Adhyaya 108
Chapter 108 — भुवनकोषः (Bhuvana-kośa: The Structure of the Worlds)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝသိဋ္ဌအား ကမ္ဘာလောက၏ စနစ်တကျသော ကောစမိုဂရဖီကို စတင်ဖော်ပြ၍ ဒွီပ ၇ ခုနှင့် ၎င်းတို့ကို ဝိုင်းရံသည့် သမုဒ္ဒရာ ၇ ခုကို ရေတွက်ကာ လောကကို ဓမ္မ၏ စည်းကမ်းတကျ သန့်ရှင်းသော ကွင်းပြင်အဖြစ် တည်ဆောက်ပြသည်။ ထို့နောက် ဇမ္ဗူဒွီပနှင့် မေရုတောင်ကို အလယ်တင်ကာ အတိုင်းအတာများနှင့် ကြာပန်းသင်္ကေတ (မေရုသည် လောကကြာပန်း၏ အလယ်အူ) ကို ဖော်ပြပြီး မေရုကို ဝိုင်းရံသည့် နယ်နိမိတ်တောင်တန်းများနှင့် ဝရ္ଷဒေသများကို ရှင်းလင်းသည်—တောင်ဘက်တွင် ဘာရတ၊ ကိံပုရုෂ၊ ဟရိဝရ္ෂ; မြောက်ဘက်တွင် ရာမျက၊ ဟိရဏ္မယ၊ ဥတ္တရကုရု; အလယ်တွင် အီလာဝြတ။ ဂျီအိုဂရဖီကို ဘုရားတည်ရှိမှုနှင့် ထပ်တင်ကာ ဦးတည်ရာတောင်များ၊ ကောင်းကင်တောအုပ်များ၊ မေရုပေါ်ရှိ ဘြဟ္မာ၏ မြို့တော်နှင့် လောကပာလများ၏ အုပ်ချုပ်ရာဒေသကို ဖော်ပြသည်။ ဗိဿနု၏ ခြေတော်မှ ဆင်းသက်သည့် မြစ်များ (အထူးသဖြင့် သီတာနှင့် အာလကာနန္ဒာ) သည် ကောင်းကင်နှင့် မြေပြင်ကို ချိတ်ဆက်၍ ရေစီးကို သာသနာဗေဒဆိုင်ရာ လမ်းကြောင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တီရ္ထဆွေးနွေးမှုသို့ ကူးပြောင်းကာ မြစ်များကို တီရ္ထများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ဘာရတကို ဓမ္မတရားအရ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကြောင့် သန့်ရှင်းမှုရရှိသည့် မြေဒေသအဖြစ် ထင်ရှားစေကာ တီရ္ထမဟာတ္မယ စာရင်းအတွက် အခြေခံပြုသည်။
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे स्वायम्भुवः सर्गो नाम सप्ताधिकशततमो ऽध्यायः अथाष्टाधिकशततमो ऽध्यायः भुवनकोषः अग्निर् उवाच जम्बूप्लक्षाह्वयौ द्वीपौ शाल्मलिश्चापरो महान् कुशः क्रौञ्चस् तथा शाकः पुष्करश्चेति सप्तमः
ဤသို့ အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ «စွာယမ္ဘုဝ စရ္ဂ» ဟူသော အမည်ရှိ အခန်းသည် ၁၀၇ မြောက်ဖြစ်၏။ ယခု ၁၀၈ မြောက် အခန်း «ဘုဝနကိုဿ» (လောကများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ) စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်—«ဇမ္ဗူ နှင့် ပလက္ရှ သည် ဒွီပများဖြစ်၏; ရှာလ္မလိ သည် အခြား မဟာဒွီပတစ်ခု; ထို့နောက် ကုရှ၊ က္ရောဉ္စ၊ ထို့ပြင် ရှာက; ပုရှ္ကရ သည် ခုနစ်မြောက်» ဟု။
Verse 2
योगप्रस्तारे इति ग , ज , झ च इन्द्रद्युम्नोभ्यजायतेति ख , छ च प्रतीहारादित्यादिः, प्रस्तारतः सुत इत्य् अन्तः पाठो झ पुस्तके नास्ति दुष्टादुष्टश् च विरजा इति ख एते द्वीपाः समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिदुग्धजलैः समं
ဤဒွီပများသည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် သမုဒ္ဒရာ ခုနစ်စင်းဖြင့် အလှည့်ကျ ဝန်းရံထားကြသည်—အဆင့်လိုက်၍ ဆားရေ၊ ကြံရည်၊ သုရာ (အရက်)၊ ဂျီ (ရှင်းထောပတ်)၊ ဒဓိ (ယိုဂတ်/နို့ချဉ်)၊ နို့၊ နှင့် ချိုမြိန်သော ရေ တို့ဖြစ်သည်။
Verse 3
जम्बूद्वीपो द्वीपमध्ये तन्मध्ये मेरुरुच्छ्रितः चतुरशीतिसाहस्रो भूयिष्ठः षोडशाद्विराट्
ဒွီပများ၏ အလယ်၌ ဇမ္ဗူဒွီပ တည်ရှိ၏။ ထို၏ အလယ်ဗဟိုတွင် မေရုတောင် မြင့်မားစွာ ထွန်းတက်နေပြီး—အမြင့် ၈၄,၀၀၀ ယောဇနာ ရှိကာ၊ ထို့အပြင် ထင်ရှားသော အထက်ပိုင်းအဖြစ် ၁၆,၀၀၀ ယောဇနာ ထပ်မံရှိသည်။
Verse 4
द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तरात् षोडशाधः सहस्रवान् भूयस्तस्यास्य शैलो ऽसौ कर्णिकाकारसंस्थितः
ထိပ်ဖျား၌ အကျယ် သုံးဆယ့်နှစ်ထောင် ယောဇနာ ဖြစ်၍၊ အောက်ဘက်၌ ဆယ့်ခြောက်ထောင် ဖြစ်သည်။ ထိုတောင်သည် ထပ်မံ၍ အမြင့် တစ်ထောင် ယောဇနာ ရှိကာ ကြာပန်း၏ အလယ်အူ (ကဏ္ဏိကာ) ပုံသဏ္ဍာန်ဖြင့် တည်ရှိသည်။
Verse 5
हिमवान् हेमकूटश् च निषधश्चास्य दक्षिणे नीलः श्वेतश् च शृङ्गो च उत्तरे वर्षपर्वताः
၎င်း၏ တောင်ဘက်တွင် ဟိမဝန် (Himavān)၊ ဟေမကူဋ (Hemakūṭa) နှင့် နိṣဓ (Niṣadha) တို့ တည်ရှိကြသည်။ မြောက်ဘက်တွင်မူ ဝර්ṣa နယ်နိမိတ်တောင်တန်းများဖြစ်သော နီလ (Nīla)၊ ရွှေတ (Śveta) နှင့် ရှೃင်္ဂ (Śṛṅga) တို့ ရှိကြသည်။
Verse 6
लक्षप्रमाणौ द्वौ मध्ये दशहीनास् तथापरे सहस्रद्वितयोछ्रायास्तावद्विस्तारिणश् च ते
အလယ်တွင် လက္ခ (lakṣa) အတိုင်းအတာရှိသော အရာနှစ်ခု ရှိသည်။ အခြားတို့သည်လည်း ဆယ် (အဆင့်/အယူနစ်) ဖြင့် လျော့နည်းသွားကြသည်။ ၎င်းတို့၏ အမြင့်မှာ နှစ်ထောင် ဖြစ်ပြီး အကျယ်လည်း ထိုမျှတူညီသည်။
Verse 7
भारतं प्रथमं वर्षन्ततः किम्पुरुषं स्मृतं हरिवर्सन्तथैवान्यन्मेरोर्दक्षिणतो द्विज
အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ—ဘာရတ (Bhārata) ကို ပထမ ဝර්ṣa ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ကိṁပုရုṣ (Kiṁpuruṣa) ကို မှတ်မိကြပြီး၊ ထိုနည်းတူ ဟရိဝර්ṣ (Harivarṣa) နှင့် အခြားဒေသတစ်ခုလည်း ရှိသည်—အားလုံး မေရု (Meru) တောင်၏ တောင်ဘက်တွင် ဖြစ်သည်။
Verse 8
रम्यकं चोत्तरे वर्षं तथैवान्यद्धिरण्मयं उत्तराः कुरवश् चैव यथा वै भारतं तथा
မြောက်ဘက်တွင် ရမ်ယက (Ramyaka) ဟုခေါ်သော ဝර්ṣa ရှိသည်။ ထိုနည်းတူ ဟိရဏ္မယ (Hiraṇmaya) ဟုခေါ်သော အခြားတစ်ခုလည်း ရှိပြီး၊ ထို့ပြင် မြောက်ကူရု (Uttarāḥ Kuru) တို့လည်း ရှိသည်—ဘာရတ (Bhārata) ကဲ့သို့ပင် အစီအစဉ်တကျ တည်ရှိကြသည်။
Verse 9
नवसाहस्रमेकैकमेतेषां मुनिसत्तम इलावृतञ्च तन्मध्ये सौवर्णा मेरुरुछ्रितः
အို မုနိသတ္တမ (ပညာရှိအမြတ်ဆုံး)၊ ဤဒေသတစ်ခုချင်းစီသည် ယောဇန ၉,၀၀၀ စီ အတိုင်းအတာရှိ၏။ ထိုတို့အလယ်၌ အီလာဝෘတ (Ilāvṛta) တည်ရှိပြီး၊ အလယ်ဗဟိုတွင် ရွှေမေရုတောင် (Meru) မြင့်မားစွာ ထောင်တက်နေ၏။
Verse 10
मेरोश् चतुर्दिशन्तत्र नवसाहस्रविस्तृतं ति घ , ज च भुविस्थ इति ङ षोडशांश इति झ भूपाद्मस्यास्य इति ख , ग , छ च तथैवात्र हिरण्मयमिति ग तथैवाथ हिरण्मयमिति ज इलावृतश्चेत्यादिः, नवसाहस्रविस्तृतमित्यन्तः पाठो छ पुस्तके नास्ति इलावृतं महाभाग चत्वारश्चात्र पर्वताः
မေရုတောင်၏ လေးဘက်လုံးတွင် ထိုဒေသသည် ယောဇန ၉,၀၀၀ အကျယ်အဝန်းဖြင့် ပြန့်နှံ့၏။ (လက်ရေးမူအချို့တွင် “မြေပေါ်၌တည်ရှိသည်”, “ဆယ့်ခြောက်ပုံတစ်ပုံ”, “ဤမြေကြာပဒ္မ၏” စသည့် မတူညီသောဖတ်ပုံများ ထပ်တိုးထားကြသည်။) ဤနေရာတွင်လည်း “ရွှေရောင်/ဟိရဏ္မယ” ဟူသောဖတ်ပုံရှိပြီး၊ အခြားပြန်လည်သုံးသပ်မူတစ်ခုတွင် “ထို့နောက် ရွှေရောင်ဖြစ်သည်” ဟူ၍လည်း ဖတ်သည်။ “အီလာဝෘတ…” မှ စ၍ စာသားသည် ဆက်လက်သွားသည်။ Cha လက်ရေးမူတွင် “နဝသာဟသ္ရဝိသ္တෘတမ် (၉,၀၀၀ ပြန့်)” ဖြင့်ဆုံးသောဖတ်ပုံ မတွေ့ရ။ (ထို့နောက်) “အို မဟာဘဂ၊ အီလာဝෘတ၌ ဤနေရာတွင် တောင်လေးလုံးရှိသည်” ဟု ဆက်ဆိုသည်။
Verse 11
विष्कम्भा रचिता मेरोर्योजनायुतविस्तृताः पूर्वेण मन्दरो नाम दक्षिणे गन्धमादनः
မေရုတောင်ပတ်လည်တွင် အလျားဖြတ်ထောက်တန်းတောင်တန်းများ (ဝိෂ္ကမ္ဘ) ကို စီမံတည်ဆောက်ထားပြီး၊ တစ်ခုချင်းစီသည် အကျယ် ယောဇန ၁၀,၀၀၀ ရှိ၏။ အရှေ့ဘက်တွင် မန္ဒရ (Mandara) ဟူသောတောင်ရှိပြီး၊ တောင်ဘက်တွင် ဂန္ဓမာဒန (Gandhamādana) ရှိ၏။
Verse 12
विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्मृतः कदम्बस्तेषु जम्बुश् च पिप्पलो बट एव च
အနောက်ဘက်တွင် ဝိပုလ (Vipula) တောင်ကို သတ်မှတ်ထားပြီး၊ မြောက်ဘက်တွင် စုပာရှွ (Supārśva) တောင်ကို မှတ်သားထားသည်။ ထိုနေရာချထားမှုများအတွင်း၌ ကဒမ္ဗ (kadamba)၊ ဇမ္ဗု (jambu)၊ ပိပ္ပလ (pippala) နှင့် ဗဋ (vaṭa—ဘန်ယန်) သစ်ပင်တို့လည်း ရှိသည်။
Verse 13
एकादशशतायामाः पादपा गिरिकेतवः जम्बूद्वीपेति सञ्ज्ञा स्यात् फलं जम्बा गजोपमं
ထိုဒေသ၌ ယာမ ၁,၁၀၀ အတိုင်းအတာရှိသော သစ်ပင်များ ရှိပြီး၊ တောင်များသည် တံခွန်ကဲ့သို့ ထောင်လျက်ရှိ၏။ ထိုနေရာကို “ဇမ္ဗုဒွီပ (Jambūdvīpa)” ဟု ခေါ်ကြ하며၊ ဇမ္ဗုသစ်ပင်၏ အသီးသည် ဆင်တစ်ကောင်ကဲ့သို့ ကြီးမား၏။
Verse 14
जम्बूनदीरसेनास्यास्त्विदं जाम्बूनदं परं सुपार्श्वः पूर्वतो मेरोः केतुमालस्तु पश्चिमे
ဇမ္ဗူမြစ်၏ အနှစ်သာရ (rasa) မှ ဂျာမ္ဗူနဒ (Jāmbūnada) ဟုခေါ်သော အထွတ်အမြတ် ရွှေဓာတ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ မေရုတောင်၏ အရှေ့ဘက်တွင် စုပားရှွ (Supārśva) ရှိ၍ အနောက်ဘက်တွင် ကေတုမာလ (Ketumāla) ရှိသည်။
Verse 15
वनं चैत्ररथं पूर्वे दक्षिणे गन्धमादनः वैभ्राजं पश्चिमे सौम्ये नन्दनञ्च सरांस्यथ
အရှေ့ဘက်တွင် ချိုင်ထရရထ (Caitraratha) တောအုပ်ရှိသည်။ တောင်ဘက်တွင် ဂန္ဓမာဒန (Gandhamādana) ရှိသည်။ အနောက်ဘက်တွင် ဝိုင်ဘ္ရాజ (Vaibhrāja) ရှိသည်။ မြောက်ဘက် အမင်္ဂလာကောင်းသော အရပ်တွင် နန္ဒန (Nandana) နှင့် သန့်ရှင်းသော ရေကန်များ ရှိသည်။
Verse 16
अरुणोदं महाभद्रं संशितोदं समानसं शिताभश् चक्रमुञ्जाद्याः पूर्वतः केशराचलाः
အရှေ့ဘက်တွင် အရုဏောဒ (Aruṇoda)၊ မဟာဘဒ္ဒရ (Mahābhadra)၊ သံရှီတောဒ (Saṃśitoda)၊ သမာနသ (Samānasa)၊ ရှီတာဘ (Śitābha) နှင့် ချက်ကရမုဉ္ဇ (Cakramuñja) စသော တောင်တန်းများ ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် ကေသရ (Keśara) တောင်တန်းလည်း ရှိသည်။
Verse 17
दक्षिणेन्द्रेस्त्रिकूटाद्याः शिशिवासमुखा जले शङ्खकूटादयः सौम्ये मेरौ च ब्रह्मणः पुरी
တောင်ဘက် အရပ်တွင် တြိကူဋ (Trikūṭa) စသော တောင်များ ရှိသည်။ ရေထဲတွင် ရှိရှီဝာသ (Śiśivāsa) စသော တည်နေရာ/တောင်များ ရှိသည်။ မြောက်ဘက် သောမ്യ (saumya) အရပ်တွင် ရှင်ခကူဋ (Śaṅkhakūṭa) စသော တောင်များ ရှိသည်။ မေရုတောင်ပေါ်တွင် ဘြဟ္မာ (Brahmā) ၏ မြို့တော် ရှိသည်။
Verse 18
चतुर्दशसहस्राणि योजनानाञ्च दिक्षु च इन्द्रादिलोकपालानां समन्तात् ब्रह्मणः पुरः
အရပ်ဒေသ အားလုံးတွင် အိန္ဒြ (Indra) စသော လောကပာလ (Lokapāla) များ၏ နယ်ပယ်သည် ယောဇန (yojana) တစ်သောင်းလေးထောင် အထိ ကျယ်ပြန့်၍ ဘြဟ္မာ (Brahmā) ၏ မြို့တော်ရှေ့ဘက် ဒေသကို ပတ်လည်ဝိုင်းထားသည်။
Verse 19
विष्णुपादात् प्लावयित्वा चन्द्रं स्वर्गात् पतन्त्यपि पूर्वेण शीता भद्राश्वाच्छैलाच्छैलाद्गतार्णवं
ဗိဿဏု၏ခြေတော်မှ စီးထွက်၍ လဝန်းကိုလည်း ရေလွှမ်းမိုးပြီးနောက်၊ ထိုကောင်းကင်မြစ်သည် ကောင်းကင်မှ ကျဆင်းလာသည်။ အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းကာ Bhadrāśva ဝရ္ဿ၌ တောင်တန်းတစ်တန်းမှ တစ်တန်းသို့ ဖြတ်သန်းပြီး နောက်ဆုံးတွင် သမုဒ္ဒရာသို့ ရောက်သည်။
Verse 20
तथैवालकनन्दापि दक्षिणेनैव भारतं दमिति ख , ग , घ , ङ , छ च असितोदमिति ज पूर्वतः शिशिराचला इति ख , ग , घ , ज च शशिवाममुखा जले इति ख , घ , ङ , छ च दक्षिणेन च भारतमिति ख दक्षिणेनैति भारतमिति ग प्रयाति सागरं कृत्वा सप्तभेदाथ पश्चिमं
ထိုနည်းတူပင် Ālakanandā မြစ်လည်း Bhārata ၏ တောင်ဘက်တစ်လျှောက် စီးဆင်းသည်။ အချို့သော ပုဒ်မူများတွင် “Dami” ဟုဖတ်ကြပြီး၊ အခြားမူတစ်ခုတွင် “Asitoda” ဟုဖတ်သည်။ အရှေ့ဘက်တွင် Śiśira တောင်တန်းများရှိသည်။ အချို့လက်ရေးမူများတွင် “Śaśivāma-mukhā သည် ရေထဲ၌” ဟူသောဖတ်နည်းလည်း တွေ့ရသည်။ Bhārata ၏ တောင်ဘက်မှ စီးဆင်းကာ ခုနစ်ခွဲကာလမ်းကြောင်းများ ပြုလုပ်ပြီး သမုဒ္ဒရာသို့ ရောက်ကာ ထို့နောက် အနောက်ဘက်သို့ လှည့်သည်။
Verse 21
अब्धिञ्च चक्षुःसौम्याब्धिं भद्रोत्तरकुरूनपि आनीलनिषधायामौ माल्यवद्गन्धमादनौ
ထို့ပြင် သမုဒ္ဒရာများဖြစ်သော Cakṣuḥ နှင့် Saumya ရှိသည်။ ထို့အတူ Bhadra နှင့် Uttarakuru ဟူသော ဒေသများလည်း ရှိသည်။ ထို့နောက် Ānīla နှင့် Niṣadha တောင်တန်းများ၊ (ထို့ပြင်) Ayāma၊ ထို့အပြင် Mālyavat နှင့် Gandhamādana တောင်တန်းများလည်း ရှိသည်။
Verse 22
तयोर्मध्यगतो मेरुः कर्णिकाकारसंस्थितः भारताः केतुमालाश् च भद्राश्वाः कुरवस् तथा
ထိုဒေသများ၏ အလယ်တွင် မေရုတောင်သည် ကြာပန်း၏ အလယ်အူ (pericarp) ကဲ့သို့ တည်ရှိနေသည်။ ထို၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် Bhārata၊ Ketumāla၊ Bhadrāśva နှင့် Kuru (ဝရ္ဿ/ဒေသ) တို့ ရှိကြသည်။
Verse 23
पत्राणि लोकपद्मस्य मर्यादाशैलवाह्यतः जठरो देवकूटश् च मर्यादापर्वतावुभौ
Maryādāśaila ဟူသော နယ်နိမိတ်တောင်၏ အပြင်ဘက်တွင် လောကကြာပန်း (lokapadma) ၏ “ပန်းရွက်များ” ရှိသည်။ ထိုနယ်နိမိတ်တောင်နှစ်လုံးကို Jaṭhara နှင့် Devakūṭa ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 24
तौ दक्षिणोत्तरायामावानीलनिषधायतौ गन्धमादनकैलासौ पूर्ववचायतावुभौ
တောင်မှမြောက်သို့ လျားတန်းနေသော တောင်တန်းနှစ်ခုမှာ နီလာနှင့် နိသဓ ဖြစ်ကြပြီး၊ အရှေ့ဘက်တွင်လည်း ဂန္ဓမာဒန နှင့် ကိုင်လာသ တို့ဖြစ်သည်။
Verse 25
अशीतियोजनायामावर्णवान्तर्व्यवस्थितौ निषधः पारिपात्रश् च मर्यादापर्वतावुभौ
ယောဇနာ ရှစ်ဆယ် အကွာအဝေးရှိသော အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ နိသဓ နှင့် ပါရီပါထရ တို့သည် နယ်နိမိတ်တောင်များအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။
Verse 26
मेरोः पश्चिमदिग्भागे यथा पूर्वे तथा स्थितौ त्रिशृङ्गो रुधिरश् चैव उत्तरौ वर्षपर्वतौ
မေရုတောင်၏ အနောက်ဘက်တွင်လည်း အရှေ့ဘက်တွင် ဖော်ပြသကဲ့သို့ပင် မြောက်ဘက် ဝර්ෂတောင်နှစ်ခုဖြစ်သော တြိရှೃင်္ဂ နှင့် ရုဓိရ တို့ တည်ရှိသည်။
Verse 27
पूर्वपञ्चायतावेतावर्णवान्तर्व्यवस्थितौ जाठराद्याश् च मर्यादाशैला मेरोश् चतुर्दिशं
အရှေ့ဘက်တောင်တန်းနှစ်ခုဖြစ်သော ပဉ္စာယတ နှင့် အဝေတ တို့သည် အလယ်ရှိ သမုဒ္ဒရာများအတွင်း တည်ရှိကြပြီး၊ ဇာဋရ မှ စတင်သော နယ်နိမိတ်တောင်များသည် မေရုကို လေးမျက်နှာပတ်လည်တွင် ရပ်တည်နေသည်။
Verse 28
केशरादिषु या द्रोण्यस्तासु सन्ति पुराणि हि लक्ष्मीविष्ण्वग्निसूर्यादिदेवानां मुनिसत्तम
အို မုနိမြတ်ကြီး၊ ကေသရ စသည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဒြောဏီ (receptacles) များအတွင်း၌ လက္ခ္မီ၊ ဝိෂ္ဏု၊ အဂ္နိ၊ စူရျယ စသည့် ဒေဝတားတို့နှင့် ဆိုင်သော ပုရာဏများ အမှန်တကယ် ရှိနေသည်။
Verse 29
भौमानां स्वर्गधर्माणां न पापास्तत्र यान्ति च ति पूर्वपश्चायतावुभौ इति घ , ङ , ज च भुमाः स्वर्गा धर्मिणान्ते न पापास्तत्र यान्ति च इति छ , ङ च मौमानां स्वर्गधर्माणां तनया ह्य् अत्र यान्ति चेति ग , घ च भोगिनां स्वर्गधर्माणां तनयास्तत्र यान्ति चेति ज भद्राश्वे ऽस्ति हयग्रीवो वराहः केतुमालके
မြေပြင်ရှိသတ္တဝါတို့အနက် ကောင်းကင်၏ဓမ္မကိုလိုက်နာသူများအတွက်၊ အပြစ်ရှိသူတို့သည် ထိုနေရာသို့ မရောက်နိုင်ဟု (စာမူအချို့တွင်) ဖတ်ရသည်။ အရှေ့နှင့် အနောက်ဒေသ နှစ်ဖက်လုံးကို ဆိုလိုသည်။ အခြားစာမူများတွင် «ဓမ္မရှိသူတို့အတွက် ကောင်းကင်ကဲ့သို့သော မြေဒေသများတွင် အပြစ်ရှိသူ မသွားနိုင်» ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် «ဤနေရာတွင် ကောင်းကင်ဓမ္မကိုလိုက်နာသူတို့၏ သားများသည် ထိုနေရာသို့ သွားကြသည်» သို့မဟုတ် «အာနန္ဒကိုခံစား၍ ကောင်းကင်ဓမ္မကိုလိုက်နာသူတို့၏ သားများသည် ထိုနေရာသို့ သွားကြသည်» ဟုလည်း ဖတ်ရသည်။ ထို့နောက် Bhadrāśva-varṣa တွင် Hayagrīva ရုပ်ဖြင့်၊ Ketumāla-varṣa တွင် Varāha ရုပ်ဖြင့် (ဘဂဝန်) ရှိသည်။
Verse 30
भारते कूर्मरूपी च मत्स्यरूपः कुरुष्वपि विश्वरूपेण सर्वत्र पूज्यते भगवान् हरिः
Bhārata (အိန္ဒိယ) တွင် ဘဂဝန်ကို ကူးရ္မ (Kūrma) အဏ္ဏဝါ—လိပ်ရုပ်ဖြင့် ကိုးကွယ်ကြပြီး၊ ကုရုတို့အကြားတွင်လည်း မတ္စျ (Matsya) —ငါးရုပ်ဖြင့် ကိုးကွယ်ကြသည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် Viśvarūpa (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာရုပ်) အဖြစ် ဘုရားသခင် ဟရီ (Hari) ကို နေရာအနှံ့ ပူဇော်ကိုးကွယ်ကြသည်။
Verse 31
किम्पुरुषाद्यष्टसु क्षुद्भीतिशोकादिकं न च चत्तुर्विंशतिसाहस्रं प्रजा जीवन्त्यनामयाः
Kimpuruṣa မှစ၍ ဒေသရှစ်ခုတွင် ဆာလောင်မှု၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ ဝမ်းနည်းမှု စသည့် ဒုက္ခများ မရှိ။ ထိုဒေသများ၏ ပြည်သူတို့သည် ရောဂါကင်းစင်၍ နှစ်နှစ်သောင်းလေးထောင် (၂၄,၀၀၀) တိုင်အောင် အသက်ရှင်ကြသည်။
Verse 32
कृतादिकल्पना नास्ति भौमान्यम्भांसि नाम्बुदाः सर्वेष्वेतेषु वर्षेषु सप्त सप्त कुलाचलाः
ဤမြေပြင်ဒေသများတွင် ကృత (Kṛta) စသည့် ယုဂ (ခေတ်) များအလိုက် အချိန်တွက်ချက်မှု မရှိ။ ရေများသည် မြေပြင်ရေ (ကောင်းကင်ရေ မဟုတ်) ဖြစ်ပြီး မိုးတိမ် (မိုးဆောင်တိမ်) မရှိ။ ဤ varṣa များတစ်ခုချင်းစီတွင် ကုလာစလ (kulācala) ဟုခေါ်သော နယ်နိမိတ်တောင်ကြီးများ ၇ နှင့် ၇ ရှိသည်။
Verse 33
नद्यश् च शतशस्तेभ्यस्तीर्थभूताः प्रजज्ञिरे भारते यानि नीर्थानि तानि तीर्थानि वच्मि ते
ထိုတောင်များမှ မြစ်များ ရာနှင့်ချီ ပေါ်ပေါက်လာ၍ Bhārata တွင် tīrtha (သန့်ရှင်းသော ဖြတ်ကူးရာ) များအဖြစ် ဖြစ်လာကြသည်။ Bhārata တွင် သဘာဝအားဖြင့် မြစ်ဖြတ်ကူးရာ မဟုတ်သော်လည်း tīrtha ဟု သတ်မှတ်ခံရသော နေရာများကို သင်အား ငါ ပြောပြမည်။
Frequently Asked Questions
It presents a Meru-centered world-lotus model: seven dvīpas encircled by seven oceans, with Jambūdvīpa at the center, Meru as the axis, and surrounding varṣas and boundary mountains organized by direction.
The chapter foregrounds measurements in yojanas for Mount Meru (height and breadth) and for regional extents (e.g., varṣa measures), using quantified cosmography as a shāstric mapping of sacred space.
By portraying rivers as descending from Viṣṇu’s Foot and by defining rivers and even non-river sites in Bhārata as tīrthas, it turns geography into a dharmic discipline—contemplation and pilgrimage become means to align life with cosmic order.