Adhyaya 171
Chapter 171 — प्रायश्चित्तानि (Prāyaścittāni / Expiations)
ဤအধ্যာယသည် သန့်စင်ရေးနှင့် ပြစ်ဒဏ်လျော့ချခြင်း (ပရာယရှ္စိတ္တ) ကို စနစ်တကျ စာရင်းပြုစုသည့် ဓမ္မရှာစတြ မန်နွယ်၏ အစဖြစ်ပြီး လက်ရေးမူကွဲများကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ပုရှ္ကရက မန္တရဇပနှင့် စည်းကမ်းတကျ အကျင့်ဝတ်များဖြင့် အပြစ်ကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း သင်ကြားသည်—ပေါရုရှ စူက္တကို တစ်လကြာ ရွတ်ဆိုခြင်း၊ အဃမရ္ရှဏ ဟိမ်းကို သုံးကြိမ် ရွတ်ဆိုခြင်း၊ ဝေဒပညာလေ့လာခြင်း၊ ဝါယုနှင့် ယမနှင့် ဆက်စပ်သည့် သီလစည်းကမ်းများ၊ ဂါယတြီဝရတတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့နောက် ကೃစ္ချရ အတင်းအကျပ်တပသများကို အဆင့်လိုက် ဖော်ပြပြီး ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အစားအသောက် စည်းမျဉ်းများကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်သည်—ဆံပင်ဖြတ်ခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ ဟိုးမ၊ ဟရီဘုရားကို ပူဇော်ခြင်း၊ နေ့ခင်းတွင် ရပ်၍ ညတွင် ထိုင်ခြင်း (ဝီရာသန) စသည်။ စန္ဒြာယဏ အမျိုးမျိုး (ယတိ/ရှီရှု ပုံစံ) ကို ပါးစပ်တစ်ခါစားပမာဏ/ပိဏ္ဍ အရေအတွက်ဖြင့် ရေတွက်ဖော်ပြပြီး၊ တပ္တကೃစ္ချရ/ရှီတကೃစ္ချရ စက်ဝန်းများနှင့် ပဉ္စဂဝျာ ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများကို သုံးသည့် အတိကೃစ္ချရ အလွန်ပြင်းထန်သည့် ပုံစံကိုလည်း ထည့်သွင်းသည်။ ထို့ပြင် ရှာန္တပန နှင့် မဟာ/အတိ-ရှာန္တပန၊ ပရာက (၁၂ ရက် အစာရှောင်)၊ ပရာဇာပတျ စဉ်ဆက်များကို “ပဒါ” အဖြစ် မော်ဂျူးလိုက် ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သစ်သီး၊ အရွက်၊ ရေ၊ အမြစ်၊ နှမ်း၊ ဘြဟ္မကူးရ္စ စသည့် အခြေခံပစ္စည်းများအပေါ် မူတည်သည့် ကṛစ္ချရ အထူးပုံစံများကို ပြောပြီး၊ တပသနှင့် တွဲဖက်သော ဒေဝတာပူဇော်မှုကြောင့် စည်းစိမ်၊ အင်အား၊ ကောင်းကင်ဘုံနှင့် အပြစ်ဖျက်သိမ်းခြင်း ရရှိမည်ဟု သတ်မှတ်ကာ အဆုံးသတ်သည်။
Shlokas
Verse 1
ति ख शवन्तत्स्पृष्टिनं श्वानमिति घ , ज च मूत्रोच्चारं द्विजः कृत्वेत्यादिः, पूयन्ते पापिनो ऽखिला इत्य् अन्तः पाठः ज , झ पुस्तके नास्ति अथ एकसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तानि पुष्कर उवाच प्रायश्चित्तं रहस्यादि वक्ष्ये शुद्धिकरं पर पौरुषेण तु सूक्तेन मासं जप्यादिनाघहा
လက်ရေးမူများတွင် မတူညီသောဖတ်ပုံများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ တစ်နေရာတွင် «အလောင်းကို ထိမိသော ခွေး» ဟုဆိုပြီး၊ အခြားနေရာတွင် «နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) သည် ဆီးထွက်ပြီးနောက်…» ဟုပါသည်။ အခြားပြန်လည်ဖတ်ပုံတစ်ခုမှာ «အပြစ်ရှိသူအားလုံး သန့်စင်ကြသည်» ဟုအဆုံးသတ်သော်လည်း မူတစ်စောင်တွင် ဤပိုဒ်မပါ။ ယခု ၁၇၁ မြောက်အခန်း «ပရာယရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေခြင်း)» စတင်သည်။ ပုရှ္ကရက ပြောသည်— «လျှို့ဝှက်သောအပြစ်ဖြေခြင်းနှင့် အခြားအပြစ်ဖြေခြင်းများကို၊ အမြင့်မြတ်၍ သန့်စင်စေသောအရာအဖြစ် ငါဟောမည်။ ပေါရုရှ စုက္တ (Pauruṣa Sūkta) ကို တစ်လကြာ ဂျပ (ရွတ်ဖတ်) လျှင် လူသည် အပြစ်မှ လွတ်ကင်းသည်»။
Verse 2
मुच्यते पातकैः सर्वैर् जप्त्वा त्रिरघमर्षणं वेदजप्याद्वायुयमाद् गायत्र्या व्रततो ऽद्यहा
အဃမර්ရှဏ (Aghamarṣaṇa) ဟိမ်းကို သုံးကြိမ် ဂျပ (ရွတ်ဖတ်) လျှင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်းသည်။ ထို့အတူ ဝေဒရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ ဝါယုနှင့် ယမ၏ စည်းကမ်းသင်္ကာများ၊ နှင့် ဂါယတ္ရီ-ဝရတ (Gāyatrī-vow) ကို စောင့်ထိန်းခြင်းတို့ဖြင့်လည်း ယနေ့ အပြစ်ပျက်ကင်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 3
मुण्डनं सर्वकृच्छ्रेषु स्नानं होमो हरेर्यजिः उत्थितस्तु दिवा तिष्ठेदुपविष्टस् तथा निशि
ကೃચ્છရ (Kṛcchra) အပြစ်ဖြေခြင်းအမျိုးမျိုးတွင် ခေါင်းရိတ်ခြင်း (မုဏ္ဍန), ရေချိုးခြင်း, မီးထဲသို့ ဟောမပူဇော်ခြင်း, နှင့် ဟရိ (ဗိဿဏု) ကို ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်းတို့ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ နေ့ခင်းတွင် မတ်တပ်ရပ်နေ၍ ညတွင်လည်း ထိုင်နေသင့်သည်။
Verse 4
एतद्वीरासनं प्रोक्तं कृच्छ्रकृत्तेन पापहा अष्टभिः प्रत्यहं ग्रासैर् यतिचान्द्रायणं स्मृतं
ဤအရာကို «ဝီရာသန» (vīrāsana) ဝရတဟု ကြေညာထားပြီး၊ ကೃच्छရအဖြစ် ကျင့်သုံးလျှင် အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးသော အပြစ်ဖြေခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် «ယတိ-ချန္ဒြာယဏ» (yati-cāndrāyaṇa) ကို နေ့စဉ် အစာကို ပါးစပ်တစ်ခါစားသည့်အရွယ် ၈ ချက်သာ ယူသည့် စည်းကမ်းဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 5
प्रातश् चतुर्भिः सायञ्च शिशुचान्द्रायणं स्मृतं यथाकथञ्चित् पिण्डानाम् चत्वारिंशच्छतद्वयं
«ကလေးသဘော ပေါ့ပါးသော စန္ဒြာယဏ» ဟူသည်မှာ မနက်တွင် ပိဏ္ဍ ၄ လုံး၊ ညနေတွင် ပိဏ္ဍ ၄ လုံး စားသုံးရသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသို့ မည်သို့ပင် စီမံနိုင်သော်လည်း စုစုပေါင်း ပိဏ္ဍ ၂၄၀ လုံး ဖြစ်သည်။
Verse 6
मासेन भक्षयेदेतत् सुरचान्द्रायणं चरेत् त्र्यहमुष्णं पिवेदापस्त्यहमुष्णं पयः पिवेत्
ဤကန့်သတ်ထားသော အစာကို တစ်လအတွင်း စားသုံးပြီး «စူရ-စန္ဒြာယဏ» ဝရတကို ကျင့်ရမည်။ သုံးရက်ပတ်လုံး နွေးရေ သောက်ရပြီး၊ ထို့နောက် သုံးရက်ပတ်လုံး နွေးနို့ သောက်ရမည်။
Verse 7
त्र्याहमुष्णं घृतं पीत्वा वायुभक्षो भवेत् त्र्यहं तप्तकृच्छ्रमिदं प्रोक्तं शीतैः शीतं प्रकीर्तितं
သုံးရက်ပတ်လုံး နွေးထောပတ်ဆီ (ghṛta) သောက်ပြီးနောက်၊ ထို့နောက် သုံးရက်ပတ်လုံး လေကိုသာ အာဟာရအဖြစ် ယူ၍ နေရမည်။ ဤသည်ကို «တပ္တကೃच्छရ» (Taptakṛcchra) ဟု ခေါ်သော အပူကೃच्छရ ပရాయశ္စိတ္တ ဟု ဆိုကြသည်။ အအေးဖြင့် ပြုလုပ်လျှင် «ရှီတ» (Śīta) ဟု ခေါ်သည်။
Verse 8
कृच्छ्रातिकृच्छ्रं पयसा दिवसानेकविंशतिं गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकं
«အတိကೃच्छရ» (Atikṛcchra) ဟူသော ပြင်းထန်သည့် ပရायశ္စိတ္တကို နို့ဖြင့် ၂၁ ရက်ကြာ ကျင့်ရမည်။ ထိုစည်းကမ်းတွင် နွားဆီး၊ နွားချေး၊ နို့၊ ဒဓိ (ယိုဂတ်/ချဉ်နို့)၊ ဂျီ (ghee) နှင့် ကုရှမြက်ရေ (kuśodaka) ကို အသုံးပြုသည်။
Verse 9
जपतो ऽवधहेति ख , घ , ज च एकरात्रोपवासश् चकृच्छ्रं शान्तपनं स्मृतं एतच्च प्रत्याभ्यस्तं महाशान्तपनं स्मृतं
«avadha» ဟူသော မန္တရသံလုံးများ၊ အထူးသဖြင့် kha, gha, ja ကို ဂျပ (japa) ပြုသူသည် တစ်ညတာ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကိုလည်း ဆောင်ရွက်ပါက «ရှာန္တပန» (Śāntapana) ဟု ခေါ်သော ကṛच्छရ ပရायశ္စိတ္တ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုအကျင့်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ လေ့ကျင့်လျှင် «မဟာ-ရှာန္တပန» (Mahā-Śāntapana) ဟု ခေါ်သည်။
Verse 10
त्र्यहाभ्यस्तमथैकैकमतिशान्तपनं स्मृतं कृच्छ्रं पराकसञ्ज्ञं स्याद्द्वादशाहमभोजनं
သုံးရက်စည်းကမ်းကို ထပ်မံကျင့်ပြီးနောက် တစ်ကြိမ်တည်းစားသောက်သည့် အစီအစဉ်ဖြင့် ဆက်လက်ကျင့်လျှင် အလွန်ပြင်းထန်သော «ရှာန္တပန» အမျိုးအစား ကೃစ္ဆရဟု ဆိုကြသည်။ «ပါရာက» ဟု ခေါ်သော ဝတ္တရားမှာ အစာမစားဘဲ တစ်ဆယ့်နှစ်ရက် လုံးဝအစာရှောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 11
एकभक्तं त्र्यहाभ्यस्तं क्रमान्नक्तमयाचितं प्राजापत्यमुपोष्यान्ते पादः स्यात् कृच्छ्रपादकः
တစ်ကြိမ်တည်းစားသောက်သည့် အစီအစဉ်ကို သုံးရက်ကျင့်ပြီးနောက် အစဉ်လိုက် ညအချိန်တွင်သာ စားသောက်ကာ ထို့နောက် မတောင်းမခံဘဲ ရလာသော အစာ (အယာစိတ) ဖြင့် အသက်မွေးလျှင် «ပရာဇာပတျယ» ဥပောသထကို ကျင့်ပြီးဖြစ်သည်။ အဆုံးတွင် လေးပုံတစ်ပုံ (ပာဒ) ကို «ကṛစ္ဆရ-ပာဒက» ဟု ခေါ်သည်။
Verse 12
फलैर् मासं फलं कृच्छ्रं बिल्वैः श्रीक्च्छ्र ईरितः पद्माक्षैः स्यादामलकैः पुष्पकृच्छ्रं तु पुष्पकैः
တစ်လပတ်လုံး အသီးအနှံများဖြင့်သာ အသက်မွေးခြင်းကို «ဖလ-ကṛစ္ဆရ» ဟု ခေါ်သည်။ ဘိလ္ဝအသီးများဖြင့် ကျင့်လျှင် «ရှရီ-ကṛစ္ဆရ» ဟု ကြေညာကြသည်။ ပဒ္မာက္ရှ မျိုးစေ့များ သို့မဟုတ် အာမလက အသီးများဖြင့် ပြုလုပ်လျှင် «ပုဿပ-ကṛစ္ဆရ» ဖြစ်လာသည်။ ထို့အတူ ပန်းများဖြင့် ကျင့်လျှင်လည်း «ပုဿပ-ကṛစ္ဆရ» ဟု ခေါ်သည်။
Verse 13
पत्रकृच्छ्रन्तथा पत्रैस्तोयकृच्छ्रं जलेन तु मूलकृच्छ्रन्तथा मूलैर् दृध्न क्षीरेण तक्रतः
ထို့အတူ «ပတ္တ-ကṛစ္ဆရ» သည် ရွက်များသာဖြင့် ကျင့်ရသည်။ «တိုယ-ကṛစ္ဆရ» သည် ရေတစ်မျိုးတည်းဖြင့်သာ။ «မူလ-ကṛစ္ဆရ» သည် အမြစ်များဖြင့်။ ကျန်သော ပုံစံများကိုလည်း အစဉ်လိုက် နို့ချဉ် (curd)၊ နို့ (milk) နှင့် နို့ရည်ခွဲ (buttermilk) ဖြင့် အသီးသီး ကျင့်ရသည်။
Verse 14
मासं वायव्यकृच्छ्रं स्यात्पाणिपूरान्नभोजनात् तिलैर् द्वादशरात्रेण कृच्छ्रमाग्नेयमार्तिनुत्
တစ်လပတ်လုံး လက်ဖဝါးတစ်ဖဝါးစာ (ပာဏိပူရ) အတိုင်းအတာသာ စားသောက်ခြင်းဖြင့် «ဝါယဗျ-ကṛစ္ဆရ» ကို ကျင့်ရသည်။ တစ်ဆယ့်နှစ်ညတိုင်တိုင် နှမ်းစေ့များဖြင့်သာ အသက်မွေးလျှင် ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖယ်ရှားပေးသော «အာဂ္နေယ-ကṛစ္ဆရ» ကို ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 15
पाक्षं प्रसृत्या लाजानां ब्रह्मकूर्चं तथा भवेत् उपोषितश् चतुर्दृश्यां पञ्चदश्यामनन्तरं
လကာ (lājā) ကို «prasṛti» အတိုင်းအတာဖြင့် တစ်ပတ်နှစ်ပတ် (fortnight) တိုင်းတာ၍ ပြုလုပ်လျှင် «ဗြဟ္မကူးရ္စ» ဝရတကို ဆောင်ရွက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် လဆန်း/လဆုတ် ၁၄ ရက်နေ့တွင် အစာရှောင်၍ ချက်ချင်း ၁၅ ရက်နေ့တွင်လည်း ဆက်လက်အစာရှောင်/ဝရတပြုရမည်။
Verse 16
पञ्चगव्यं समश्नीयाद्धविष्याशीत्यनन्तरं मासेन द्विर् नरः कृत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते
«ပဉ္စဂဗျ» ကို စားသုံးပြီးနောက် «ဟဝိෂျ» အစာဖြင့်သာ အသက်မွေးရမည်။ တစ်လအတွင်း နှစ်ကြိမ် ဤသို့ပြုလုပ်သူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 17
श्रीकामः पुष्टिकामश् च स्वर्गकामो ऽघनष्टये देवताराधनपरः कृच्छ्रकारी स सर्वभाक्
စည်းစိမ်လိုသူ၊ အာဟာရနှင့် အင်အားလိုသူ၊ ကောင်းကင်ဘုံလိုသူတို့သည် အပြစ်ပျက်စီးစေရန် ရည်ရွယ်၍ ဒေဝတားတို့ကို အလေးအနက် ပူဇော်အာရాధနာပြုရမည်။ «ကೃચ્છရ» တပသ္စရိယာကို ဆောင်ရွက်လျှင် အကျိုးကုသိုလ်အားလုံးကို ခံစားရသူ ဖြစ်လာသည်။
Frequently Asked Questions
A month-long recitation of the Pauruṣa Sūkta and thrice-recitation of the Aghamarṣaṇa hymn are explicitly stated as sin-destroying, supported by Vedic recitation and the Gāyatrī-vrata.
It prescribes tonsure, bathing, homa, and Hari-worship, with the posture rule of standing during the day and sitting during the night (identified as a vīrāsana-type observance).
Yati-cāndrāyaṇa is defined as eight mouthfuls daily; śiśu-cāndrāyaṇa is set as four piṇḍas in the morning and four in the evening, totaling 240 piṇḍas over the month.
Śāntapana is given as a one-night fast paired with specified japa; repetition yields Mahā-Śāntapana, and further intensification is taught as Ati-Śāntapana.
Parāka is defined as twelve days of complete fasting (abhojana).