Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 160

त्वमचिंत्यं महद्भूतमक्षयं लोकसंग्रहे । यामिच्छसि महावीर्य तां तनुं प्रविश स्वकाम्

tvamaciṃtyaṃ mahadbhūtamakṣayaṃ lokasaṃgrahe | yāmicchasi mahāvīrya tāṃ tanuṃ praviśa svakām

Engkau tidak terjangkau oleh fikiran—hakikat agung yang tidak binasa, penegak tertib segala alam. Wahai pahlawan berdaya besar, masuklah ke dalam tubuh yang engkau kehendaki itu, menurut kehendakmu sendiri.

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अचिन्त्यम्inconceivable
अचिन्त्यम्:
Karman (Object complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअचिन्त्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चिन्त् धातु + यत्, नञ्-पूर्वक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier)
महत्great
महत्:
Karman (Object complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
भूतम्being/entity
भूतम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
Karman (Object complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक; नञ् + क्षय)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
लोकसंग्रहेin (the work of) maintaining the world
लोकसंग्रहे:
Adhikarana (Location/Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + संग्रह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः, पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
याम्which (form)
याम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
इच्छसिyou desire
इच्छसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, मध्यम-पुरुषः (2nd), एकवचनम्
महावीर्यO great-heroic one
महावीर्य:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (great in prowess), पुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
ताम्that
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तनुम्body/form
तनुम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रविशenter
प्रविश:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्
स्वकाम्desired by yourself / as you wish
स्वकाम्:
Karman (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (one’s own desired), स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तनुम् इति विशेषणम्

Brahmā (pitāmaha), contextually addressing Viṣṇu

Tirtha: Ayodhyā (Rāma-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience (not explicit)

Scene: Brahmā gestures in explanation while addressing Rāma: behind Rāma, a subtle cosmic aura suggests the imperishable principle; the devas listen, and the river reflects a vast, calm light.

V
Viṣṇu
B
Brahmā

FAQs

The Lord freely assumes forms for the welfare of the world while remaining imperishable and beyond thought.

Ayodhyā is the sacred setting in which this avatāra-centered praise is framed.

No explicit rite is prescribed; the focus is on the doctrine of divine will and world-protection.