Adhyaya 153
Dharma-shastraAdhyaya 15317 Verses

Adhyaya 153

Chapter 153 — Brahmacarya-āśrama-dharma (The Dharma of the Student Stage)

ဤအধ্যာယသည် အိမ်ထောင်ရှင်ဝတ္တရားများမှ ဘြဟ္မစရိယ-အာရှရမ-ဓမ္မသို့ ကူးပြောင်းကာ ဓမ္မကို လူဘဝအဆင့်ဆင့် သင်ရိုးညွှန်းတမ်းအဖြစ် တင်ပြ၍ လူမှုဆက်လက်တည်တံ့မှုနှင့် ဝိညာဉ်ရေးတက်လှမ်းမှုကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ အစတွင် သားဖွားချိန်ညှိနှိုင်းမှု (ṛtu-ညများ) နှင့် ကိုယ်ဝန်တည်ခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဆိုင်ရာ ရိတုများကို ဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် မွေးဖွားမှုအနီးအနား ဆံစည်း (sīmanta)၊ မွေးဖွားပူဇော် (jātakarma)၊ အမည်ပေး (nāmakarma) စသည့် သံස්ကာရများနှင့် ဝဏ္ဏအလိုက် အမည်ပေးစည်းကမ်းကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့ပြင် ကလေးဘဝရိတု cūḍā-karman ကို ဖော်ပြကာ ဝဏ္ဏနှင့် အသက်ကန့်သတ်ချက်အလိုက် upanayana အချိန်ကို သတ်မှတ်ပြီး၊ ကျောင်းသား၏ ပစ္စည်းယဉ်ကျေးမှု—ခါးပတ်၊ အရေပြားဝတ်စုံ၊ တံတောင်၊ အဝတ်အစား၊ upavīta—တို့ကို သင့်လျော်မှုနှင့် စနစ်တကျဖြစ်မှုအတွက် အလေးပေးသည်။ ဆရာ၏ တာဝန်များအဖြစ် သန့်ရှင်းရေး၊ အကျင့်စာရိတ္တ၊ မီးပူဇော်တာဝန်များနှင့် sandhyā ပူဇော်မှုကို သင်ကြားပေးရမည်ဟု ဆိုသည်။ လက်တွေ့ဝိနည်းတွင် စားသောက်ရာတွင် ဦးတည်ရာအဓိပ္ပါယ်၊ နေ့စဉ် agnihotra ဆန်ဆန် ပူဇော်မှုများနှင့် အလွန်အကျွံ ပျော်ပွဲစားမှု၊ အကြမ်းဖက်မှု၊ အပြစ်တင်ပြောဆိုမှု၊ အညစ်အကြေးစကားများကို တားမြစ်သည်။ နိဂုံးတွင် vedāsvīkaraṇa၊ dakṣiṇā နှင့် ပြီးဆုံးရေချိုးပွဲကို ဖော်ပြကာ ဘြဟ္မစရိယကို သာသနာကျမ်းသင်ယူမှုနှင့် စည်းကမ်းတကျ သီလထိန်းသိမ်းမှုကို ညီညွတ်စေသော အသိပညာဝတ္တရားအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे गृहस्थवृत्तयो नाम व्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथ त्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ब्रह्मचर्याश्रमधर्मः पुष्कर उवाच धर्ममाश्रमिणां वक्ष्ये भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु षोडशर्तुनिशा स्त्रीणामाद्यस्तिस्रस्तु गर्हिताः

ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ «ဂೃಹಸ್ಥဝృတ္တယော» ဟူသော အခန်း ပြီးဆုံးသည်။ ယခု «ဗြဟ္မစရိယ-အာရှရမ ဓမ္မ» ဟူသော တစ်ရာငါးဆယ်သုံးမြောက် အခန်း စတင်သည်။ ပုရှ္ကရက ပြောသည်—«အာရှရမများ၌ တည်ရှိသူတို့၏ တာဝန်ဓမ္မကို ငါဆိုမည်၊ နားထောင်လော့—ဤဓမ္မသည် လောကီအပျော်အပါးနှင့် မောက္ခကို နှစ်မျိုးလုံး ပေးတတ်သည်။ မိန်းမတို့အတွက် ‘ရာသီည’ (ဖွားမြင်နိုင်သောည) ဆယ့်ခြောက်ည ရှိသော်လည်း ပထမ သုံးညကို ကန့်ကွက်ထားသည်»။

Verse 2

व्रजेद्युग्मासु पुत्रार्थी कर्माधानिकमिष्यते गर्भस्य स्पष्टताज्ञाने सवनं स्पन्दनात् पुरा

သားလိုချင်သော ယောက်ျားသည် သားဖွားနိုင်သည့်ကာလအတွင်း အညီည (သို့) အညီနေ့များတွင် (ဇနီးထံ) ချဉ်းကပ်သင့်သည်။ ထိုသူအတွက် ကိုယ်ဝန်တင်ခြင်းနှင့် ဆိုင်သော garbhādhāna/ādhāna-karman အခမ်းအနားကို သတ်မှတ်ထားသည်။ သန္ဓေ၏ ထင်ရှားပြတ်သားမှုကို သိရန် ‘savana’ အကျင့်/အခမ်းအနားကို သန္ဓေ လှုပ်ရှားမှု (spandana) ကို မခံစားမီ အစောပိုင်းတွင် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 3

षष्ठे ऽष्टमे वा सीमन्तं पुत्रीयं नामभं शुभं अच्छिन्ननाड्यां कर्तव्यं जातकर्म विचक्षणैः

ခြောက်လမြောက် သို့မဟုတ် ရှစ်လမြောက်တွင် စီမန္တ (sīmanta) အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် မျိုးဆက်တိုးပွားစေသော မင်္ဂလာအမည်ကို ပေးရမည်။ ချက်ကြိုး မဖြတ်သေးစဉ် ပညာရှိတို့က ဇာတကမ္မ (jātakarma) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 4

अशौचे तु व्यतिक्रान्ते नामकर्म विधीयते शर्मान्तं ब्राह्मस्योक्तं वर्मान्तं क्षत्रियस्य तु

အရှောစ (aśauca) အညစ်အကြေးကာလ ကျော်လွန်ပြီးနောက် နာမကမ္မ (nāmakarma) အမည်ပေးအခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ရမည်။ ဗြာဟ္မဏအတွက် “-śarman” ဖြင့်ဆုံးသော အမည်ကို သတ်မှတ်ထားပြီး၊ က္ṣတ္ရိယအတွက် “-varman” ဖြင့်ဆုံးသော အမည်ကို သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 5

गुप्तदासात्मकं नाम प्रशस्तं वैश्यशूद्रयोः शर्मान्तं ब्रह्मणस्योक्तं वर्मान्तं क्षत्रियस्य च

ဝိုင်ရှျနှင့် ရှူဒြတို့အတွက် “-gupta” သို့မဟုတ် “-dāsa” ဖြင့်ဆုံးသော အမည်များကို ချီးမွမ်းထားသည်။ ဗြာဟ္မဏအတွက် “-śarman” ဖြင့်ဆုံးရန် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ က္ṣတ္ရိယအတွက် “-varman” ဖြင့်ဆုံးရန်လည်း သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 6

गुप्तदासात्मकं नाम प्रशस्तं वैश्यशूद्रयोः बालं निवेदयेद्भर्त्रे तव पुत्रो ऽयमित्युत

ဝိုင်ရှျနှင့် ရှူဒြတို့အတွက် “-gupta” သို့မဟုတ် “-dāsa” ဖြင့်ဆုံးသော အမည်မျိုးကို ချီးမွမ်းထားသည်။ ကလေးကို ခင်ပွန်းထံ တင်ပြ၍ “ဤသူသည် သင်၏သားဖြစ်သည်” ဟု ဆိုရမည်။

Verse 7

यथाकुलन्तु चूडाकृद् ब्राह्मणस्योपनायनं गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे गर्भादेकादशे नृपे

မိသားစုဓလေ့အတိုင်း ခေါင်းထိပ်ဆံပင်ဖြတ်သည့် စူဍာကမ္မ (cūḍā-karman) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏအတွက် ဥပနယန (upanayana) သင်္ကေတကြိုးဝတ် အစပြုအခမ်းအနားကို ကိုယ်ဝန်ခံယူချိန်မှ ရေတွက်၍ အဋ္ဌမနှစ်တွင်—သို့မဟုတ် မွေးဖွားပြီးနောက် ရေတွက်သော အဋ္ဌမနှစ်တွင်—သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်မှ ရေတွက်သော တစ်ဆယ့်တစ်နှစ်တွင် ပြုလုပ်ရမည်၊ အို မင်းကြီး။

Verse 8

गर्भात्तु द्वादशे वैश्ये षोडशाब्दादितो न हि मुञ्जानां वल्कलानान्तु क्रमान्मौज्ज्याः प्रकीर्तिताः

ဝိုင်ရှျ (Vaiśya) အတွက် ဥပနယန (upanayana) ကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလမှ ရေတွက်၍ ၁၂ နှစ်မြောက်တွင် ပြုလုပ်ရမည်။ ၁၆ နှစ်မြောက်မှ စ၍ (ထိုကန့်သတ်ကျော်လွန်၍) မပြုလုပ်သင့်။ ထို့ပြင် အစဉ်လိုက် မောဇီ (maujī) သန့်ရှင်းခါးပတ်ကို muñja မြက်နှင့် သစ်ခွံမျှင်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။

Verse 9

मार्गवैयाध्रवास्तानि चर्माणि व्रतचारिणां पर्णपिप्पलविल्वानां क्रमाद्दण्डाः प्रकीर्तिताः

ဝရတ (vrata) ကိုလိုက်နာကျင့်သုံးသူများအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အရေပြားများမှာ သမင်အရေပြားနှင့် ကျားအရေပြား ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အစဉ်လိုက် တံ杖 (daṇḍa) များကို palāśa (parṇa)၊ pippala (aśvattha) နှင့် bilva သစ်သားတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။

Verse 10

केशदेशललाटास्यतुल्याः प्रोक्ताः क्रमेण तु अवक्राः सत्वचः सर्वे नाविप्लुष्टास्तु दण्डकाः

အစဉ်လိုက် အတိုင်းအတာအားဖြင့် ဆံပင်အစွန်းဒေသ၊ နဖူးဒေသနှင့် မျက်နှာဒေသတို့နှင့် တူညီကြောင်း ဆိုထားသည်။ အားလုံးသည် တည့်ဖြောင့်၍ အခွံအသားကောင်းရမည်။ တံ杖 (daṇḍaka) များသည် ဖောင်းပွခြင်း သို့မဟုတ် မီးလောင်ကျွမ်းခြင်း မရှိရ။

Verse 11

वासोपवीते कार्पासक्षौमोर्णानां यथाक्रमं आदिमध्यावसानेषु भवच्छब्दोपलक्षितं

အဝတ်အစားနှင့် ဥပဝီတ (upavīta) သန့်ရှင်းကြိုးအကြောင်း—အစဉ်လိုက် ချည် (cotton)၊ လင်နင် (linen) နှင့် သိုးမွေး (wool) ကို အသုံးပြုရမည်။ ထို့ပြင် စကားပြောရာတွင် လေးစားသည့် ခေါ်ဝေါ်ပုံစံကို “bhavat” ဟူသော စကားလုံးဖြင့် အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးတို့တွင် သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 12

प्रथमं तत्र भ्हिक्षेत यत्र भिक्षा ध्रुवं भवेत् स्त्रीणाममन्त्रतस्तानि विवाहस्तु समन्त्रकः

ပထမဦးစွာ အလှူအတန်း သေချာရရှိမည့် နေရာတွင်သာ ဆွမ်းခံ (အလှူတောင်း) ရမည်။ မိန်းမများအတွက် ထိုအခမ်းအနားများကို ဝေဒမန်တရ မပါဘဲ ပြုလုပ်ရသည်။ သို့သော် လက်ထပ်မင်္ဂလာကို မန်တရများနှင့်အတူ ပြုလုပ်ရသည်။

Verse 13

उपनीय गुरुः शिष्यं सिक्षयेच्छौचमादितः आचारमग्निकार्यं च सन्ध्योपासनमेव च

တပည့်ကို ဥပနယန (အင်နီရှီယေးရှင်း) ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဆရာသည် အရင်ဆုံး သန့်ရှင်းမှုနှင့် သန့်စင်ရေးစည်းကမ်းများ၊ အကျင့်အကြံ (အာစာရ)၊ သာသနာရေးမီး (အဂ္နိ) ဆိုင်ရာတာဝန်များနှင့် စန္ဓျာ (မိုးလင်း/မိုးချုပ်) ဝတ်ပြုမှုကို သင်ကြားရမည်။

Verse 14

आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखः श्रियं प्रत्यङ्मुखी भुङ्क्ते ऋतं भुङ्क्ते उदङ्मुखः

အရှေ့ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍ စားသောက်လျှင် အသက်ရှည်ခြင်းကို ရရှိစေသည်။ တောင်ဘက်ကို မျက်နှာမူလျှင် ကျော်ကြားမှုကို ရရှိစေသည်။ အနောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူလျှင် စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ရရှိစေသည်။ မြောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူလျှင် ṛta—မှန်ကန်သောအစီအစဉ်နှင့် သစ္စာ (ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီမှု) ကို ရရှိစေသည်။

Verse 15

सायं प्रातश् च जुहुयान् नामेध्यं व्यस्तहस्तकं मधु मांस जनैः सार्धं गीतं नृत्यञ्च वै त्यजेत्

ညနေခင်းနှင့် မနက်ခင်းတို့တွင် ဟောမ (မီးပူဇော်) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် မသန့်ရှင်းမှု၊ လက်အမူအရာ မစည်းကမ်းမဲ့သော မသင့်လျော်သည့် အပြုအမူများ၊ ပျားရည်နှင့် အသား၊ အပျော်အပါးအတွက် လူများနှင့် ပေါင်းသင်းခြင်း၊ သီချင်းဆိုခြင်းနှင့် ကခြင်းတို့ကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 16

नृत्यञ्च वर्जयेदिति ख , ग , घ , ङ , छ , ञ , ट च सायं प्रातश्चेत्यादिः, नृत्यञ्च वै त्यजेदित्यन्तः पाठः ज पुस्तके नास्ति हिंसाम्परापवादं च अश्लीलं च विशेषतः दण्डादि धारयेन्नष्टमप्सु क्षिप्त्वान्यधारणं

“ကခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်” ဟူသောဖတ်ပုံကို Kha, Ga, Gha, Ṅa, Cha, Ña နှင့် Ṭa စာမူများတွင် တွေ့ရပြီး “ညနှင့် မနက် …” ဟူသောအပိုဒ်နှင့် ဆက်လက်ဖတ်သည်။ အဆုံးပိုဒ် “ကခြင်းကိုလည်း အမှန်တကယ် စွန့်လွှတ်ရမည်” ဟူသောဖတ်ပုံကို Ja စာမူတွင် မတွေ့ရ။ အထူးသဖြင့် အကြမ်းဖက်မှု၊ အခြားသူကို အပြစ်တင်စော်ကားခြင်း (စlander) နှင့် အရှက်မဲ့သောစကား/အပြုအမူတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ တုတ်တံ စသည့်ကိရိယာများကို ကိုင်ဆောင်နိုင်သည်။ ထိုကိရိယာ ပျောက်သွားလျှင် ရေထဲသို့ ပစ်ချပြီး အခြားတစ်ခုကို အစားထိုး ကိုင်ဆောင်ရမည်။

Verse 17

वेदस्वीकरणं कृत्वा स्रायाद्वै दत्तदक्षिणः

ဝေဒကို တရားဝင် လက်ခံယူခြင်း (Veda-svīkaraṇa) ကို ပြုလုပ်ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော ဆရာခ (ဒက္ခိဏာ) ကို သင့်တင့်စွာ ပေးပြီးနောက်၊ အပြီးသတ်အဖြစ် ရေချိုး (သန့်စင်) ရမည်။

Frequently Asked Questions

It specifies saṃskāra sequencing and technical constraints—timing for sīmanta and upanayana, varṇa-linked naming suffixes, and standardized materials and quality-controls for the student’s girdle, skins, and staff.

By treating disciplined study, purity, sandhyā worship, and restraint as a single vow-structure: regulated conduct stabilizes the senses, supports Vedic learning, and aligns daily life with ṛta/dharma, thereby serving both social duty and liberation.