Adhyaya 252
Chapter 252 — व्यवहारकथनं (Vyavahāra-kathana: On Legal Procedure)
အဂ္နိသည် ဓနုရ္ဝေဒ စီးကြောင်းအတွင်း ဥပဒေဗေဒ လမ်းညွှန်ကို စတင်ကာ «ဗျဝဟာရ» ကို နယ (မှန်ကန်သော နည်းလမ်း) နှင့် အနယ (မမှန်ကန်သော နည်းလမ်း) ကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်းဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ လေးမျိုးခွဲ၊ လေးအခြေခံ၊ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းလေးပါးဖြင့် ပြီးမြောက်သည်ဟု အဆင့်လိုက် ခွဲခြမ်းဖော်ပြသည်။ တရားစီရင်ခြင်းသည် ဓမ္မ၊ တရားရုံးလုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ အစဉ်အလာ (caritra) နှင့် မင်းအမိန့် (raja-sasana) ပေါ်တွင် တည်ပြီး၊ တိုင်ကြားချက်နှင့် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ချက်၏ လှုပ်ရှားမှု၊ သက်သေများ၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍကို အထူးအလေးပေးသည်။ ထို့နောက် အငြင်းပွားမှု ခေါင်းစဉ် ၁၈ မျိုး—အကြွေး၊ အပ်နှံပစ္စည်း၊ မိတ်ဖက်လုပ်ငန်း၊ လှူဒါန်းမှု ပြန်ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ အလုပ်နှင့် လစာ၊ မပိုင်ရှင်ရောင်းချခြင်း၊ မပို့မပေးခြင်း၊ မကောင်းသော စာချုပ်/ဈေးနှုန်း၊ သဘောတူညီချက်ဖောက်ဖျက်ခြင်း၊ မြေယာအငြင်းပွားမှု၊ အိမ်ထောင်ရေးကိစ္စ၊ အမွေဆက်ခံမှု၊ အကြမ်းဖက်မှု၊ စကားဖြင့်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် စော်ကားမှု၊ လောင်းကစား၊ အထွေထွေကိစ္စများ—ကို ရေတွက်ကာ လူ့အပြုအမူကြောင့် အမျိုးအစားတစ်ရာအထိ ခွဲထွက်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် တရားရုံးကျင့်ဝတ် (မ偏မခွဲ sabhya များ၊ ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏများ)၊ စာရွက်စာတမ်း စည်းကမ်း၊ ပြန်တိုင်ကြားမှုနှင့် အာမခံ (surety) စည်းမျဉ်းများ၊ မမှန်ကန်သော စွပ်စွဲမှုအတွက် ဒဏ်ခတ်မှု၊ သက်သေခံအထောက်အထား အဆင့်လိုက် (စာရွက်စာတမ်း၊ ပိုင်ဆိုင်ထားမှု၊ သက်သေ; မရှိလျှင် စမ်းသပ်ပွဲ/ordeal) ကို ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် အချိန်ကန့်သတ် (prescription)၊ ခေါင်းစဉ်ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် အသုံးခံမှု ခွဲခြားချက်၊ လိမ်လည်မှု/အင်အားသုံးမှုကြောင့် မမှန်ကန်ခြင်း၊ လျော့ပေါ့အခြေအနေများ၊ ခိုးယူမှု ပြန်လည်ပေးဆပ်ခြင်း၊ အတိုးနှုန်း စံနှုန်းများကို သင်ကြားကာ မင်းကို စည်းကမ်းတကျ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဖြင့် အစီအစဉ်တကျ တည်ငြိမ်မှုကို အာမခံသူဟု တင်ပြသည်။
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Dharma (truth-based righteousness), vyavahāra (formal procedure), caritra (customary practice), and rājaśāsana (royal ordinance).
Written documentation (likhita), possession/enjoyment (bhukti), and witnesses (sākṣi). If these are unavailable, an ordeal (divya) may be prescribed.
Vyavahāra is organized into eighteen principal titles of dispute with a hundred sub-branches, reflecting the diversity of human transactions and conflicts.
Impartiality toward friend and enemy, freedom from greed and anger, disciplined assembly conduct, and competence grounded in Śruti/Veda learning.