
Adhyaya 165 — नानाधर्माः (Various Dharmas)
အဂ္နိ–ဝသိဋ္ဌ သင်ကြားဆက်လက်မှုအရ ဤအခန်းသည် ဓမ္မကို သမားတော်သဘောဖြင့် စတင်တင်ပြသည်။ နှလုံးအတွင်းရှိ ဘုရားကို စိတ်၊ ဉာဏ်၊ မှတ်ဉာဏ်နှင့် အာရုံများကို တစ်ချက်တည်းအာရုံစိုက်ကာ သမဓိပြုရမည်။ ထိုအတွင်းရေးစည်းကမ်းမှ အဂ္နိသည် ဓမ္မရှာစတြာသို့ ပြောင်းလဲကာ စြာဒ္ဓ ပူဇော်ပွဲနှင့် အစားအသောက်ကန့်သတ်ချက်များ၊ နေ/လ ကြတ်တောက်ချိန်များတွင် ဒါနနှင့် ဘိုးဘွားကိစ္စများ၏ အထူးအကျိုး၊ မီးမရှိသည့်အခါ ဝိုင်ශ්ဝဒေဝ ပူဇော်နည်းမှန်ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် လူမှုသန့်ရှင်းမှုအကြောင်း—အထူးသဖြင့် မိန်းမများ၊ အတင်းအကျပ်နှင့် မသန့်ရှင်းမှု—ကို ဆွေးနွေးပြီး အဒွైతသဘောဖြင့် ပြန်လည်ညှိနှိုင်းသည်။ အတ္တမှလွဲ၍ “ဒုတိယ” ကို မမြင်သူအတွက် သာမန်ဆန့်ကျင်မှုများ ပျော့ပြောင်းသွားသည်ဟု ဆိုသည်။ ယောဂအပိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံးယောဂကို စိတ်လှုပ်ရှားမှုများ ရပ်တန့်ကာ က్షೇತ್ರज्ञ ကို ပရမာတ္မန်/ဗြဟ္မန်ထဲသို့ ပေါင်းစည်းခြင်းဟု သတ်မှတ်ပြီး ပရာဏာယာမနှင့် စာဝိတြီ (ဂါယတြီ) ကို အမြင့်ဆုံးသန့်စင်ကာကွယ်သူဟု ချီးမွမ်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပြစ်ဒဏ်ဖြေရာ၏ ကန့်သတ်ချက်များနှင့် ကမ္မအကျိုးဆက်များ (နိမ့်ကျသော ပြန်လည်မွေးဖွားမှုများ၊ ရှည်လျားသောကာလများ) ကို ဖော်ပြကာ ယောဂသာလျှင် အပြစ်ကို အလွန်ကောင်းစွာ ဖယ်ရှားနိုင်သည့် အထက်မြတ်ဆုံးနည်းဟု သတ်မှတ်၍ ပူဇော်ဓမ္မနှင့် အတွင်းသိမြင်မှုကို ပေါင်းစည်းထားသည်။
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे नवग्रहहोमो नाम चतुःषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चषष्त्यधिकशततमो ऽध्यायः नानाधर्माः अग्निर् उवाच ध्येय आत्मा स्थितो यो ऽसौ हृदये दीपवत् प्रभुः अनन्यविषयं कृत्वा मनो बुद्धिस्मृतीन्द्रियं
ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ “နဝဂြဟဟိုးမ” (ဂြိုဟ်ကိုးလုံးသို့ ဟိုးမပူဇော်ခြင်း) ဟူသော အခန်း ၁၆၄ ပြီးဆုံး၏။ ယခု “ဓမ္မအမျိုးမျိုး” ဟူသော အခန်း ၁၆၅ စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်—“နှလုံးအတွင်း မီးအိမ်ကဲ့သို့ တည်ရှိသော အတ္တမန် (အာတ್ಮာ) သခင်ကို သမาธိဖြင့် တွေးတောရမည်။ စိတ်၊ ဉာဏ်၊ မှတ်ဉာဏ်နှင့် အင်္ဒြိယတို့ကို အခြားအရာမပါဘဲ တစ်ချက်တည်းသို့ ညွှန်၍ တည်စေ” ဟု။
Verse 2
श्राद्धन्तु ध्यायिने देयं गव्यं दधि घृतं पयः प्रियङ्गवो मसूराश् च वार्ताकुः कोद्रवो न हि
ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) ပွဲတွင် သမาธိကျင့်သူကို ပေးလှူရမည့်အရာများမှာ—နွားထွက်ပစ္စည်းများဖြစ်သော ဒဓိ (နို့ချဉ်)၊ ဂ္ဃృత (သန့်ဘတ်တာ) နှင့် နို့; ထို့ပြင် ပရိယင်္ဂု စပါးနှင့် မဆူရာ ပဲလင်တီလ်တို့ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဝါရ္တာကု (ခရမ်းသီး) နှင့် ကိုဒြဝ (ကြမ်းမီလက်) ကို မသုံးရ။
Verse 3
सैंहिकयो यदा सूर्यं ग्रसते पर्वसन्धिषु हस्तिच्छाया तु सा ज्ञेया श्राद्धदानादिके ऽक्ष्या
စိံဟိကာ၏သား ရာဟုသည် လဆန်းလကွယ်၏ ဆုံချက်များ (parvan-sandhi) တွင် နေကို ဖုံးကွယ်လျှင် ထိုအချိန်ကို «ဆင်အရိပ်» ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထိုကာလသည် မပျက်မယွင်း အကျိုးကြီးသော အခါဖြစ်၍ śrāddha နှင့် ဒါနပေးခြင်းတို့အတွက် သင့်တော်သည်။
Verse 4
सदा दुःस्थ इति ख , छ च मनुष्याणामिति ङ व्यापिने देयमिति ङ पित्रे चैव यदा सोमो हंसे चैव करे स्थिते तिथिर्वैवस्वतो नाम सा छाया कुञ्जरस्य तु
သက်ဆိုင်ရာ ကုဒ်အက္ခရာမှတ်တမ်းများတွင် «အမြဲဒုက္ခရောက်» (kha၊ ထို့ပြင် cha)၊ «လူသားတို့၏» (ṅa) နှင့် «အလုံးစုံပျံ့နှံ့သော ဗိဿဏုသို့ ပေးလှူရမည်» (ṅa) ဟု ဆိုထားသည်။ ထို့အပြင် လသည် ဟံသ (Haṃsa) နက္ခတ်၌လည်းကောင်း၊ ကရ (Kara) ၌လည်းကောင်း တည်ရှိသည့်အခါ ထိုတိထိကို ဝိုင်ဝသ္ဝတ (Vaivasvata) ဟု ခေါ်ပြီး၊ ၎င်း၏ အရိပ်ရုပ်သည် ဆင်၏ပုံဖြစ်သည်။
Verse 5
अग्नौकरणशेषन्तु न दद्याद्वैश्वदेविके अग्न्यभावे तु विप्रस्य हस्ते दद्यात्तु दक्षिणे
Vaiśvadeva ပူဇော်ပွဲ၌ မီးထဲသို့ အရင်က ပူဇော်ပြီးသားအရာ၏ ကျန်ရစ်မှုကို မပေးလှူသင့်။ သို့ရာတွင် မီးမရှိလျှင် ဗြာဟ္မဏ၏ ညာလက်ထဲသို့ ဒက္ခိဏာအဖြစ် ပေးရမည်။
Verse 6
न स्त्री दुष्यति जारेण न विप्रो वेदकर्मणा बलात्कारोपभुक्ता चेद्वैरिहस्तगतापि वा
မိန်းမသည် ချစ်သူအပြင် (paramour) နှင့် ဆက်ဆံခြင်းကြောင့် မညစ်ညမ်းသွားသကဲ့သို့၊ ဗြာဟ္မဏသည်လည်း ဝေဒကမ္မများ ဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့် မညစ်ညမ်းသွား။ ထို့အတူ အင်အားသုံး၍ ချိုးဖောက်ခံရလျှင် သို့မဟုတ် ရန်သူလက်ထဲ ကျရောက်သော်လည်း (သူမသည်) ထိုကြောင့် မကပ်ညစ်ဟု ဆိုရမည်။
Verse 7
सन्त्यजेद् दूषितान्नारीमृतुकाले न शुद्ध्यति य आत्मत्र्यतिरेकेण द्वितीयं नात्र पश्यति
ညစ်ညမ်းသွားသော မိန်းမကို စွန့်ပစ်သင့်သည်။ မိန်းမ၏ ရာသီကာလတွင် သန့်ရှင်းပြီဟု မယူဆရ။ သို့သော် အတ္တမကွာဘဲ ဤနေရာ၌ «ဒုတိယ» တစ်ခုကို မမြင်သူအတွက် ဤစည်းကမ်းသည် ထိုနည်းတူ မသက်ရောက်။
Verse 8
ब्रह्मभूतः स एवेह योगी चात्मरतो ऽमलः विषयेन्द्रियसंयोगात् केचिद् योगं वदन्ति वै
ဤနေရာ၌ ထိုသူတည်းဟူသော ယောဂီဖြစ်၏—ဗြဟ္မန် (Brahman) ဖြစ်လာ၍ အတ္တ၌ ပျော်မွေ့ကာ အညစ်အကြေးကင်းစင်သူ။ သို့ရာတွင် အချို့က ယောဂဟု ခေါ်သည်မှာ အင်္ဒြိယတို့နှင့် အာရုံဝတ္ထုတို့ ပေါင်းစည်းခြင်းဟု ဆိုကြ၏။
Verse 9
अधर्मो धर्मबुद्ध्या तु गृहीतस्तैर् अपण्डितैः आत्मनो मनसश् चैव संयोगञ्च तथा परे
သို့သော် ပညာမရှိသူတို့သည် အဓမ္မကို ဓမ္မဟု ထင်မြင်ကာ ဖမ်းဆုပ်ကြ၏။ ထို့ပြင် အတ္တနှင့် မန (စိတ်) တို့၏ မှန်ကန်သော ဆက်နွယ်မှုကိုလည်း လွဲမှားစွာ နားလည်ကြပြီး အခြားသော သဘောတရားများကိုပါ ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်စေကြ၏။
Verse 10
वृत्तिहीनं मनः कृत्वा क्षेत्रज्ञं परमात्मनि एकीकृत्य विमुच्येत बन्धाद्योगो ऽयमुत्तमः
စိတ် (မန) ကို ဝෘတ္တိများကင်းစင်အောင် ပြုလုပ်၍ က్షೇತ್ರज्ञ (ကွက်ရှေတ်ရဇ္ဉ) ကို ပရမာတ္မ (အမြင့်ဆုံး အတ္တ) ထဲ၌ တစ်စည်းတစ်လုံးတည်း ဖြစ်အောင် ပေါင်းစည်းလျှင် ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်၏—ဤသည်မှာ အမြင့်ဆုံး ယောဂဖြစ်၏။
Verse 11
कुटुम्बैः पञ्चभिर्यामः षष्ठस्तत्र महत्तरः देवासुरमनुष्यैर् वा स जेतुं नैव शक्यते
ကူညီထောက်ပံ့သော အုပ်စု (ကူလာ/အဖွဲ့) ငါးခုဖြင့် သွားလာတိုးတက်နိုင်၏။ သို့သော် ထိုနေရာ၌ ဆဋ္ဌမမြောက်သည် ပိုမိုကြီးမြတ်၏—ဒေဝါ၊ အသူရ၊ လူသား မည်သူဖြစ်စေ သူ့ကို အနိုင်မယူနိုင်။
Verse 12
वहिर्मुखानि सर्वाणि कृत्वा चाभिमुखानि वै मनस्येवेन्द्रियग्रामं मनश्चात्मनि योजयेत्
အပြင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူနေသော အာရုံလှိုင်းများအားလုံးကို အတွင်းဘက်သို့ ပြန်လှည့်စေပြီး အင်္ဒြိယအစုအဝေးအားလုံးကို စိတ် (မန) ထဲသို့ ပေါင်းစည်းကာ နောက်တစ်ဖန် စိတ်ကို အတ္တထဲ၌ ယောဂ (ချိတ်ဆက်) လုပ်ရမည်။
Verse 13
सर्वभावविनिर्मुक्तं क्षेत्रज्ञं ब्रह्मणि न्यसेत् एतज्ज्ञानञ्च ध्यानञ्च शेषो ऽन्यो ग्रन्थविस्तरः
စိတ်အခြေအနေများနှင့် အလေ့အထများအားလုံးမှ လွတ်ကင်းသော «ကေတ္တရဇ္ဉ» (ကွင်း၏သိသူ) ကို ဗြဟ္မန်အတွင်းသို့ ထည့်နှံ့စိမ့်ဝင်စေပါ။ ဤသည်ပင် ဉာဏ်နှင့် ဓျာန ဖြစ်ပြီး၊ အခြားအရာအားလုံးမှာ စာတမ်းအကျယ်ချဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
Verse 14
चौरहस्तगतापि वेति ख , घ , ञ च द्वितीयं नानुपश्यतीति घ , ट च स जेतुं न च शक्यत इति ग , ङ च शेषा ये ग्रन्थविस्तरा इति ङ यन्नास्ति सर्वलोकस्य तदस्तीति विरुध्यते कथ्यमानं तथान्यस्य हृदये नावतिष्ठते
စကားတစ်ရပ်ကို သူခိုးလက်က ဖမ်းယူသွားသော်လည်း (ခိုးယူ/မသင့်တော်စွာယူသုံးသော်လည်း) ထိုအရာသည် ထိုသဘောအတိုင်းပင် သိမြင်နိုင်သည်။ «ဒုတိယ» (အတည်ပြုတုံ့ပြန်ချက်) ကို မမြင်နိုင်သဖြင့် မှားယွင်းတတ်ပြီး၊ ထိုသူကို အနိုင်ယူ၍ မရနိုင်။ ကျန်သောဖတ်ချက်များသည် စာပေထုံးတမ်းအတွင်းရှိ အကျယ်ချဲ့ခြင်းများသာ ဖြစ်သည်။ လူအများအားလုံး မလက်ခံသော်လည်း ရှိသည်ဟု အတင်းဆိုသောအရာသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဆန့်ကျင်လာပြီး၊ ထိုသို့ပြောဆိုလျှင် အခြားသူ၏နှလုံးသားတွင် မတည်မြဲနိုင်။
Verse 15
असंवेद्यं हि तद् ब्रह्म कुमारी स्त्रीमुखं यथा अयोगी नैव जानाति जात्यन्धो हि घटं यथा
ထို ဗြဟ္မန်သည် အာရုံခံဖြင့် မသိမြင်နိုင်သော အရာတည်းဟူ၏—ကညာမိန်းကလေးက မိန်းမ၏အခြေအနေ (အိမ်ထောင်ဘဝ) ကို မပြည့်စုံစွာ မသိသကဲ့သို့။ ထိုနည်းတူ ယောဂ၌ မတည်မြဲသူသည် ဗြဟ္မန်ကို မသိနိုင်၊ မွေးကတည်းက မျက်ကန်းသူက အိုးကို မသိသကဲ့သို့။
Verse 16
सत्र्यसन्तं द्विजं दृष्ट्वा स्थानाच्चलति भास्करः एष मे मण्डलं भित्त्वा परं ब्रह्माधिगच्छति
ယဇ်ပူဇော်ဝတ် (စတြ) တွင် တည်ကြည်သော ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ကို မြင်သောအခါ နေဘုရား (ဘாஸ్కရ) သည် မိမိနေရာမှ ရွှေ့လျားသည်—“ဤသူသည် ငါ၏ မဏ္ဍလ (နေဝိုင်း) ကို ဖောက်ထွင်း၍ အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မန်သို့ ရောက်လိမ့်မည်” ဟု။
Verse 17
उपवासव्रतञ्चैव स्नानन्तीर्थं फलन्तपः द्विजसम्पादनञ्चैव सम्पन्नन्तस्य तत् फलं
အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ဝတ်ပြုကတိများ၊ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းသောရေကူးကန်/ကူးကန်တော်) တွင် ရေချိုးခြင်း၊ တပဿ (အတင်းအကျပ်ကျင့်သုံးမှု) ၏ အကျိုးफल၊ နှင့် ဗြာဟ္မဏကို ရရှိစေခြင်း/ပူဇော်ထောက်ပံ့ခြင်း—ဤတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော အကျင့်ကို မှန်ကန်စွာ ပြီးမြောက်သူ၏ ကုသိုလ်အကျိုး ဖြစ်သည်။
Verse 18
एकाक्षरं परं ब्रह्म प्राणायामः परन्तपः सावित्र्यास्तु परं नास्ति पावनं परमं स्मृतः
အက္ခရာတစ်လုံးတည်း (အောံ) သည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန် ဖြစ်၏။ ရန်သူနှိမ်နင်းသူရေ၊ ပရာဏာယာမ သည် အမြင့်ဆုံး တပဿ ဖြစ်၏။ စာဝိတြီ (ဂါယတြီ) မန္တရားထက် မြင့်မားသောအရာ မရှိ၊ အမြင့်ဆုံး သန့်စင်ပေးသူဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 19
पूर्वं स्त्रियः सुरैर् भुक्ताः सोमगन्धर्ववह्निभिः भुञ्जते मानुषाः पश्चान्नैता दुष्यन्ति केनचित्
အရင်က မိန်းမတို့ကို နတ်တို့က ခံစားခဲ့ကြသည်—ဆိုမ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ အဂ္နိတို့ဖြင့်။ နောက်မှ လူသားတို့က ခံစားကြသည်။ ထိုကြောင့် မည်သူ့ကြောင့်မျှ မညစ်ညမ်းကြောင်း မဆိုကြ၏။
Verse 20
असवर्णेन यो गर्भः स्त्रीणां योनौ निषिच्यते अशुद्धा तु भवेन्नारी यावत्छल्यं न मुञ्चति
အမျိုးအစားမတူသူက မိန်းမ၏ ယောနိအတွင်း သန္ဓေကို ထည့်သွင်းလျှင်၊ ထိုမိန်းမသည် အပြင်ပစ္စည်း (ရှလျ) ကို မထုတ်ပယ်သရွေ့ မသန့်ရှင်း ဖြစ်နေမည်။
Verse 21
निःसृते तु ततः शल्ये रजसा शुद्ध्यते ततः ध्यानेन सदृशन्नास्ति शोधनं पापकर्मणां
ထို “ရှလျ” ထွက်သွားပြီးနောက်၊ ရဇသ (မြေမှုန့်/မြေ) ဖြင့် ထို့နောက် သန့်စင်လာသည်။ သို့သော် အပြစ်ကံတို့ကို သန့်စင်ရန်အတွက် တရားထိုင်ခြင်း (ဓျာန) နှင့် တူညီသော သန့်စင်မှု မရှိ။
Verse 22
श्वपाकेष्वपि भुञ्जानो ध्यानेन हि विशुद्ध्यति आत्मा ध्याता मनो ध्यानं ध्येयो विष्णुः फलं हरिः
ခွေးချက်သူများ (အောက်တန်း/အပြင်လူ) အကြားတွင် စားသောက်နေသော်လည်း ဓျာနဖြင့် သန့်စင်နိုင်သည်။ အတ္တမန်သည် ဓျာတ (တရားထိုင်သူ) ဖြစ်၍၊ မနောသည် ဓျာန ဖြစ်ကာ၊ ဗိဿဏုသည် ဓျေယ (အာရုံပြုရမည့်အရာ) ဖြစ်ပြီး၊ ဟရိသည် အကျိုးफल ဖြစ်၏။
Verse 23
अक्षयाय यतिः श्राद्धे पङ्क्तिपावनपावनः आरूढो नैष्ठिकन्धर्मं यस्तु प्रच्यवते द्विजः
ရှရဒ္ဓတွင် ယတိ (သံဃာသဘော ရဟန်း) ကို အက္ခယ မေတ္တာပုဏ္ဏာအတွက် ခေါ်ယူသင့်ပြီး စားပွဲတန်းကို သန့်စင်ပေးသူ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် နိုင်ဋ္ဌိကဓမ္မကို ခံယူပြီးနောက် ထိုစည်းကမ်းမှ လွဲချော်သွားသော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် ထိုကဲ့သို့ မဟုတ်။
Verse 24
स्वसंवेद्यं हि तद् ब्रह्म इति ग , ङ च सुसंवेद्यं हि तद् ब्रह्म इति ज , ट च स्वयं वेद्यं हि तद् ब्रह्म इति घ , ञ च प्रायश्चित्तं न पश्यामि येन शुद्ध्येत्स आत्महा ये च प्रव्रजिताः पत्न्यां या चैषां वीजसन्ततिः
“ထို ဘြဟ္မသည် ကိုယ်တိုင်သိမြင်ရသောအရာ” ဟု (ga, ṅa) ပုဒ်မူများတွင် ဖတ်ကြသည်။ “ထို ဘြဟ္မသည် ကောင်းစွာ သိမြင်ရသောအရာ” ဟု (ja, ṭa) တွင် ဖတ်ကြသည်။ “ထို ဘြဟ္မသည် ကိုယ်တိုင် သိရမည့်အရာ” ဟု (gha, ña) တွင် ဖတ်ကြသည်။ (ပြစ်လျော်ခြင်းအကြောင်း) ကိုယ်ကိုသတ်သူကို သန့်စင်စေမည့် ပရాయశ္ଚိတ္တ မရှိဟု ငါမမြင်၊ ထို့ပြင် ဇနီးနှင့်ချည်နှောင်နေစဉ် ထွက်ခွာသွားသူများနှင့် သူတို့၏ မျိုးစေ့မှ ပေါက်ဖွားသော သားစဉ်မြေးဆက်အတွက်လည်း မရှိ။
Verse 25
विदुरा नाम चण्डाला जायन्ते नात्र संशयः शतिको म्रियते गृध्रः श्वासौ द्वादशिकस् तथा
ဗိဒုရာ (Vidurā) ဟုခေါ်သော မိန်းမများသည် စဏ္ဍာလီ (Caṇḍālī) အနိမ့်အတန်းအဖြစ် မွေးဖွားကြသည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။ သတိက (Śatika) ဟုခေါ်သူသည် သေပြီးနောက် လင်းတ (vulture) အဖြစ် ပြန်မွေးသည်။ ထို့အတူ သွာသ (Śvāsa) သည် ဒွာဒသိက (Dvādaśika) ဖြစ်လာသည်။
Verse 26
भासो विंशतिवर्षाणि सूकरो दशभिस् तथा अपुष्पो विफलो वृक्षो जायते कण्टकावृतः
ဘားသ (bhāsa) ဟုခေါ်သော ငှက်သည် နှစ်နှစ်ဆယ် အသက်ရှင်ပြီး ဝက်တောသည်လည်း ဆယ်နှစ် အသက်ရှင်သည်။ ဆူးပင်များဖုံးလွှမ်းသော သစ်ပင်သည် ပန်းမပွင့်၊ အသီးမသီးဘဲ မွေးဖွားလာသည်။
Verse 27
ततो दावाग्निदग्धस्तु स्थाणुर्भवति सानुगः ततो वर्षशतान्यष्टौ द्वे तिष्ठत्यचेतनः
ထို့နောက် တောမီးလောင်ကာ မီးဒဏ်ခံရပြီး သူသည် အမြစ်ခွဲများနှင့်အတူ မလှုပ်မရှား သစ်တုံးတိုင် (stump) ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် နှစ်ရှစ်ရာနှစ်နှစ်တိုင်အောင် အသိမဲ့စွာ ရပ်တည်နေသည်။
Verse 28
पूर्णे वर्षसहस्रे तु जायते ब्रह्मराक्षसः प्लवेन लभते मोक्षं कुलस्योत्सादनेन वा
နှစ်တစ်ထောင်ပြည့်စုံသည့်အခါ၌ လူတစ်ဦးသည် «ဗြဟ္မရာက္ခသ» ဖြစ်လာသည်။ သူသည် «ပလဝ» (သန့်စင်၍ ကူးမြောက်စေသော အခမ်းအနား) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် မိမိမျိုးရိုးကို ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း မောက္ခကို ရရှိသည်။
Verse 29
योगमेव निषेवेतेत नान्यं मन्त्रमघापहं
ယောဂကိုသာ လေ့ကျင့်ကျင့်သင့်သည်။ အပြစ်ကိုဖယ်ရှားပေးနိုင်သော မန္တရားသည် အခြားမရှိ။
It recommends cow-products (curd, ghee, milk) along with priyaṅgu grain and masūra lentils, while excluding vārtāku (brinjal/eggplant) and kodrava (a coarse millet).
The chapter treats the eclipse at parvan-sandhi as an ‘elephant-shadow’ period with imperishable efficacy (akṣaya) for śrāddha and dāna.
By making the mind free of modifications (vṛtti-śūnya) and unifying the kṣetrajña (knower of the field) in the Supreme Self/Brahman, resulting in release from bondage.
The Sāvitrī (Gāyatrī) mantra is praised as unsurpassed in purification, and prāṇāyāma is called the highest tapas.