Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । अथ वस्त्रापथे क्षेत्रे संति तीर्थानि कोटिशः । तथापि सारं ते वच्मि सर्वतीर्थमहोदयम्

īśvara uvāca | atha vastrāpathe kṣetre saṃti tīrthāni koṭiśaḥ | tathāpi sāraṃ te vacmi sarvatīrthamahodayam

Īśvara bersabda: Kini, di kṣetra Vastrāpatha terdapat tīrtha berbilang krore; namun demikian, akan kukatakan kepadamu intinya—sumber agung segala keberuntungan bagi semua tīrtha.

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
अथthen/now
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/beginning particle)
वस्त्रापथेin Vastrāpatha
वस्त्रापथे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवस्त्रापथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः—वस्त्र + पथ (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः, स्थाननाम)
क्षेत्रेin the sacred field/region
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
सन्तिare/exist
सन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
कोटिशःby crores; in millions
कोटिशः:
Visheshana (Quantifier)
TypeIndeclinable
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; शस्-प्रत्ययान्त (distributive/adverbial)
तथापिnevertheless
तथापि:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा + अपि (अव्यय)
Formअव्यय; संयोजक (concessive: ‘nevertheless’)
सारम्essence
सारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
तेto you/your
ते:
Sampradana/Relation (to you)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
वच्मिI tell/speak
वच्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन
सर्वतीर्थमहोदयम्the great rise/benefit of all tīrthas
सर्वतीर्थमहोदयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व + तीर्थ + महोदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः—सर्वतीर्थस्य महोदयः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Vastrāpatha (all-tīrtha-mahodayam—‘great source of auspiciousness of all tīrthas’)

Type: kshetra

Scene: Īśvara speaks, gesturing over a sacred map-like landscape of Vastrāpatha filled with countless tīrthas, while a single radiant focal tīrtha shines as the ‘essence’.

Ī
Īśvara (Śiva)
V
Vastrāpatha-kṣetra
T
Tīrtha

FAQs

Among many sacred options, the Purāṇa highlights an essential focus-point—encouraging concentrated devotion rather than mere enumeration.

Vastrāpatha-kṣetra as a vast tīrtha-landscape containing innumerable holy spots.

No specific rite; the verse introduces a teaching that will identify the ‘sāra’ (core) among the tīrthas.