊ ချန်ဒာလာ (Caṇḍāla) မိန်းမများနှင့် မိမိ၏သမီးများအတွင်း သုတ်ရည်ကျစေခဲ့သော်လည်း။
Verse 52
सपिण्डापत्यदारेषु प्राणत्यागो विधीयते यत् करोत्येकरात्रेण वृषलीसेवनं द्विजः
ဆပိဏ္ဍ (sapinda) မိန်းမ၊ သား၏ဇနီး သို့မဟုတ် သမီးမက် (ချွေးမ) နှင့် မတရားကာမကျူးလွန်လျှင် သတ်မှတ်ထားသော ပြစ်ဖြေကာယကံသည် အသက်ကို စွန့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ဒွိဇ (dvija) သည် ဝೃṣလီ (vṛṣalī) နှင့် တစ်ညတည်းပင် ပေါင်းသင်းလျှင်လည်း အလွန်လေးနက်သော အပြစ်ကို ခံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 53
तद्भैक्ष्यभुग् जपन्नित्यं त्रिभिर्वर्षैर् व्यपोहति पितृव्यदारगमने भ्रातृभार्यागमे तथा
ဘိက္ခာဖြင့် အသက်မွေး၍ မန္တရကို နေ့စဉ် ဂျပ်ကာ သုံးနှစ်အတွင်း (အပြစ်ကို) ဖယ်ရှားနိုင်သည်—အဖေဘက် ဦးလေး၏ဇနီးကို ချဉ်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သောအပြစ်နှင့်၊ ထို့အတူ အစ်ကို/ညီ၏ဇနီးကို ချဉ်းကပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သောအပြစ်ကိုလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 54
चाण्डालीं पुक्कसीं वापि स्नुषाञ्च भगिनीं सखीं मातुः पितुः स्वसारञ्च निक्षिप्तां शरणागतां
ချဏ္ဍာလီ (Caṇḍālī) မိန်းမဖြစ်စေ၊ ပုက္ကသီ (Pukkasī) ဖြစ်စေ၊ သမီးမက် (ချွေးမ)၊ အစ်မ/ညီမ၊ မိန်းကလေးမိတ်ဆွေ၊ မိခင်၏ညီမ/အစ်မ သို့မဟုတ် ဖခင်၏ညီမ/အစ်မ ဖြစ်စေ—ပယ်ချခံရပြီး အကာအကွယ်တောင်းကာ ရှရဏာဂတ (śaraṇāgata) အဖြစ် လာသူမည်သည့်မိန်းမမဆို လက်ခံ၍ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမည်။
Verse 55
मातुलानीं स्वसारञ्च सगोत्रामन्यमिच्छतीं शिष्यभार्यां गुरोर्भार्यां गत्वा चान्द्रायणञ्चरेत्
မိခင်ဘက် ဦးလေး၏ဇနီး၊ ကိုယ့်အစ်မ/ညီမ၊ တူညီသော ဂိုတြ (gotra) အတွင်းရှိ အခြားမိန်းမ၊ တပည့်၏ဇနီး သို့မဟုတ် ဂုရု (guru) ၏ဇနီးနှင့် ကာမဆက်ဆံခဲ့လျှင် «ချန္ဒြာယဏ» (Cāndrāyaṇa) ပြစ်ဖြေဝတ် (vrata) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
It defines killing as any act whose result is prāṇa-viyoga—separation of the life-breath—emphasizing outcome-based culpability alongside agency (direct or indirect).
The expiation should be prescribed after assessing deśa (place), kāla (time), śakti (capacity), and the specific nature/weight of the sin, selecting the stated niṣkṛti appropriate to that case.
The chapter repeatedly deploys Kṛcchra/Ati-kṛcchra/Tapta-kṛcchra, Prājāpatya, Parāka, and Cāndrāyaṇa, along with pañcagavya, fasting, japa, and prāṇāyāma as modular tools.