Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

कस्मिन्देशे च तत्तीर्थं शिवः केनात्र संस्थितः । स्वयंभूर्भगवान्रुद्रः कथं तत्र स्थितः स्वयम् । प्रभो मे महदाश्चर्यं वर्तते तद्वदाधुना

kasmindeśe ca tattīrthaṃ śivaḥ kenātra saṃsthitaḥ | svayaṃbhūrbhagavānrudraḥ kathaṃ tatra sthitaḥ svayam | prabho me mahadāścaryaṃ vartate tadvadādhunā

Di negeri manakah tīrtha itu berada? Siapakah yang menegakkan Śiva di sini? Bagaimanakah Rudra, Tuhan yang svayambhū, yang diberkati, bersemayam di sana dengan sendirinya? Wahai Prabhu, ini suatu keajaiban besar bagiku—nyatakanlah sekarang.

kasminin which
kasmin:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; प्रश्नवाचक
deśeregion, place
deśe:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Roottad (प्रातिपदिक सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of tīrtham)
tīrthamholy ford/pilgrimage spot
tīrtham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
śivaḥŚiva
śivaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
kenaby whom / by what
kena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: here)
saṃsthitaḥestablished, stationed
saṃsthitaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√sthā (धातु) + ta (क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is established/has been placed’
svayaṃbhūḥself-manifested
svayaṃbhūḥ:
Karta-viśeṣaṇa (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootsvayaṃbhū (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः (svayam + bhū: ‘self-born’) विशेषण (of rudraḥ)
bhagavānthe blessed lord
bhagavān:
Karta-viśeṣaṇa (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (of rudraḥ)
rudraḥRudra
rudraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
kathamhow
katham:
Prakāra (Manner)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb: how)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: there)
sthitaḥsituated, present
sthitaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (धातु) + ta (क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is situated’
svayamhimself
svayam:
Avadhāraṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formस्वार्थवाचक-अव्यय (emphatic: oneself)
prabhoO lord
prabho:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
memy / to me
me:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक सर्वनाम)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
mahatgreat
mahat:
Karta-viśeṣaṇa (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (of āścaryam)
āścaryamwonder, astonishment
āścaryam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootāścarya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
vartateexists, occurs
vartate:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘that (matter)’
vadatell
vada:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvad (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
adhunānow
adhunā:
Kāla (Time)
TypeIndeclinable
Rootadhunā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: now/at present)

Pārvatī (Umā), addressing Śiva

Tirtha: Vastrāpatha tīrtha

Type: kshetra

Listener: Īśvara (to answer)

Scene: A devotee, astonished, asks: where is this tīrtha, who established Śiva there, and how did the self-born Rudra come to dwell there by himself?

Ś
Śiva
R
Rudra

FAQs

Reverence for tīrthas begins with inquiry—understanding how the Divine manifests in sacred geography deepens faith and pilgrimage-intent (bhāva).

The verse introduces the inquiry into the Vastrāpatha-kṣetra tīrtha within the Prabhāsa region, whose full māhātmya is explained in the following verses.

None is stated here; it is a preparatory question that opens the māhātmya narration.