Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 69

धनयक्षादुत्तरस्मिन्दिग्भागे संस्थितं द्विज । वसिष्ठकुण्डं विख्यातं सर्वपापापहं सदा

dhanayakṣāduttarasmindigbhāge saṃsthitaṃ dvija | vasiṣṭhakuṇḍaṃ vikhyātaṃ sarvapāpāpahaṃ sadā

Di arah utara, pada penjuru yang diperintah oleh Kubera, Tuhan Kekayaan, wahai brāhmaṇa, terletak Vasiṣṭha-kuṇḍa yang masyhur, yang senantiasa melenyapkan segala dosa.

धनयक्षात्from Dhanayakṣa (Kubera)
धनयक्षात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक) + यक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; समासः—धनस्य यक्षः (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘धनयक्ष’ (कुबेर)
उत्तरस्मिन्in the northern
उत्तरस्मिन्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘दिग्भागे’ इत्यस्य विशेषण
दिग्भागेin the region of the direction (quarter)
दिग्भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—दिशः भागः (षष्ठी-तत्पुरुष)
संस्थितम्situated
संस्थितम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंस्थित (कृदन्त, √स्था with सम्-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) = ‘स्थित/स्थितम्’
द्विजO twice-born (brahmin)
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
वसिष्ठकुण्डम्the Vasiṣṭha pond
वसिष्ठकुण्डम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक) + कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—वसिष्ठस्य कुण्डम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
विख्यातम्renowned
विख्यातम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविख्यात (कृदन्त, √ख्या with वि-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) = ‘प्रसिद्ध’
सर्वपापापहम्remover of all sins
सर्वपापापहम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + अपह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—सर्वेषां पापानाम् अपहः/अपहरणम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of time)

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narrative style)

Tirtha: Vasiṣṭha-kuṇḍa

Type: kund

Listener: Dwijā (addressed: ‘O brāhmaṇa’)

Scene: A serene sacred pond labeled Vasiṣṭha-kuṇḍa in the northern quarter; pilgrims bathe while a brāhmaṇa guide points northward under Kubera’s auspicious guardianship.

K
Kubera
V
Vasiṣṭha
V
Vasiṣṭha-kuṇḍa

FAQs

Holy places in Ayodhyā are presented as powerful means of purification, capable of removing sin through contact and devotion.

Vasiṣṭha-kuṇḍa in Ayodhyā, located in the northern quarter associated with Kubera.

Implicitly, visiting and bathing at Vasiṣṭha-kuṇḍa for sin-removal (expanded explicitly in following verses).