Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 68

तस्मादत्र प्रकर्तव्यं स्नानं विधिपुरःसरम् । शेषरूपाहिवद्ध्येयाः पूज्या विप्रा विशेषतः

tasmādatra prakartavyaṃ snānaṃ vidhipuraḥsaram | śeṣarūpāhivaddhyeyāḥ pūjyā viprā viśeṣataḥ

Oleh itu, mandi di sini hendaklah dilakukan dengan pasti, didahului oleh pematuhan tatacara. Hendaklah bermeditasi pada ular suci dalam rupa Śeṣa, dan terutama sekali memuliakan para brāhmaṇa dengan pemujaan.

tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; हेतौ (therefore)
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
prakartavyamto be done; should be performed
prakartavyam:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootpra-√kṛ (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (स्नानम्)
snānambathing
snānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsnāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
vidhi-puraḥsarampreceded by proper procedure
vidhi-puraḥsaram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvidhi (प्रातिपदिक) + puraḥsara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (विधिः पुरःसरः यस्य)
śeṣa-rūpa-ahi-vatlike a serpent in the form of Śeṣa
śeṣa-rūpa-ahi-vat:
Kriya-Visheshana (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootśeṣa (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक) + ahi (प्रातिपदिक) + vat (तद्धित)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (वत्-प्रत्ययेन तुल्यत्वे)
dhyeyāḥto be meditated upon
dhyeyāḥ:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootdhyai (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्/अनीयर्-भाव), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषणम् (विप्राः)
pūjyāḥto be worshipped/honoured
pūjyāḥ:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootpūj (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषणम् (विप्राः)
viprāḥbrāhmaṇas
viprāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
viśeṣataḥespecially
viśeṣataḥ:
Kriya-Visheshana (Emphasis/विशेष)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣa-tas (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक क्रियाविशेषण (especially)

Brahmā (deduced for Vaiṣṇavakhaṇḍa–Ayodhyāmāhātmya context)

Tirtha: Ayodhyā-tīrtha (Śeṣa-dhyāna-pradhāna)

Type: ghat

Scene: At dawn on a riverbank, a pilgrim performs regulated snāna, then sits in meditation visualizing Śeṣa as a radiant many-hooded serpent; nearby, brāhmaṇas are respectfully welcomed with pādya/arghya and offerings.

Ś
Śeṣa
V
vipra (brāhmaṇas)
T
tīrtha (Sarayū-bank)

FAQs

Tīrtha merit increases when rites are done with proper discipline and with reverence for sacred beings and holy persons.

The Sarayū-bank tīrtha in Ayodhyā associated with Śeṣa (Sahasradhārā context).

Vidhipūrvaka snāna, meditation on Śeṣa as a serpent-form, and special honour to brāhmaṇas.