Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 112

Devanagari script

इत्युक्तः सहजां मायां त्यक्त्वा सिंहासनोत्थितः । दृढं परिकरं बद्ध्वा खङ्गं चाकृष्य चोज्ज्वलम्

Transliteration

ityuktaḥ sahajāṃ māyāṃ tyaktvā siṃhāsanotthitaḥ | dṛḍhaṃ parikaraṃ baddhvā khaṅgaṃ cākṛṣya cojjvalam

Translation

Setelah disapa sedemikian, dia membuang khayalan semula jadinya, bangkit dari takhta, mengikat tali pinggangnya dengan ketat dan menghunus pedang yang bersinar.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)

• उक्तः: having been spoken to / addressed
• उक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि भावः—‘उक्तः’ = ‘said/addressed’

• सहजाम्: innate/inborn
• सहजाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सहज (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (मायाम्)

• मायाम्: illusion/māyā
• मायाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: त्यज् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• सिंहासन-उत्थितः: risen from the throne
• सिंहासन-उत्थितः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सिंहासन (प्रातिपदिक) + उत्थित (उत्-स्था धातु + क्त कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—पञ्चमी-तत्पुरुष (सिंहासनात् उत्थितः)

• दृढम्: firm/tight
• दृढम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: दृढ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (परिकरम्)

• परिकरम्: belt/gear
• परिकरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: परिकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• बद्ध्वा: having fastened
• बद्ध्वा: Purvakala
• Type: Indeclinable
• Root: बन्ध् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (absolutive)

• खङ्गम्: sword
• खङ्गम्: Karma
• Type: Noun
• Root: खङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• आकृष्य: having drawn/pulled out
• आकृष्य: Purvakala
• Type: Indeclinable
• Root: आ-कृष् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यबन्त अव्यय (gerund)

• च: and
• च: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• उज्ज्वलम्: bright, blazing
• उज्ज्वलम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (खङ्गम्)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator within the Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis (typical audience frame)

Visual Art Cues

Scene: A king or tyrant, newly roused, rises from a jeweled throne, cinches his belt, and draws a radiant sword; attendants recoil; a pillar stands ominously nearby, foreshadowing the divine emergence.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When truth is proclaimed, ignorance and rage in the adversary intensify—setting the stage for divine intervention and the triumph of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative occurs within Vastrāpathakṣetra Māhātmya (Prabhāsa Khaṇḍa), where sacred place-glory is conveyed through exemplary Purāṇic episodes.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this verse is a narrative action sequence.