Adhyaya 112
Prayāga-māhātmya (Conclusion Notice)
ဤအခန်းသည် Agneya Purāṇa ၏ tīrtha စာစုအတွင်း Prayāga-māhātmya ပြီးဆုံးကြောင်းကို ပြသသော အကူးအပြောင်းဆိုင်ရာ colophon ဖြစ်သည်။ ယခင်ဟောပြောချက်ကို တရားဝင်ပိတ်သိမ်းကာ ပုရာဏသင်ကြားနည်းအတိုင်း သန့်ရှင်းသော မြေဒေသဗေဒကို လက်တွေ့ဓမ္မအဖြစ် ထိန်းသိမ်းသည်—သီးသန့်နေရာများကို ကုသိုလ်ရရှိမှု၊ သန့်စင်မှုနှင့် လောကီဘဝကို မောက္ခသို့ ညှိနှိုင်းပေးသော ကိရိယာများအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် Agneya Vidyā ၏ စနစ်တကျတိုးတက်မှုကိုလည်း ညွှန်ပြပြီး tīrtha တစ်ခုမှ နောက်တစ်ခုသို့ ရိုးရာ-သီအိုလောဂျီပရိုဖိုင်အလိုက် ရွေ့လျားကာ kṣetra များ၏ သဟဇာတမြေပုံကို တည်ဆောက်၍ ပုရာဏ၏ စွယ်စုံရည်မှန်းချက်များ (ပူဇော်ပွဲ၊ ရုပ်ပုံပညာ၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဆက်စပ်သိပ္ပံများ) နှင့် ကိုက်ညီစေသည်။
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे प्रयागमाहात्म्यं नाम एकादशाधिकशततमो ऽध्यायः अथ द्वादशाधिकशततमो ऽध्यायः वाराणसीमाहात्म्यम् अग्निर् उवाच वाराणसी परं तीर्थं गौर्यै प्राह महेश्वरः भुक्तिमुक्तिप्रदं पुण्यं वसतां गृणतां हरिं
ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ «ပရယာဂ မဟာတ္မ്യ» ဟူသော အခန်း (၁၁၂) ပြီးဆုံး၏။ ယခု «ဝါရာဏသီ မဟာတ္မ്യ» ဟူသော အခန်း (၁၁၃) စတင်သည်။ အဂ္နိက ဆိုသည်—«ဝါရာဏသီသည် အထွတ်အမြတ် တီရ္ထ ဖြစ်၏။ မဟေရှွရက ဂေါရီအား ထိုအကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုနေရာသည် ပုဏ္ဏဖြစ်၍ ထိုတွင် နေထိုင်သူတို့နှင့် ဟရိ (Hari) ကို ချီးမွမ်းသူတို့အား လောကီအပျော်အပါး (bhukti) နှင့် မောက္ခ (mukti) နှစ်ပါးလုံး ပေးတတ်သည်»။
Verse 2
रुद्र उवाच गौरीक्षेत्रं न मुक्तं वै अविमुक्तं ततः स्मृतं अन्नदानाद्दिवमिति ख , ग , घ , ङ , छ , ज च तीर्थं वानरकं परमिति ख , ग , घ , ङ च वाराणसीमिति ख , घ च वसतां शृणुतां हरिमिति ग , घ , ङ च जप्तं तप्तं दत्तममविमुक्ते विलाक्षयं
ရုဒြက မိန့်တော်မူသည်– «ဤသည်မှာ ဂေါရီ၏ သန့်ရှင်းသော နယ်မြေဖြစ်၏။ အမှန်တကယ် ‘မစွန့်ပစ်သော’ အရပ်ဖြစ်သဖြင့် အဝိမုတ္တ (Avimukta) ဟု မှတ်ယူကြ၏။ ‘အစာဒါနဖြင့် ကောင်းကင်သို့ ရောက်၏’ ဟု ဆို၏။ ဤသည်မှာ ဝါနရက (Vānaraka) ဟု ခေါ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထ (tīrtha) ဖြစ်ပြီး ဝါရာဏသီ (Vārāṇasī) ဟုလည်း ခေါ်ကြ၏။ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်သူနှင့် ထိုနေရာ၌ နားထောင်သူတို့အတွက် အကျိုးသည် ဟရိ (Hari) ဖြစ်၏။ အဝိမုတ္တ၌ ပြုသော ဇပ (japa)၊ တပသ (tapas) နှင့် ဒါန (dāna) အားလုံးသည် မပျက်မယွင်း အကျိုးဖြစ်၏»။
Verse 3
अश्मना चरणौ हत्वा वसेत्काशीन्न हि त्यजेत् हरिश् चन्द्रं परं गुह्यं गुह्यमाम्नातकेश्वरं
ကျောက်ဖြင့် (သူတစ်ပါး၏) ခြေကို ထိုးနှက်ခဲ့သော်လည်း ကာရှီ (Kāśī) တွင် နေထိုင်ရမည်၊ မစွန့်ပစ်ရ—အကြောင်းမူ ထိုနေရာ၌ အလွန်လျှို့ဝှက်သော တီရ္ထ ဟရိရှ္ချန္ဒြ (Hariścandra) နှင့် လျှို့ဝှက်လိင်္ဂ အာမ္နာတကေရှ္ဝရ (Āmnātakeśvara) ရှိသောကြောင့် ဖြစ်၏။
Verse 4
जप्येश्वरं परं गुह्यं गुह्यं श्रीपर्वतं तथा महालयं परं गुह्यं भृगुश् चण्डेश्वरं तथा
ဇပျေရှ္ဝရ (Japyeśvara) သည် အလွန်လျှို့ဝှက်သော အမြင့်မြတ်တော်မူရာ ဖြစ်၏။ ထို့အတူ လျှို့ဝှက်သော သန့်ရှင်းရာနေရာ သြရီပရ္ဝတ (Śrīparvata) လည်းရှိ၏။ မဟာလယ (Mahālaya) သည် အလွန်လျှို့ဝှက်သော အရပ်ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဘೃဂု (Bhṛgu) တီရ္ထ နှင့် စဏ္ဍေရှ္ဝရ (Caṇḍeśvara) လည်း ရှိ၏။
Verse 5
केदारं परमं गुह्यमष्टौ सन्त्यविमुक्तके गुह्यानां परमं गुह्यमविमुक्तं परं मम
ကေဒါရ (Kedāra) သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး လျှို့ဝှက်ရာ ဖြစ်၏။ အဝိမုတ္တ (Avimukta) တွင် ထိုကဲ့သို့သော သန့်ရှင်းလျှို့ဝှက်ချက် ရှစ်ပါး ရှိ၏။ လျှို့ဝှက်ချက်တို့အနက် အဝိမုတ္တသည် အမြင့်ဆုံး လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်ပြီး—၎င်းသည် ငါ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နေရာတော် ဖြစ်၏။
Verse 6
द्वियोजनन्तु पूर्वं स्याद् योजनार्धं तदन्यथा वरणा च नदी चासीत् तयोर्मध्ये वाराणसी
အရှေ့ဘက်တွင် ယောဇန (yojana) နှစ်ခုအထိ ကျယ်ဝန်း၏။ အခြားဘက်တွင် ယောဇန တစ်ခုခွဲ (တစ်နှစ်ဝက်) ဖြစ်၏။ ဝရဏာ (Varaṇā) မြစ်နှင့် အသီ (Asī) မြစ် ရှိပြီး၊ ထိုနှစ်မြစ်ကြား၌ ဝါရာဏသီ (Vārāṇasī) တည်ရှိ၏။
Verse 7
अत्र स्नानं जपो होमो मरणं देवपूजनं श्राद्धं दानं निवासश् च यद्यत् स्याद्भुक्तिमुक्तिदं
ဤနေရာ၌ ဖြစ်ပေါ်သမျှ—ရေချိုးခြင်း၊ မန္တရားရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ မီးပူဇော် (ဟോമ)၊ သေခြင်းတိုင်အောင်၊ ဒေဝတားပူဇော်ခြင်း၊ ရှရဒ္ဓ အခမ်းအနား၊ ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) နှင့် နေထိုင်ခြင်း—အားလုံးသည် လောကီအပျော်အပါးနှင့် မောက္ခကို ပေးစွမ်းသူ ဖြစ်လာသည်။
Frequently Asked Questions
Purāṇas often preserve transmission markers that close one adhyāya and cue the next; here it signals a curated sequence of tīrthas within the Bhuvanakośa–Tīrtha-māhātmya framework.
It reinforces modular organization—each tīrtha is treated as a discrete knowledge-unit, enabling systematic traversal of sacred geography alongside the Purāṇa’s other vidyās.