Verse 9
Prashna
संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणं चोत्तरं च । तद्ये ह वै तदिष्टापूर्ते कृतमित्युपासते ते चान्द्रमसमेव लोकमभिजयन्ते । त एव पुनरावर्तन्ते तस्मादेत ऋषयः प्रजाकामा दक्षिणं प्रतिपद्यन्ते । एष ह वै रयिर्यः पितृयाणः ॥९॥
संवत्सरः । वै । प्रजापतिः । तस्य । अयने । दक्षिणम् । च । उत्तरम् । च । तत् । ये । ह । वै । तत् । इष्टापूर्ते । कृतम् । इति । उपासते । ते । चान्द्रमसम् । एव । लोकम् । अभिजयन्ते । ते । एव । पुनः । आवर्तन्ते । तस्मात् । एते । ऋषयः । प्रजाकामाः । दक्षिणम् । प्रतिपद्यन्ते । एषः । ह । वै । रयिः । यः । पितृयाणः ॥
saṃvatsaro vai prajāpatis tasyāyane dakṣiṇaṃ cottaraṃ ca | tad ye ha vai tad iṣṭāpūrte kṛtam ity upāsate te cāndramasam eva lokam abhijayante | ta eva punar āvartante tasmād eta ṛṣayaḥ prajākāmā dakṣiṇaṃ pratipadyante | eṣa ha vai rayir yaḥ pitṛyāṇaḥ ||9||
Tahun sesungguhnya ialah Prajāpati; baginya ada dua haluan: selatan dan utara. Mereka yang memuja itu (Prajāpati/tahun) sebagai “pahala yang terhasil daripada iṣṭa dan pūrta” menakluki hanya alam bulan; lalu mereka kembali semula. Oleh itu para ṛṣi yang menginginkan zuriat menempuh haluan selatan. Inilah Rayi, yakni jalan para Leluhur.
The year indeed is Prajāpati; of it the two courses are the southern and the northern. Those who worship that (Prajāpati/year) as ‘the merit produced by iṣṭa and pūrta’—they conquer only the lunar world; and they return again. Therefore these seers, desiring progeny, take to the southern (course). This indeed is Rayi, namely the path of the Fathers.