Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

ततो यथोक्तविधिना स भोजो नृपसत्तमः । वस्त्रापथक्षेत्र यात्रां परिवारजनैः सह । कृत्वा कृतार्थतां प्राप्तो जगामान्ते परं पदम्

tato yathoktavidhinā sa bhojo nṛpasattamaḥ | vastrāpathakṣetra yātrāṃ parivārajanaiḥ saha | kṛtvā kṛtārthatāṃ prāpto jagāmānte paraṃ padam

Kemudian raja Bhoja, yang terbaik antara para raja, menurut tata cara yang telah disebutkan, menunaikan ziarah ke Vastrāpathakṣetra bersama para pengiringnya. Setelah maksudnya tercapai, pada akhirnya baginda menuju ke kedudukan tertinggi.

tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikaraṇa (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb): तदनन्तरम् (thereafter)
yathokta-vidhināby the prescribed procedure
yathokta-vidhinā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootyathā (अव्यय) + ukta (कृदन्त, √vac/वच्) + vidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (यथोक्तः विधिः यस्य/येन)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
bhojaḥBhoja (king)
bhojaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhoja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
nṛpa-sattamaḥbest of kings
nṛpa-sattamaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नृपाणां सत्तमः)
vastrāpatha-kṣetra-yātrāmthe pilgrimage to Vastrāpatha-kṣetra
vastrāpatha-kṣetra-yātrām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvastrāpatha (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक) + yātrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वस्त्रापथक्षेत्रस्य यात्रा)
parivāra-janaiḥwith attendants/retinue
parivāra-janaiḥ:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootparivāra (प्रातिपदिक) + jana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/सह), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (परिवारस्य जनाः)
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय (postposition): सह = with (तृतीया-संबन्धी)
kṛtvāhaving performed
kṛtvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकर्म-समाप्ति (having done)
kṛtārthatāmfulfilment/success
kṛtārthatām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṛta (कृदन्त, √kṛ) + artha (प्रातिपदिक) + -tā (तद्धित)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (कृतः अर्थः यस्य/या) + ता-प्रत्यय (state)
prāptaḥhaving attained
prāptaḥ:
Karta (Predicate participle/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Root√āp (आप्) + pra- (उपसर्ग)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘having attained’
jagāmawent
jagāma:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (गम्)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
anteat the end
ante:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘अन्ते’ = at the end
paramsupreme
param:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणं ‘पदम्’
padamabode/state
padam:
Gati/Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/गति-लक्ष्य), एकवचन

Īśvara

Tirtha: Vastrāpathakṣetra

Type: kshetra

Listener: Primary frame-audience

Scene: King Bhoja leads a pilgrimage procession—royal yet restrained—moving toward Vastrāpathakṣetra; banners lowered in reverence, pilgrims carrying water pots and offerings; the destination shrine/tīrtha appears ahead; final panel suggests ascent to ‘param padam’.

Ī
Īśvara
B
Bhoja
V
Vastrāpathakṣetra

FAQs

Pilgrimage performed according to proper rites, with sincerity, leads to fulfilment and the highest spiritual goal.

Vastrāpathakṣetra, a sacred site within Prabhāsa-kṣetra, is explicitly named as the yātrā destination.

The yātrā should be done yathokta-vidhi—according to the prescribed method taught in the preceding narrative.