Verse 5
Niralamba
ब्रह्मैव स्वशक्तिं प्रकृत्यभिधेयामाश्रित्य लोकान् सृष्ट्वा प्रविश्यान्तर्यामित्वेन ब्रह्मादीनां बुद्धीन्द्रियनियन्तृत्वाद् ईश्वरः॥ जीव इति च ब्रह्मविष्ण्वीशानेन्द्रादीनां नामरूपद्वारा स्थूलोऽहमिति मिथ्याध्यासवशाज् जीवः। सोऽहमेकोऽपि देहारम्भकभेदवशाद् बहुजीवः॥५॥
ब्रह्म । एव । स्व-शक्तिम् । प्रकृतिअभिधेयाम् । आश्रित्य । लोकान् । सृष्ट्वा । प्रविश्य । अन्तर्यामित्वेन । ब्रह्म-आदीनाम् । बुद्धि-इन्द्रिय-नियन्तृत्वात् । ईश्वरः ॥ जीवः । इति । च । ब्रह्म-विष्णु-ईशान-इन्द्र-आदीनाम् । नाम-रूप-द्वारा । स्थूलः । अहम् । इति । मिथ्या-अध्यास-वशात् । जीवः । सः । अहम् । एकः । अपि । देह-आरम्भक-भेद-वशात् । बहु-जीवः ॥५॥
brahmaiva svaśaktiṃ prakṛty-abhidheyām āśritya lokān sṛṣṭvā praviśyāntaryāmitvena brahmādīnāṃ buddhīndriya-niyantṛtvād īśvaraḥ॥ jīva iti ca brahma-viṣṇv-īśānendrādīnāṃ nāmarūpa-dvārā sthūlo 'ham iti mithyādhyāsa-vaśāj jīvaḥ। so 'ham eko 'pi dehārambhaka-bheda-vaśād bahujīvaḥ॥5॥
Brahman semata-mata, bersandar pada kuasa-Nya sendiri yang dinamai Prakṛti, setelah mencipta alam-alam dan memasuki (ciptaan), menjadi Īśvara kerana Ia sebagai antaryāmin (penguasa batin) serta pengendali buddhi dan indria bagi Brahmā dan yang lain. Adapun ‘jīva’ dinamai demikian kerana adhyāsa (tumpang-tindih palsu) melalui nama dan rupa seperti Brahmā, Viṣṇu, Īśāna, Indra dan seterusnya, lalu menyangka: “Aku ini tubuh kasar.” Walau ‘Aku’ itu satu, ia tampak sebagai banyak jīva kerana perbezaan tubuh dan unsur permulaannya.
Brahman alone, resorting to Its own power called Prakṛti, having created the worlds and entered (them), is Īśvara by virtue of being the inner ruler and the controller of the intellect and senses of Brahmā and the others. And ‘jīva’ is (so called) due to false superimposition—through name and form such as Brahmā, Viṣṇu, Īśāna, Indra, and the rest—(thinking) ‘I am the gross (body).’ Though the ‘I’ is one, it becomes many jīvas owing to differences in the bodies and their constituent beginnings.