
पाण्डवचरितवर्णनम् (The Account of the Pāṇḍavas)
အဂ္နိဘုရားသည် အဝတာရလီလာကို ဆက်လက်ဖော်ပြ၍ မဟာဘာရတ စစ်ပြီးနောက် အဆုံးသတ်ကို ဓမ္မအခြေပြု အကျဉ်းချုပ်အဖြစ် တင်ပြသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းအဖြစ် တည်မြဲပြီးနောက် ဓృతရာෂ္ဌရ၊ ဂန္ဓာရီနှင့် ပೃഥာတို့သည် တောသို့ ဝင်ကာ မင်းတာဝန်မှ သာသနာ့လျှော့ချခြင်းသို့ ကူးပြောင်းမှုကို ပြသည်။ ဝိဒုရသည် မီးနှင့်ဆိုင်သော အဆုံးသတ်ဖြင့် ကောင်းကင်သို့ ရောက်သည်။ ဗိෂ္ဏု၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပဏ္ဍဝတို့ကို ကိရိယာအဖြစ် အသုံးပြု၍ မြေကြီး၏ ဘာရကို ဖယ်ရှားခြင်းနှင့် ကျိန်စာအကြောင်းပြုသော မောုဆလ (mauṣala) အဖြစ် ယာဒဝတို့ ပျက်စီးခြင်းကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ဟရိသည် ပရဘာသ၌ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ပြီး နောက်တွင် ဒွာရကာကို သမုဒ္ဒရာက လွှမ်းမိုးကာ အနိစ္စကို အလေးပေးသည်။ အာర్జုနသည် သင်္ဂြိုဟ်ပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်သော်လည်း ကృష్ణ မရှိလျှင် အာနုဘော်ကျဆင်းကာ ဗျာသ၏ အားပေးမှုကို ရပြီး ဟஸ္တိနာပုရသို့ သတင်းပို့သည်။ ယုဓိဋ္ဌိရသည် ပရိက္ခစ်ကို အာဏာပေးတင်ပြီး ညီအစ်ကိုများနှင့် ဒြောပဒီတို့နှင့်အတူ ဟရိနာမကို ရွတ်ဆိုကာ မဟာထွက်ခွာမှုကို စတင်သည်။ လမ်းတလျှောက် အဖော်များ ကျဆုံးပြီး ယုဓိဋ္ဌိရသည် အိန္ဒြ၏ ရထားဖြင့် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကာ အဆုံးတွင် ရွတ်ဖတ်သူသည် ကောင်းကင်ရရှိမည်ဟု ဖလश्रုတိက وعدာတင်သည်။
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये महाभारतवर्णनं नाम चतुर्दशो ऽध्यायः अथ पञ्चदशो ऽध्यायः पाण्डवचरितवर्णनम् अग्निर् उवाच युधिष्ठिरे तु राज्यस्थे आश्रमादाश्रमान्तरम् धृतराष्ट्रो वनमगाद् गान्धारी च पृथा द्विज
ဤသို့ အာဂ္နိပုရာဏ (အဒိမဟာပုရာဏ) တွင် «မဟာဘာရတ ဖော်ပြချက်» ဟူသော ဆယ့်လေးမြောက် အခန်း ပြီးဆုံး၏။ ယခု «ပाण्डဝတို့၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဖော်ပြချက်» ဟူသော ဆယ့်ငါးမြောက် အခန်း စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်—ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းအဖြစ် တည်မြဲသည့်အခါ ဓృతရာଷ္ဋ္ရသည် အာရှရမ်တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ တောသို့ ဝင်သွားပြီး ဂန္ဓာရီနှင့် ပೃഥာ တို့လည်း အို ဗြာဟ္မဏ၊ အတူလိုက်ပါသွားသည်။
Verse 2
विदुरस्त्वग्निना दग्धो वनजेन दिवङ्गतः एवं विष्णुर्भुवो भारमहरद्दानवादिकम्
ဝိဒုရသည် မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းကာ တောမှရသော လောင်စာ၏ ကုသိုလ်ကြောင့် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်하였다။ ထိုနည်းတူ ဗိṣ္ဏုသည် မြေကြီး၏ ဝန်—ဒာနဝတို့နှင့် အခြားတို့—ကို ဖယ်ရှားတော်မူ하였다။
Verse 3
धर्मायाधर्मनाशाय निमित्तीकृत्य पाण्डवान् स विप्रशापव्याजेन मुषलेनाहरत् कुलम्
ဓမ္မကို ထောက်ပံ့ရန်နှင့် အဓမ္မကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် ပाण्डဝတို့ကို ကိရိယာအဖြစ် ပြုလုပ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏ၏ ကျိန်စာဟု အကြောင်းပြကာ မုသလ (သံတုတ်) ဖြင့် မျိုးရိုးတစ်စုလုံးကို ဖျက်ဆီးတော်မူ하였다။
Verse 4
यादवानां भारकरं वज्रं राज्येभ्यषेचयत् देवदेशात् प्रभासे स देहं त्यक्त्वा स्वयं हरिः
ဟရီ (Hari) ကိုယ်တိုင်က နိုင်ငံများအတွင်း အလေးခံ “ဝဇ္ရ” (Vajra) ဟူသော သေစေသော လက်နက်ကို ပေါ်ထွန်းစေပြီး၊ သာသနာတော်မြေ ဒေဝဒေသ ပရဘာသ (Prabhāsa) တွင် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်တော်မူ하였다။
Verse 5
इन्द्रलोके ब्रह्मलोके पूज्यते स्वर्गवासिभिः बलभद्रोनन्तमूर्तिः पातालस्वर्गमीयिवान्
အိန္ဒြလောကနှင့် ဘြဟ္မာလောကတွင် အနန္တ (Ananta) ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော ဘလဘဒြ (Balabhadra) ကို ကောင်းကင်နေထိုင်သူများက ပူဇော်ကြသည်။ အောက်လောကများ (ပာတားလ) ကို ဖြတ်သန်းပြီး နတ်ဘုံများသို့လည်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။
Verse 6
अविनाशी हरिर्देवो ध्यानिभिर्ध्येय एव सः विना तं द्वारकास्थानं प्लावयामास सागरः
ဟရီသည် မဖျက်ဆီးနိုင်သော ဘုရားသခင်ဖြစ်၍ သမాధိပြုသူများအတွက် တရားထိုင်စဉ် အာရုံပြုရန် အရာတစ်ခုတည်းဖြစ်သည်။ ပင်လယ်သည် အရာအားလုံးကို ရေလွှမ်းမိုးသော်လည်း ဒွာရကာ (Dvārakā) သန့်ရှင်းရာနေရာကို မထိခိုက်စေခဲ့။
Verse 7
संस्कृत्य यादवान् पार्थो दत्तोदकधनादिकः स्त्रियोष्टावक्रशापेन भार्या विष्णोश् च याः स्थिताः
ယာဒဝများအတွက် သင်္ဂြိုဟ်အခမ်းအနား (saṃskāra) ကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပာရ္ထ (အာర్జုန) သည် ရေဩဇာ (dattodaka) နှင့် ငွေကြေးစသည့် လှူဒါန်းမှုများကိုလည်း ပြုလုပ်하였다။ ကျန်ရစ်သော မိန်းမများ—ဗိဿနု၏ မဟာမိဖုရားများ—သည် အဋ္ဌာဝက్ర (Aṣṭāvakra) ၏ ကျိန်စာကြောင့် ထိုသို့ ဖြစ်ရသည်။
Verse 8
पुनस्तच्छापतो नीता गोपालैर् लगुडायुधैः अर्जुनं हि तिरस्कृत्य पार्थः शोकञ्चकार ह
ထို့နောက် ထိုကျိန်စာကြောင့်ပင် ထပ်မံ၍ လဂုဍ (တုတ်) လက်နက်ကိုင် နွားထိန်းများ (gopāla) က သူ့ကို အရှက်ရစေခဲ့သည်။ အမှန်တကယ် စော်ကားခံရသဖြင့် ပရ္ထ (အာర్జုန) သည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးသို့ ကျရောက်하였다။
Verse 9
व्यासेनाश्वासितो मेने बलं मे कृष्णसन्निधौ मौषलेनेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वर्गमाप्नुयादिति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः हस्तिनापुरमागत्य पार्थः सर्वं न्यवेदयत्
ဗျာသ၏ အားပေးနှစ်သိမ့်မှုကို ရရှိပြီးနောက် အာဂျုနသည် မိမိ၏ အင်အားသည် ကృష్ణ၏ အနီးကပ်တည်ရှိမှု၌သာ ရှိသည်ဟု ယုံကြည်하였다။ ဟස්တိနာပူရသို့ ရောက်လာပြီး ပါရ്ഥ (အာဂျုန) သည် ဖြစ်ပျက်သမျှကို အပြည့်အစုံ တင်ပြ하였다။ (ကွဲပြားဖတ်ချက်များ— «မောုෂလ (ဒံတုတ်တိုက်ပွဲ) ဖြင့်…» နှင့် «ကောင်းကင်သို့ ရောက်နိုင်သည်…» )
Verse 10
युधिष्ठिराय स भ्रात्रे पालकाय नृणान्तदा तद्धनुस्तानि चास्त्राणि स रथस्ते च वाजिनः
ထို့နောက် လူတို့၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူဖြစ်သော အစ်ကို ယုဓိဋ္ဌိရအတွက် ထိုလေး၊ ထိုလက်နက်များ၊ ထိုရထားနှင့် ထိုမြင်းများကို သတ်မှတ်ပေး하였다။
Verse 11
विना कृष्णेन तन्नष्टं दानञ्चाश्रोत्रिये यथा तच् छ्रुत्वा धर्मराजस्तु राज्ये स्थाप्य परीक्षितम्
«ကృష్ణမရှိလျှင် ထိုအရာသည် ပျက်စီးသွားမည်—ဝေဒသင်ကြားပြီး သင့်တော်သူ (śrotriya) မဟုတ်သူထံ ပေးသော ဒါနသည် အလဟဿ ဖြစ်သကဲ့သို့ပင်» ဟု ဆိုသည်။ ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရသည် ပရိက္ခစ်ကို နန်းတင်하였다။
Verse 12
प्रस्थानं प्रस्थितो धीमान् द्रौपद्या भ्रातृभिः सह संसारानित्यतां ज्ञात्वा जपन्नष्टशतं हरेः
ပညာရှိသည် မဟာထွက်ခွာခြင်းသို့ ထွက်ခွာကာ ဒြောပဒီနှင့် ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ လောကသံသရာ၏ မတည်မြဲမှုကို သိမြင်ပြီး ဟရိ၏ အမည်/မန္တရ ၈၀၀ ပါးကို ဆက်လက် ဂျပ်တော်မူ하였다။
Verse 13
महापथे तु पतिता द्रौपदी सहदेवकः नकुलः फाल्गुनो भीमो राजा शोकपरायणः
မဟာလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ဒြောပဒီ လဲကျခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် သဟဒေဝ၊ နကူလ၊ ဖာလ္ဂုန (အာဂျုန) နှင့် ဘီမလည်း လဲကျ하였다။ ဘုရင် ယုဓိဋ္ဌိရသည် ဝမ်းနည်းခြင်း၌ အပြည့်အဝ နစ်မြုပ်하였다။
Verse 14
इन्द्रानीतरथारूढः सानुजः स्वर्गमाप्तवान् दृष्ट्वा दुर्योधनादींश् च वासुदेवं च हर्षितः एतत्ते भारतं प्रोक्तं यः पठेत्स दिवं व्रजेत्
အိန္ဒြာပေးပို့သော ရထားပေါ်တက်၍ သူသည် ညီငယ်နှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ရှိ하였다။ ဒုရ്യောဓနနှင့် အခြားသူတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဝါစုဒေဝ (ဝါစုဒေဝ) ကိုလည်းကောင်း မြင်သဖြင့် ဝမ်းမြောက်လေ၏။ ဤသို့ «ဘာရတ» ကို သင်အား ပြောကြားပြီးပြီ; ဖတ်သူ သို့မဟုတ် ရွတ်ဆိုသူသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားရောက်လိမ့်မည်။
It frames the Mahābhārata’s aftermath as bhāra-haraṇa: Viṣṇu removes Earth’s burden by making the Pāṇḍavas instrumental and by concluding the Yādava line through a curse-pretext and the mauṣala event.
It moves from stable kingship (Yudhiṣṭhira’s rule and Parīkṣit’s installation) to the Great Departure, using the falls on the path and Dvārakā’s submergence to teach impermanence and the turn toward Hari-nāma.
It illustrates the doctrine of diminished worldly efficacy without divine sannidhi (presence), reinforcing reliance on dharma, remembrance, and rightful succession rather than personal prowess alone.