Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

देव्युवाच । दक्षो यज्ञेन यजते पिता मे पूर्वजन्मनि । तेन त्वं दूषितः पूर्वमहं चातीव दुःखिता । विनाशयस्व तं यज्ञं वरमेनं वृणोम्यहम्

devyuvāca | dakṣo yajñena yajate pitā me pūrvajanmani | tena tvaṃ dūṣitaḥ pūrvamahaṃ cātīva duḥkhitā | vināśayasva taṃ yajñaṃ varamenaṃ vṛṇomyaham

Dewi berkata: Dalam kelahiran terdahulu, ayahku Dakṣa sedang melaksanakan korban suci. Kerana itu, engkau dahulu telah dihina, dan aku pun sangat dilanda dukacita. Maka hancurkanlah korban itu—itulah anugerah yang kupilih.

देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यज्ञेनby/with a sacrifice
यज्ञेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
यजतेperforms worship/sacrifices
यजते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पिताfather
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
पूर्वजन्मनिin a former birth
पूर्वजन्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व-जन्मन् (प्रातिपदिक; पूर्व + जन्मन्)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तेनby that/therefore
तेन:
Hetu/Instrument (Cause/Means)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दूषितःdefiled/tainted
दूषितः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदूषित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दूष् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
पूर्वम्formerly/before
पूर्वम्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अतीवexceedingly
अतीव:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअव्यय; तीव्रतावाचक-क्रियाविशेषण (intensifier adverb)
दुःखिताsorrowful
दुःखिता:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदुःखित (कृदन्त-प्रातिपदिक; दुःख + त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
विनाशयस्वdestroy
विनाशयस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative sense: cause to perish)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एनम्this (boon)
एनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनद्-रूप)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वृणोमिI choose
वृणोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति/अन्वय-बल)

Devī (Śivā/Satī-context)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (didactic frame) / Dakṣa-yajña (exemplum)

Type: kshetra

Scene: Devī speaks directly to Śiva: she recalls Dakṣa as her father in a former birth, the dishonor to Śiva, and her grief; she chooses a boon—destroy the yajña. The scene is intimate, intense, and morally charged.

D
Devī (Śivā)
D
Dakṣa
D
Dakṣa-yajña
M
Maheśvara (implied addressee)

FAQs

A yajña without humility and reverence becomes hollow; divine power intervenes to correct sacrificial pride and adharma.

The broader setting is Prabhāsa-kṣetra (Vastrāpathakṣetra-māhātmya), though this verse focuses on the Dakṣa-yajña episode.

No positive prescription; it discusses the destruction of an adharmic sacrifice (yajña) as a chosen boon.