Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 76

Devanagari script

विष्णुमुद्दिश्य यो दद्यात्सालंकारां पयस्विनीम् । सवत्सामत्र सत्तीर्थे सत्पात्राय द्विजन्मने

Transliteration

viṣṇumuddiśya yo dadyātsālaṃkārāṃ payasvinīm | savatsāmatra sattīrthe satpātrāya dvijanmane

Translation

Sesiapa yang mempersembahkan sedekah itu kepada Viṣṇu, lalu di tīrtha yang mulia ini menghadiahkan seekor lembu pengeluar susu yang dihias perhiasan, bersama anaknya, kepada seorang Brāhmaṇa yang layak menerimanya—

Word by Word

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• उद्दिश्य: intending (for)
• उद्दिश्य: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: उद् + दिश् (दिश् धातु) → उद्दिश्य (ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: ल्यप् (क्त्वा-समकक्ष) अव्ययीभाव-प्रयोगः; क्रियाविशेषण 'having intended/aiming at'

• यः: who
• यः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-प्रत्यय (relative pronoun)

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (दा धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष? (actually 3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• सालंकाराम्: adorned, with ornaments
• सालंकाराम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + अलंकार (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/सह-समासः (अलंकारैः सह)

• पयस्विनीम्: a milch-cow (milk-giving cow)
• पयस्विनीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पयस्विनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सवत्साम्: with a calf
• सवत्साम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + वत्स (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सह-समासः (वत्सेन सह)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक

• सत्-तीर्थे: in the holy tīrtha
• सत्-तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारयः (सत् तीर्थम्)

• सत्-पात्राय: to a worthy recipient
• सत्-पात्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; कर्मधारयः (सत् पात्रम्)

• द्विजन्मने: to a twice-born (Brāhmaṇa etc.)
• द्विजन्मने: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: द्वि + जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विः जन्म यस्य) = द्विज; 'for a twice-born'

Speaker

Narrator (Vaiṣṇavakhaṇḍa context; speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā-tīrtha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A ceremonial go-dāna: a decorated milk cow with garlands and ornaments stands with her calf; the donor pours water into the brāhmaṇa’s hand (saṅkalpa-dāna), with Viṣṇu emblems nearby; attendants hold lamps and offerings.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Sattīrtha
• Cow (payasvinī)
• Brāhmaṇa (dvijanman)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity becomes especially meritorious when offered with devotion to Viṣṇu, at a tīrtha, and to a worthy recipient.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A ‘sat-tīrtha’ (excellent pilgrimage ford) within Ayodhyā’s sacred landscape as described in Ayodhyā Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Go-dāna: gifting an ornamented milch cow with her calf to a worthy Brāhmaṇa, dedicated to Viṣṇu.