
Pavitrāropaṇa-vidhāna (The Procedure for Installing the Pavitra)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝသိဋ္ဌမုနိအား ပဝိတ္တရ (pavitraka) ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းကပ်လှူထားသည့် ကြိုး/ကြိုးကွင်း/ပန်းကုံးကို အခြေခံ၍ နေ့စဉ်ပူဇော်မှုတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် ချော်လဲမှုများကို ပြန်လည်ပြုပြင်သန့်စင်ရန် နှစ်စဉ်ပြုလုပ်သည့် ပရాయశ္စိတ္တနှင့် သန့်စင်ပွဲကို ရှင်းပြသည်။ မနက်ခင်းရေချိုးပြီး တံခါးစောင့်ဒေဝတားများကို ပူဇော်ကာ သီးသန့်နေရာတွင် ပြင်ဆင်သည်။ အဟောင်းကပ်လှူပစ္စည်းများနှင့် အဟောင်းအနံ့ပျက် အနုဘောဂများကို ဖယ်ရှားပြီး ဒေဝတားကို ပြန်လည်တင်မြှောက်ကာ pañcāmṛta၊ kaṣāya ဆေးရည်နှင့် မွှေးရေဖြင့် အဘိသေကပြု၍ ဟောမနှင့် နိုင်မိတ္တိကပူဇော်မှု ဆက်လုပ်သည်။ Viṣṇu-kumbha ကုမ္ဘအာဝါဟန၊ ဟရိအား ပန်ကြားခြင်းနှင့် hṛdādi မန္တရများဖြင့် မန္တရသန့်စင်ပြီးနောက် ပဝိတ္တရကို ဝတ်/တင်ကာ တံခါးစောင့်များ၊ āsana၊ ဂုရုနှင့် အထောက်အကူများထံ ကပ်လှူသည်။ pūrṇāhuti ဖြင့် အပြစ်ဖြေကို တံဆိပ်ခတ်ပြီး ၁၀၈ ကြိမ်ရေတွက်ခြင်းနှင့် ပန်း/ပန်းကုံးအလှူများဖြင့် ပြည့်စုံမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ နောက်ဆုံး ခွင့်လွှတ်တောင်းခြင်း၊ bali နှင့် dakṣiṇā ပေးခြင်း၊ ဘြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ ထို့နောက် ပဝိတ္တရကို Viṣṇu-loka သို့ ပို့လွှတ်သည့် visarjana ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ အသုံးပြုပြီး ပဝိတ္တရကို ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးအား လှူဒါန်းလျှင် ကြိုးမျှင်အရေအတွက်အတိုင်း ကုသိုလ်ရပြီး မျိုးရိုးတိုးတက်ကာ နောက်ဆုံး မောက္ခကို ရရှိစေသည်။
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पवित्राधिवासनं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः अथ षट्त्रिंशो ऽध्यायः पवित्रारोपणविधानं अग्निर् उवाच प्रातः स्नानं कृत्वा द्वारपालान् प्रपूज्य च प्रविश्य गुप्ते देशे च समाकृष्याथ धारयेत्
ဤသို့ အာဒိမဟာပုရာဏာဖြစ်သော အဂ္နိပုရာဏာတွင် အခန်း ၃၅ ကို “ပဝိတရ-အဓိဝာသန” (ပဝိတရ၏ အကြိုသန့်စင်အခမ်းအနား) ဟု ခေါ်သည်။ ယခု အခန်း ၃၆ “ပဝိတရ တင်သွင်းတပ်ဆင်နည်း” စတင်သည်။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်—“နံနက် ရေချိုးပြီးနောက် တံခါးစောင့်ဒေဝတားတို့ကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကာ (ဘုရားခန်းသို့) ဝင်ရမည်။ ထို့နောက် လျှို့ဝှက်သောနေရာ၌ ပဝိတရပစ္စည်းများကို စုစည်း/စီမံပြီးနောက် ပဝိတရကို ဝတ်ဆင်/ကိုင်ဆောင်ရမည်။”
Verse 2
पूर्वाधिवासितं द्रव्यं वस्त्राभरणगन्धकं निरस्य सर्वनिर्माल्यं देवं संस्थाप्य पूजयेत्
အဓိဝာသနအခမ်းအနားတွင် ယခင်က အသုံးပြုခဲ့သော ပစ္စည်းများ—အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ နံ့သာပစ္စည်းများ စသည်တို့ကို ဖယ်ရှားပစ်၍ အညှိုးအနွမ်းဖြစ်သော နိရ္မာလျ (nirmālya) အားလုံးကိုလည်း ရှင်းလင်းရမည်။ ထို့နောက် ဒေဝတাকে သင့်တော်စွာ တည်ထောင်ပြီး ပူဇော်ပွဲကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 3
पञ्चामृतैः कषायैश् च शुद्धगन्धोदकैस्ततः पूर्वाधिवासितं दद्याद्वस्त्रं गन्धं च पुष्पकं
ထို့နောက် ပဉ္စာမృత (pañcāmṛta)၊ ကသာယ (kaṣāya) ဆေးရည်ချဉ်းကပ်နှင့် သန့်စင်ထားသော မွှေးရနံ့ရေတို့ဖြင့် ယခင်က သီလသန့်ကာ အဓိဝါသနာပြုထားသည့် အဝတ်အထည်၊ နံ့သာ/လိမ်းပစ္စည်းနှင့် ပန်းတို့ကို နတ်တော်ထံ ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 4
अग्नौ हुत्वा नित्यवच्च देवं सम्प्रार्थयेन्नमेत् समर्प्य कर्म देवाय पूजां नैमित्तिकीं चरेत्
မီးထဲသို့ ဟုတ (အာဟုတ) ပူဇော်ပြီး နေ့စဉ်ဝတ်ပြုမှုကိုလည်း ထုံးစံအတိုင်း ဆောင်ရွက်ကာ နတ်တော်အား စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆုတောင်း၍ ဦးညွှတ်ရမည်။ ထို့နောက် အလုပ်ရပ်ကို နတ်တော်ထံ အပ်နှံပြီး အခါအားလျော်စွာ (naimittika) ပူဇော်မှုကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 5
द्वारपालविष्णुकुम्भवर्धनीः प्रार्थयेद्धरिं अतो देवेति मन्त्रेण मूलमन्त्रेण कुम्भके
ကုံဘ (kumbha) သီလသန့်အိုးပူဇော်ပွဲတွင် ဟရီ (Hari) ကို ဆုတောင်းရမည်။ ထိုအခါ တံခါးစောင့်နတ်များ၊ ဗိဿဏု (Viṣṇu) နှင့် အိုး၏ တိုးပွားချမ်းသာကို ပေးသော ဝဓနီ (vardhanī) တို့ကို «ato deva…» ဟူသော မန္တရနှင့် မူလမန္တရ (အဓိကမန္တရ) ဖြင့် ခေါ်ယူရမည်။
Verse 6
कृष्ण कृष्ण नमस्तुभ्यं गृह्णीष्वेदं पवित्रकं लोकपालानिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रार्थयेन्न्यसेदिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः पवित्रीकरणार्थाय वर्षपूजाफलप्रदं
«ကృష్ణ၊ ကൃഷ്ണ—သင့်အား နမസ്കာရ။ ဤ ပဝိတြက (pavitraka) ကို လက်ခံပါ» ဟုဆိုသည်။ (အမှတ်အသားပါ စာမူအချို့တွင် «လောကပါလ (Lokapāla) များကို ခေါ်ယူပါ» ဟုဖတ်ကြသည်။ အချို့တွင် «ဆုတောင်းပြီးနောက် ထားရမည်» ဟုဖတ်ကြသည်။) ဤသည်မှာ သန့်စင်ခြင်းအတွက်ဖြစ်ပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူဇော်မှု၏ အကျိုးကို ပေးသည်။
Verse 7
पवित्रकं कुरुध्वाद्य यन्मया दुष्कृतं कृतं शुद्धो भवाम्यहं देव त्वत्प्रसादात् सुरेश्वर
ယနေ့ ပဝိတြက (pavitraka) ပူဇော်ပွဲကို ဆောင်ရွက်ပါစေ၊ ကျွန်ုပ်ပြုခဲ့သမျှ ဒုစရိုက်တို့ သန့်စင်ပျောက်ကင်းစေရန်။ အို ဘုရား၊ သင်၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့်၊ အို နတ်တို့၏ အရှင်၊ ကျွန်ုပ် သန့်ရှင်းသူ ဖြစ်ပါစေ။
Verse 8
पवित्रञ्च हृदाद्यैस्तु आत्मानमभिषिच्य च विष्णुकुम्भञ्च सम्प्रोक्ष्य व्रजेद्देवसमीपतः
ထို့နောက် ဟෘဒ် (Hṛd) နှင့် ဆက်စပ်မန္တရားများဖြင့် ပဝိတရ (pavitra) ကို သန့်ရှင်းစေပြီး မိမိကိုယ်ကို ရေဖြန်းသန့်စင်ကာ၊ ဗိෂ္ဏုကುಂಬ္ဘ (Viṣṇu-kumbha) ရေခွက်ကိုလည်း သင့်တော်စွာ ရေဖြန်းသန့်စင်ပြီးနောက်၊ ဒေဝတား၏ ရှေ့တော်သို့ ချဉ်းကပ်သွားရမည်။
Verse 9
पवित्रमात्मने दद्याद्रक्षाबन्धं विसृज्य च गृहाण ब्रह्मसूत्रञ्च यन्मया कल्पितं प्रभो
သူသည် မိမိအတွက် သန့်ရှင်းစေထားသော ပဝိတရ (pavitra) ကို မိမိထံ ပေးကာ၊ ရက္ခာ-ဗန္ဓန (rakṣā-bandhana) အကာအကွယ်ကြိုးကို ဖြုတ်ပြီးနောက်၊ အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်က သတ်မှတ်ထားသော ဘြဟ္မ-সূတရ (brahma-sūtra) သန့်ရှင်းကြိုးကို လက်ခံယူရမည်။
Verse 10
कर्मणां पूरणार्थाय यथा दोषो न मे भवेत् द्वारपालासनगुरुमुख्यानाञ्च पवित्रकम्
ကర్మများကို ပြည့်စုံစွာ ပြီးမြောက်စေရန်၊ ကျွန်ုပ်အတွက် အပြစ်အနာအဆာ မဖြစ်ပေါ်စေရန်အတွက်၊ တံခါးစောင့်များ၊ ပူဇော်ရာ အာသန၊ ဂုရုနှင့် အဓိက အကူအညီပေးသူများအတွက်လည်း ပဝိတရက (pavitraka) ကို စီစဉ်ပေးရမည်။
Verse 11
कनिष्टादि च देवाय वनमालाञ्च मूलतः हृदादिविश्वक्सेनान्ते पवित्राणि समर्पयेत्
လက်ချောင်းသေး (ကနိဋ္ဌ) မှ စ၍ ဒေဝတားထံ ပဝိတရကို ပူဇော်ကာ၊ အခြေခံတွင် ဗနမာလာ (vanamālā) သစ်တောပန်းကုံးကို တင်ထားရမည်။ ထို့နောက် ဟෘဒ် မန္တရားမှ စ၍ ဝိශ්ဝက္စೇန (Viśvaksena) အဆုံးထိ သန့်ရှင်းစေထားသော ပဝိတရများကို ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 12
वह्नौ हुत्वाग्निवर्तिभ्यो विष्ण्वादिभ्यः पवित्रकम् प्रार्च्य पूर्णाहुतिं दद्यात् प्रायश्चित्ताय मूलतः
မီးထဲသို့ ဟုတ (အာဟုတိ) များ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ အဂ္နိ၏ လမ်းကြောင်းကို စောင့်ရှောက်သော အဂ္နိဝရ္တိများနှင့် ဗိෂ္ဏု စသည့် ဒေဝတားများကို ပဝိတရက (pavitraka) ဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ ထို့နောက် အခြေခံအပြစ်ဖြေ (ပရာယශ්चित္တ) အတွက် ပူර්ဏာဟုတိ (pūrṇāhuti) အပြီးသတ် အာဟုတိကို ပေးရမည်။
Verse 13
अष्टोत्तरशतं वापि पञ्चोपनिषदैस्ततः मणिविद्रुममालाभिर्मन्दारकुसुमादिभिः
သို့မဟုတ် ၁၀၈ ကြိမ် (ရွတ်ဖတ်/ပူဇော်) ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ဥပနိရှဒ် ငါးပုဒ်ကို အခြေခံ၍ ရတနာနှင့် ပုလဲနီ (ကော်ရယ်) မာလာများ၊ မန္ဒာရ ပန်းများ စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 14
इयं सांवत्सरी पूजा तवास्तु गरुडध्वज वनमाला यथा देव कौस्तुभं सततं हृदि
ဤနှစ်ပတ်လုံးဆိုင်ရာ ပူဇော်ပွဲသည် သင့်အတွက် ဖြစ်ပါစေ၊ ဂရုဍဓွဇ (ဂရုဍတံခွန်) ကိုင်ဆောင်သော အရှင်။ ထို့ပြင် သစ်တောပန်းမာလာနှင့် ကောဿတုဘ မဏိသည် အို ဒေဝ၊ သင်၏ နှလုံး၌ အမြဲတမ်း တည်ရှိပါစေ။
Verse 15
तद्वत् पवित्रतन्तूंश् च पूजां च हृदये वह कामतो ऽकामतो वापि यत्कृतं नियमार्चने
ထိုနည်းတူပင် ပဝိတ္တရ (pavitra) သန့်ရှင်းသော ကြိုးများနှင့် ပူဇော်ခြင်းကို နှလုံး၌ ဆောင်ထားလော့။ နိယမာရ္စန (niyamārcana) အဖြစ် စည်းကမ်းလိုက်နာ၍ ပူဇော်ခြင်းကို စိတ်ရှိ၍ ပြုလုပ်သည်ဖြစ်စေ၊ မသိမသာဖြစ်စေ ပြုလုပ်ခဲ့သမျှကို အတွင်းပိုင်းပူဇော်မှုအဖြစ် ခံယူစေ။
Verse 16
विधिना विघ्नलोपेन परिपूर्णं तदस्तु मे प्रार्थ्य नत्वा क्षमाप्याथ पवित्रं मस्तके ऽर्पयेत्
စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်၍ အနှောင့်အယှက်များ ပျောက်ကင်းသဖြင့် ပြည့်စုံပါစေဟု ဆုတောင်းရမည်—“ဤအမှုသည် ကျွန်ုပ်အတွက် ပြည့်စုံပါစေ” ဟု။ ထို့နောက် ဦးချ၍ ခွင့်လွှတ်မှု တောင်းပန်ပြီး ပဝိတ္တရ (pavitra) ကို ခေါင်းပေါ်၌ တင်ရမည်။
Verse 17
दत्वा बलिं दक्षिणाभिर्वैष्णवन्तोषयेद्गुरुं रक्षाबन्धं विमुच्य चेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः पवित्रं मूलतो दद्याद्रक्षार्थं तद्विसृज्य चेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पवित्रकं त्वञ्च पूजायां हृदये वहेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः विप्रान् भोजनवस्त्राद्यैर् दिवसं पक्षमेव वा
ဘလိ (bali) ကို ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) ငွေလှူနှင့်အတူ ပူဇော်ပြီးနောက် ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဂုရုကို ကျေနပ်စေရမည်။ ထို့နောက် ရက္ခာ-ဗန္ဓ (rakṣā-bandha) ကာကွယ်ကြိုးကို ဖြုတ်ရမည်ဟု တစ်မျိုးသော ပုဒ်ဖတ်က ဆိုသည်။ အခြားဖတ်ချက်တစ်ခုတွင် “ကာကွယ်ရေးအတွက် ပဝိတ္တရ (pavitra) ကို အမြစ်ခြေ (ဒေဝရုပ်/သန့်ရှင်းသော အပင်) တွင် ပေးပြီးနောက် စွန့်ပစ်ရမည်” ဟု ဆိုသည်။ နောက်ထပ် မူကွဲတစ်ခုတွင် “ပူဇော်စဉ် ပဝိတ္တက (pavitraka) ကို နှလုံးပေါ်တွင် ဆောင်ထားရမည်” ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏများကို အစားအစာ၊ အဝတ်အထည် စသဖြင့် ဂုဏ်ပြုရမည်—တစ်နေ့တည်းဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် တစ်ပတ်နှစ်ပတ် (နှစ်ပတ်ခွဲ) တိုင်အောင်ဖြစ်စေ။
Verse 18
पवित्रं स्नानकाले च अवतार्य समर्पयेत् अनिवारितमन्नाद्यं दद्याद्भुङ्क्तेथ च स्वयं
ရေချိုးချိန်တွင် သန့်စင်ရေးအတွက် အသုံးပြုသော «ပဝိတြ» (သန့်စင်ကြိုး/မြက်) ကို ချ၍ စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်အပ်ရမည်။ မတားဆီးမပယ်ချဘဲ အစားအစာနှင့် အခြားအရာတို့ကို ပေးလှူပြီးနောက် ကိုယ်တိုင်လည်း စားသုံးရမည်။
Verse 19
विसर्जने ऽह्नि सम्पूज्य पवित्राणि विसर्जयेत् सांवत्सरीमिमां पूजां सम्पाद्य विधिवन्मम
«ဝိသဇ္ဇန» (ပွဲပြီးဆုံးသည့်နေ့) တွင် နတ်ကို စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ပြီးနောက် «ပဝိတြ» ကြိုးများကို အခမ်းအနားဖြင့် ဖယ်ရှား၍ လွှတ်ပေးရမည်။ ထို့ကြောင့် ဤနှစ်စဉ်ပူဇော်ပွဲကို ငါသင်ကြားသကဲ့သို့ စည်းကမ်းတကျ ပြီးစီးစေရာ၏။
Verse 20
व्रज पवित्रकेदानीं विष्णुलोकं विसर्जितः मध्ये सोमेशयोः प्रार्च्य विष्वक्सेनं हि तस्य च
“ယခု သွားလော့၊ အို ပဝိတြက၊ စည်းကမ်းတကျ လွှတ်ပေးပြီးနောက် ဗိဿဏု၏ လောကသို့ သွားလော့။” ထိုအကြားတွင် ပထမဦးစွာ သိုမေရှ (Someśa) ကို ပူဇော်ပြီး၊ ထို့နောက် သူ၏ (ဗိဿဏု၏) အမှုထမ်းအကြီး ဗိဿွက်စေန (Viṣvaksena) ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 21
पवित्राणि समभ्यर्च्य ब्राह्मणाय समर्पयेत् यावन्तस्तन्तवस्तस्मिन् पवित्रे परिकल्पिताः
«ပဝိတြ» ကြိုးများကို စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ပြီးနောက် ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးထံ ဆက်ကပ်ပေးရမည်။ ထိုပဝိတြအတွင်း စီစဉ်ထားသော ကြိုးမျှင်အရေအတွက်အတိုင်း ကုသိုလ်အကျိုး ပေါ်ထွန်းသည်။
Verse 22
तावद्युगसहस्राणि विष्णुलोके महीयते कुलानां शतमुद्धृत्य दश पूर्वान् दशापरान् विष्णुलोकं तु संस्थाप्य स्वयं मुक्तिमवाप्नुयात्
ထိုအရေအတွက်အတိုင်း ယုဂထောင်ပေါင်းများစွာကြာ ဗိဿဏုလောက၌ ဂုဏ်ပြုခံရသည်။ မိမိမျိုးရိုးမှ လူတစ်ရာကို ကယ်တင်မြှောက်တင်၍—ဘိုးဘွားဆယ်ဦးနှင့် မျိုးဆက်နောက်ဆယ်ဦး—သူတို့ကို ဗိဿဏုလောက၌ တည်စေပြီးနောက် ကိုယ်တိုင်လည်း မောက္ခကို ရရှိမည်။
It functions as an annual prāyaścitta (expiatory purification) that corrects faults and omissions in regular worship, explicitly said to grant the fruit of a full year’s pūjā.
Bathing and dvārapāla-pūjā; removal of old adhivāsana materials and nirmālya; re-installation and worship with pañcāmṛta/kaṣāya/gandhodaka; homa and naimittika-pūjā; Viṣṇu-kumbha invocation; hṛdādi-mantra sanctification; offering pavitra to deity and ritual agents; pūrṇāhuti; bali-dakṣiṇā and brāhmaṇa-satkara; concluding visarjana and donation of pavitra.
By framing technical completion (vidhi, obstacle-removal, forgiveness, proper dismissal) as the means to purification, lineage uplift in Viṣṇu-loka, and ultimately personal liberation (mukti).